კურტიიონ - კურტიიეტი - ფრანგული ზღაპრები




უღრან ტყეში ცხოვრობდაღარიბი ტყისმჭრელი. ზაფხულში ახლომახლო სოფლე-
ლებს ხეების მოჭრაში შველოდა და თავი იოლად გაჰქონდა. სამაგიეროდ, ზამთარში
ძალიან უჭირდა. სხვა გზარომ არჰქონდა, ფიჩხს აგროვებდა და მეზობელ სოფლებში
ჩალისფასად ჰყიდდა.
ხშირად, ძალიან ხშირად საბრალო ტყისმჭრელს სახლში პურის ნატეხიც არჰქონდა
და ოჯახი შიმშილისგან სულსღაფავდა. ოჯახში კი ბევრნი იყვნენ: ცოლი, ორი ვაჟი _
თორმეტი და ცამეტი წლისა, ერთი ასული, სახელად მარი, და ძაღლი. ძაღლს კურტიი-
ონ-კურტიიეტი სუივონ-სუივეტი ერქვა. ასეთი გრძელი სახელი ძაღლს იქვე ახლოს
მოსახლე ერთმა კუდიანმა ბებერმა შეარქვა. საოცარია! მას მერე, რაც ტყისმჭრელის
სახლს ბებერი ესტუმრა, ძაღლი ალაპარაკდა, სწორედ ისე, ჩვენრომ ვლაპარაკობთ.
ძაღლი ხშირად ჩაერეოდა ხოლმე ოჯახის წევრების საუბარში.
და აჰა, შუაგულ ზამთარში, როცა ხეებს თვე-ნახევრის თოვლი ედო, ტყისმჭრელის
ქოხში მთლად ულუკმაპუროდ დარჩნენ. ტყისმჭრელმა გლეხებს სთხოვა, პური მასეს-
ხეთო. მაგრამ ყოველგვარი თხოვნაფუჭი გამოდგა. ტყისმჭრელი ხედავდა, რომ მასა
და მის ცოლ-შვილს შიმშილით სიკვდილი არასცდებოდა.
საღამოს, ბავშვებმარომ დაიძინეს, ხოლო კურტიიონ-კურტიიეტი სუივონ-სუივეტი
ღუმელთან თვლემდა, ტყისმჭრელმა ცოლს უთხრა:
— საბრალო კატრინა, დილას აქეთია პირში ხემსი არჩაგვსვლია და ალბათ ლუკმა
პურს ვერსად ვიშოვი. უბედური ბავშვები ჩვენ თვალწინ შიმშილით დაიხოცებიან, მე
კი ძალა არშემწევს მათ ტანჯვას ვუცქირო. მთელი დღე ამაზე ვფიქრობდი და ერთი
რამ მოვიფიქრე: ხვალ დილაადრიან, ჩვენი შვილები ვითომფიჩხის მოსატანად ტყეში
წავიყვანოთ, შუაგულ ტყეში შევიტყუოთ და იქ დავტოვოთ. ბავშვები, ცხადია, დაიხო-
ცებიან, მაგრამ ჩვენ მაინც არ დავინახავთ. შენრას იტყვი, თანახმა ხარო?
— ძალიან მიჭირს, პიერ, მაგრამ სხვარა გზა გვაქვსო.
— მაშ, გადაწყვეტილია. აბა, ხვალინდელ დღეს დავუცადოთ, ახლა კი დავიძინოთო.
პიერი და კატრინა დასაძინებლად დაწვნენ, მაგრამ კურტიიონ-კურტიიეტ სუივონ-
სუივეტს მათი ლაპარაკიდან ერთი სიტყვაც არგამოჰპარვია.
როგორც კი ცოლ-ქმარმა დაიძინა, ძაღლი მივიდა ბავშვების საწოლთან, გააღვიძა
ისინი და ყველაფერი უამბო. საცოდავები ცრემლად დაიღვარნენ.
— დამშვიდდით, მშობლები არგააღვიძოთ, თორემ ყველაფერი დაიღუპება. აი, რა
უნდა ვქნათ: კარადაში ტომარაა, ტომარაშირამდენიმე ცერცვი კიდევ გდია. რომელიმე
თქვენგანმა ჩუმად ამოკრიფოს ცერცვი და ხვალ შეუმჩნევლად გზაზე დაყაროს. ამ ცერ-
ცვით შინ მომავალ გზას ადვილად გამოვაგნებთო.
ბავშვები შეჰპირდნენ გონიერძაღლს, ყველაფერს ისე გავაკეთებთ, როგორც გვირჩი-
ეო, და ისევ დაიძინეს. დილით ტყისმჭრელმა ბავშვები გააღვიძა.
— ადექით, შვილებო, ერთიღერი შეშა არსად გვიგდია, ტყეში უნდა წავიდეთო.
ბავშვები ადგნენ და მშობლებს ტყეში გაჰყვნენ, მაგრამ დროდადრო გზაზე ცერცვს
ჰყრიდნენ, რათა კვალი არ დაეკარგათ. საღამო ხანს პიერი და კატრინა გაუჩინარდნენ,
შვილები კი შუაგულ ტყეში დატოვეს. ბავშვები ატირდნენ.
— ნუ ტირით, — უთხა ძაღლმა, — ტყეში მხოლოდ ერთიღამე მოგვიწევს დარჩენა.
ხვალ დილით აუცილებლად ვიპოვი თქვენი მშობლების ქოხს. ახლა კი ხავსზე დაწე-
ქით და დაიძინეთ, მე გიდარაჯებთო.
ბავშვები დაწვნენ ხავსზე, ხოლო კურტიიონ-კურტიიეტი სუივონ-სუივეტი ისე
ფხიზლად დარაჯობდა, რომ ვერც მგელმა და ვერც მელამ მძინარე ბავშვებთან მიკარე-
ბა ვერგაბედეს. როგორც კი ინათა, ბავშვებმა გაიღვიძეს და თავიანთ ერთგულ დარაჯს
მხურვალე მადლობა გადაუხადეს.
— ახლა კი, — უთხრა კურტიიონ-კურტიეტმა, — გამომყევით და გზას არაცდეთო. 37
ძაღლმა ძალიან იოლად მიაგნო ტყისმჭრელის სახლისკენ მიმავალ გზას. ისინი შინ
შუადღეს დაბრუნდნენ. სწორედ სადილობის დრო იყო. თურმე პიერის მოვალე გლეხს
ვალი დაებრუნებინა და კატრინას წვნიანი გაეკეთებინა.
— ჩვენი საბრალო შვილები! — ტირილით ამბობდა იგი. — შინრომ ყოფილიყვნენ,
როგორგაიხარებდნენ ასეთი გემრიელი წვნიანის ჭამითო.
— ჰო, ჩვენი საბრალო შვილები! ჩვენი საბრალო კურტიიონ-კურტიიეტი სუივონ-
სუივეტი! ტყეში არ უნდა დაგვეტოვებინა. ალბათ მგლებმა შეჭამესო, — ეუბნებოდა
ტყისმჭრელი და ისიც ტიროდა:
— კაკ-კუკ! კაკ-კუკ! — გაისმა ამ დროს. — დედი, მამი! ტყიდან დავბრუნდით. ძა-
ლიან გვშია დარამე გვაჭამეთო!
ო, როგორგაუხარდათ პიერსა და კატრინას!
საუბედუროდ, ფული მალე გაუთავდათ. ხოლო ზამთარი უფრო და უფრო მძვინვა-
რებდა.
პიერმა ისევ გადაწყვიტა, ტყეში დაეტოვებინა ბავშვები, მაგრამ გონიერმა ძაღლმა
კვლავ შეიტყო ეს ამბავი და თავისი პატარა მეგობრები გააფრთხილა.
დილით ცოლ-ქმარმა შვილებიფიჩხის მოსატანად ტყეში წაიყვანა.
რახან სახლში არაფერი იყო, უფროსი ვაჟი გზადაგზა ჩუმად ხაჭოს ყრიდა.
საღამოს პიერი და მისი ცოლი გაუჩინარდნენ. ბავშვებიღია ცის ქვეშ დაწვნენ და
დაიძინეს, კურტიიონ-კურტიიეტი კი დარაჯად დადგა.
მთელიღამე წვიმდა. წვიმამ ხაჭო გადარეცხა და მეორე დღეს კურტიიონ-კურტიი-
ეტმა ვერშეძლო ტყისმჭრელის ქოხისკენ გზის გაგნება.
— რა ვქნათ, რა ვქნათო? — ტირილით იმეორებდნენ საბრალო ბავშვები.
— უნდა შევეცადოთ ტყიდან გავიდეთო, — უპასუხებდა ძაღლი.
მართლაც, დაადგნენ გზას. იარეს, იარეს, სადაცაა, ტყე დამთავრდებაო, ფიქრობ-
დნენ, მაგრამ სინამდვილეში ტყე უფრო ღრმად იტყუებდა და იტყუებდა. მოსაღამოვ-
და, ისინი კი წინანდებურად ისევ ტყეში დაეხეტებოდნენ.
— ასე სანამ ვიაროთ, — უთხრა ბავშვებს ძაღლმა, — ჟან, ადი ამ მაღალ ნაძვზე, რაც
შეიძლება მაღლა მოექეცი და გაიხედ-გამოიხედე, სადმე შუქი ხომ არა ჩანსო.
ჟანი ხეზე ავიდა, მაგრამ ვერაფერი დაინახა.
— ახლა შენირიგია, პიერ, — თქვა კურტიიონ-კურტიიეტმა.
მაგრამ ვერც პიერმა დაინახა ვერაფერი.
— მარი, ახლა შენ დაზვერე მიდამო!
გოგო ნაძვის კენწეროზე მოექცა.
— რას ხედავო? — ასძახა ძაღლმა.
— მარჯვნივ დიდ, გაყინულ ჭაობს ვხედავო.
— მარცხნივრას ხედავო?
— გაყინულ გუბურასაო.
— პირდაპირო?
— დიდ კოშკს, ყველა სარკმელში შუქი ანთიაო.
— ძალიან კარგი! მარი, ახლა ჩამოდიო.
გოგო ჩამოვიდა. კურტიიონ-კურტიიეტი წინ გაიქცა, ძაღლს ბავშვები მიჰყვნენ და
ერთ საათში კოშკს მიადგნენ.
_ კაკ-კუკ! კაკ-კუკ!
— ვინა ხართო? — იკითხა ბებერმა და კარი გააღო.
— ბავშვები ვართ. ტყეში გზა დაგვებნა დაღამე გაგვათევინეო.
— განა არიცით, რომ ეს ეშმაკის კოშკია და, ვინც აქ მოვა, ეშმაკი შეჭამსო.
— არას დავეძებთ! გათოშილები და მშივრები ვართო.
— რახან ასეა, შემოდითო. 38
ბებერს ძაღლის შეშვება არ უნდოდა, მაგრამ პატარა მარი იმდენს ეხვეწა და ემუდა-
რა, რომ ბოლოს ისიც შეუშვა.
ბავშვები სიამოვნებით შეექცნენ ეშმაკის ცოლის მოტანილ გემრიელ ვახშამს. მერე
ბებერმა ბავშვებს აჩვენა, რომელ საწოლში დაწოლილიყვნენ, მაგრამ სანამ დაწვებოდ-
ნენ, აიძულა, ჩალის სამკაულები გაეკეთებინათ.
კურტიიონ-კურტიიეტი საწოლის ქვეშ დაიმალა.
ამავე ოთახში ეძინა ეშმაკის სამ ქალს, მაგრამ მათ ოქროს ჩინებული სამკაულები
ეკეთათ.
მალე ეშმაკი მოვიდა და ცოლს უთხრა:
— ადამიანის სუნი მცემსო.
— ადამიანის სუნი კი არა, კატამ კნუტები დაყარაო.
— სტყუი! ადამიანის სუნი მცემსო.
და ეშმაკმა ძებნა დაიწყო. ბოლოს იპოვა ბავშვები, რომლებიც თავს იმძინარებდნენ.
— ძალიან კარგი! ახლავეღუმელს გავახურებ და ნაკვერჩხლებზე შევბრაწავ. დი-
ლით ჩინებული საუზმე მექნებაო.
ბებერი დასაძინებლად დაწვა, ეშმაკმა კიღუმელი გაახურა.
კურტიიონ-კურტიიეტი დროს უქმად როდი კარგავდა. მან ბავშვებს უთხრა, — ჩა-
ლის სამკაულები მოიხსენით და ეშმაკის ქალებს გაუკეთეთო, — ბავშვები ასეც მოიქ-
ცნენ.
ღუმელირომ გახურდა, ეშმაკი ოთახში დაბრუნდა და იმ საწოლთან მივიდა, სადაც
ბავშვებს ეძინათ. მან პატარა მარის კისერზე ხელი მოუფათურა და ხელში ოქროს სამ-
კაული მოხვდა.
— სულ გამოვთაყვანდი! — დაიღრინა ეშმაკმა. — კინაღამ საკუთარი შვილები შევ-
წვი! ეტყობა, საწოლები ამერიაო.
ახლა ეშმაკი თავისი შვილების საწოლს მიადგა. როგორც კი ხელში ჩალის სამკაუ-
ლები მოჰყვა, სამივე ბავშვი ამოიიღლიავა და შესაწვავად წაიყვანა.
— ჩვენ ხომ შენი შვილები ვართო, — ყვიროდნენ ისინი და ცრემლებიღაპაღუპით
ჩამოსდიოდათ.
— ხმა, კრინტი! თქვენა გგონიათ, მტერ-მოყვარეს ვერვარჩევო? — უყვირა ეშმაკმა
და სამივეღუმელში შეყარა, თვითონ კი დასაძინებლად დაწვა.
როცა კურტიიონ-კურტიიეტს ეშმაკის ხვრინვა შემოესმა, ბავშვები გააღვიძა, უთხრა,
კოშკშირაც კი ოქროა, წამოიღეთ და წამოდითო. ბავშვებმა ბევრი არალაპარაკეს.
— ახლა ყური მიგდეთ. სამივე ზურგზე შემაჯექით და ამ ბილწ ეშმაკს მალე გავეცა-
ლოთ. ოღონდ მაგრად დასხედით, არგადმოცვივდეთო.
თავდაპირველად ძაღლს გოგო შეაჯდა. მერე — ორივე ბიჭი. კურტიიონ-კურტიიე-
ტიფანჯრიდან გადახტა და გაიქცა.
დიდხანს გარბოდა და, აჰა, გათენდა კიდეც.
ეშმაკმა გაიღვიძა, უნდოდა შვილებისთვის ეკოცნა და დაინახარა უბედურებაც და-
ეტრიალებინა. დაიწყო უშვერი გინება, დაიქადნა, იმ ბავშვებს სამაგიეროს გადავ-
უხდიო. ადგა, ქარივით მალი კუ შეკაზმა და გაქცეულებს გამოუდგა. ცოტა ხნის მერე
შორს ბავშვები დაინახა.
— ვერსად გამექცევიან, დამაცადონ, სეირს ვაჩვენებო, — დაიღმუვლა ეშმაკმა.
კურტიიონ-კურტიიეტ სუივონ-სუივეტმა უკან მოიხედა და ეშმაკირომ დაინახა,
არც კი დაფიქრებულა, ისე თქვა:
— ბავშვები მრეცხავებად იქცნენ, მე — დიდ მდინარედო.
მაშინვე მინდორში ვეება მდინარე გაიკლაკნა, ხოლო მის ნაპირს სამი მრეცხავი ჩა-
მოჯდა. ის იყო, ეშმაკმაც მოირბინა.
— აქეთ კურტიიონ-კურტიიეტ სუივონ-სუივეტსა და ბავშებს არგაუვლიათო? 39
— აქედან დაიკარგე, ბილწო ეშმაკო! ჩვენი მასხრად აგდებისათვის ჭკუას გასწავ-
ლიო!
ეშმაკი სხვა მხარეს გაიქცა, ხოლო ძაღლმა და ბავშვებმა უფრო სწრაფად განაგრძეს
გზა.
ეშმაკმა ვერავინრომ ვერიპოვა, მიხვდა, ძაღლი და ბავშვები მდინარედ და მრეცხა-
ვებად გადაქცეულანო და კუ ისევ იმ მხარეს მიაბრუნა.
ბევრი ირბინა თუ ცოტა, სამყურათი გადაბიბინებული მინდორი, ცხვრისფარა,
მწყემსი და ძაღლი დაინახა.
— მწყემსო, აქეთ კურტიიონ-კურტიიეტ სუივონ-სუივეტსა და ბავშვებს ხომ არგაუ-
ვლიათო?
— კურტიიონ-კურტიიეტი სუივონ-სუივეტი? შენრა, დამცინი? დამაცა, საძაგელო
ეშმაკო, ამ ჯოხით ჭკუას გასწავლიო!
«მარცხნივ გავიქცევი, ალბათ ამ გზით წავიდნენო», — გაიფიქრა ეშმაკმა.
ეშმაკი თვალს მიეფარა თუ არა, ძაღლმა ბავშვებს უთხრა, აბა, ზურგზე შემასხედი-
თო, და გაიქცა. მაგრამ ეშმაკი ისევ მობრუნდა.
— კუზე შემჯდარი ეშმაკი ისევ მოგვდევს. ახლა მე იალაღად გადავიქცევი. ჟანი და
პიერი — ძროხებად, პატარა მარი კი მენახირედო.
ამასობაში გაავებულ-გაცოფებული ეშმაკიც მოვარდა.
— ეჰეი, მენახირევ. აქეთ კურტიიონ-კურტიიეტ სუივონ-სუივეტსა და ბავშვებს არ
გაუვლიათო?
— უჰ, შე არამზადა ეშმაკო, რატომ კითხულობო?
— უნდა შევჭამო, ხომ არგინახავსო?
— როგორარა, როგორარა! ახლახან მდინარე გადაცურესო.
— მენახირევ, მადლობელი ვარო, — უთხრა ეშმაკმა და მდინარისკენ გაიქცა, მაგრამ
კუს გაღმა ნაპირზე გადაცურვა არ უნდოდა.
— არა უშავსრა, მდინარესრამენაირად გადავცურავო, — თქვა ეშმაკმა. გაიხედა და
მინდორში გაფენილი ტილო დაინახა. გლეხებს შესაფეთქად გამოეტანათ. ტილო წყალ-
ში ჩააგდო და ზედ ხიდივით დააპირა გასვლა, მაგრამ ტილო გაიხა და ეშმაკი დაიხ-
რჩო.
— ახლა კი თქვენს დედ-მამასთან დავბრუნდეთო, — უთხრა ბავშვებს გონიერმა
ძაღლმა და, მართლაც, თვალის დახამხამებაში ბავშვები შინ მიიყვანა.
ტყისმჭრელი და მისი ცოლი შიმშილით იხოცებოდნენ. ცოლ-ქმარიც ზურგზე შეაჯ-
და კურტიიონ-კურტიიეტს და ყველანი ეშმაკის კოშკში წავიდნენ. მათ დანახვაზე ეშმა-
კის ცოლი ისე გაქრა, თითქოს მიწამ პირი უყოო.
ტყისმჭრელმა პიერმა და მისმა ცოლ-შვილმა დაიწყეს ეშმაკის კოშკში ბედნიერად
ცხოვრება.



Loading...

ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.