დიანა არბუსი - Diane Arbus



diana arbusi
დიანა არბუსი დაიბადა 1923 წლის 14 მარტს, ამერიკაში, ქალაქ ნიუ-იორკში, ნემეროვების ოჯახში. ისინი მართავდნენ ბეწვის მაღაზიას მეხუთე ავენიუზე. დიანას მამა მთავარი სულისჩამდგმელი იყო ამ ბიზნესის, ამ საქმეს მთელ თავის დროს უთმობდა, ნაკლებად ერეოდა საოჯახო საქმეებში და უამრავი საყვარელი ჰყავდა. დედა მაღაზიის მომმარაგებლად მუშაობდა და ტელეფონის ზარებს პასუხობდა, ბავშვებისთვის ვერც ის იცლიდა. ბავშვების აღზრდას ძიძა კისრულობდა. დიანა ბავშვობიდან ძალიან დაუახლოვდა თავის სამი წლით უფროს ძმას, ჰოვარდს, ხოლო თავისი 5 წლით უმცროს დას, რენეს, შვილივით უვლიდა. 30-იან წლებში დიანამ ჩააბარა ეთიკური კულტურის სკოლაში, შემდეგ-ფილდსტონის სკოლაში, სწორედ ამ სკოლაში მიექცა ყურედღება მის ნიჭს სახვითი ხელოვნებისადმი. მამამ დიანას თავისი მაღაზიის ილუსტრატორი, დოროთი ტომპსონი, მიუჩინა ხელოვნების შესასწავლად. თავად ტომპსონმა, ხელოვნების კურსები გაიარა ცნობილი ბერლინელი მხატვრის, გრაფიკოსისა და კარიკატურისტის, ჯორჯ გროკასგან, მოგვიანებით არბუსს არაერთხელ გაუმხელია მისი შემოქმედებისადმი სიყვარული. 1937 წელს დიანა ხვდება მომავალ მსახიობს, ალან არბუს და სურვილს გამოთქვამს გაჰყვეს მას ცოლად. მშობლებმა გადაწყვიტეს ხელი შეეშალათ მისთვის და 1938 წელს, დიანა საზაფხულო კურსებზე კამინგტონის სკოლაში გაუშვეს. დიანამ იქ გაიცნო ალეკ ელიოტი, რომელიც მისი მეორე დიდი სიყვარული გახდა.



1941 წ. დიანა ცოლად გაჰყვა ალანს. გათხოვება მისთვის ერთადერთი გზა იყო მშობლების გავლენისგან თავის დასაღწევად. შეეძინა 2 გოგო: დონი (დაიბ. 1945წ.) და ემი (დაიბ. 1954წ.) დიანა მათთან დიდ დროს ატარებდა, ხოლო ალანი ორ ადგილას მუშაობდა. მან უარი თქვა ოჯახის გამო თავის კარიერაზე და ფოტოგრაფიის შესწავლას მიჰყო ხელი, 1943 წ. დაამთავრა ფოტოგრაფების საჯარო კურსები. ქმრის დახმარებით 1946 წელს დიანაც იწყებს მუშაობას ფოტოგრაფად სამოდელო სააგენტოში. პირველ დაკვეთას ის ღებულობს მამამისისგან, რომელიც ფინანსურად ეხმარებოდა მას. 1947 წელს ცოლ-ქმარი მიიღეს სააგენტო Конде Наст-ში, სადაც ჟურნალებმა, "Vogue " და "Glamour" შეუკვეთეს პულოვერების ფოტოსესია. 1951 წ. მიემგზავრებიან ევროპაში სამოგზაუროდ, სადაც დიანას თავისუფლდება დოგმებისგან თავის შემოქმედებაში. ისინი ეცნობიან უკვე სახელმოხვეჭილ ფოტოგრაფს რიჩარდ ავედონს, შემდგომ ის დიანას მეგობრი გახდება. ამ პერიოდში დიანას აწუხებს დეპრესია, რომელიც ბავშვობიდან ტანჯავდა. 1957 წ. მორიგი ნერვიული კრიზისის შემდეგ ცოლ-ქმარი გადაწყვეტს ერთად აღარ იმუშაონ. 1969 წელს ისინი დაშორდნენ ერთმანეთს. დიანა ცდილობს იპოვოს საკუთარი თემა ფოტოგრაფიაში, მაგრამ უშედეგოდ. საბოლოოდ, ავსტრალიელი ფოტოგრაფის ლიზეტ მოდელის კურსებზე მივა, სადაც მას ლიზეტი შესთავაზებს ექსტრემალური ფოტოგრაფიით დაინტერესდეს. ამ იდეის განსახორციელებლად ის ნიუ-იორკის ტრანსვესტიტთა კლუბს ეწვევა, სადაც თავის პირველ მოდელს პოულობს.

სამოციანი წლებიდან სიკვდილამდე დიანა მუშაობს სახვადასხვა ჟურნალებთან, ამავდროულად თავს იმკვიდრებს თავისი ორიგინალური შემოქმედებით. ამ პერიოდში გალერეები და მუზეომები ფოტოგამოფენებს არ აწყობდნენ, რადგან ფოტოხელოვნება ჯერ არ ითვლებოდა ხელოვნების დარგად. დიანა იყო ერთ-ერთი პირველთაგანი რომელიც იცავდა საავტორო უფლებებს. ნელ-ნელა დაიწყო მოდაში შემოსვლა ექსპერიმენტულმა ხელოვნებამ და ჟურნალებმაც დაიწყეს ასეთი ფოტოების ბეჭდვა. არბუსისთვის ასეთი პირველი ჟურნალები იყო Esquire და Harper’s Bazaar. მისი ფოტოების დაბეჭდვა სხვა ჟურნალებმაც დაიწყეს: New York Times, Sports Illustrated, Show, Herald Tribune და სხვა. მისი პირველი სამუშაოდან სიკვდილამდე, ანუ 11 წლის განმავლობაში გამოქვეყნდა 250-ზე მეტი სამუშაო ჟურნალებისთვის და 70-მდე სურათი გაზეთის სტატიებისთვის. 1961 წ. მისი ყურადღება მიიპყრო ტოდ ბროინინგის ფილმმა "მახინჯები", სადაც თამაშობდნენ ცირკის მსახიობები, რომელთაც თანდაყოლილი სიმახინჯეები ჰქონდათ სხეულზე ან დეფექტებით იყვნენ დაბადებულები. დიდი შრომა დასჭირდა დიანას იმის მისაღწევად რომ დამეგობრებოდა ასეთ ადამიანებს და მისი ფოტოსესიისთვის ეპოზიორათ.

1963-1966 წლებში მას მხარს უჭერდა გუგენჰაიმის მუზეომი. 1968 წლიდან დიანა თანამშრომლობს ჟურნალ "Sunday Times Magazine". ეს ჟურნალი გადაწყვეტს რომ დააფინასოს დიანას ცხოვრება ინგლისში. სწორედ ამ პერიოდში იწყებს დიანა ადამიანების სიმახინჯეების გადაღებაზე მუშაობას და იღებს რობერტს ლუისის პრემიას ამერიკული ჟურნალების ფოტოგრაფებისგან. 1966 და 1968 წლებში გადატანილი ჰეპატიტი, ართულებს დეპრესიულ განწყობასაც და მიუხედავდ ხანგრძლივი თერაპიული კურსებისა, ტკივილი ძლიერდება. მოგვიანებით ლიზეტ მოდელმა განაცხადა რომ დიანა შიზოფრენიის ერთ-ერთი ფორმით იტანჯებოდა. 1971 წლის 26 ივლისს დიანამ ბარბიტურატების დიდი დოზა მიიღო და ვენები გადაიჭრა ხელებზე, 48 წლის ასაკში.



Loading...

ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.