ფრანსუა ვიიონი (François Villon, დ. 1431, პარიზი – გარდაცვალების თარიღი უცნობია) — ფრანგი პოეტი. ვიიონზე ბიოგრაფიული ცნობები არც თუ ისე თანმიმდევრული სახითაა შემონახული. სახელი ვიიონი აიღო თავისი პროტექტორის, გიიომ დე ვიიონისგან. ამ უკანასკნელმა მოაწყო იგი სასწავლებლად პარიზის უნვერსიტეტში. მაგრამ ფრანსუა არ გამოირჩეოდა სწავლისადმი ინტერესით.
სტუდენტობის პერიოდში იგი დაკავშირებული აღმოჩნდა ერთ-ერთი აბატის მკვლელობასთან და იძულებული გახდა დაეტოვებინა პარიზი. ერთი წლის შემდეგ აპატიეს დანაშაული და დედაქალაქში დაბრუნდა. თუმცა სულ მალე, შობა დღეს, მონაწილეობა მიიღო ნავარის კოლეჯის ძარცვაში და ისევ პროვინციაში მოუწია გაქცევა. იგი დაპატიმრებულ იქნა ორლეანის ეპისკოპოსის მიერ, მაგრამ ლუი XI-მ შეიწყალა და გაათავისუფლა. ამ პერიოდში იწერება მისი მთავარი ნაწარმოები - დიდი ანდერძი. პარიზში დაბრუნებულს ისევ ქურდობისთვის აპატიმრებენ და 10 წლით უკრძალავენ დედაქალაქში ჩასვლას. ამის შემდეგ ვიიონის კვალი ქრება და მის ცხოვრებაზე მონაცემები აღარ არსებობს.
შემოქმედება
ვიიონის შემოქმედებამ ჩვენამდე XV საუკუნეში გამოცემული ფრაგმენტებისა და ხელნაწერების წყალობით მოაღწია. მის ძირითად ნაწარმოებებეად ითვლება მცირე და დიდი ანდერძი.
მცირე ანდერძი დაწერილია ნავარის კოლეჯის ძარცვის ღამეს და წარმოადგენს გამოსალმებას, რადგან ავტორი დიდი ხნით აპირებს გამგზავრებას. ბოროტი, უსულგულო ქალის მიერ ხელნაკრავი პოეტი იძულებულია გაემგზავროს და მთელ თავის ქონებას უტოვებს ნაცნობებს. ეს არის ერთგვარი ბურლესკური ანდერძი, სადაც მოცემულია დახვეწილი კარიკატურები და ძლიერი სატირა იმდროინდელი საზოგადოებისა. ხშირად გულში ჩამარხული ბოღმა და წყენა ხუმრობაშია შერეული, აგრესიულობა კი მხიარულების საფარქვეშაა გახვეული. დიდი ანდერძის სქემა იგივეა, მაგრამ პოეტის დამოკიდებულება იცვლება. აქ იგი თითქოს ინანიებს შეცდომებს, შურს ამხანაგების,რომლებმაც ცხოვრებაში რაღაცას მიაღწიეს, მადლიერებას გამოხატავს კეთილისმყოფების მიმართ. აღიარებს სიკვდილის წინაშე შიშს და, საბოლოოდ, ცინიკურად სთხოვს ყველას შენდობას.
ფრანსუა ვიიონი - Fransua Viioni
