გვარის ფუძეა ხოჯა, ხოჯო. მეგრულად ხოჯი იგივეა, რაც ხარი. ამავე ძირისაა გვარები: ხოჯავა, ხოჯელანი, ხოჯიშვილი, ხოჯანაშვილი. ქვემო ქართლში 1721 წლის აღწერით...
გვარის ფუძეა საკუთარი სახელი ფალია. „ფალია შირიმიდგას ჭალას მცხოვრებს, ემართა აფხაზეთის საკათალიკოსო ბეგარა: საპურობო, მეორე-მესამე წელიწადს – ერთი ღორი,...
გვხვდება საკუთარი სახელები: სამე, სამველ, სამოელ, რომელიც, შესაძლოა, გვარის ფუძე იყოს ან, შესაძლოა, გვარის ფუძე სულაც მელა იყოს. აქედანაა გვარები მელია,...
ტყებუჩა შავკანიანს ნიშნავს. სავარაუდოდ, ეს გვარი შავკანიანი კაცის მეტსახელიდან მოდის. გვარის მოკლე ისტორია აღწერილი აქვს გვარების მკვლევარს, პაატა ცხადაიას....
გვარის ფუძედაა გამოყენებული საკუთარი სახელი ქაცარი. ქაცარი მეგრულში იგივეა, რაც თიკანი. ქაცარი ეწოდებოდა სალიპარტიანოს ერთ-ერთ სოფელს. „ხუსესა და ქრისტეშია...
გვარის ფუძეა თანამდებობის ტერმინი „სალარ“, რაც სპარსულად უფროსს, მეთაურს, უხუცესს ნიშნავს. ისტორიულ დოკუმენტებში მოიხსენიებიან ნასყიდა, ხახუტა და გიორგი...
რთულფუძიანი საკუთარი სახელიდან იგითხან, რომელიც თურქული სიტყვაა და ქართულად გმირს, მამაც ბატონს ნიშნავს, წარმოიშვა გვარი იგითხანიშვილი. იგითხან თურქთა...
ქართულ გვართა ერთი წყება წარმოშობილია ხელობა-თანამდებობისგან. ასეთებია, მაგალითად, ამილახვარი, ამირეჯიბი, ხარაზი, ნაცვალი, გზირი, მოურავი, ერისთავი და სხვა....