გრიგოლ რობაქიძე - გველის პერანგი (იმამ ზადე ჰაშიმ)



სტეპკო მარჯვე ბიჭია.

„ოპპელ“ ჰლახავს ირანის ზეგანს.

შოფერის გვერდით ზის ვამეხ. ავტომობილში სხედან: არჩიბალდ და სვანი ციოხ: კაცი დაკორძილი და მაგარი. ეს უკანა საჯდომზე. წინაზე - ოდესელი ჰებრაელი მეეროვ და ჯიმშუტ. უკანასკნელი სომეხია ყარაბახიდან. ესეც მაგარი და უდრეკი ვაჟკაცი. სახე არ უცინის. გეგონებათ ყაჩაღი. მაგრამ ქართული თქმა მას „ყოჩაღად“ მონათლავს.

მათ შორის „ალლან“ განაბულა.

„ოპპელ“ მიჰქრის. გზაზე - თითქმის ყოველ მილზე - ლეში: ცხენის თუ ვირის თუ აქლემის. შიგადაშიგ: მხოლოდ ხერხემალი. ზოგან თავი აგდია. ზოგან ფეხი. ფლოქვი ყველგან მაგრად შენახულა. ხანდახან კაციც ჩნდება დაყუნცული: ნალს აძრობს ფლოქს.

აქაიქ: ჯარისკაცთა მწკრივი. ყველა თოფიანი. ზურგზე მაზარა და მაზარასთან გახუნებული ფუთა. ავტომობილის ხმაურზე ჩერდებიან. თვალებში: შური და ბოღმა. ჩრდილოეთში მათ უცდით: მიწა - სახლი - ცოლი - შვილი - ნათესავი.

გაიძახიან: ღაზეტ! ღაზეტ!

ვამეხ იღებს „იზვესტიას“ და გადაუყრის.

გაზეთები ქარს მიაქვს. ქვეითნი გაზეთებს ეხვევიან.

ზოგ ალაგს კაცის ცხედარიცაა თხრილში გადაგდებული. ყოველთვის - ჯარისკაცი. სპარსეთის მალარიისააგან თუ პარატიფისაგან შაშხივით დამჭკნარი და ყვითლად გადაქსუებული. ალბად შორი გზა ვერ აიტანა. ასე კვდება ნაციები ქათამი ფრთებაბურძგვნილი და თვალებჩაფშუტული სადმე ნალიის კუთხესთან. მკვდარ ჯარისკაცს კიდევ აჩნევია ნაღვლი მშობელ მიწის ხილვის. ტუჩებზე სიკვდილს რაღაც ირონიული ფრთა გადაუსვამს. გულზე მიკერებული აქვს პატარა ბოღჩა. ბოღჩაში ფული აღარ არის - (გამვლელს ფული უნდა: სხვა არაფერი). დარჩენილან მხოლოდ წვირიანი ნაგლეჯები წერილები. აქ ხშირადაა სიტყვა „დედა“. ხანდახან - „ცოლიც“. უფრო ხშირად „ხვნა“ და „სივკა“.

არჩიბალდ ერთი კლდის ქიმთან წამოიწევს.

გადახედავს ხევის პირს. აქ მოკვდა ბეხან. ბებერი აქლემი ბეხან. ხედავ ორად გაპობილ ხერხემალს. იქვე თავის ხაპი აგდია. მაგრამ სადღაა თვალები: ასეთი საცოდაობით რომ იმზირებოდნენ უკანასკნელ წამს?!

არჩიბალდ გაგუდულია. უეცრად მის წინ უმწეო თვალები განათდებიან. ნათდებიან და ჰქრებიან. ავტომობილი გაირბენს. უკანიდგან სმენას სერავს „ის“ ღმუილი: დაგდებულის და მიტოვებულის.

ნუ თუ ყოველის ხვედრი ეს არის?!

კიდევ ერთი მანძილი და კიდევ ჯარისკაცი მკვდარი. ისიც დაგდებული. არც ნუგეში. არც შენდობა. სიმარტოვე და არაობა.

- გუშინწინ ამ ხევში დაეცენ თავს?!

ეკითხება ვამეხ ჯიმშუტს.

- ამ ხევში დაეცენ...

ყარაბახელის სახეზე ფლეგმა ირღვევა.

მეეროვ იქითაქეთ იხედება: ციოხს ეკვრის.

- ნუ გეშინიან მეეროვ!..

ხუმრობს ვამეხ.

მეეროვის თვალები წინ იხედებიან. მოსჩანს ჯგუფი ჯარისკაცების. მეეროვი უფრო თოფებს უცქერს. ჩურჩულებს:

- აქაც...

- დასწყევლოს ღმერთმა: ამ უდაბნოში ჩიტსაც ვერ ნახავ...

შეეჭრება ხუმრობით ვამეხ. ჯიბიდან ვაშლს იღებს. ავტომობილი ჯარიკაცებს უახლოვდება.

ვამეხ ვაშლს აისვრის მარცხენა ხელით. მარჯვენათი ნაგანს იღებს და ასროლილ ვაშლს შუაზე გააპობს.

- უხ: სტრელჲაეტ კაკ ჩორტ..

ბურდღუნობენ ჯარისკაცები. აბორგილ სახეებს ბოღმა სცილდებათ - (ერთი წამით?!).

- რაა ეს სროლა?! სულ სროლა?!

ამას მეეროვი ამბობს.

- არაფერი! ხელის ვარჯიშია..

უკანიდან კი ისევ: ღაზეტ! ღაზეტ!

ვამეხ იღებს „იზვესტიას“ - (სად შეაგროვა ამდენი?!) და გადაუყრის.



* * *

მოსჩანს მენჯილი. სადგური მაღალ გორაზე.

სანავარდო ჩრდილო ქარის. ეხლა შემოდგომაა და სანავარდოზე მყუდროება - (ერთი დღით?!).

- მაშინას წყალი უნდა..

სტეპკო აჩერებს „ოპპელს“. წყალს ალევინებს. შემდეგ საკვებ პუნქტში შეირბენს. დანარჩენი ტიტველ მთებს გასცქერიან აფერადებულს.

- სტეპკო! სტეპკო!

ყვირის ვამეხ.

საკვებ პუნქტიდან გამოხტება შოფერი:

- ეხლავ.. ეხლავ..

პირი საშინლად ელუკმება!

„ოპპელ“ ახრიალდება და გაეშვება დაღმართზე.

დაღმართი ერთ მილნახევარზე. დაღმართის ბოლოში: მენჯილის დიდი ხიდი მდინარე სეფიდრუდზე. ხიდი: ნაკეთი ქვისაგან და რკინისაგან.

ხიდს გაივლი და წინ კედლების კუთხე გეჩრება - (ლათინური T-ს მსგავსი). გზა მიდის მდინარის მარცხნით: გარს უხვევს წამომუცლულ ნაპრალებს და აუხვევს ჩრდილო მხრით.

მენჯილის ხიდთან ხევი ვიწროა მეტად. აქ კარია გილიანსა და მენჯილის შუა. გზატკეცილი ალაგალაგ პირდაპირ კლდეშია გაჭრილი. მარცხენით - პიტალო ნაპრალები. მარჯვენით: ღრეები სეფიდურდის. ვისაც ეს გასავალი უჭირავს - სტრატეგიული კლიტე მის ხელშია.

ნაპრალები - უფროდაუფრო მორჩილები - ავტომობილის გვერდით იმართებიან. აქაიქ - გორაკები. შიგადაშიგ - ხეებიც.

ხეების დანახვაზე ვამეხს თვალები ელესება: თითქო ლაჟვარდი გადასერა მერცხალმა.

გაივლიან დაბა რუბდარს. იგი მდაბლობშია. შუაგულში მთის რუჰ ჩამოუდის. ავტომობილი შევილით გადასჭრის რუჰს და აირბენს მეტის ხალისით - (თითქო იამა ცხელი მუცელი ცივს ტალღებში რომ ამოავლო).

იხსნება ხეობა თითქო პალესტინის.

ხეობა მოცულია ზეთისხილის ტყეებით. ტყე არ არის ხშირი. ზეთისხილის ხეები გუნდგუნდათ შეყრილან. გუნდებ შორის ცალიერი მინდორი იშლება. მინდორზე: ძროხა - ხარი - ცხენი - ვირი.

ზეთისხილის ხევნარი ჰქმნის უცხო გუნებას: თითქო ეს კუთხე ნატეხია იმ მხარის საცა ძველებს „სამოთხე“ ეგულებოდათ: ჰაერში - სინელე და სიმსუბუქე. მყუდროებაში: თითქო გვიმრის სურნელი. არე: ნატვრის თვალი. მაგრამ გული მაინც ვერ ისვენებს: აქ ყველაფერი მოწყვეტილია თითქო და მიტოვებული.

მეეროვ კარგ გუნებაზეა:

აი ნამდვილი სილამაზე..

- შენი ძველის სამშობლოს ნატეხი თუა..

ოხუნჯობს ვამეხ.

ჯიმშუტ იღიმება.

კიდევ ჯარისკაცები. კიდევ ძახილი: ღაზეტ! ღაზეტ!

ვამეხს მათთვისაც აქვს „იზვესტიას“ ნომრები.

ჯარისკაცებს სადღაც ფურგონი უშოვიათ. თოფები ორ-სამს თუ აქვს: ალბათ გზაში დაჰყიდეს.

სადგური რუსტამაბად. აქაც პატარა რუჰ.

- შევისვენოთ?!

- არაა საჭირო..

ღამდება. რამოდენიმე მილი. ხეობა განიერდება.

გზაზე აგდია გიგანტი ლოდი. ვინ მოაგდო?! ვინ მოიტანა?! ნუ თუ სეფიდრუდ ისე ადიდდა ოდესმე - რომ ამ სიშორეს გამოისროლა ვეებერთელა ქვის მასსივი?! გაქვავებული ლანდი საზღაპრო მოგზაურის. პირუტყვია და რაღაც უნდა სთქვას. გამვლელს ეხვეწება თითქო: უთხრას რამე. მაგრამ მუნჯია გამვლელიც.

არსად ხრამი და არსად ღრე. მაგრამ ავტომობილი სწორედ იქ ჭირვეულობს საცა ნაკლებ გგონია. დრრრ... შრრ... შშ.. ჩერდება.

„ალლან“ ყეფით გადმოხტება.

ვამეხ ხუმრობს:

- ერთი ურია ერთი ბერძენი ერთი სომეხი.. ამ სამებაში უბედურება გეწვევა - მა რა იქნება!?

- ჰა-ჰა-ჰა...

მეეროვ განაბული დგას.

- რას დაშტერებიხარ?!

ეკითხება ვამეხ.

- აი ამ ქვის ნატეხს.. ეგებ სურს მას სხვა ადგილს იყოს..

- ალბად ამდენ ხანს შენს გავლას ელოდა!?

- ვინ იცის?! შეუძლებელი არაფერია..

მეეროვ სწვდება ქვის ნატეხს. იღებს და ისვრის.

- მადლობა არ უთქვამს!?

- იტყვის...

- როდის?!

- როცა დამეხსნები..

მეეროვის ჰუმორში წყენაც მოსჩანს.

სტეპკო მაშინას ათვალიერებს.

ვამეხ უახლოვდება.

- ხომ არაფერი გატეხილა?!

- არაფერი იმდენი... მალე შევაკეთებ..

- რამდენი საათი დასჭირდება?!

- სამი თუ ოთხი...

მეეროვს შეწუხებაც ემჩნევა:

- მაშ ოთხი საათი ამ ტიალ მინდორში უნდა ვიცადოთ!?

- ერთ ვერსზე აქედან სამიკიტნოა „ნომრებით“.. იქ წავიდეთ..

ამშვიდებს ვამეხ.

- წავიდეთ! წავიდეთ!

მიდიან. მიაქვთ ხელისბარგი.

- სტეპკო! არ შეგეშინდეს! როგორც შეაკეთო - გამოექანე..

- რის მეშინია!?



* * *

გზის შეტრიალებულ ასახვევის თავში მოსჩანს პატარა დუქანი: როგორ აივნის სვეტზე წამოსკვინჩული გალია.

„ალლან“ შუქს ხედავს სინათლისას: ყეფს.

ვამეხ იძახის:

- ნუგზარ! ნუგზარ!

კიბის თავს თორმეტი წლის ბიჭი მოადგება.

- ჰააა! ვაჲმეჰ!

- ვაი შენ თავს ნუგზარა!. „ვაიმე“ კი არა - ვამეხ!.

- ვაჲმეჰ!. ვაჲმე!.

დარცხვენით იმეორებს ბიჭი და თან იღიმება. „ალლანს“ უნდოთ უცქერს. „ალლანიც“ იღრინება. არჩიბალდ დოგს საყელურში წვდება. ნუგზარა მაინც იბურძგება. უცქერს დოგს. თვალები წყალით ევსება.

- რა ძაღლია!.

- ძაღლი კი არა - ვეფხია!.

ხუმრობს ვამეხ.

ნუგზარა განზე გაიწევს.

შეაქვთ „ნომერში“ ნივთები.

შემოდის შუახნის სპარსი. ტანზე რაღაცას ისწორებს ახალოხის მსგავსს.

- იუზბაშ: როგორა ხარ?!

- სფასიბა!. სფასიბა!.

(სპარსმა ომის დროს რუსული ისწავლეს).

- კარგად იყავი..

- თუ ალლაჰმა ინება..

- აბა კარგი მწვადი და კარგი „ლულა-ქაბაბ“..

(ვამეხ აქ შინა კაცია).

მეეროვ გაოცებულია:

- საკვირველია: რომ შენ ყველა გიცნობს..

ჯიმშუტიც იღიმება:

- თუ ღმერთი გწამს: რამდენი მეგობარი გყავს სპარსეთში?!

- ვინ მოსთვლის!?

ხალისობს ვამეხ. გვერდი ნუგზარა მოხვდება. აიყვანს ხელში. შეაგდებს მაღლა და შეთამაშებს.

- ესეც ჩემი მეგობარია..

- კაი ვაჲმეჰ..

ნუგზარას თვალები უგანიერდება.

არჩიბალდ ვამეხს უცქერს: ისევ „ის“ - პირველად რომ ნახა - რამდენი ხალისი და რამდენი გულახსნა.

მოაქვთ შენაკვეთი.

- მწვადი ჩინებულია..

- ლულა-ქაბაბ კიდევ უკეთესი..

- ასეთს ვერც ყაზვინში ამზადებენ..

იუზბაშის ღიმილი სიამით იღვენთება.

- ყველაფერი კარგია.. მაგრამ ღვინო?!

პირველად ხსნის პირს მდუმარე ციოხ.

- ღვინოც იქნება..

იძახის ვამეხ. ხსნის აბგას ბოთლებით სავსეს.

- აი ღვინო! კახური!

ვამეხ ბოთლს ხსნის. ავსებს ჭიქას.

- სინჯე იუზბაშ!

სპარსი იპუწკება როგორც ახლად დანიშნული.

- შესვი! ნუ გეშინია! მაჰამადს შენთვის არ სცალია!.

იუზბაშ მოსვამს ცოტას. წრუპავს: თითქო სინჯავს.

- გჲურჯის ღვინო ქარიგია..

(იუზბაშმა ორიოდე სიტყვა ქართულიც იცის).

ვახშამი ჩაღდება. ნუგზარ იქითაქეთ დარბის. ხმელი და მაღალი. წარბები: წურბელები - (ერთმანეთს ხომ არ კოცნიან!?). წამწამები - „სპარსული“: (ძნელია სხვა სიტყვა). თვალები - ორი ქვა: ნაღველივით შავი (რიყეზე რომ ნახულობენ). ხელები - სუფთა და ფერად პერგამენტი. თითები: დაქნილი მასრები - (ესეც „სპარსული“).

- ნუგზარ! შაირი!. შაირი!.

ნუგზარა შაირობს. ზეპირ იცის მტელი „გჲული სტან“.

შაირი ტკბილია შერბეთივით. მღერის თითქო.

- ნუგზარ: რა უფრო გიყვარს?!

- მთვარე.. გავსილი..

- კიდევ?!

- ბჲულბჲულ..

- კიდევ?!

- ვარდი..

- რომელი?!

- შირაზის..

- კიდევ?!

ვამეხ არ ეშვება. ნუგზარ დარცხვენილია..

- კიდევ?! ნუშის თვალები - არა!?

ნუგზარ თავს დახრის და იღიმება.

გაისმის ავტომობილის ქშენა. ვამეხ გავარდება.

- სტეპკო?!

- მე ვარ..

შემოდის სტეპკო. მაგიდას უჯდება.

- მიირთვი. შესვი..

სტეპკოც მიირთმევს - (ჰო რა მადიანია შოფერის ლუკმვა!).

იუზბაშ განზე დგას.

- იუზბაშ ქუჩუკ-ხანი როგორაა?!

ეკითხება ვამეხ.

- ვინ?!

თითქო ეს სახელი პირველად ესმის.

- კარგი ერთი!. რამდენჯერ ყოფილა შენთან?!

- ?!. ?!. ?!.

- ინგლისელები უნდა გავაძევოთ იუზბაშ.. რუსებიც..

იუზბაშს თვალები უწვრილდება.

- არ გჯერათ?! აქ: ერთი ებრაელია. მეორე სომეხი. მესამე ბერძენი. სვანიც ჩემი თანამემამულეა. მე გჲურჯი ვარ. ეს ჩემი მეგობარი შვედია.

- !?. !?. !?.

ვამეხ გადახედავს არჩიბალდს. არჩიბალდ იღიმება. დანარჩენებიც იღიმებიან. იუზბაშიც წვრილი თვალები სინჯავენ არჩიბალდის ღიმილს.

ვამეხ განგრძობს:

- ჩვენ რა დარდი გვაქვს რუსეთის ან ინგლისის!?

- იახშ! იახში!

- გაუმარჯოს სპარსეთს!

- გაუმარჯოს! ლა ილაჰ ილლა ალლაჰ!

სპარსის დაწვრილებული თვალები აციალდებიან. თუმცა იჭვნეულობა მოსჩანს მაინც სიღრმეში.

ვახშამი გძელდება: „კახური“ მაგარია.

იუზბაშ ხშირად გადის და შემოდის.

„ეს ღმერთმა ადღეგრძელოს“...



* * *

- სტეპკო რომელი საათია?!

- ორს გადასცილდა..

- იმამ ზადე ჰაშიმ აქედან შორს არაა..

- ორ საათში მივალთ..

შოფერი შეღვინიანებულია.

მეეროვს არ მოსწონს დიალოგი:

- აქ გავათიოთ ღამე..

- გეშინია განა?!

ახელებს ვამეხ.

- რის მეშინია!?

მეეროვ მხრებში იმართება.

- მაშ?!

- სახიფათოა ეხლა..

- რა სახიფათოა?! რას ამბობ?!

- ნაგლობერს იქით ქუჩუკ-ხანის რაზმი მოქმედობს.

- მერე?!

- თავს ესხმის მგზავრებს..

- დაგვესხას.. დავხვდებით..

შეღვინება ვამეხსაც ეტყობა.

- დავხვდებით.

ნადირივით იხედება ჯიმშუტ. წელზე - ფართო საპატრონე: ტვყვიის მასრებით ამწკრივებული. „სმიტ-ვესსონს“ დახედავს.

- ვინ რას გვიზამს?!

ბღავის სვანი ციოხ. ბერდანას ათვალიერებს.

- დავხვდებით!

გაიძახის ვამეხ. სინჯავს დიდ ნაგანს - (ქარქაში ხისაა).

- რა გვიშავს!?

თამამდება სტეპკო - (მასაც ჰქონია იარაღი).

იუზბაშ გაოცებულია და გაცეცხლებული. იარაღის ეშინია. ხან ერთს უცქერს - ხან მეორეს. ეხლა არჩიბალდისკენ იხედება: „ხაკის“ ქარქაშიდან იღებს ორს „კოლტს“ მრავალთვალიანს. იუზბაშ უკან გახტება.

ვამეხ აშინებს იუზბაშს:

- თავს დაგესხენ თულები..

იუზბაშ კანკალებს.

- ნუ გეშინია იუზბაშ!. ეს სამზადისია მგზავრების!.

იუზბაშ მშვიდდება. ვამეხ მოიხედავს და სიცილი აუვარდება.

- ეს რაღაა?! ჰა-ჰა-ჰა-ჰა-ჰა..

მეეროვს ჩემოდანი გაუხსნია და პაწა რევოლვერს იღებს.

- ერთი ამათ უყურეთ!. იუზბაშ: თქვენი გარდაქეშანია რაღა!. არა: დახეთ - ამ სათამაშოს!.

და პაწა რევოლვერს გამოართმევს და აათამაშებს.

მეეროვ დარცხვენილია:

- ნუ იცი ყველაფრის მასხარად აგდება..

- მაშინა მზადაა!.

მოისმის სტეპკოს ხმა.

გადიან აივანზე. ვამეხ იღებს ნაგანს და გაისვრის. „ალლან“ დაიყეფს. იუზბაშ რიკულზე მიეკეცება - (შიშით?!.) „ალლანის“ ყეფა გადასერავს განიერ ხევის ფაშვს.

დალესილია ყველა - (კარგია ნაღვინებზე გრილი ჰავა ღამის).

საფრხე მათრობელია - (მაგარია მკლავები მორკინალების).

- მშვიდობით იუზბაშ?!

- მშვიდობით ნუგზარ!

- ყარდაშ!. ყარდაშ!.

- იახში.. იახში.. გზა..



* * *

„ოპპელიც“ ატეხილია. ღვინო მასაც თუ გადაედვა.

მაგრამ სტეპკოს თვალი მჭრელია და ხელი მაგარი.

გაიარეს მოსახვევი. შედიან ტყეში. ტყის პირას ხანდახან გარეული კატა გაირბენს წითური. გამოანათებს ალის თვალებით და წამსვე გაჰქრება. შორით გზაზე მგელიც მოსჩანს მოყიალე. ავტომობილი დაიღრიალებს. მგელი ხრამისკენ გადაეშვება. „ალლან“ დაიყეფს ყელამართული და ყეფა მგელს ხევში გაეკიდება.

სადგური ნაგლობერ. ერთი ვერსი. ორი.

„ალლან“ ყეფს. იხედებიან: არავინაა.

„ალლან“ ყეფს გახელებით. გაიხედავენ არაფერი.

„ალლან“ ავარდება. ვეღარ აკავებენ. ყეფა და ყველანი წაიწევენ. ავტომობილის თვალები ადამიანის ლანდს კვეთავენ.

- ვიღაც მიიმალა.

ისმის სტეპკოს გაგუდული ხმა.

ვამეხ წამოხტება:

- შეაჩერე!

და უეცრად მოსახვევთან გავარდება თოფი.

- ისინი არიან...

- ვინ?!

(ეს კანკალია მეეროვის).

- ქუჩუკ-ხანის რაზმელები..

არჩიბალდმა მხოლოდ ეხლა იგრძნო საფრთხე. ისიც გადმოხტება. მას ჯიშმუტიც გადმოჰყვება. მეეროვ გადმომხტარია და ავტომობილს ეფარება. სვანი ციოხ გადმოდის დათვივით. სტეპკო წინ ჩამძვრალა თითქო: უცდის ვამეხის ბრძანებას.

- თხრილთან მიაყენე!

მაშინა გაიწევს დაჭრილი მხეცივით.

მეეროვ თან მიჰყვება. „ალლან“ არ ცხრება. არჩიბალდ მეეროვს მიმართავს:

- დაიკავეთ საყელურით..

მეეროვ ფრთხილად ჰკიდებს ხელს საყელურს. თან: უკან იხევს. ძნელი გამოსაცნობია: დოგისაც ისე ეშინია როგორც წინ ამართული საფრხის?!

ჯიმშუტ სიპ ქვას ეფარება გამოფერდილს. ციოხ მის ახლოა.

ერთი „სმიტ-ვესსონს“ იმარჯვებს. მეორე ბერდანას. ვამეხ და არჩიბალდ ხეს ეფარებიან ხრამის პირას. ერთი „ნაგანს“ მართავს. მეორე „კოლტს“.

პაუზა. გავარდა კიდევ: ერთი - ორი - სამი - ოთხი.

გასცეს პასუხი. ხევში სროლა გაიკლაკნება.

- მაგრად არიან..

ამბობს ვამეხ. სტეპკო წამოხტება:

- მე ეს ადგილი კარგად ვიცი. ავალ ტყეში.. მოვუარ საცალფეხო ბილიკით... დავზვერავ..

- ფრთხილად სტეპკო.. არ გაიგონ..

- ჯავრი ნუ გაქვს..

სტეპკო მიხოხავს. შედის ტყეში.

გავარდა კიდევ. გასცეს პასუხი. არჩიბალდ იცის: თითქო რაღაცას ზომავს. „ალლანს“ ძლივს აკავებს მეეროვ.

კიდევ გავარდა. მოხვდა ავტომობილს.

აქედანაც გავარდა (იქაც მოხვდა?! მაშ რა ხრიალია?!).

ვამეხ არხეინად დადის. ტყვიის არ ეშინია. მაგრამ მის მაგივრად არჩიბალდს ეშინია.

- ვამეხ: აქეთ! ფრთხილად!.

- ფიქრი ნუ გაქვთ..

გავარდა კიდევ: ზედიზედ. მეეროვ ყვირის: „ალლანს“ ვეღარ აკავებს „ალლან“ გავარდება. ვამეხ გაეკიდება - (ფიქრი: ვაი თუ დოგი დასჭრან). არჩიბალდ მოდუნებულია - (რა ემართება?!). ვამეხ „ალლანს“ ეცემა და დააკავებს. დოგი ყეფს გახელებული. გავარდება კიდევ - და ვამეხ წაიქცევა.

ისმის მხოლოდ გაგუდული სიტყვა: „დედა“.

ერთი წამი - და ამ წამში: ნინო დანისლული თვალებით - მატასი ნიამორივით აშოლტილი - ბაბუა სარიდან. ეს: ვამეხის ფიქრებში. იმავ წამში - ეს ყველა: არჩიბალდის ფიქრებშიც. მაგრამ ამ ფიქრებში კიდევ სხვა: ირაჰშანდა - სარგის - ბეხან - მამა. მამაში: მამის სისხლი თუ კივილი.

ფიქრებში წამია თვითონ.

არჩიბალდ მოსწყდება. ერთ ხელს „ალლანს“ სტაცებს. მეორეთი მოათრევს ვამეხს. მიიყვანს ავტომობილთან. გრიალი ისმის - (ნეტავ რად არ ხვდება?!). დააწვენს ავტომობილის უკან. კიდევ სროლა - (ნეტავ რომ არავინს მოხვდა?!). ციოხ და ჯიმშუტ ვამეხს თავს ეხვევიან. არჩიბალდ პერანგს იგლეჯს: „შეუხვიეთ“: ეუბნება მეეროვს. „თქვენი ალაგები დაიჭირეთ“: მიმართავს ციოხს და ჯიმშუტს. მეეროვი ეხლა მარჯვედაა: ჭრილობას უხვევს.

არჩიბალდ გახელებაა მარტო: ცეცხლის თუ რკინის.

გაუშვებს „კოლტს“ ერთიანად ზედიზედ.

გრიალი ხევში გაწვება როგორც თავწაკვეთილი გველეშაპი.

(საკვირველია: „ალლან“ აღარ სცილდება).

მტრის ბანაკში ჩოჩქოლია - (იქაც დაიჭრა?!).

ზევიდან სტეპკო გადმოხტება:

- ხუთმეტამდეა.. ცხენები არ ჰყავთ.. შეიარაღებული კარგად არიან.. მაგრამ ძარღვი შეშინებული აქვთ.. ეს რაა?! ვამეხ დასჭრეს?!

სტეპკო ავტომობილში ხტება. გაწვება სამართავთან კატასავით. ისმის გაგუდული ხმა:

- მე გავსჭრი მათ რკალს.. ადგილი ვიცი. მათ იქით მოსახვევია.. მოსახვევამდე ჩაწოლილი გავიგდებ მაშინას: დაღმართია.. ტყვია არ მომხვდება.. შემდეგ ვიღა დამეწევა?! იმამზადეში ოც წამში ჩავალ... მიცადეთ.. იქ ჯარისკაცებია..

- მაშინას აძვრა?!

ეკითხება ჯიმშუტ. აა: ეს კი დაავიწყდა სტეპკოს. აძვრა წინიდან შეიძლება. წინ-გასვლა კი სახიფათოა.

სტეკპო დაღონებულია:

- უკანიდან მოაწევით... აქ დაღმართია... მაშინა თავისით გახურდება..

- მაგრამ მაშინა თხრილშია გადაზნექილი.. ამოღება უნდა..

სტეპკო უფრო დაღონებულია.

- მაცალეთ!.

იძახის ციოხ: და ვეებერთელა კაცი უკანიდან ძვრება ავტომობილის ქვეშ. ხელებს იმაგრებს. მუხლებს იმაგრებს. ზურგით აწვება.

- ჯიმშუტ! უკან დაიკავეთ მაგრათ..

ჯიმშუტ ამაგრებს.

სროლა სროლას მოსდევს. არჩიბალდ არ სტოვებს სროლას უპასუხოდ. „ალლან“ კბილებს ილესავს.

„ჰააა“: იძახის ციოხ ქვეშიდან. მაშინის წინა პირი თხრილიდან მოგორავს: ვაკეზე იმართება. წინ: დაღმართი.

- მოაწევი უკანიდან!.

იძახის სტეპკო.

ჯიმშუტ მიაწვება. მეეროვს ვამეხ თხრილში გადაჰყავს. მაშინა ხურდება. გავარდება. ციოხ წაიწევს განზე. ისევ იარაღს იმარჯვებს. მაშინა მიჰქრის.

ყურს უგდებენ. სიჩუმეა. შეაჩერეს?! ვერა. ესროლეს?! ესროლეს. ავტომობილი?! მისი ხმა ისმის. მაშ ვერ დასჭრეს სტეპკო. კიდევ სროლა. ავტომობილის გრიალი თითქო გადატყდა. მოახვედრეს?! ყურს უგდებენ. ვერა: ალბად მოსახვევს გაუარა. აა: საყვირიც გაისმის მაშინის.. კიდევ სროლა. მაგრამ სტეპკო მიიმალა ალბად.

მაგარი ამოსუნთქვა: „ალლან“ ყეფს.

ეხლა მტრის ბანაკს უგდებენ ყურს. იქ რაღაც ჩოჩქოლია. ავტომობილში არავინ იჯდა. შოფერი ალბად გაწოლილი იყო. რად გაიქცა?! დასტოვა დაჭრილები ან მკვდრები?! ძაღლიც მისთვის ჰყეფს?! თავს უშველა?! თუ მოსაშველებლად გავარდა?! ამ ფიქრებს „ესენი“ ფიქრობენ - (მტერის ბანაკის ფიქრებს). ბანაკში ჩოჩქოლია.

ყურს უგდებენ განაბულნი.

ეს რა ლანდებია?! ერთი. ორი. სამი. ოთხი. ხუთი.

ალბათ „დამარცხებულთა“ სანახავად მოდიან.

- არ გაინძრეთ!.

ჩურჩულობს არჩიბალდ.

„ალლან“ ჰყეფს. ვერაფერი აჩერებს: ვერც თხოვნა - ვერც ბრძანება.

ლანდები ახლოვდებიან. ხუთი საჟენი. სამი. ორი. და ვიღაცამ თხრილიდან გაისროლა. ნუ თუ ვამეხმა ამოყო თავი?! ერთი „მათგანი“ დაეცა. მაგრამ სხვები გადმოიჭრებიან. არჩიბალდ თხრილისაკენ გადახტება: ვამეხს იფარავს. ვიღაც ხანჯალს მოუქნევს: არჩიბალდ იცდენს. „ალლან“ მოსწყდება და ერთი ნახტომით შემოსეულს მიწაზე გაშხლართავს. მეორე დოგს თოფს უმიზნებს. ჯიმშუტ მზადაა. გადაიჩეხება - თოფს ხელს აჰკრავს. არ მოხვდა. ციოხ ხელჩართული იბრძვის. ჯიმშუტ ციოხს ეხმარება. მეეროვ მარჯვედაა: თხრილიდან ისვრის. აცილებს: არჩიბალდ ხედავს: ოთხი - ორის პირისპირ. ციოხ დევკაცია. ჯიმშუტ არა ნაკლები. მაგრამ მტრებიც არ დაუვარდებიან. ბრძოლა ხელჩართულია. არჩიბალდ მოსწყდება: ეხლა ნამდვილი გაგიჟებით - (სიგიჟე ძალას აათკეცებს). მორკინალი არტისტი უნდა იყოს: არჩიბალდ ბოკსერიც არის. ერთი დაკვრა. მეორე. მესამე. მეოთხე. „ალლან“ კიდევ უფრო საშინელია.

მტრები მოგერიებულია. ზოგი ძირს აგდია დაჭრილი. ზოგიც განზე გავარდა. მაგრამ ეხლა სხვები მოდიან. უფრო მეტი: ეხლა მოშვება აღარ შეიძლება. რაზმელები ისვრიან. გავარდება ჯიმშუტის ტყვია. გავარდება ციოხის ტყვია. მას მოყვება საშინელი გრიალი „კოლტის“ - (უკვე მოასწრო გატენა) ხუთი ერთად. მტრები უკან იხევენ. კიდევ ხუთი ზედიზედ. მტრები აღარ სჩანან - (მიიმალენ?!).

გაიფანტენ?! ვინ იცის.

მეეროვ ვამეხს ეჩურჩულება:

- ჭრილობა არ უნდა იყოს დიდი..

- წვივში..

არჩიბალდს ესმის მეეროვის სიტყვები. თითქო ეხლა გამოერკვაო - მოსწყდება და ვამეხს თავთან დაუვარდება.

- ვამეხ!

- არჩი... ნუ გეშინიათ.

ცოცხალი ვარ..

- არა უშავს..

(ეს ჯიმშუტის ხმაა).

- დოგს რომ არ გაჰკიდებოდა..

(ხმა მაღლა ფიქრობს მეეროვ).

- „ალლანს“ როგორ მოვაკვლევინებდი..

ვამეხის ხმა არჩიბალდს ესმის როგორც სისხლი.

თვითონ - ახლა სისხლია მარტო.

„ალლან“ ჰყეფს. ყეფაში ისმის გამარჯვება.

ვამეხ ამოჰყავთ თხრილიდან. ხრამის პირას მინდორია პატარა. იქ დაასვენებენ. არჩიბალდ მალამოზე ფიქრობს. მაგრამ მალამო ჩემოდანშია. ჩემოდანი კი.. მხოლოდ ეხლა გაახსენდა სტეპკო. რა ჰქნა?!

„ალლან“ ყეფას უმატებს - (სროლა ხომ არაა?!).

არა. ვიღაც სტვენს. ჰაა: ეს სტეპკოა. ხევში მოქშინავს ავტომობილი.

ლოდინი მხიარული: რამოდენიმე წამს.

სტეპკო ავტომობილს მოაგდებს.

უკან - „საბარგოა“. იქ ჯარისკაცები სხედან.

- ჰაა: სტეპკო!.. სტეპკო!.

- გაიფანტენ?!

- გაიფანტენ!.

- ძალიან არ გაუძვერი იმ წყეულებს?!

- ყოჩაღ სტეპკო!. ყოჩაღ..



* * *

ნახევარ საათში - სადგური. „იმამ ზადე ჰაშიმ“.

ძველი შენობა ქვის. თითქმის მინგრეული, კედელი: ორი ალაბი სიგანით. შენობა - შაჰაბაზის დროის. ასეთი შენობა მთელ სპარსეთში: 999. ამას სპარსი გეტყვით. სპარსი იმასაც დაუმატებს: რომ ეს 999 - (მაგიური რიცხვი?!) - შაჰაბაზმა ააშენა. სპარსი წარწერასაც გიჩვენებს კედელზე: „ქვეყანა ქარვასლაა და ჩვენ ქარავანი ვართ“. სპარსი იმასაც დაუმატებს: რომ ეს სიტყვებიც შაჰაბაზისაა.

სადგურზე ექიმია: გასინჯავს ფეხს. ტყვია წვივში მოხვედრია: ძვალსა და ძვალს შუა. ძვალი რომ იყოს დაზიანებული?! „არ იქნება“ - (იმედი სიტყვებს ეძებს).

განზე ჯიმშუტ მკლავს ათვალიერებს. მკლავი სისხლშია. მხოლოდ ეხლა ცნობს: რომ ისიც დაუჭრიათ. ჭრილობა პატარაა.

კუთხეში სვანი ციოხ ბარძაყს აშიშვლებს. მასაც მოხვედრია. შარვალის ნახევებისაგან შეუხვევია. ჭრილობა - „რბილშია“. ტკივილს არ გრძნობს. „გამკაწრეს“: ბურდღუნობს.

არჩიბალდს ვამეხის ფეხი აწუხებს: რომ დასახიჩრდეს?! კოჭლი ვამეხ?! ეს ხომ „ალლან“ იქნება ფეხმოჭრილი! არა. არას გზით. ძვალი თუ გაიკაწრა?! არჩიბალდ ვერ ისვენებს:

- სტეპკო! ეხლავ ენზელისაკენ!



* * *

უკვე გათენდა.

ენზელშიც საკვები პუნქტია. მისი გამგე მოროზოვია. კაცი სქელი. პირგაპარსული. აფუებული ლოყები და წვრილი ჭროღა თვალები. პენსნე ვერ მალავს ეშმაკურ ღიმილს. მაგრამ „ეშმაკობას“ ვინ არ აპატიებს?! ხალისიანი მუდამ. მომცინარი მუდამ. მისი ხითხითი ხუთმეტ საჟენზე გაისმის. ანეკდოტისტი შეუდარებელი - (თუმცა ურია არაა). დარდიმანდი კაცი. იცის ვენის ოპერეტები. მღერის კუპლეტებს - (ხმაზე მწყრალადაა). იგონებს ვენის კოკოტებს. მოგონებას ათავებს ნერწყვით და თითების ტკაცუნით. პირის გემო?! მასთან რომ მზარეულია - მთელი სპარსეთის ხაზზე არ არის ასეთი. რა სასმელები არ აქვს მოროზოვს?! (ენზელი საპორტო ქალაქია).

სტეპკო შეაგდებს ავტომობილს ეზოში.

მოროზოვი გამოვარდება. პენსნე მაგიდაზე დარჩენია.

- ვოვა!. დამჭრეს!.

- ააა: ვამეხ..

ხმაზე იცნობს ვამეხს და აივნიდან გადმოხტება.

- დამჭრეს ვოვა.. ხომ გეუბნებოდი: სპარსეთიდან რაღაც ჭია წამყვებათქო!?

- ჭირს რა უნდა შენთან!.

გადმოხტებიან. ვოვა გარბის.

ოც წამში მოჰყავს ექიმი: მოღუშული და ცივი.

- შენს ბედზე ქირურგიც არ არის..

სინჯვა. არჩიბალდ უცდის განაჩენს.

- ძვალსა და ძვალს შუა გასულა ტყვია...

- ძვალი ხომ არ დაზიანებულა?!

- არა მგონია...

(ეს „მგონია“ აფუჭებს ნუგეშს. მაგრამ ექიმი ცივია).



* * *

ქეიფი.

ბერძენი სტეპკო - (თვითონ ამბობს). სვანი ციოხ. ყარაბაღელი სომეხი ჯიმშუტ. ქართველი ვამეხ - (მიწოლილია გვერდით). როსტოველი რუსი მოროზოვ. ოდესელი ჰებრაელი მეეროვ. არჩიბალდ მეკეში. „ალლან“...

მკლავი. სმა. ხმა. ხმალი. ირონია.

ქეიფი ქაფივით ადის ცისფერ ტალღებს.

ქეიფი - სპარსეთის ერთ ყელთან.



* * *

- ვამეხ ტფილისამდე გაგაცილებ..

- არჩიბალდ!. არჩილ!.



გრიგოლ რობაქიზე - გველის პერანგი ( გაგრძელება)



Loading...

ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.