ქართველი ქალი

საქართველოს ქარ-ცეცხლით სავსე ისტორიაში ქართველ ქალს ყოველთვის მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა. იგი ხშირად ყოფილა გმირობისა და თავდადების მაგალითი. მაია წყნეთელი, ცხრა ძმა ხერხეულიძის დედა თუ ოთარაანთ ქვრივი დიდსულოვნებისა და გმირული შემართების სიმბოლოები იყვნენ. მათი თავგანწირვა და სულიერი სიძლიერით ნებისმიერი დაბრკოლების გადალახვა ყოველ ქართველ ქალს თითქოს ავალდებულებდა, ყოფილიყო მათი ღირსეული მემკვიდრე.


ქართული კულტურა

ცნობილი ფაქტია, რომ კულტურული მრავალფეროვნება სხვადასხვა ტრადიციების შეჯერების შემდეგ ყალიბდება და ეს მოვლენა პროგრესის ერთ-ერთ აუცილებელ ელემენტადაა შეფასებული. თუმცა საუბარია მხოლოდ სხვა ხალხების კარგ და მისაღებ ტრადიციებზე. ქართველი ისტორიკოსებისა და ეთნოგრაფების აზრით, კი ჩვენ სხვა ხალხისაგან სუფრული ტრადიციების უმეტესად ცუდი მხარეები შევითვისეთ და სწორედ ამიტომაცაა, რომ ნამდვილი, ღირებული ქართული ადათების მოძიება ძალიან გვიან, 21-ე საუკუნეში გვიწევს


ქართული ღვინო

ქართული ღვინო ისტორიით ერთ-ერთი უძველესია ევროპაში. დღეისთვის ნაპოვნი ყველაზე ადრეული ნიშნები მევენახეობისა და ღვინის წარმოებაზე მიუთითებს საქართველოში ღვინის კულტურის არსებობაზე დაახ. 7000 წლის წინ, რაც საქართველოს ღვინის სამშობლოს სტატუსს ანიჭებს. ყველაზე განთქმული მევენახეობით საქართველოს რეგიონებს შორის არის კახეთი (რომელიც იყოფა თელავისა და ყვარელის მიკრორეგიონებად), მას მოჰყვება ქართლი, იმერეთი, რაჭა-ლეჩხუმი და ქვემო სვანეთი, ასევე აფხაზეთი.


ქართული ქორწილი

მაყრული, ქორწინების წესთან დაკავშირებული ქართული ხალხური მრავალხმიანი (ორ- და სამხმიანი) მამაკაცთა სიმღერა. სრულდება როგორც საქორწილო სამზადისის, ისე ქორწილისა და საქორწილო მსვლელობის დროს. ამ უკანასკნელს ეწოდება „მგზავრული მაყრული“. მაყრული ქორწილის დაწყებისა და სასრულების მაუწყებელიცაა. სიმღერას ასრულებს მაყრებისაგან შემდგარი გუნდი. მაყრულისთვის დამახასიათებელია მხნე, სიცოცხლით აღსავსე, მხიარული განწყობილება. სიმღერის მუსიკა კუპლეტური ფორმისაა, აგებულია მხნე ინტონაციაზე. მაყრულისთვის დამახასიათებელია მკვეთრი რიტმი, ენერგიული, ვაჟკაცური შესრულება. მაყრულის პოეტური ტექსტები გვიხასიათებს საქორწილო ჩვეულებებს, გადმოგვცემს ნეფე-დედოფლისა და მათი მშობლების განცდებს, ხოტბას ასხამს დაქორწინებულს და სხვა ტექსტებს. „მაყრულის“ ტექსტები ჩაიწერეს ვახტანგ კოტეტიშვილმა, თედო რაზიკაშვილმა, ივანე გვარამაძემ, სევასტი გაჩეჩილაძემ და სხვებმა


სვანური სამართალი და ტრადიციები

მთაში არსებული სიდუხჭირე და მცირემიწიანობა არ იძლეოდა მოსახლეობაში ფენათა წარმოქმნის, ანუ კლასობრივი დიფერენციაციის საშუალებას. ამის გამო საქართველოს მთიან კუთხეებში ფეოდალურმა ურთიერთობებმა ძნელად მოიკიდა ფეხი. ფშავში, ხევსურეთში, მთიულეთში, ხევში, თუშეთსა და სვანეთში, მიუხედავად ფეოდალების მრავალი ცდისა, მოსახლეობამ ბატონყმობის უღელი ვერაფრით ვერ იგუა და თითქმის მეოცე საუკუნემდე შეინარჩუნა ცხოვრების თემური წესი.


სუფრის წეს–ჩვეულებანი ქართული ტრადიიცის შესაბამისად

სამძიმრის დროს გამარჯვების თქმა არ შეიძლება, შეხვედრის და მისამძიმრების დროს ითქმება – „აქა მშვიდობა“ „მშვიდობა თქვენდა“ . დამშვიდობების დროს კი –„მშვიდობა მოგცესთ უფალმა“ „მშვიდობა მოგცესთ ღმერთმა“

ლხინში, ქორწილის სუფრაზე სათქმელი სადღეგრძელოები:


სუფრის წეს–ჩვეულებანი ქართული ტრადიიცის შესაბამისად.

სამძიმრის დროს გამარჯვების თქმა არ შეიძლება, შეხვედრის და მისამძიმრების დროს ითქმება – „აქა მშვიდობა“ „მშვიდობა თქვენდა“ . დამშვიდობების დროს კი –„მშვიდობა მოგცესთ უფალმა“ „მშვიდობა მოგცესთ ღმერთმა“ ხსოვნის სახით.

სადღეგრძელოდ სათქმელი სამგლოვიარო სუფრაზე:


წითელი ღვინო და არაყი გულისთვის სასარგებლოა

witeli gvino arayi sasargeloba janmrtelobistvis
ამერიკელი მეცნიერები მივიდნენ დასკვნამდე, რომ მხოლოდ წითელ ღვინოს კი არ შეუძლია დადებითად იმოქმედოს ორგანიზმზე და მნიშვნელოვანწილად გულსისხლძარღვთა სისტემაზე. რაც არ უნდა გასაკვირი იყოს, ამგვარ ფუნქციას არაყიც ასრულებს - ასეთ დასკვნამდე მივიდნენ როდ აილენდის ჰოსპიტლის მკვლევარები. ექსპერიმენტის ჩასატარებლად მათ გოჭები გამოიყენეს. დოქტორი ფრანკ სელკე, რომელიც ჰოსპიტალში კარდიოქირურგიის განყოფილებას ხელმძღვანელობს,


წითელი ღვინო ხორცის მავნე ზემოქმედებას ანეიტრალებს

witeli gvino janmrteloba icodit tu ara rom
ხორცის ხშირად ჭამა ზრდის არტერიოსკლეროზით დაავადების რისკს. მაგრამ ვინც საჭმელს ერთ ჭიქა წითელ ღვინოს აყოლებს, მისთვის ეს რისკი შეიძლება შემცირდეს, იტყობინებიან ისრაელის მეცნიერები. პოლიფენოლები, რომლებსაც შეიცავს ღვინო, ჟანგვის საწინააღმდეგოდ მოქმედებს. ისინი ხელს უშლის სისხლში მავნე ნივთიერებების მოხვედრას, რომლებიც ხორცის მონელების შედეგად გამოიყოფა.


შობა-ახალი წლის რიტუალები საქართველოში

ის დილას მამალს კოდავდნენ, ოჯახის უფროსი სახლს შემოუვლიდა და "ვაზის პურით", დოქი ღვინითა და დაკოდილი მამლით ვენახში მიდიოდა, სადაც უხვი მოსავლის თხოვნით ლოცვას აღავლენდა, შემდეგ ყვერულს მიწაში ჩაფლავდა, ვაზის პურს ღვინოს დააყოლებდა, ნაწილი კი მამალთან ერთად კვლავ სახლში მიჰქონდა. როგორც ჩანს, ვაზისა და მამლის ერთმანეთთან დაკავშირება..
shoba axali wlis ritualebi saqartveloshi