გეორგ ჰაიმი - Georg Haimi

გეორგ ჰაიმი (დ. 30 ოქტომბერი. 1887, ჰირშბერგი — გ. 16 იანვარი. 1912, ბერლინი), გერმანელი მწერალი; ადრეული ექსპრესიონისტული ლირიკის მნიშვნელოვანი წარმომადგენელი. თავის შემოქმედებაში ჰაიმმა ვიზიონერულად იწინასწარმეტყველა მომავალი ომების საშინელებანი და გამოსახა დიდი ქალაქების გამანადგურებელი ზემოქმედება ადამიანის სულზე ლირიკული კრებული "მარადიული დღე" 1911, "Vitae" ("ცხოვრების ჩრდილი"), 1912; ნოველების კრებული "ქურდი", 1913 და სხვა.


შტეფან ჰაიმი - Shtefan Haimi

შტეფან ჰაიმი ფსევდონიმი ჰელმუტ ფლიგის) (დ. 10 აპრილი, 1913, ხემნიცი — გ. 16 დეკემბერი, 2001, ისრაელი), გერმანელი მწერალი. წერდა ინგლისურ და გერმანულ ენებზე. სახელი გაითქვა რომანით "დღევანდელი ჯვაროსნები" (ინგლისურად 1948, გერმანულად 1950). ჰაიმს ეკუთვნის სოციალურ-კრიტიკული რომანები "საზრისის თვალები" (ინგლისურად 1951, გერმანულად 1955), "გოლდზბორო" (ინგლისურად 1953, გერმანულად 1954), "გლაზენაპის შემთხვევა" (1958), "მეფე დავითი" (1972) და სხვ. ჰ. მანისა (1953) და გერმანიის დემოკრატიული რესპუბლიკის ეროვნული პრემიების (1959) ლაურეატია.


ჰაინრიხ ფონ კლაისტი - Hainrikh Fon Klaisti

ჰაინრიხ ფონ კლაისტი (Bernd Heinrich Wilhelm von Kleist; დ. 18 ოქტომბერი 1777 – გ. 21 ნოემბერი 1811) — გერმანელი მწერალი და დრამატურგი. ყოველწლიური დაჯილოდოება – კლაისტის პრემია, რომელიც სხვადასხვა დროს მიენიჭათ ბერტოლტ ბრეხტს, არნოლდ ცვაიგს და სხვებს, მისი სახელობისაა.

დაიბადა პრუსიელი მაიორის ოჯახში. როგორც ოფიცერი, მონაწილეობდა რევოლუციური საფრანგეთის წინააღმდეგ ლაშქრობაში.უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ(1805), მსახურობდა კენიგსბერგში ჩინოვნიკის თანამდებობაზესწავლის პერიოდში განიცდიდა კანტის ფილოსოფიის გავლენას, დრეზდენში დაუახლოვდა რომანტიკოსთა ჯგუფს; ეწეოდა ჟურნალისტურ საქმიანობას. კლაისტის შემოქმედებაიმთავითვე აზრთა სხვადასხვაობას იწვევდა. ერთნი მას კლასიცისტად აცხადებდნენ მეორენი–რეალისტად. მიიჩნევდნენ მოდერნიზმის წინამორბედადაც.


ვილჰელმ ჰაუფი - Wilhelm Hauf

ვილჰელმ ჰაუფი (დ. 29 ნოემბერი, 1802, შტუტგარტი — გ. 18 ნოემბერი, 1827, იქვე), გერმანელი მწერალი, გვიანდელი რომანტიკოსი. წერდა ლექსებს, ზღაპრებს, მოთხრობებს, რომანებს, სიმღერებს. მისი "ლიხტენშტაინი" (1826, ქართული თარგმანი 1968) პირველი გერმანული ისტორიული რომანია, რომელიც შექმნილია უ. სკოტის ისტორიული რომანების ყაიდაზე. ჰაუფს ეკითვნის რომანი "კაცი მთვარეზე" (1826), მოთხრობები "შპესარტის ფუნდუკი" (1826), "ცნობები სატანის მემუარებიდან" (1826-1827), "ფანტაზიები ბრემენის რატუშის სარდაფში" (1827), "ნოველები" (გამოქვეყნდა 1828) და სხვა.


პეტერ ჰუხელი - Peter Hukheli

პეტერ ჰუხელი (Huchel)(დ. 3 აპრილი, 1903, ლიხტერფელდე, ბერლინთან — გ. 30 აპრილი, 1981, ტაუფენბადენი), გერმანელი მწერალი.

1971 წლამდე ცხოვრობდა გდრ-ში, შემდეგ იტალიასა და გფრ-ში. თავდაპირველად იყენებდა ტრადიციულ, კონვენციურ ფორმასა და გამოსახვის საშუალებებს, თანდათანობით გადავიდა ურითმო, შინაგან რიტმზე დაფუძნებულ ლექსებზე. მისმა ლირიკამ ფილოსოფიური ხასიათი მიიღო, ყურადღების ცენტრში დააყენა ადამიანის ეგზისტენციური შეჭირვება (კრებულები: "ლექსები", 1948; "შარაგზები, შარაგზები", 1963; "დათვლილი დღეები", 1972). ჰუხელს მიღებული აქვს რამდენიმე ლიტერატურული პრემია, იყო რამდენიმე აკადემიის წევრი.


კონფუცი (ფილოსოფოსი) - Konfuci (filosofosi)

კონფუცი, ჩინეთის უდიდესი მოაზროვნე

(konfuci, chinetis udidesi moazrovne)


კონფუცი (ჩინ. 孔子 ან 孔夫子; დ. 28 სექტემბერი, ძვ. წ. 551 , ციუიფუ - გ. ძვ. წ. 479) - ჩინელი ფილოსოფოსი. მისმა სწავლებამ დიდი გავლენა იქონია ჩინეთსა და აღმოსავლეთ აზიაზე. მისი ნამდვილი სახელია - კუნი, მაგრამ ლიტერატურაში ხშირად მოხსენიებულია, როგორც კუნ-ცზი, კუნ ფუ-ცი ("მასწავლებელი კუნი") ან უბრალოდ ცზი - "მასწავლებელი". (ამის მიზეზია ის, რომ კონფუცი უკვე 20 წლის ასაკში ცნობილი მასწავლებელი იყო).

ლეგენდის თანახმად, მისი დაბადება იწინასწარმეტყველა მარტორქამ.

მართალია,ის ღარობ ოჯახში დაიბადა,მაგრამ მან შეძლო მიეღო შესანშნავი განათლება.19 წლის ასაკში დაქორწინდა.ეყოლა ერთი ვაჟი და ორი ქალიშვილი.

527 წელს მას დედა გარდაეცვალა.მას შემდეგ მან გააგრძელა თავის კარიერა,მასწავლებლის რანგში.

კონფუცის სკოლაში სხვადასხვა ფენის წარმომადგენელები სწავლობდნენ – არისტოკრატებიც და უიღბლო ადამიანებიც.
ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ადამიანი უძველეს ჩინეთში იყო ბრძენი ფილოსოფოსი კონფუცი.კონფუცი იყო ჩინეთის უდიდესი მოაზროვნე და სოციალური ფილოსოფოსი,რომლის სწავლებამ და ფილოსოფიამ ღრმა გავლენა იქონია ჩინურ,იაპონურ,კორეულ და ვიუტნამურ ცხოვრებაზე და აზროვნებაზე.მისი ფილოსოფია დაკავშირებულია და პირად და სამთავრობო მორალთან,სოციალურ ურთიერთობასთან,სამართლიანობასთან და გულწრფელობასთან.ამ ღირებულებებმა მოიპოვა სახელი,სხვა დოკრტინბთან ერთად,როგორიცაა „ლეგალიზმი“ და „ტაოიზმი“,ჰანის დინასტიის დროს.კონფუცის ნააზრები ჩამოყალიბდა,როგორც კონფუციზმი.

მას გუბერნატორადაც მოიხდა ყოფნა და ერთი წლის განმავლობაში საკმაოდ დიდი ტერიტორიას მართავდა.მისი ნიჭის შესახებ ბევრა იცოდა და,ამიტომ გასაკვირიც არ არის,რომ მას რჩევის საკითხავად მეზობელი სამეფოებიდანაც რომ აკითხავდნენ.

კონფუციანელები - რომლებიც ყველას ჭარბობენ ჩინეთში,სწორედ კონფუცის ჩამოყალიბებულია ძვ. წ. აღ. VI ს-ში.

კონფუცის მოძღვრებას ძნელია რელიგია ეწოდოს, ამ სიტყვის მკაცრი გაგებით. მასში არათუ პიროვნული აბსოლუტის, არამედ არც კოსმოგონიის, ონტოლოგიის, გნოსეოლოგიის, ლოგიკისა და მეტფიზიკის პრობლემები არსებობს. იგი, უპირველეს ყოვლისა, ეთიკურ-პოლიტიკურ დოქტრინას წარმოადგენს და მისი ძირითადი საკითხებიც ადამიანის ბუნება, მისი მორალი, ოჯახური ცხოვრება და სახელმწიფოს მართვაა.

კონფუციანელობის მთავარი თემა ზეციერისა და მიწიერის ურთოერთობაა. მისი აზრით, ზეციური ბატონობს მიწაზე და განაგებს მას. იგია ის, რაც ადამიანებს ბედისწერას უქვემდებარებს, ეს უკანასკნელი კი ადამიანის ცხოვრებას განაგებს. ზეცა ბუნების ნაწილია, მაგრამ ამავე დროს, მისი უმაღლესი სულიერი ძალაცაა, რომელიც ადამიანის ბუნებას განაპირობებს. ადამიანი რომელსაც ზეცისაგან მონიჭებული აქვს გარკვეული ეთიკური თვისებები, მორალური კანონების (დაო) მიხედვით უნდა იქცეოდეს და სწავლის მეშვეობით უნდა სრულყოფდეს თავის ზნეობას. სწავლის მიზანი „კეთილშობილი მამაკაცის“ (ძიუნ-ძი) დონის მიღწევაა, რომელიც ფლობს ლი-ს, რაც კეთილი ხალხის მიმართ სამართლიანი და უფროსების მიმართ პატივისმცემელი ადამიანის ეტიკეტია. კონფუცის სისტემაში დიდი ადგილი უჭირავს ტერმინ „ჟენ“-ს (ადამიანურობა). ესაა კანონი ადამიანთა შორის ოჯახში, საზოგადოებასა და სახელმწიფოში იდეალური ურთიერთობების შესახებ, რომელიც შეესიტყვება პრინციპს: „ნუ გაუკეთებ სხვას იმას, რაც არ გსურს თავად შენ“. ამავე დროს, კონფუცისათვის უცხოა მტრების სიყვარული. იგი ამბობდა: „თუ მეგობრებივით მოვექცევი მტრებს, მაშინ როგორღა მოვექცე მეგობრებსო“.

ამგვარი ეთიკური თეორიიდან აგებს კონფუცი თავის პოლიტიკურ კონცეფციას. იგი მოითხოვს ვალდებულებათა მკაცრ და ზუსტ იერარქიულ განაწილებას საზოგადოების წევრებს შორის, რის მაგალითადაც მას ოჯახი მიაჩნია. როგორც ზეცას ექვემდებარება მიწა და იმპერატორი, ისე ამ უკანასკნელს ექვემდებარებიან მოხელეები, მამას - ოჯახის წევრები, უფროს ძმას - უმცროსი და ა.შ. ე.ი. ზნეობრივი ცხოვრება სუბორდინაციაზეა დამყარებული.

კონფუციანელობაში დიდი მნიშნველობა ენიჭება რიტუალის შესრულების სიზუსტესა და პედანტურობას, თუმცა ამისათვის სხვა ფოლოსოფოსები კონფუცს აკრიტიკებდნენ, რადგან ამგვარ პედანტურობაში მიმდევართა მიზიდვის საშუალებას ხედავდნენ. იგი მაინც ჩინებულად მოერგო ჩინელთა ეროვნულ ხასიათს კონსერვატორიზმსა და ტრადიციათა დაცვის მოვალეობის გრძნობას.

კონფუცის გარდაცვალების შემდეგ მისი მოძღვრება 8 მიმდინარეობად გაიყო, რომელთაგან მნიშვნელოვანია მხოლოდ ორი:

· იდეალისტთა სკოლა - მენძი;
· მატერიალისტთა სკოლა - სუნძი.

მისი სიკვდილის შემდგე,მისმა მშობლიურმა ქალაქმა მიიღო კულტურული დატვირთვა.მრავალი ტურისტი და ეწვევა მის საფლავს და მიმდებარე ტაძრებს.


არისტოტელე (ფილოსოფოსი) - Aristotele (filosofosi)

არისტოტელე, (ბერძნ. Αριστοτέλης), დაბადების ადგილის, სტაგირის მიხედვით ასევე მოიხსენიებენ სტაგირიტის (დ. ძვ. წ. 384, სტაგირა, მაკედონია ― გ. ძვ. წ. 322, ქალკიდა), ძველი საბერძნეთის ფილოსოფოსი და მეცნიერი, მეცნიერ-ენციკლოპედისტი.
პლატონის მოსწავლე, ალექსანდრე მაკედონელის აღმზრდელი ძვ. წ. 343-დან, ძვ. წ. 335 ათენში დააარსა ლიცეუმი (ლიკეიონი), რომელიც ცნობილია პერიპატეტიკური სკოლის სახელით. ალექსანდრე მაკედონელის სიკვდილის შემდეგ არისტოტელე გაეცალა ანტიმაკედონურ მოძრაობას, გადასახლდა ვებეაზე ქ. ქალკიდაში, სადაც მალე გარდაიცვალა. არისტოტელეს ნაშრომთა სრული კრებული ბერძნულად გამოსცა ალდუს მანუციუსმა ვენეციაში 1491-1498. უახლესია მ. ბეკერის გამოცემა 1831-1870. არისტოტელეს ნაშრომთა ციტირება მიღებულია ამ გამოცემის მიხედვით. ფორმალური ლოგიკის შემქმნელი.
არისტოტელე, მთელს ცოდნას ყოფდა სამ ნაწილად: თორიულად (ფიზიკა და მეტაფიზიკა), პრაქტიკულად (ეტიკა და პოლიტიკა) და პოეთიკურად (ხელობები).

ფიზიკა — მეცნიერება ძალასა და ენერგიას შორის ონტოლოგიური განსხვავების შედეგად წარმოშობილი მოძრაობის შასახებ.
მეტაფიზიკა — მეცნიერება ყოფის პირველ-პრინციპების შესახებ ანუ პირველადი ფილოსოფია. პირველ-პრინციპები:
ფორმა — ის, რაც. საგნის არსებითი.
მატერია — ის, რისგანაც. უფორმო მატერია წარმოადგენს არარაობას. მატერიის პირველსახე გამოიხატება ხუთ პირველ ელემენტში: წყალი, მიწა, ჰაერი, ცეცხლი და ეთერი (ციური სუბსტანცია).
საწყისი — ის, საიდანაც. ყველა საწყისის საწყისი არის ღმერთი.
ეთიკა — სწავლება, რომლის მიხედვითაც ძირითად სიკეთედ ითვლება ორ უკიდურესობას შორის ზომიერების მიღწევა. მაგალითად, გულუხვობა არის შუალედური უკიდურეს სიძუნწესა და უაზროდ მხარჯველს შორის.
პოლიტიკა — სწავლება სახელმწიფოს შესახებ. სახელმწიფო — ერთობა საერთო სიკეთისთვის. სახელმწიფო შედგება და ასევე დაპირისპირებულია ოჯახებით — ერთობა საკუთარი კეთილდღეობისთვის. სახელმწიფო წყობის ოპტიმალურ ფორმად მიიჩნევდა პოლიტიას — სახელმწიფოს, სადაც ძალაუფლება მრავალი მდიდარის ხელშია, რომელთაც შეუძლიათ იყიდონ მძიმე საბრძოლო ტექნიკა.


ამრიგად,ფილოსოფსი წარმოადგენდა მოაზროვნე ადამიანის სრულიად ახალ ტიპსფილოსოფიის განვითარების საერთ კრიტიკულ -რაციონალისტური ტენდენციის გვერდით ჩნდება ახალი მიმართულებაც,რომელსაც მისტიკურ-მეცნიერული შეგვიძლია ვუწოდოთ და რომელიც პითაგორას სახელთანაა დაკავშირებული.


მილან კუნდერა – Milan Kundera

მილან კუნდერა 1975 წლიდან საფრანგეთში მოღვაწეობს, 1981 წლიდან კი იგი საფრანგეთის მოქალაქეა. იგი დაიბადა ლუდვიკ კუნდერას ოჯახში, რომელიც თავის დროზე დიდი ჩეხი კომპოზიტორისა და პიანისტის, ლეოს იანაჩეკის მოსწავლე იყო. მამის გავლენით მილან კუნდერა პიანინოზე დაკვრას ადრეულ ასაკში დაეუფლა. შემდგომში იგი სერიოზულად სწავლობდა მუსიკას, რამაც საბოლოოდ დიდი გავლენა იქონია მის მთლიან შემოქმედებაზე. 1948 წელს ბრნოს საშუალო სასწავლებლის დასრულების შემდეგ მილან კუნდერა სწავლას კარლის უნივერსიტეტში აგრძელებს, სადაც იგი ლიტერატურის და ესთეტიკის შესწავლას იწყებს, ორი სემესტრის შემდეგ კი მას საბუთები კინოაკადემიაში გადააქვს, სადაც იგი საწყის ეტაპზე რეჟისორობისა და სცენარისტობისათვის ემზადება. 1950 წელს იგი დროებით იძულებული გახდა შეეწყვიტა სწავლის პროცესი პოლიტიკური მიზეზების გამო. სწავლის დასრულების შემდეგ, 1952 წელს კი იგი კინოაკადემიაში იწყებს მუშაობას მსოფლიო ლიტერატურის მასწავლებლად.

კუნდერა მიეკუთვნებოდა იმ ჩეხი ახალგაზრდების რიცხვს, რომელთაც საკუთარ თავზე გამოსცადეს მეორე მსოფლიო ომის ძნელბედობის ჟამი, რამაც მათ ცნობიერებაში რეალობის შავ–თეთრი ხედვა დაამკვიდრა. ამ გარემოებებმა მილან კუნდერა მარქსიზმამდე და კომუნისტურ პარტიაში გაწევრიანებამდე მიიყვანა. 1948 წელს ჩეხოსლოვაკიის კომპარტიაში წევრიანდება, 1950 წელს კი, იგი და ჩეხი მწერალი, იან ტრეფულკა ანტიპარტიული ქმედებებისათვის კომპარტიის რიგებიდან გარიცხეს. შემდგომში ეს ინციდენტი ტრეფულკამ აღწერა ნოველაში “ისინი ბედნიერები იყვნენ”, 1962. კუნდერამ კი თავისი ცხოვრების ეს ეპიზოდი მისი რომანის, “ხუმრობის” ლეიტმოტივად გამოიყენა. მილან კუნდერა 1956 წელს დააბრუნეს კომუნისტურ პარტიაში, თუმცა 1970 წელს მან მეორედ განიცადა პარტიიდან გაძევება. მილან კუნდერა, მრავალ ჩეხ მსახიობთან და მწერალთან ერთად, ჩართული იყო 1968 წელს პრაღაში მომხდარ ხავერდის რევოლუციაში, ხანომკლე ოპტიმიზმი 1968 წლის აგვისტოში, წითელი არმიის მიერ ჩეხოსლოვაკიის ექსპანსიით დასრულდა.

მის პირველ რომანში, “ხუმრობა” მილან კუნდერამ ტოტალიტარიზმის სატირული მხარე აღწერა კომუნისტური მმართველობისი დროს. საბჭოეთისა და 1968 წელს წითელი არმიის ჩეხეთში შეჭრის კრიტიკის გამო, მწერალი შავ სიაში მოხვდა და მისი რომანები მის სამშობლოში აიკრძალა. 1975 წელს კუნდერა საფრანგეთში გაიქცა. 1979 წელს საფრანგეთში ყოფნისას კუნდერამ რომანი “სიცილი და დავიწყება” დაწერა, რომელიც მოგვითხრობს თუ როგორ ებრძოდნენ ყველა საშუალებებით ჩეხეთის მკვიდრნი საბჭოთა რეჟიმს.

1984 წელს მილან კუნდერას ყველაზე აღიარებულმა ნაწარმოებმა, “ყოფიერების აუტანელმა სიმსუბუქემ” იხილა დღის სინათლე. რომანი მოგვითხრობს ორი ჩეხის, ტერეზას და ტომაშის სიყვარულის ამბავს, საბჭოთა ოკუპაციის დროს. 1988 წელს ფილიპ კაუფმანმა ამ რომანის ეკრანიზაცია გადაიღო, სადაც მთავარი როლები ჟულიეტ ბინოშმა და დენიელ დეი–ლუისმა შეასრულეს. 1990 წელს მილან კუნდერა ახალი რომანით წარსდგა მკითხველთა წინაშე, “უკვდავება” ასე ეწოდებოდა რომანს, რომელმაც მილან კუნდერა თანამედროვე ფრანგული ლიტერატურის კორიფედ აქცია.

კუნდერა დაჟინებით იმეორებს რომ იგი რომანისტია და არა პოლიტიკური დისიდენტი მწერალი. პოლიტიკის თემა მის ბოლო რომანებში საბოლოოდ ქრება და მწერალი ფილოსოფიაზე და კოსმოპოლიტიზმზე ამახვილებს ყურადღებას. მილან კუნდერას სტილი, ფილოსოფიური გადახვევებით გაჯერებული, შთაგონებულია რობერტ მუზილის რომანებით და ფრიდრიხ ნიცშეს ნაწარმოებებით,

პერსონაჟების აღწერის დროს მილან კუნდერა ე. წ. “ფსიქოლოგიური რეალიზმის” ტექნიკას იყენებს. იგი უფრო დიდ ყურადღებას მისი პერსონაჟების მენტალურ პროცესებს უთმობს, ვიდრე მათ გარეგნობასა და ხასიათს. მისი რწმენით ეს სრულებით ზედმეტია, რამეთუ მკითხველის წარმოსახვა კითხვის პროცესში ავტომატურად ავსებს მწერლის მიერ შეგნებულად დატოვებულ ცარიელ ადგილებს.

ბიბლიოგრაფია

ხუმრობა, 1967
სასაცილო სასიყვარულო ისტორიები, 1960
სიცოცხლე სადღაც იქ არის, 1969
ჟაკი და მისი ბატონი, 1975
გამოსათხოვარი ვალსი, 1976 (ქართულად თარგმნა პაატა ჯავახიშვილმა, 2004)
სიცილისა და დავიწყების წიგნი, 1979
ყოფიერების აუტანელი სიმსუბუქე, 1984
რომანის ხელოვნება, 1985
უკვდავება, 1990
დაღალატებული აღთქმები, 1992
სიზანტე, 1992
პიროვნულობა, 1998
უმეცრება, 2000
ფარდა, 2005


უმბერტო ეკო - Umberto Eco

იტალიელი კულტუროლოგი, სემიოტიკოსი, ფილოსოფოსი და მწერალი უმბერტო ეკო დაიბადა 1932 წლის 5 იანვარს იტალიაში პიემონტის ოლქის პატარა ქალაქ ალესანდრიაში. მამამისი მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე ბუღალტრად მუშაობდა, ომის დაწყების შემდეგ კი დედამისი, ჯოვანა და უმბერტო პიემონტის მთებში გადაბარგდნენ.

მისი გვარი მომდინარეობს ლათინური აბრევიატურისგან Ex Coelis Oblatus (ციური ძღვენი), რომელიც მის პაპას ქალაქის მთავრობამ მიაკუთვნა.

მამამისი მრავალშვილიან ოჯახში გაიზარდა და შესაბამისად მათ ოჯახს მატერიალურად არ ულხინდა. ამის გამო ბავშვობიდანვე მშობლები იურისტობას ურჩევდნენ, თუმცა უმბერტომ საბუთები ტურინის უნივერსიტეტის ფილოსოფიის კათედრაზე შეიტანა და შუა საუკუნეების ფილოსოფიისა და ლიტერატურის შესწავლა დაიწყო. იქვე, 1954 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თომა აქვინელის შესახებ.

ამის შემდგომ ეკო მუშაობას ტელერადიოკომპანია რაი–ში აგრძელებს და იწყებს ლექციების კითხვას ტურინის უნივერსიტეტში (1956–1964). ტელევიზიაში მუშაობის დროს ეკომ გაიცნო იმდროინდელი ავანგარდის წარმომადგენელი ხელოვნების წარმომადგენლები – მხატვრები, მუსიკოსები, მწერლები – რამაც მის მომდევნო სამწერლო კარიერაზე დიდი ზეგავლენა იქონია.

უმბერტო ეკომ 1962 წელს იქორწინა რენატე რამგეზე. მათ ჰყავთ ერთი ქალიშვილი და ერთი ვაჟი.

შემოქმედება

უმბერტო ეკოს პირველი ნაწარმოების (მაშინ 10 წლის იყო) სათაურია ,,რატომ უნდა გავწიროთ თავი მუსოლინის და იტალიის მარადიული დიდებისათვის”; დაწერა და მოსწავლეთა ოლიმპიადაშიც გაიმარჯვა. უმბერტოს დღემდე არ ასვენებს ეს მოგონე­ბა, ისევ და ისევ უბრუნდება მას, შესაძლოა, იმიტომაც, რომ პატარა ჭკვიანი უმბერტო (ასაკის გამო) სახლში დარჩა, ხოლო ვიღაც, მსგავსი იდეებით გზააბნეული უფროსკლასელი, წავიდა და მართლა გასწირა თავი.

მისი შემოქმედებითი კარიერა დაიწყო წიგნით – “წმინდა თომას ესთეტიური პრობლემა”, რომელსაც 1959 წელს მეორე ნაშრომი, “შუა საუკუნეების ესთეტიკის განვითარება” მოჰყვა. ამ ორი წიგნით უმბერტო ეკომ შეძლო თავის დამკვიდრება იმდროინდელი იტალიის სამეცნიერო წრეებში, როგორც შუა საუკუნეების დიდმა მცოდნემ. 1959 წელს უმბერტო ეკო ტოვებს ტელევიზიას და მუშაობას იწყებს მილანის საგამომცემლო სახლში “ბომპიანი”, მთავარი რედაქტორის თანამდებობაზე.

ამ წლების განმავლობაში, ეკო იწყებს იმ დროს ახლად წამოჩიტული მეცნიერების, სემიოტიკის იდეების დანერგვას საკუთარ შრომებში და ღია ტექსტის იდეაზე ფიქრს, რასაც მოჰყვა 1962 წელს დაწერილი წიგნი “Opera aperta” (ღია ნაწარმოები).

ფილოსოფიური პრობლემატიკის პარალელურად, უმბერტო ეკო იწყებს ფიქრს ნამდვილ ლიტერატურაზე და 1980 წელს წერს მის პირველ ლიტერატურულ არასამეცნიერო ნაწარმოებს. ფილოსოფიურდეტექტიურმა რომანმა “ვარდის სახელი” (ll nome della rosa) მას ნამდვილი აღიარება მოუტანა. ამ რომანში ეკო ჭეშმარიტი მედიევისტის როლში წარსდგა მკითხველის წინაშე. მან სრულად აღწერა შუა საუკუნეების ერთი სააბატოს ყოველდღიური ცხოვრების პერიპეტიები. რომანის მთავარი სიუჟეტური ხაზი ვითარდება მკვლელობების სერიის გარშემო, რომელსაც ფრანცისკანელი ბერი იძიებს. გარდა იმისა, რომ რომანში ზუსტად არის გადმოცემული იმდროინდელი პოლიტიკური და სოციალური ვითარება, ეკო უბადლოდ ხლართავს სიუჟეტს და მთელი რიგი დეტექტიური ვნებათაღელვების შემდეგ მკითხველი საიდუმლოებით მოცულ ბიბლიოთეკამდე მიჰყავს. ბიბლიოთეკა, თავის მხრივ, ლაბირინთისა და მინოტავრის თემის ახლებური გააზრებაა და, მწერლის განცხადებით, ამოუცნობი სამყაროს სიმბოლოა. 1983 წელს უმბერტო ეკომ დაწერა”შენიშვნები ვარდის სახელის შესახებ(postille al nome della rosa)ამ ნაწარმოებში მან ახსნა “ვარდის სახელის” ზოგიერთი საიდუმლო და საუბრობს მკითხველის, მწერლისა და ლიტერატურული ნაწარმოების ურთიერთკავშირსა და ურთიერთზემოქმედებაზე.

მის მეორე რომანში, “ფუკოს ქანქარა” (llpendolo di foucault,1988), უმბერტო ეკომ ეზოთერული და ოკულტური ხასიათის მრავალი პასაჟი აღწერა. “ფუკოს ქანქარა”, ისევე როგორც ეკოს ყველა რომანი, რამდენიმე სიბრტყეში იკითხება, რაც საშუალებას აძლევს მკითხველს იმტვრიოს თავი, თუ სად გადის ზღვარი სინამდვილესა და გამონაგონს, მეცნიერებასა და ოკულტიზმს შორის. ეს რომანი საკმაოდ ავტობიოგრაფიული ხასიათისაა და ავტორის საგამომცემლო საქმიანობით დაკავების ხანას უკავშირდება. რომანის სამი მთავარი პერსონაჟი, რომლებიც ერთ–ერთი საგამომცემლო სახლის თანამშრომლები არიან, ცდილობენ ფარდა ახადონ იდუმალებით მოცულ ისტორიას, რასაც ტამპლიერებამდე, ალქიმიკოსთა დოქტრინამდე და საიდუმლო სექტებამდე მივყავართ, რომლებიც ვითომ-და მართავენ მსოფლიოს.

“გუშინდელი დღის კუნძული” (L`isola del grimo prima, 1994) რომანი ასახავს დამაბნევებლად მარტივ და დრამატულ ბედს XVII საუკუნეში მცხოვრები ყმაწვილისა. ყურადღებიანი მკითხველი ეკოსათვის დამახასიათებელ დაუსრულებელი ციტატატების წყებას აღმოაჩენს ნაწარმოებში. რომანში დასმულია უმნიშვნელოვანესი და აქტუალური კითხვები, რომელიც დღემდე აღელვებს კაცობრიობას – რა არის სიცოცხლე?, რა არის სიყვარული?, რა არის სიკვდილი?…

“ბაუდოლინო” (Baudolino,2000) ისტორიულ-ფილოსოფიური რომანი, ნაშვილევი ბიჭის ფრიდრიხ ბარბაროსის თავგადასავლის შესახებ, მისი მოგზაურობა ალესანდრიიდან (სადაც უმბერტო ეკო დაიბადა) ლეგენდარული პაპი-მეფის ივანეს (იოანეს) ქვეყანაში (მკვლევარები მიიჩნევენ რომ ამ შუააზიური ქრისტიანული სახელმწიფოსა და იქ ივანე (იოანე)-პაპის მეფობა გამოგონილი უნდა იყოს. თუმცა ბევრ მეცნიერს მიაჩნია რომ მისი შესაძლო პროტოტიპები არსებობდნენ).

“დედოფალ ლოანას საიდუმლო ვნებანი” (La misteriosa fiamma della regina loana,2004) რომანი 2005 წელს გამოქვეყნდა ინგლისურ ენაზე, რომანი მოგვითხრობს ადამიანზე რომელმაც უბედური შემთხვევის შედეგად მეხსიერება დაკარგა. აღსანიშნავია რომ რომანის გმირს მხოლოდ მასზე და მის ახლობლებზე არსებული მოგონებები დაავიწყდება, ხოლო ყველაფერი, რაც კი წაუკითხავს – ახსოვს. ანუ ის რეალობა რაც წარმოსახვითი იყო მისთვის – წიგნების სამყარო – გარდასულ რეალობად ეჩვენება და ის რაც რეალობა იყო იქიდან არაფერი ახსოვს… ეს რომანი მკითხველის ერთგვარ ბიოგრაფიას წარმოადგენს. მისი გამოსვლის შემდეგ ეკომ განაცხადა რომ “დედოფალ ლოანას საიდუმლო ვნებები” მისი ბოლო რომანია. “ხუთი სავსებით საკმარისია “განაცხადა უმბერტო ეკომ და დასძინა რომ, მეცნიერი თავისუფალ დროს, რომანებს არ უნდა წერდეს და გოლფის თამაშით უნდა ერთობოდეს.


რალფ ედისონი (ინგ.) - Ralph Waldo Emerson (eng.)

Famous as American Lecturer, Philosopher, Essayist & Poet
Born on 25 May 1803
Born in Boston, Massachusetts
Died on 27 April 1882
Nationality United States
Works & Achievements One of the founders of Transcendentalism, delivered around 1500 public lectures during life time. Society and Solitude, Letters and Social Aims, Nature

Ralph Waldo Emerson was a famous American lecturer, philosopher, essayist, and poet. He was one of the leading figures of Transcendentalist movement. Together with Henry Hedge, George Putnam and George Ripley, Emerson founded the idea of Transcendentalism. He was considered as one of the greatest lecturers of his time and had given more than 1,500 public lectures across the United States during his lifetime. His essay collections namely Essays: First Series and Essays: Second Series were his most significant contribution to American intellect. Some of the important essays covered in these collections including Self-Reliance, The Over-Soul, Circles, The Poet and Experience that gave an impression of his thinking process. He wrote on many topics such as individuality, freedom and the man's ability to realize anything. For his lecturing and orating skills, Emerson became the leading voice of American intellectual at that time and oft-called "the Concord Sage". His works influenced many thinkers and philosophers including Walt Whitman, Henry David Thoreau, Friedrich Nietzsche and William James.

Ralph Waldo Emerson Childhood & Early Life
Ralph Waldo Emerson was born in Boston, Massachusetts on May 25, 1803. His father,William Emerson was a Unitarian minister and his mother was Ruth Haskins. His three siblings, namely Phebe, John Clarke, and Mary Caroline, died in childhood. His other four brothers who survived to adulthood were William, Edward, Robert Bulkeley and Charles. When Emerson was only eight years old, his father died due to stomach cancer. At the age of nine, he joined Boston Latin School in 1812. Emerson took admission in Harvard College in October 1817 and was appointed as the freshman messenger for the president. He had to take various other part time jobs like of a waiter and occasional teacher to cover his school expenses. He completed his graduation from Harvard on August 29, 1821 at the age of eighteen. Due to his health problems, Emerson had to look for warmer climates and as such, traveled to Charleston, South Carolina and then further to St. Augustine, Florida. In St. Augustine, he was befriended with Prince Achille Murat, the nephew of Napoleon Bonaparte. Murat and Emerson became close friends and enjoyed discussions on religion, society, philosophy, and government. According to Emerson, Murat had a major influence on his intellectual education.

Career
After his education from Harvard, Emerson assisted his brother William in a school for young women. After his brother left for Göttingen to study divinity, he took the charge of the school. Once Emerson too worked as a schoolmaster for several years, he went to Harvard Divinity School. He was ordained as junior pastor at Boston’s Second Church on January 11, 1829 and was given an initial salary of $1,200 a year. During this time, he also held other responsibilities like a chaplain to the Massachusetts legislature, and a member of the Boston school committee. His wife’s death on February 8, 1831 deeply affected Emerson and he started having disagreements regarding church’s methods. He finally resigned in 1832 over his disagreements with church officials.

In 1832, Emerson traveled Europe and had written his travel accounts in “English Traits” (1857). In his European trip, he went to different parts of Europe such as Italy, Rome, Florence, Venice, Switzerland and Paris. When he moved north to England, he met William Wordsworth, Samuel Taylor Coleridge, and Thomas Carlyle. Emerson was strongly influenced by Carlyle and the two remained good friends for life. On returning back to America in 1833, Emerson started living with his mother in Newton, Massachusetts but later shifted to Concord, Massachusetts. Witnessing the Lyceum movement, Emerson found a budding career as a lecturer. He gave his first lecture on November 5, 1833 discussing about “Uses of Natural History in Boston". Very soon he became one of the most influential people in the town. On September 12, 1835 which was the 200th anniversary of the town of Concord, Emerson was asked to give a lecture on the commemoration ceremony.

Later Life
On September 8, 1836 Emerson together with Henry Hedge, George Putnam and George Ripley led the foundation of Transcendentalism. The first official meeting of this Transcendental Club was held on September 19, 1836. The same year, Emerson had anonymously published his first essay, “Nature”. A year later, in 1837, he delivered his now-famous Phi Beta Kappa address, “The American Scholar”, which was then known as “An Oration, Delivered before the Phi Beta Kappa Society at Cambridge”. The sermon was later renamed for a collection of essays in 1849. In the March of 1837, Emerson gave a series of lectures on “The Philosophy of History at Boston's Masonic Temple”. This marked the beginning of his serious career as a lecturer. Emerson earned great profits from the lecture and eventually, continued to manage his own lectures. With time, Emereson gave as many as 80 lectures a year, traveling across the northern part of the United States. He traveled as far as St. Louis, Des Moines, Minneapolis, and California.

In July 1840, Transcendental Club published its first flagship journal, “The Dial”. George Ripley was the managing editor of the journal, whereas Margaret Fuller was its first editor whom Emerson had selected himself. In the subsequent year, he published “Essays”, his second book and first of the series, which included the famous essay, “Self-Reliance”. Emerson then penned the poem “Threnody” and the essay “Experience” in 1842. Two year later, in April 1844, the publication of “The Dial”, however, stopped. The same year, Emerson published his second collection of essays, “Essays: Second Series” which included his famous works like “The Poet”, “Experience”, and “Gifts”. By the year 1845, he also came in contact with Indian philosophy by the works of French philosopher Victor Cousin. He read Bhagavad Gita and Henry Thomas Colebrooke's Essays on the Vedas and was strongly influenced by Vedas.

After the death of his friend Margaret Fuller in 1850, Emerson, along with James Freeman Clarke and William Henry Channing, took the task of editing her letters and works to compile her biography. The biography was published with the title “The Memoirs of Margaret Fuller Ossoli” and became the best selling biography of the decade. “The Conduct Of Life” was released in 1960. His final original collection of essays, this book dealt with some of the hottest issues that were in rage at that time. In January 1862, Emerson visited Washington D.C. and gave a lecture at the Smithsonian on January 31. The next day he met Abraham Lincoln at White House. Lincoln had seen his works previously and had liked them. Emerson always wanted the immediate emancipation of the slaves, but expressed his anti-slavery views only during the time of civil war. His family members and friends were always against slavery and worked as active abolitionists. In the later years of his life, Emerson also became one of the active abolitionists of slavery.

Personal Life
On the Christmas Day of 1827, Emerson met his first wife Ellen Louisa Tucker, for the first time in Concord, New Hampshire. She was only 18 when the two got married in 1829. After the marriage, Emerson moved to Boston with his wife and mother. In a short time of two years, his wife died on February 8, 1831. Her death deeply moved him and he used to visit her grave daily. On September 14, 1835, Emerson married to Lydia Jackson in her hometown of Plymouth, Massachusetts. The couple had four children namely Waldo, Ellen, Edith, and Edward Waldo Emerson.

Death
Emerson’s health started to decline with year 1867 and his condition worsened by the spring of 1872 when he showed problems with memory and suffered from aphasia. It was said that by the end of the decade, there were a number of times, when Emerson actually forgot his own name. After getting drenched in a sudden rain shower in the cold night of April 19, 1882, he caught pneumonia. Emerson died on April 27, 1882 and was buried in Sleepy Hollow Cemetery, Concord, Massachusetts.

Timeline:
1803: Emerson was born in Boston, Massachusetts.
1821: graduated from Harvard College.
1825: Went to Harvard Divinity School.
1829: Ordained as a junior pastor of Boston’s Second Church
1829: Married first wife, Ellen Louisa Tucker.
1831: His wife Ellen died.
1832: Set out on a European tour.
1833: Gave his first public lecture.
1835: Remarried to Lydia Jackson.
1836: Published “Nature”, Led the foundation of “Transcendental Club”
1837: Delivered his now-famous Phi Beta Kappa address, “The American Scholar”, befriended Henry David Thoreau, beginning of his career as a lecturer
1841: Published “Essays”, his second book.
1842: Releasedthe poem “Threnody” and the essay “Experience” in the memory of his dead son.
1844: Published his second collection of essays, “Essays: Second Series”.
1857: Wrote “English Traits”
1860: Published “The Conduct of Life”, his final original collection of essays.
1862: Visited Washington D.C. and gave a lecture at the Smithsonian
1882: Died in Concord, Massachusetts.