ართურ კონან დოილი - Arthur Ignatius Conan Doyle

სერ ართურ იგნატიუს კონან დოილი (Sir Arthur Ignatius Conan Doyle; დ. 22 მაისი, 1859, ედინბურგი ― გ. 7 ივლისი, 1930, კროუბორო), შოტლანდიელი მწერალი, ცნობილი დეტექტივის, შერლოკ ჰოლმსის პერსონაჟის შემქმნელი. დეტექტიური რომანის ინოვატორი. იგი სამეცნიერო ფანტასტიკის, ისტორიული რომანის, თეტრისა და პოეზიის ჟანრშიც მუშაობდა.
კონანი თავდაპირველად მისი შუასახელი იყო, თუმცა ბოლო დროს მან იგი საკუთარი გვარის ნაწილი გახადა.

არტურ კონან დოილი დაიბადა 1859 წელს, ედინბურგში. მას ცხრა დედმამიშვილი ჰყავდა. მამა ადრევე გარდაიცვალა ალკოჰოლიზმით. დედა კი ირლანდიელი პლანტაგენეტების წარმომადგენელი იყო.
კათოლიკურ სკოლებში დაწყებითი და საშუალო განათლების მიღების შემდეგ დოილი აგნოსტიკი ხდება. 1875—1881 წლებში მედიცინას სწავლობს ედინბურგის უნივერსიტეტში. მისი ექიმად მუშაობა ნაკლებად წარმატებული აღმოჩნდება. პაციენტთა რიცხვი სულ უფრო მცირდება, რაც საშუალებას აძლევს მწერლობას მეტი დრო დაუთმოს. თავის პირველ ნაწერებს 1879 წელს აქვეყნებს , ხოლო 1887 წელს პირველად ჩნდება შერლოკ ჰოლმსის პერსონაჟი Beeton's Christmas Annual-ში გამოქვეყნებულ ნოველაში. დოილი თავს ანებებს მედიცინას და მთელ დროს მწერლობას უძღვნის.
პარალელურად დოილი პოლიტიკურ მოღვაწეობას ეწევა და წერს პამფლეტებს, მათ შორის: ომი სამხრეთ აფრიკაში: მიზეზები და ორგანიზაცია. 1902 წელს მას კეთილშობილის ტიტულს მიანიჭებენ და ხდება სერ არტურ კონან დოილი.
1918 წელს დოილი სპირიტიზმით დაინტერესდება და იწყებს კონფერენციათა ტურნეს, აქვეყნებს სხვადასხვა სახის ნაშრომებს, მათ შორის: ახალი გამოცხადება (1918), რომელშიც სიკვდილის შემდეგ სიცოცხლის არსებობას და ზეციურ ძალებთან კონტაქტის შესაძლებლობას ამტკიცებს.
მართალია, არტურ კონან დოილი განსაკუთრებით ცნობილია შერლოკ ჰოლმსის პერსონაჟით, მაგრამ მას ასევე ეკუთვნის ისტორიული მოთხრობები (როგორც თეთრი კომპანია), სამეცნიერო ფანტასტიკა (დაკარგული სამყარო) რომანები პარანორმალურ მოვლენებზე. მთლიანობაში მისი შემოქმედება მოიცავს 50-ზე მეტ წიგნსა და მრავალრიცხოვან ნოველას.
სერ არტურ კონანდოილი გარდაიცვალა 1930 წლის 7 ივლისს კარდიალური შეტევით.


უილიამ სომერსეტ მოემი

უილიამ სომერსეტ მოემი (ინგლ. William Somerset Maugham [ˈsʌməsɪt mɔːm]) (* 25 იანვარი, 1874, პარიზი, საფრანგეთი ― † 16 დეკემბერი, 1965, ნიცა) - ინგლისელი დრამატურგი, მწერალი, რომანისტი, 1930-იანი წლების ყველაზე მაღალანაზღაურებადი ავტორი.

ბავშვობა და განათლება

მოემი დაიბადა საფრანგეთში მცხოვრებ ინგლისელთა ოჯახში, რომელთაც იზრუნეს იმაზე, რომ შვილი პარიზში ბრიტანეთის საელჩოს ტერიტორიაზე გაჩენილიყო, რათა ლეგალურად, გეოგრაფიისდა მიუხედავად, ის ბრიტანეთში დაბადებულიყო. მამამისი, საელჩოს თანამშრომელი, დაბალი და საკმაოდ შეუხედავი იყო, დედა კი - განთქმული ლამაზმანი. მოემისთვის საუბედუროდ მას მამის სიმაღლე და შესახედაობა დაჰყვა, რაც მის ცხოვრებისეულ უბედურებათა სერიაში მხოლოდ პირველი იყო. ამ უბედურებათაგან ყველაზე საშინელი მისთვის დედის დაკარგვა იყო რვა წლის ასაკში, რომელიც მშობიარობას გადაჰყვა. მთელი დარჩენილი ცხოვრების განმავლობაში მას დედის სურათი სასთუმალთან ედო და უკვე მოხუცებულობის ჟამს უთქვამს კიდეც, რომ ამ ფაქტს ვერასდროს გადაიტანდა.
1886 წელს მამამისის გარდაცვალების შემდეგ მოემს საცხოვრებლად ინგლისში აგზავნიან, (ქვეყანა, რომლის ენას, ინგლისურად აღზრდის მიუხედავად, ის ვერ ფლობდა) ბიძასთან, რომელიც ვიტსტაბლის ვიკარი იყო და, რომელსაც ის ემოციურად ცივ და უნდობელ ადამიანად მიიჩნევდა. ბიჭს, რომელსაც მანამდე ფრანგულში მეტყველების არანაირ დეფექტი არ შეემჩნეოდა, უეცრად ენაბლუობა დასჩემდა, რომელიც მას სიცოცხლის ბოლომდე გაყჰვა. მოემი შინ და კინგის სკოლაშიც, სენტენბერში, საკუთარი სიდაბლისა და ენაბლუობის გამო საშინლად იჩაგრებოდა. თუმცა აქ მან სწრაფად განივითარა სხარტი ენამწარეობის ტალანტი, თუ არ ჩავთვლით იმას, რომ აზრის გამოთქმა საკმაოდ უჭირდა.
თექვსმეტი წლის ასაკში მას ნება დართეს გერმანიაში გამგზავრებულიყო, სადაც ის ლიტერატურასა და ფილოსოფიას სწავლობს ჰაიდელბერგის უნივერსიტეტში. აქვე ხვდება ის თავის პირველ ჰომოსექსუალ პარტნიორს. ინგლისში დაბრუნების შემდეგ ის ლონდონში მედიცინას სწავლობს და კვალიფიკაციას სენტ-ტომასის ჰოსპიტალში გადის 1897 წელს. ამ პერიოდში წერს თავის პირველ რომანს, "ლიზა ლამბერტელი", რომელშიც ისტ-ენდის ღატაკ უბანში სამედიცინო სტუდენტის საკუთარ გამოცდილებას აღწერს.


პაოლო კოელიო - Paulo Coelho

პაულო კოელიო (Paulo Coelho; დ. 24 აგვისტო, 1947) ბრაზილიელი მწერალი, ლირიკოსი.
დაიბადა რიო-დე-ჟანეიროში, ბრაზილია. სწავლობდა იურიდიულ ფაკულტეტზე, თუმცა 1970 წელს სწავლა მიატოვა და სამოგზაუროდ გაემართა ცენტრალურ ამერიკაში, შემდგომში კი ევროპასა და ჩრდ. ამერიკაში. ორი წლის შემდეგ ბრაზილიაში ბრუნდება და პოპულარული მუსიკისთვის ლექსების წერას იწყებს მუსიკოს რაულ სეიხასთან ერთად.
მოგვიანებით ჰოლანდიაში ხვდება ადამიანს, რომელსაც მოიხსენიებს "ჟ"-თი, და რომელმაც, როგორც თავად ამტკიცებს მისი ცხოვრება პოლარულად შეცვალა და ქრისტიანობის თავდადებული მიმდევარი გახდა. ამ დროიდან ის კათოლიკური ჯგუფის "რამ" (Regnus Agnus Mundi) წევრი ხდება, სადაც "ჟ" მისი მასწავლებელია.
ამჟამად მეუღლე ქრისტინასთან ერთად ცხოვრობს რიო-დე-ჟანეიროში, ბრაზილია და ტარბში, საფრანგეთი.

დაიბადა რიო-დე-ჟანეიროში ინჟინერ პედროსა და ლიჟია კოელიოების შეძლებულ ოჯახში. შვიდი წლისა წმინდა ეგნატე ლოიოლას იეზუიტთა სკოლაში გაგზავნეს, სადაც წიგნების წერის სიყვარული პირველად გამოავლინა. მწერლად გახდომის სურვილს ოჯახმა მხარი არ აუბა და ახალგაზრდა პაულოს იურიდიულ ფაკულტეტზე ჩააბარებინა რიო-დე-ჟანიეროს უნივერსიტეტში, თუმცაღა, პაოლომ სწავლა მალევე მიატოვა და ჟურნალისტიკას მიჰყო ხელი. საბოლოო ჯამში 17 წლის პაოლოს ოჯახთან ურთიერთობა იმდენად დაეძაბა, რომ ის კერძო ფსიქიატრიულ კლინიკაში მოათავსეს სამკურნალო კურსის გასავლელად.ვერც ელექტროშოკით მკურნალობამ, ვერც განმეორებითმა კურსმა პაოლოს საკუთარი თავისადმი რწმენა ვერ შეურყია - ამიტომაც, კლინიკადან გაიქცა, ცოტა ხანს იხეტიალა და შინ დაბრუნდა. ერთ წელიწადში სამოყვარულო თეატრალურ მოძრაობაში ჩაება, 60-იან წლებში აგრე რიგად პოპულარული რომ იყო ბრაზილიაში და არამხოლოდ ხელოვნების თვალსაზრისით, არამედ პროტესტის გამოხატვის კუთხითაც. თეატრალურ-საპროტესტო აქტივობა კოელიოს კვლავ ფსიქიატრიული კლინიკით დაუგვირგვინდა, საიდანაც ისევ გაიქცა, მაგრამ უფულობამ მაინც შინ დააბრუნა. საბოლოოდ, მესამე ფსიქიატრიული მკურნალობის შემდეგ მისი ოჯახი შეეგუა, რომ პაოლო "ნორმალურ" სამუშაოს არასოდეს მოჰკიდებდა ხელს. პაოლო კოელიო ისევ და ისევ თეატრალურ და ჟურნალისტურ მოღვაწეობას განაგრძობდა.
1970 წელს მომავალმა მწერალმა მექსიკაში, პერუში, ბოლივიაში, ჩილეში, ჩრდილოეთ აფრიკასა და ევროპაში დაიწყო მოგზაურობა. ორიოდე წლის თავზე პაოლო სამშობლოში დაბრუნდა და სიმღერებისთვის ლექსების წერას შეუდგა იმხანად უკვე პოპულარული ბრაზილიელი მომღერლების კონცერტებისთვის; მან არაერთი სასიმღერო ტექსტი დაუწერა მომღერალ რაულ სეიშასს.

შემოქმედება

პაულო კოელიოს ეკუთვნის ისეთი ცნობილი რომანები, როგორებიცაა:
პილიგრიმობა ანუ მოგვის დღიური 1987. (თარგმნილი ქართულ ენაზე)
ალქიმიკოსი 1988. (თარგმნილია ქართულ ენაზე)
ბრიდა 1990.
ვალკირები 1992.
მაქთუბი 1994.
რიო პიედრას ნაპირზე ჩამოვჯექი და ავტირდი 1994. (თარგმნილია ქართულ ენაზე)
მეხუთე მთა 1996. (თარგმნილია ქართულ ენაზე)
სინათლის მეომრის სახელმძღვანელო 1997.
ვერონიკამ სიკვდილი გადაწყვიტა 1998. (თარგმნილია ქართულ ენაზე)
ეშმაკი და ქალბატონი პრიმი 2000. (თარგმნილია ქართულ ენაზე)
თერთმეტი წუთი 2003. (თარგმნილია ქართულ ენაზე)
ზაჰირი 2005. (თარგმნილია ქართულ ენაზე)
როგორც ნარნარი მდინარე 2006.
პორტობელოელი ჯადოქარი 2006. (თარგმნილია ქართულ ენაზე)


შრი ჩინმოი - Shri Chinmoi

შრი ჩინმოი გამოჩენილი ჰუმანისტი, ფილოსოფოსი, მწერალი და პოეტი, კომპოზიტორი და მხატვარია. ის თავისი შემოქმედებით უზიარებდა სამყაროს თავის მისწრაფებას უნივერსალური ჰარმონიისა და ერთობისკენ. თვითდახელოვნება – მთავარი თემაა მთელს მის შემოქმედებაში. შრი ჩინმოი ხშირად აცხადებდა:

"სცადე სამყაროს გაუმჯობესება. როგორ?
უპირველეს ყოვლისა, შენი თავის გაუმჯობესებით."

– შრი ჩინმოი

შრი ჩინმოის ფილოსოფია და ცხოვრების წესი ჰარმონიულად ითავსებს ძველ აღმოსავლურ სიბრძნეს და დასავლეთის დინამიზს.

შრი ჩინმოი კუმარ გჰოში აღმოსავლეთ ბენგალიაში (ამჟამად ბანგლადეში) 27 აგვისტოს 1931 წელს დაიბადა, განათლება შრი აურობინდოს აშრამში მიიღო.

1964 წელს შრი ჩინმოი ჩადის ნიუ-იორკში, სადაც სწრაფად ხდება ცნობილი თავისი მრავალმხრივი შემოქმედებით – მუსიკის, პოეზიის, მხატვრობის და ლიტერატურის სფეროში.

იმისთვის რომ ადამიანებმა შეიცნონ თავისი ფარული უმაღლესი რეალობა, შრი ჩინმოი თავისი წიგნებით, სიმღერებით, ნახატებით, შემოქმედებით, ცხოვრების წესით და თავისი ამოუწურავი ენერგიით შთააგონებდა და მოსიყვარულე ზრუნთელობას ავლენდა მათ მიმართ.

შრი ჩინმოის ცხოვრება - უსაზღვრო შემოქმედებითი პოტენციალის გამოხატულებაა.

შრი ჩინმოის წაკითხული აქვს 200–ზე მეტი ლექცია მსოფლიოს წამყვან უნივერსიტეტებში, მათ შორის: ოქსფორდის, კემბრიჯის, ჰარვარდის, იელის, სორბონის და მოსკოვის უნივერსიტეტებში.

როგორც მუსიკოსს შრი ჩინმოის ჩატარებული აქვს 777 კონცერტი დედამიწის ირგვლივ ისეთ ცნობილ დარბაზებში, როგორებიცაა: Lincoln Centre და Carnegee Music Hall (ნიუ–იორკი), Royal Albert Hall (ლონდონი), Nippon Budokan Hall (ტოკიო), Sidney Opera Theatre (სიდნეი) და სხვა. მას დაწერილი აქვს 16 000-ზე მეტი სიმღერა ინგლისურ, ბენგალიურ და სანსკრიტულ ენებზე.

შრი ჩინმოის შექმნილი აქვს 200 ათასზე მეტი ფერწერული ნამუშევარი და 16 მილიონზე მეტი გრაფიკული. თავის შექმნილ მიმდინარეობას ის უწოდებდა "ჯარნა–კალას" (ბენგალიურად "ხელოვნება–შადრევანი").

შრი ჩინმოის დაწერილი აქვს 1600–მდე წიგნი, რომელიც თარგმნილია 24 ენაზე. თავის ნაწარმოებში (ესეებში, მოთხრობებში, იგავებში, პიესებში, ლექსებში, კითხვა–პასუხების სერიაში) ის ეხებოდა ჰუმანიტარული და ფილოსოფიური საკითხების ფართო სპექტრს. შრი ჩინმოის წიგნები გამოიცა ისეთი ცნობილი გამომცემლობების მიერ, როგორებიცაა: "Simon & Shuster", "Harper & Row", "Health Communication", "Hazelden" და სხვა.

შრი ჩინმოის სწამდა, რომ ცხოვრების ჯანსაღი წესი და ფიზიკური სრულყოფა აუცილებელია სულიერი ზრდისათვის. მას გარბენილი აქვს 21 მარათონი და 5 ულტრამარათონი. 1987 წელს შრი ჩინმოი ხდება მსოფლიო ჩირაღდნიანი ესტაფეტის "მსოფლიო ჰარმონიის გარბენის" (World Harmony Run) – ის ინიციატორი. ამ ესტაფეტამ 70–ზე მეტი ქვეყანა გააერთიანა. ესტაფეტის ჩირაღდანი ეჭირათ ცნობილ ადამიანებს, ესენი არიან: რომის პაპი იოანე პავლე II, დალაი ლამა, პრეზიდენტი ნელსონ მანდელა, დედა ტერეზა, არნოლდ შვარცნეიგერი და სხვა.

შრი ჩინმოის მიღებული აქვს უამრავი ჯილდო: გამოჩენილი ოსტატობისთვის გაეროს მწერალთა საზოგადოება (UNSCR); ოქროს მედალი ლიტერატურის განვითარებისთვის (Medailled'Or, პარიზის ლიუტესის საერთაშორისო აკადემია); ორდენი "ოქროს გული" (Corazone de Oro, მეხიკოს მწერალთა და კომპოზიტორთა საზოგადოება); ნერუს მედალი (მინიჭებული იუნესკოს მიერ პარიზში); ლიტერატურის პრემია (ვაშინგტონის უნივერსიტეტი) და სხვა.

შრი ჩინმოის მიერ კაცობრიობის განვითარებაში შეტანილი წვლილით თავისი ღრმა აღფრთოვანება გამოთქვეს მსოფლიოს ცნობილმა ხალხმა, ესენი არიან: პრეზიდენტი ბილ კლინტონი, რომის პაპი იოანე პავლე II, პრეზიდენტი ნელსონ მანდელა, დედა ტერეზა, ელიზაბეტ II, პრეზიდენტი მიხეილ გორბაჩევი, ლეონარდ ბერნსტაინი, პაბლო კაზალიასი და სხვა.

2007 წლის 11 ოქტომბერს შრი ჩინმოიმ დატოვა სხეული. მისი ცხოვრების ბოლო სტრიქონები ესეთი იყო:


"ჩემი ფიზიკური სიკვდილი
არ არის ჩემი ცხოვრების დასასრული.
მე მარადიული მოგზაურობა ვარ."


თომას მანი – Thomas Mann

1875 წლის 6 ივნისს გერმანიის ქალაქ ლიუბეკში დაიბადა დიდი გერმანელი მწერალი თომას მანი.

მამა – იოჰან ჰაინრიხი, ლიუბეკელი დიდვაჭრების შთამომავალი გახლდათ, მარცვლეულით ვაჭრობას მისდევდა, ფლობდა გადაზიდვების კომპანიას, ასევე არჩეულ იქნა საქალაქო საბჭოს სენატორად. დედა – იულია მანი (ქალიშვილობაში სილვა–ბრუნსი) გერმანელი პლანტატორისა და პორტუგალიელი წარმოშობის ბრაზილიელი კრეოლის შთამომავალი იყო. დედა მუსიკალური ნიჭით იყო დაჯილდოვებული და მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა თომასის აღზრდაში. მწერალი შემდგომ წერდა: დედისაგან, მუსიკალური ნიჭი და თხზვა გამომყვაო.


დანტე ალიგიერი - Dante Aligieri

დანტე ალიგიერი (იტალ. Dante Alighieri; დ. 1265 - გ. 13/14 სექტემბერი, 1321) — იტალიელი მწერალი, პოეტი ფლორენციიდან. მისი მთავარი ნაწარმოები "კომედია" (შემდგომში დაემატა ეპითეტი "ღვთაებრივი"), რომელიც საყოველთაოდ მოიაზრება, როგორც იტალიურ ენაზე შექმნილი უდიდესი ლიტერატურული ნაშრომი და მსოფლიო ლიტერატურის შედევრი. იტალიურად მას "უზენაეს პოეტს" (იტალ. il Sommo Poeta) უწოდებენ.

დანტე ალიგიერის დაბადების ზუსტი თარიღი უცნობია, თუმცა 1265 წელს ვარაუდობენ. ამაში ავტობიოგრაფიული ინფორმაციაც გასათვალისწინებელია. აღწერილი La Vita Nuovaში (1300 წლისთვის დაწერილ ფრაზაში "წუთისოფლის ნახევარი გზა რასაც გავდივართ", ვხვდებით, რომ დანტე 35 წლის უნდა ყოფილიყო, რადგან სიცოცხლის ბიბლიური ხანგრძლივობა 70 წელია (ფსალმუნები, 89,10) ეს წარმოსახვითო მოგზაურობა კი 1300 წელს უნდა შემდგარიყო.
სამოთხის რამდენიმე ვერსიაც მიუთითებს დანტეს დაბადების დღეზე და აღნიშნავს, რომ იგი მარჩვიბის ნიშნით დაიბადა ანუ ვარდობისთვის 21-სა და თიბათვის 21-ს შორის.


ჰერმან ჰესე - Herman Hesse

2 ივლისი. 1877, კალვი, ვიურტემბერგი ― 9 აგვისტო. 1962, მონტანიოლა, შვეიცარია

გერმანელი მწერალი. ნობელის პრემიის ლაურიატი (1946). 1912-იდან ცხოვრობდა შვეიცარიაში

ჰესე ინტელექტუალურ მწერალთა რიგს განეკუთვნება; მის თხზულებებში ვხვდებით სრულიად განსხვავებული აზრობრივი სფეროდან გამომდინარე იდეებს. ჰესემ რთული შემოქმედებითი ევოლუცია განვლო. ადრინდელი ნაწარმოებები („რომანტიკული სიმღერები“, 1899; „ჰერმან ლაუშერი“, 1901) აღბეჭდილი იყო ესთეტიზმითა და ნეორომანტიკული სულისკვეთებით; მომდევნო წლებში თავი იჩინა რეალისტურმა, სოციალურ-კრიტიკულმა ტენდენციებმა (რომანები „პეტერ კამენცინდი“, 1904; „ბორბლის ქვეშ“, 1906). ჰესეს I მსოფლიო ომის შემდგომ შემოქმედებას ღრმა კვალი დაამჩნია დასავლეთის სამყაროს სულიერ-კულტურის კრიზისის განცდამ. მის მხატვრულ ძიებათა ცენტრში მოექცა თვითმყოფი და ჰარმონიული პიროვნების ჩამოყალიბების პრობლემა (რომანი „დემიანი“, 1919), რაც მის ნოველისტიკაშიც დამკვიდრდა („კლაინი და ვაგნერი“, 1920; „კლინგზორის უკანასკნელი ზაფხული“, 1920). ჰესეს შემდგომ რომანებსა და მცირე პროზაულ თხზულებებს საფუძვლად უდევს „ტრამალის მგელი“ (1927) სიცოცხლის „ბიპოლარული“ ხასიათი და საპირისპირო პოლუსთა ჰარმონიული ურთიერთშეთანხმების იდეაა წარმოჩენილი. ეს პრობლემა დგას მომდევნო რომანებშიც „ნარცისი და გოლდმუნდი“ (1930), „თამაში რიოში მარგალიტებით“ (1943). დიდ ყურადღებას იმსახურებს ჰესეს ესეისტური ხასიათის თხზულებებიც („მოაგარაკე“, 1925; „ნიურნბერგის მოგზაურობა“, 1927), ნაკლებად მნიშვნელოვანია გამოსახვის ტრადიციულ ფორმებზე დაფუძნებული მისი ლირიკა. ჰესეს პროზისათვის დამახასიათებელია თხრობის ინტელექტუალიზაცია, ესეიზმი, სიმბოლურ-ალეგორიული ელემენტების სიჭარბე და ფილოსოფიური სიღრმე. მის თხზულებებში ორი სინამდვილეა წარმოდგენილი — გარეგანი, ყოფით-ემპირული და შინაგანი, აიმბოლურ-ალეგორიული, რომელსაც თვითონ უწოდებს „მაგიურს“.

ჰესეს მიღებული აქვს მრავალი ლიტერატურული პრემია — ფონტანეს (1919), გოეთეს (1948), რააბეს (1950), გერმ. წიგნით მოვაჭრეთა მშვიდობისა (1955) და სხვ. 1956 წელს დაარსდა ჰესეს სახელობის პრემია.

სიბერის შესახებ

სიბერე ჩვენი სიცოცხლის ერთ-ერთი საფეხურია და მას, ისევე როგორც ყველა სხვა საფეხურს, თავისი საკუთარი სახე, საკუთარი ატმოსფერო და ტემპერატურა, საკუთარი სიხარულები და სიმძიმილები ახასიათებს. ჩვენ, თეთრთმიან მოხუცებს, ჩვენს უმცროს თანამოძმეთა მსგავსად საკუთარი ამოცანა, დავალება გვაქვს, ჩვენს ყოფნას დედამიწაზე აზრს რომ ანიჭებს. თავისი ამოცანა აქვთ და რაღაც ძალიან მნიშვნელოვანისა და აუცილებლის აღსრულება მართებთ სასიკვდილო სენით დაავადებულთაც და მომაკვდავთაც, რომელთაც, თავიანთ საწოლებში გამომწყვდეულთ, ძნელადღა სწვდებათ რაიმე ძახილი სააქაოდან. მოხუცად ყოფნა ისეთივე მშვენიერი და წმინდა ამოცანაა, როგორც ყმაწვილად ყოფნა, სიკვდილის სწავლა და სიკვდილი ისეთივე ძვირფასი ფუნქციაა, როგორც ყველაფერი დანარჩენი - თუკი ის ყველანაირი სიცოცხლის აზრისა და ღვთაებრიობის წინაშე მოწიწებით აღსრულდება. სიბერე, რომელსაც მოხუცად ყოფნა, თეთრი თმები და სიკვდილის სიახლოვე მხოლოდ სძულს, ვერ ჩაითვლება თავისი ასაკის ღირსეულ წარმომადგენლად ისევე, როგორც ვერ ჩაითვლება მავანი ძალ-ღონით სავსე ახალგაზრდა, თავისი მოწოდება და ყოველდღიური სამუშაო რომ შეუძულებია და მათგან თავის დაღწევას ლამობს.
მოკლედ რომ ვთქვათ: რათა მოხუცმა თავისი მნიშვნელობა, მასში ჩადებული აზრი აღასრულოს და თავისი ამოცანა გაამართლოს, იგი უნდა დაეთანხმოს სიბერეს და ყველაფერს, რაც სიბერეს მოაქვს, მან ჰოობა უნდა განაცხადოს ამ ყველაფერზე. თუ ამ ჰო-ს ვერ ვიტყვით, თუ მთელი არსებით არ მივეცემით იმას, რასაც ბუნება მოითხოვს ჩვენგან, ჩვენი დღეების აზრი და ღირებულება გაგვიქარწყლდება და სიცოცხლეს მოვატყუებთ მხოლოდ.
ყველამ იცის, რომ სიბერეს ტკივილები და სიმძიმილები მოაქვს და მის ბოლოს სიკვდილი დგას. წლიდან წლამდე მსხვერპლი უნდა გაიღო და ისწავლო უარის თქმა ათას რამეზე. უნდა ისწავლო შენი აზრებისა და ძალების მიმართ უნდობლობა. გზა, ჯერ კიდევ სულ ცოტა ხნის წინ მოკლე სასეირნო მანძილი რომ იყო, სულ უფრო გრძელდება და ძნელდება, და ერთ დღესაც საერთოდ ვეღარ გავივლით მას. უარი უნდა ვთქვათ იმ კერძებზეც, მთელი ცხოვრება ასე სიამოვნებით რომ შევექცეოდით. სხეულებრივი სიხარულები და სიამეები სულ უფრო კლებულობს და სულ უფრო ძვირი გვიჯდება. და შემდეგ, გაუთავებელი შეუძლოდ ყოფნა, მთელი ეს დაავადებანი და სისუსტეები, აზრების დაძაბუნება, ორგანოთა მოდუნება და ათასგვარი ტკივილი, ესოდენ გრძელ და შემაშინებელ ღამეებში რომ გვიმარტოხელებს, - ვერ უარყოფ, ეს მწარე, მწარე სინამდვილეა. მაგრამ რა საცოდაობა, რა სამწუხარო იქნებოდა მხოლოდ რღვევის ამ პროცესს რომ მივცემოდით და ვერ დაგვენახა, რომ სიბერესაც აქვს თავისი სიკეთეები, უპირატესობანი, სიხარულები და ნუგეშის წყაროები. ორი მოხუცი ერთმანეთს რომ შეხვდება, არ არის აუცილებელი, მხოლოდ იმ წყეულ ნეკრესის ქარზე, გახევებულ კიდურებსა და იმ ქოშინზე ილაპარაკონ, კიბეზე ასვლისას რომ დასჩემდათ; არ არის საჭირო მხოლოდ ტკივილები და ჩივილები გაუცვალონ ერთიმეორეს. ისინი თავიანთ ნათელ და სანუგეშო განცდებსა და გამოცდილებებსაც უნდა უზიარებდნენ ერთმანეთს. ასეთები კი მრავლადაა.
როდესაც მე მოხუცთა ცხოვრების ამ პოზიტიურ და მშვენიერ მხარეს ვიხსენებ და იმას, რომ ჩვენ, თეთრთმიანები ძალის, მოთმინების, სიხარულის წყაროებსაც ვიცნობთ, წყაროებს, რომლებიც ახალგაზრდების ცხოვრებაში არავითარ როლს არ ასრულებენ, მაშინ მე აღარ მმართებს ეკლესიურ და რელიგიურ ნუგეშებზე ვილაპარაკო. ეს მღვდლების საქმეა. მაგრამ მე შემიძლია მადლიერების გრძნობით დავასახელო რამდენიმე იმ წყალობათაგან, რომლითაც სიბერე გვასაჩუქრებს. ამათგან უძვირფასეს წყალობად ვთვლი იმ სურათ-ხატების საგანძურს, რომლებსაც ხანგრძლივი ცხოვრების შემდეგ ვატარებთ მეხსიერებაში და ჩვენი აქტიურობის კლებასთან ერთად ისეთი სრულიად სხვა მგრძნობელობით ვეკიდებით, როგორც ადრე არასოდეს გვჩვეოდა. იმ ადამიანთა სახეები, იმ ადამიანთა სახებანი, რომლებიც აგერ უკვე სამოცი თუ სამოცდაათი წელია დედამიწაზე აღარ იმყოფებიან, კვლავ აგრძელებენ ჩვენში ცხოვრებას, ჩვენ გვეკუთვნიან, მარტოდ აღარ გვტოვებენ, ცოცხალი თვალებით შემოგვცქერიან. სახლებს, ბაღებს, ქალაქებს, ამ დროის მანძილზე რომ საერთოდ გაქრნენ ან სრულიად იცვალეს სახე, ჩვენ ვხედავთ ხელუხლებელთ და უვნებელთ, როგორიც ისინი ოდესღაც იყვნენ.
შორეული მთებისა და ზღვის სანაპიროებსაც, ათეული წლების წინათ მოგზაურობათა დროს რომ ვიხილეთ, სრულიად ნორჩად და ფერადად შემონახულთ ვპოულობთ ჩვენი მეხსიერების სურათთა წიგნში. ჭვრეტა, თვალიერება, მოგონება, სულ უფრო მეტად გვექცევა ჩვეულებად და ვარჯიშად, და მჭვრეტელის განწყობა და ქცევა შეუმჩნევლად განმსჭვალავს მთელს ჩვენს მიმართებებს. ჩვენ, ადამიანთა უმრავლესობას, წლებისა და ათწლეულების განმავლობაში გვდევნიან სურვილები, ნდომანი, ოცნებები, ვნებანი, _ შემტევად, მოუთმენლად, დაძაბულად, მომლოდინედ, _ და აი, ახლა, როდესაც ფრთხილად ვფურცლავთ ჩვენი ხანდაზმული ცხოვრების სურათთა წიგნს, გვაკვირვებს იმის აღმოჩენა, თუ რა კარგი და მშვენიერი შეიძლება იყოს იმ დევნისა და ციებ-ცხელებისაგან თავის დაღწევა და ვიტა ცონტემპლატივა-ში (მჭვრეტელი ცხოვრება - მთარ.) დავანება. აქ, მოხუცთა ამ ბაღში ზოგი ისეთი ყვავილი ყვავის, რომელთა მოვლაზეც ადრე ნაკლებ ვფიქრობდით. აქ ხარობს მაგალითად, მოთმინების ყვავილი, ეს ესოდენ კეთილშობილი მცენარე. ჩვენ უფრო აუღელვებელნი ვხდებით, უფრო შემწყნარებელნი, და რაც უფრო კლებულობს ქმედებისა და ჩარევის ჩვენეული მოთხოვნილება, მით უფრო იზრდება ჩვენი უნარი ბუნების სიცოცხლესა და თანაადამიანთა ცხოვრებას უკრიტიკოდ ვუცქიროთ და ვუსმინოთ, სულ უფრო მეტად განცვიფრდეთ მისი მრავალფეროვნებით და საშუალება მივცეთ ასე ჩაგვიაროს გვერდზე, ზოგჯერ თანაგრძნობას რომ გამოიწვევს ჩვენში, ზოგჯერ სიცილს, ნათელ სიხარულს თუ იუმორს.
ამას წინათ ჩემს ბაღში ვიდექი, ცეცხლი მენთო, რომელსაც გამხმარი ტოტებით და ფოთლებით ვაპურებდი, და აი, ერთმა მოხუცმა, ოთხმოც წელს მიტანებულმა ქალმა ჩაიარა კუნელის ბუჩქებთან, გაჩერდა და შემომხედა. მივესალმე, მან გაიცინა და მითხრა: "სწორედ იქცევით, ცეცხლი რომ გინთიათ. ჩვენ ასაკში კაცი თანდათან უნდა დაუმეგობრდეს ჯოჯოხეთს". ამან განსაზღვრა ჩვენი შემდგომი საუბრის ტონალობა, რომლის დროსაც ერთმანეთს ყველანაირი სატკივარი და დანაკლისი შევჩივლეთ, მაგრამ ყველაფერი ხუმრობის ტონში. და ამ მასლაათის დასასრულს, ერთმანეთს გამოვუტყდით, რომ კაცმა რომ თქვას, მიუხედავად ყველაფრისა, არც ისე დახავსებული ბებრები ვიყავით და არც კი შეიძლებოდა ნამდვილ მხცოვნებად ჩავთვლილიყავით, ვიდრე ჩვენს სოფელში ჩვენი უხუცესი, ასი წლის ქალბატონი კიდევ ცოცხლობდა.
და თუკი სრულიად ნორჩი გოგო-ბიჭები თავიანთი ძალ-ღონის უპირატესობით და წინდაუხედაობით ზურგიდან სიცილს შემოგვაყრიან და ჩვენს დამძიმებულ სიარულს, თეთრ თმასა და ძარღვებამოყრილ ყელს კომიკურად აღიქვამენ, გავიხსენოთ, რომ ჩვენც ასევე ვიღიმებოდით ხოლმე, როცა ასეთივე ჯანითა და წინდაუხედაობით ვიყავით აღვსილნი, და ნუ მოგვეჩვენება საკუთარი თავი დამარცხებულად და სამარცხვინოდ, არამედ გაგვიხარდეს, რომ გამოვცდით იმ ასაკს და ცოტა უფრო გონიერნი და ამტანნი გავხდით.


ემილ ზოლა - Emile Zola

ემილ ფრანსუა ზოლა (ფრანგ. Émile François Zola; დ. 2 აპრილი, 1840 — გ. 29 სექტემბერი, 1902), გავლენიანი ფრანგი მწერალი, ნატურალიზმის ლიტერატურული მიმდინარეობის უმნიშვნელოვანესი წარმომადგენელი, თეატრალური ნატურალიზმის განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილით, და საფრანგეთის პოლიტიკური ლიბერალიზაციის წამყვანი ფიგურა, დრეიფუსის საქმის გამოძიების აქტივისტი.


ჟერარ დე ნერვალი - Jerar de Nervali

ჟერარ დე ნერვალი, (ნამდვილი სახელი ჟერარ ლაბრიუნი), (22 მაისი, 1808, პარიზი - † 26 იანვარი, 1855, იქვე) ფრანგი მწერალი და პოეტი.

ჟერარ დე ნერვალი დაიბადა 1808 წელს, პარიზში. ორი წლის შემდეგ დედა გარდაეცვალა და ნერვალი დედამისის ბიძამ, ანტუან ბუშერმა გაზარდა პატარა სოფელ ვალუაში. ეს ადგილი შემდგომში მისთვის თითქმის მითიურ მნიშვნელობას იძენს.
1814 წლიდან იგი პარიზში ლიცეუმში სწავლობს, სადაც თავს გამოიჩენს გოეთეს ნაწარმოებების თარგმანით. დაუმეგობრდება გოტიესა და ვიქტორ ჰიუგოს. წერს ლექსებს და თეატრალურ პიესებს, რომლებსაც წარმატება არ ხვდება. მალე მას შეუყვარდება მსახიობი ქალი , ჟენი კოლონი და მთელ თავის ქონებას მის კარიერას მოახმარს. მაგრამ ქალი მის მიმართ გულგრილია და სხვას მიჰყვება ცოლად. ჟენი კოლონი არის ნერვალისათვის ქალის იდეალი, რომელიც ხშირად ფიგურირებს მის შემოქმედებაში, ზოგჯერ მითოლოგიური ქალღმერთების სახითაც კი. ქალისადმი სიყვარული პოეტს ფსიქიკურ აშლილობამდეც მიიყვანს. სიცოცხლის უკანასკნელი წლების მანძილზე ნერვალი რამდენჯერმე მკურნალობდა ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში, თუმცა თავად არასოდეს აღიარებდა, რომ მისი ეს "დაავადება" სიგიჟე იყო. იგი ამას "რეალურ ცხოვრებაში სიზმრის შემოჭრას" უწოდებდა.
1844 - 1847 წლებში ნერვალი ბევრს მოგზაურობდა ბელგიაში, ჰოლანდიასა და ლონდონში. ამავე დროს იგი განაგრძობდა წერას და თარგმნას. მას ეკუთვნის მისივე მეგობრის, ჰაინრიხ ჰაინეს ლექსების თარგმანი.
სიცოცხლის ბოლო წლები ნერვალისათვის მატერიალურადაც და მორალურადაც მძიმე იყო. ამ დროს ექიმის რჩევით დაიწყო საკუთარი შინაგანი ავტობოგრაფიების წერა და შექმნა თავისი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები: სილვია და ორელია.
1855 წლის 26 იანვარს ჟერარ დე ნერვალმა თავი ჩამოიხრჩო.

შემოქმედება

ნერვალის ნაწარმოებები ერთის მხრივ ავტობიოგრაფიულია, მეორეს მხრივ კი ავტორს ეხმარება საკუთარი არსების მთლიანობის აღმოჩენაში. მისი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოებია ნოველათა კრებული ცეცხლის ქალიშვილები, რომელთაგან ყველაზე მნიშვნელოვანია სილვია. ამ ნაწარმოებში მთელი სიძლიერით გამოიკვეთა დროის წარმავლობის ავტორისეული შეგრძნება. ნაწარმოებში არის მომენტები, როცა მთხრობელი თითქმის მთლიანად კარგავს კონტროლს საკუთარ თავზე და ეშვება მითიურ, ილუზიურ სამყაროში, მაგრამ მაშინვე თავს ხელში იყვანს და რეალობას უბრუნდება. მოგინება, მართალია, ეხმარება ადამიანს საკუთარ თავში ერთიანობის მიღწევაში, მაგრამ ამასთან, შეიძლება გახლეჩა გამოიწვიოს აწმყო "მე"-სა და წარსულ "მე"-ს შორის. მწერლის მიზანი სწორედ ისაა ,რომ ეს ორი შეათანხმოს, რეალობა და მოგონება გააერთიანოს და სხვადასხვა დროის "მე"-ებისგან ერთიანობა შექმნას.
საკუთარ არსებაში ერთიაობის მიღწევის საშუალებაა მოგზაურობაც. ნერვალისთვის მოგზაურობა ნიშნავს იმ ადგილების ხელახლა ნახვას, სადაც უკვე იყო და რომელიც ახსოვს.
მთელი ნერვალისეული შემოქმედება გადმოსცემს სურვილს დაამსხვრიოს ტრადიციული საზღვრები და განახორციელოს წერის საშუალებით "რეალურ ცხოვრებაში სიზმრის გადმოტანა".
სილვიას გაგრძელებას წარმოადგენს ორელია, რომლის წერა ნერვალმა ექიმის რჩევით დაიწყო. წერას თერაპიული მნიშვნელობა უნდა ჰქონოდა. ესაა მწერლის შინაგანი ისტორია მსახიობ ქალთან კავშირის გაწყვეტის შემდეგ. ტექსტში სურათებადაა წარმოდგენილი ავტორის მიერ განცდილი ხილვები, გრძნობები, ტანჯვა. ნაწარმოების მთავარი ხაზია ქალის არქეტიპის ძიება, სიზმრის, ოცნების დამორჩილება და წარმართვა. მთხრობელი ცდილობს ცნობიერებას დაუმორჩილოს ხილვები, ქვეცნობიერი, აზროვნებაში მოათავსოს სიზმრები, მაგრამ ამაოდ. როგორც კი იწყებს მცდელობას მიმართულება მისცეს სიზმრებს და არა მხოლოდ განიცადოს ისინი, სიზმრები წყვეტს დადებით მოქმედებას. აქედან იკვეთება დასკვნა: ადამიანის წარმოსახვა გონებას არ ემორჩილება.
მოგონებისადმი მინიჭებული მნიშვნელობით ნერვალმა დიდი გავლენა მოახდინა პრუსტსა და ბოდლერზე. ქვეცნობიერი სამყაროს გამოკვეთითა და ფსიქოანალიზით კი იგი თავიანთ წინამორბედად გამოაცხადეს სიურეალისტებმა.

მთავარი ნაწარმოებები

აღმოსავლეთში მოგზაურობა (1851)
გალანტური ბოჰემა (1852)
ლორელი, მოგონებები გერმანიაზე (1852)
განათებულნი (1852)
ბოჰემის პატარა კოშკები (1853)
ცეცხლის ქალიშვილები : ანჟელიკა, სილვია, ჟემი, იზისი, ემილი, ოქტავია, პანდორა, ქიმერები (1854)
სეირნობები და მოგონებები (1854)
ორელია ანუ სიზმარი და ცხოვრება (1855)


დენი დიდრო - Denis Diderot

დენი დიდრო (ფრანგ. Denis Diderot) (5 ოქტომბერი 1713 - 31 ივლისი 1784) ერთ–ერთი ფრანგი განმანათლებელი, მწერალი, ფილოსოფოსი და ენციკლოპედისტი.