რემბრანდტის “ყმაწვილი ქალი ზღურბლზე"
rembrandtis ymawvili qali zgurblze
rembrandtis ymawvili qali zgurblze
დილიდან აფირიაქებულია, თითქოს ვიღაცის თუ რაღაცის მოლოდინშიაო. გოგონა ზღურბლს დაეყრდნო და ცბიერად გამოხედა გამვლელებს. მხატვარს, რემბრანდტ ვან რეინს არ გამოჰპარვია ეს მზერა, ცოტა დაიბნა კიდეც, თუმცა გადაწყვიტა ამ გამოხედვის იდუმალება ტილოზე ამოეხსნა. თუ პირიქით, მაყურებლის დაბნევასა და უფრო მეტი გაურკვევლობის შეტანას შეეცადა გოგონაში?
რემბრანდტმა ტილო 1645 წელს შექმნა. ყმაწვილი ქალი, მისი გუვერნანტი ქალი ჰენდრიკიეა. მას კიდევ რამდენიმე ტილო მოუღძვნა მხატვარმა.
რემბრანდტის ფერწერაში ეს ნამუშევარი განსაკუთრებით მომწონს. ალბათ, ისევე როგორც სხვა, მეც მისი სახის გამოსახულებამ მომაჯადოვა. სახე, რომელიც თან გიზიდავს და თითქოს, ამოცანის ამოხსნის საშუალებას გაძლევს, თან უფრი გიხლართავს აზრებს და გაურკვევლობაში გაგდებს. თუმცა არსი ნათელია: სურათი ასახავს ეჭვს, ცბიერებას.
გოგონა სურათზე ფრონტალურადაა გამოსახული. სხეული პროფილში, ხელები იდაყვებში მოხრილი აქვს. მარცხენა ხელი თითქოს ჰაერში აუწევია, ხელის თითებს შორის დადებული მუქი ლაქები, ამის თქმის უფლებას მაძლევს.
სურათის კომპოზიციური სქემა სამკუთხედია. ძირითადი ხაზები, ცენტრიდან გარეთაა მიმართული. მნიშველოვანია განათების ორი ლაქა, რომელიც სახესა და მარცხენა ხელზეა დადებული. განათება უფრო მეტ სიმკაცრესა და დაძაბულობას ჰმატებს გოგონას. განათება სახის მხოლოდ მარჯვენა ნაწილს ადევს. ფართო შუბლი გონიერებაზე მეტყველებს. წარბები მქრქალადაა გამოსახული, რაც მეტ იდუმალებასა და ემოციას სძენს პროფილს, ისევე როგორც, და ვინჩი თავის “მონა ლისას” მსგავსი ეფექტით, იდუმალების საბურველში ჰხვევს.
ნახატი მოძრაობაშია, ყმაწვილი ქალი საცაა წელში გასწორდება და მისი მზერის ობიექტს, ახსნა-განმარტებას მოსთხოვს.
კარის ქვედა ნაწილზე კაბის მომრგვალებული ნაკეცები, ისეთ შთაბეჭდილებას ტოვებს, თითქოს გოგონა ზღურბლზეა გადმოწოლილი.
ნეტა ვინ დაინახა გოგონამ? იქნებ თავისი კავალერი გამოიჭირა სიცრუეში? ან იქნებ, რაიმე დამცირების მოწმე შეიქმნა. ვფიქრობ, ეს ინტერესი და უპასუხო კითხვები, ამ ტილოს მთავარი ღირსებაა, ფერებით გამოხატულ დაძაბულობასთან ერთად.
რემბრანდტმა ტილო 1645 წელს შექმნა. ყმაწვილი ქალი, მისი გუვერნანტი ქალი ჰენდრიკიეა. მას კიდევ რამდენიმე ტილო მოუღძვნა მხატვარმა.
რემბრანდტის ფერწერაში ეს ნამუშევარი განსაკუთრებით მომწონს. ალბათ, ისევე როგორც სხვა, მეც მისი სახის გამოსახულებამ მომაჯადოვა. სახე, რომელიც თან გიზიდავს და თითქოს, ამოცანის ამოხსნის საშუალებას გაძლევს, თან უფრი გიხლართავს აზრებს და გაურკვევლობაში გაგდებს. თუმცა არსი ნათელია: სურათი ასახავს ეჭვს, ცბიერებას.
გოგონა სურათზე ფრონტალურადაა გამოსახული. სხეული პროფილში, ხელები იდაყვებში მოხრილი აქვს. მარცხენა ხელი თითქოს ჰაერში აუწევია, ხელის თითებს შორის დადებული მუქი ლაქები, ამის თქმის უფლებას მაძლევს.
სურათის კომპოზიციური სქემა სამკუთხედია. ძირითადი ხაზები, ცენტრიდან გარეთაა მიმართული. მნიშველოვანია განათების ორი ლაქა, რომელიც სახესა და მარცხენა ხელზეა დადებული. განათება უფრო მეტ სიმკაცრესა და დაძაბულობას ჰმატებს გოგონას. განათება სახის მხოლოდ მარჯვენა ნაწილს ადევს. ფართო შუბლი გონიერებაზე მეტყველებს. წარბები მქრქალადაა გამოსახული, რაც მეტ იდუმალებასა და ემოციას სძენს პროფილს, ისევე როგორც, და ვინჩი თავის “მონა ლისას” მსგავსი ეფექტით, იდუმალების საბურველში ჰხვევს.
ნახატი მოძრაობაშია, ყმაწვილი ქალი საცაა წელში გასწორდება და მისი მზერის ობიექტს, ახსნა-განმარტებას მოსთხოვს.
კარის ქვედა ნაწილზე კაბის მომრგვალებული ნაკეცები, ისეთ შთაბეჭდილებას ტოვებს, თითქოს გოგონა ზღურბლზეა გადმოწოლილი.
ნეტა ვინ დაინახა გოგონამ? იქნებ თავისი კავალერი გამოიჭირა სიცრუეში? ან იქნებ, რაიმე დამცირების მოწმე შეიქმნა. ვფიქრობ, ეს ინტერესი და უპასუხო კითხვები, ამ ტილოს მთავარი ღირსებაა, ფერებით გამოხატულ დაძაბულობასთან ერთად.
