სამი პარალელური მდინარე (ჩინეთის მდინარეები)

სამი პარალელური მდინარის დაცული ტერიტორია — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ჩინეთში, იუნანის პროვინციაში. მდებარეობს სინო-ტიბეტის მთებში, აზიის სამი უდიდესი მდინარის - იანძის, მეკონგისა და სალუნის ზემო აუზში, რომლებიც აქ 3 000 მ სიღრმის ხეობაში, პარალელურად მიედინებიან ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ.
დაცული ტერიტორიის ფართობი 758 977,8 ჰა-ს შეადგენს. გამოირჩევა ბიოლოგიური მრავალფეროვანებით და აქ წარმოდგენილია დედამიწის თითქმის ყველა ტემპერატურული ზონა, რის გამოც აქ უამრავი სახეობის ცხოველი და მცენარეა გავრცელებული. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ტერიტორია მთლიანი ჩინეთის ფართობის 0,4%-ს შეადგენს, აქ წარმოდგენილია ჩინეთის მცენარეული საფარის 20% და ფაუნის 25%-ზე მეტი.


სატლეჯი (ჩინეთის მდინარეები)

სატლეჯი ქვემო დინებაში პანჯნადი (პენჯ. ستلج, ਸਤਲੁਜ, ურდუ ستلج, ჰინდი सतलुज, სანსკრ. शतद्रु или सुतुद्री) — მდინარე აზიაში. ინდის ველაზე მძლავრი შენაკადი. მიედინება ჩინეთის, ინდოეთის და პაკისტანის ტერიტორიებზე. სათავეს იღებს ტიბეტის მთიანეთში 4630 მ. სიმაღლეზეკაილას მთისა და მანასაროვარის ტბის სიახლოვეს, ტბა ლანგა–ცოს დასავლეთ სანაპიროს გვერდით. მდინარის სიგრძე შეადგენს დაახლოებით 1536 კმ. (აქედან 1050 კმ. მიედინება ინდოეთში), აუზის ფართობია 395 ათასი კვ. კმ. ( აქედან, 24 ათასი კვ. კმ. მდებარეობს ინდოეთში) სატლეჯი როგორც შვიდმდინარეთიდან ერთ–ერთი მოიხსენება "ვედებში" შუტუდრის ან შატადრუს სახელით.


ხუაიხე (ჩინეთის მდინარეები)

ხუაიხე (ჩინ. 淮河) — მდინარე ჩინეთის აღმოსავლეთ ნაწილში. სიგრძე იცვლება 813-იდან 1087 კმ-მდე (დამოკიდებულია შესართავ ადგილზე). აუზის ფართობი 187 ათ. კვ.კმ. სათავე აქვს ტუნბოშანის მთებში. მიედინება ჩინეთის დიდ ვაკეზე. მთავარი (მარცხ.) შენაკადია მდინარე ინხე. უმთავრესად საზრდოობს წვიმის წყლით. წყალმოვარდნა იცის ზაფხულში. წყლის საშუალო ხარჯი დაახლოებით 1000 მ³/წმ, მაქსიმალური — 10-13 ათ. მ³/წმ. წარსულში წყალმოვარდნისას ჯებირების გარღვევის გამო ხუაიხე ხან იანძის ერთვოდა, ხან ხუანხეს, ხან ყვითელს ზღვას.
ამჟამად ხუაიხეს ჩამონადენის დიდი ნაწილი ტბებისა და არხების სისტემით მდინარე იანძიში ჩადის, წყალმოვარდნისას კი არხის საშუალებით — ყვითელ ზღვაში.


ხუანხე (ჩინეთის მდინარეები)

ხუანხე, იგივე ყვითელი მდინარე (ჩინ. 黃河) — მსოფლიოს ერთ-ერთი უდიდესი მდინარე. სიგრძით მეორეა ჩინეთში და მეშვიდე მსოფლიოში. სიგრძე შეადგენს 5,464 კმ-ს. სათავეს იღებს დასავლეთ ჩინეთში, ცინხაის პროვინციაში, ბაიან-ჰარის მთებში. ამის შემდეგ, გადაკვეთს ჩინეთის 9 პროვინციას და ჩაედინება ბოჰაის ზღვაში. ხუანხეს აუზი აღმოსავლეთიდან დასავლეთისაკენ გადაჭიმულია 1900 კმ-ზე, ჩრდილოეთიდან სამხრეთისაკენ 1100 კმ-ზე, ხოლო ფართობი შეადგენს 742,443 კმ²-ს.
ხუანხეს ჩინური ცივილიზაციის აკვანს უწოდებენ, რადგან სწორედ მის აუზში ჩაისახა ადრეული ჩინეთის ისტორიაში ყველაზე აყვავებული - ჩრდილოეთ ჩინური ცივილიზაცია.


არგენტინის ზღვა - ატლანტის ოკეანის ზღვები

არგენტინის ზღვა (ესპ. Mar Argentino) — ატლანტის ოკეანის ნაწილი, რომელიც ესაზღვრება არგენტინას სამხრეთ-აღმოსავლეთით 35º — 56º 30' ს.გ. ზღვის სიგანეა 210-850 კმ. ზედაპირის ფართობია 940 ათ. კმ2, რასაც ქმნის მას ერთ-ერთ უდიდესს მსოფლიოში. ტერმინი „არგენტინის ზღვა“ შემოიტანა ჯულიუს პოპერმა 1891 წელს.


არაფურის ზღვა - წყნარი ოკეანის ზღვები

არაფურის ზღვა მდებარეობს წყნარი ოკეანის დასავლეთით, ავსტრალიასა და ახალი გვენეას შორის.
ზღვას ესაზღვრება ტორესის სრუტე და მარჯნის ზღვა - აღმოსავლეთით, კარპენტარიის ყურე სამხრეთით, ტიმორის ზღვა - დასავლეთით, ბანდისა და სერამის ზღვები - ჩრდილო-დასავლეთით. მისი სიგრძე 1290 კმ-ია, ხოლო სიგანე - 560 მ. ზღვის სიღრმე ძირითადად 50-80 მეტრია და დასავლეთისკენ იზრდება


ადელაიდა (მდინარე) - ავსტრალიის მდინარეები

ადელაიდა (ინგლ. Adelaide River) — მდინარე ავსტრალიაში, ჩრდილოეთი ტერიტორიაზე. იწყება ლიჩფილდის ეროვნულ პარკში და ჩაედინება ტიმორის ზღვაში, დარვინდან 50 კილომეტრში. წარმოიქმნება ორი მდინარის შეერთებით. მდინარეზე მდებარეობს პატარა ქალაქი ადელაიდ-რივერი.
მდინარე აღმოაჩინეს ჯონ ლორტ სტოუქსმა და ლ.რ. ფიცმორისმა 1839 წელს, ჩრდილოეთ ტერიტორიის ნაპირების შესწავლის დროს.[1] მოგზაურებმა მას ეს სახელი დედოფალ ადელაიდა საქსენ-მეინინგენის პატივსაცემად დაარქვეს.


ხმელთაშუა ზღვა

ხმელთაშუა ზღვა ატლანტის ოკეანის აუზის ნაწილია და თითქმის მთლიანად ხმელეთითაა შემოსაზღვრული ჩრდილოეთიდან ევროპით, სამხრეთიდან აფრიკით, ხოლო აღმოსავლეთიდან კი აზიით. მისი ფართობია დაახ. 2,5 მილიონი კმ². ოკეანოლოგიაში მისი ალტერნატიული სახელებია ევროაფრიკული ხმელთაშუა ზღვა ან ევროპის ხმელთაშუა ზღვა სხვა ხმელეთშორისი ზღვებისგან განსასხვავებლად.
xmeltashua zgva atlantis okeanis zgvebi litorinis zgva geografia mdinare zgva oekane


ჩრდილოეთის ზღვა

ჩრდილოეთის ზღვა — მდებარეობს ჩრდილოეთ ევროპაში, ატლანტის ოკეანის ნაწილია, ეკვრის ნორვეგიის და დანიის სანაპიროებს აღმოსავლეთით, ბრიტანეთის კუნძულებს აღმოსავლეთით, გერმანიას, ნიდერლანდს, ბელგიასა და საფრანგეთს სამხრეთით.
უმსხვილესი პორტებია: ჰამბურგი, ესბერგი, როტერდამი და ლონდონი.


chrdiloetis zgva atlantis okeanis zgvebi litorinis zgva geografia mdinare zgva oekane


ტირენიის ზღვა

ტირენიის ზღვა (იტალ. Mar Tirreno) — ხმელთაშუა ზღვის ნაწილი, მდებარეობს იტალიის სანაპიროდან დასავლეთით. დასავლეთიდან ესაზღვრება კუნძულები სარდინია და კორსიკა; აღმოსავლეთიდან – ტოსკანა, ლაციო, კამპანია, ბაზილიკატა და კალაბრია; სამხრეთიდან – კუნძული სიცილია.

sargasos zgva atlantis okeanis zgvebi litorinis zgva geografia mdinare zgva oekane