×

ბაბულაოღლი სალიმ - Babullaoglu Salim

ბაბულაოღლი სალიმ - Babullaoglu Salim
👍 0
👎 0
⏱️ 1 წთ. 👁️ 2 693
100%
ქარი

თოკზე კიდული ნოხი ფრიალებს;
ვარდს ქედს უხრის ვაზის ფოთოლი;
ტირიფი თმას იშლის;
ჭიანჭველებს ემშვიდობება ვაშლის ყვავილი;
ხელისგულა მდელო ქვიშნარში არა, არა-ს ეუბნება ფარფატა პეპლებს;
ბაღლინჯოები თავზე იყრიან მტვერს ნაცარყრილში.
მალემსრბოლებს უშვებს გვირილა ოთხსავე მხარეს;
წკირი მიწკრიალებს ერთ მოჭრილ კუნძზე;
გაუსწრო სადგურზე ხმამ მატარებელს;
ბორიალობს რელსებს შუა სიყვარულის შმაგი წერილი
ქარი ქრის და
შენ რომ ტყუილი არ წამოგცდეს, ხმას იკმენდ ისევ.

სიკვდილსა და ბავშვებზე

გინახავს ალბათ ბავშვები.
ომობანას თამაშისას კი არა,
ისე, უმიზეზოდ, ტყუილა რომ მორბიან,
წინ გაგიჩერდებიან და გეტყვიან,
აი, მე მოვკვდი...
ძირს გაიშოტებიან, ღიმილით თვალებს დახუჭავენ.
ცოტა ხნის შემდეგ კი სიცილით თვალს გაახელენ
კისკისით დგებიან ფეხზე.

მამა და ბავშვები

(ლექსი მუნჯი რითმით)

ჩემს პირმშოებს – მუბარაქსა და სონას,
ასევე პოეტ ჩინგიზ ალიოღლს, რომელიც
სეირნობისას ჩვენ ხშირ–ხშირად გვხვდება.

ცვარ–ნამი ედება კეფას და სიდიადეს დიდი ძეგლისას,
ბრინჯაოს არა, მის სიდიადეს ჟანგისფერს მატებს და ჩრდილავს,
რომელიც ახლა ძლიერ წააგავს
ამ მოედნის საფრთხობელას და
ბაღებში ჩადგმულ საფრთხობელებსა,
მეტაფიზიკა აუქმებს ფიზიკას, თუ პირიქით –ამას ვერ გეტყვით,
მაგრამ ჩვენი ალიოღლი ჩინგიზისა არა იყოს რა, ეს საკითხი უეჭვოდ ბადებს ეჭვს.

ძირითადში კი რა ხდება: წყალი იცვლის თვისებას და მდგომარეობას,
მიწა კი იმას მეჯნუნისებრი წყურვილით უხმობს და იწოვს,
ექვს კითხვის ნიშანს სამოცდაშვიდის ძალით უყვარს და
ადამიანები კი კვლავ საოცრებას ეძებენ მაგრამ
რატომღაც დღემდე ვერ პოულობენ.

ყოველ დღე ანუ ყოველ დილით ამ ცარიელ მოედანს ვკვეთავ.
ამ დილითაც ქალიშვილი და პატარა ვაჟი მიმყავს სკოლაში,
უძილოს და თანაც დაღლილ– დაქანცულს.
გაჩუმება რომც მნდომებოდა, მათი მეამიტი კითხვებისათვის პასუხი ვძებნე.
ეს მამობის ვალის გარდა თანამოსაუბრის მოსმენასავით
პატიოსნების საქმეა მეთქი,გავიფიქრე წიგნის ენაზე,
მოვუსმინე მათ ბრძნულ აზრებსა, მივხვდი,
რომ ამ დილით მეც სკოლაში მივდიოდი ბავშვებთან ერთად
მიუხედავად იმისა,რომ გაკვეთილი დავიზეპირე,არა ვიცოდი.

„ მამა, მე ვიცი, ვარსკვლავებს ცაში ტკბილად სძინავთ“. „ ხო, მართალია“.
„მამა, ჩემს დას რომ აწუხებდა ის ბიჭი მე დავიჭირე და შევანჯღრიე,
მაგრამ არ ვცემე...“ . „ რატომ?“ „ ვნახე ,რომ: მას ეშინია,
იცი მამა, მამიკო, შემეცოდა და მე მას ვაპატიე“.
„ მამა,ის რაა?“ „ საფუნთუშეა“. „ აბა თავთავი აწერია რომ ...“
“ ასეა .“ „ რატომ ?“ „ ჩვენ რომ ყოველდღე პურსა ვჭამთ, ის თავთავის ქალიშვილია,
პური პირველად თავთავი იყო, და ყვავილივით იზრდებოდა სადღაც მინდორში.“
„ როგორ?“ „ არ ვიცი.“ „ ორიანი გეკუთვნის მამა, ორიანი.“
დასანანია,რომ თქვენი მამა არაა ფრიადოსანი,ასევე თქვენი მასწავლებელიც...
და კიდევ უცოდინრობა ყველაზე სწორი პასუხია მეთქი, მინდოდა მეთქვა.
ამ დილით მივხვდი ,რომ მეც სკოლაში მივდიოდი ბავშვებთან ერთად,
მეც მსურდა სწორი პასუხი ჩემს შეკითხვებზე.

ბავშვებო,თქვენ სიკვდილისა თუ გეშინიათ?
იქნებ ლექსების წერა სულაც ზედმეტია ამ ქვეყანაზე.
იცი, ჩემო კოხტა გოგონა, მეც წიგნებში გავეცანი ესე ცხოვრებას.
შემდეგ,ის მეზობელი ბავშვების სახეს
ენამურტალ,მოჩხუბარ და მატყუარა ასლებს ვადარე.
იცი,ჩემო გოგონა,ჯერ გავოცდი ,მერე ვიტირე,
შემდეგ გავჩუმდი და ვიოცნებე ძალიან დიდხანს.
იცი,წიგნი წუთისოფელზე უწინ ყოფილა – ამას მერე მივხვდი.
მაგრამ ის წიგნი სხვაა,
არ მჯერა,რომ ეს თქვენ გასწავლონ,
იქნებ ასეც სჯობს, მერე ცხოვრება გაძნელდებოდა.

ჩემო ბიჭუნა,იცი, მე ყოველთვის მელიქმემედი მინდოდა ვყოფილვიყავი
და არ ვიცოდი, რომ: მხოლოდ მდევის სიკვდილზე არა,
თანაც მტრედის მკვლელობაზეც მიოცნებია,
საოცარია, ესე იგი მე ყოველთვის მკვლელი მინდოდა ვყოფილვიყავი?
მაგრამ,ახლა მე მელიქმემედიცა ვარ,ახმედიცა და მემედიც,
თან გამოჯანმრთელების მოსურნე შახი ვარ,თანაც თოკი ვარ,
რომელიც შეიძლება სულ მალე გაწყდეს,
მდევიც ვარ და ჭაც მე გახლავარ.
თმით დაკიდული ქალიშვილი ვარ, ყოჩიცა ვარ
და ციდან ჩამოვარდნილი ვაშლიც გახლავარ .
მე ახლა მარტო ცხოვრება არა, თანაც მეხსიერება ვარ და ეს საშინელებაა.

მითხარ შვილო, იმ საშიში ,ბანჯგვლიანი ,გოლიათი დევის სული
რატომ არის სპეტაკ და ფაფუკ მტრედში ოდითგან,
მტრედი რატომაა შუშაში ჩამწყვდეული,
ეს რა ოინი,რა ეშმაკობაა,გამაგებინე.

ჩემო გოგონა, ერთ–ერთ ზღაპარში, მოხუცმა და ბრმა იოანემ
ძალზედ დიდი ხნის უნახავ შვილს იცი, რა უთხრა?
უთხრა,რომ შენი ნახვა, ხო–ხო, ნახვაო,ძალიან გამეხარდაო.
მე მაშინ ვიტირე.
მერეც მალიმალ ვხუჭავდი თვალებს და ვქვითინებდი.
შემდეგ შენი ძმა დაიბადა,შემდეგ შენ გაჩნდი
და მე პირობა დავდე, რომ აღარ ვიტირებ.
იმ უაზრო ფილმებში, როა მათსავით ძლიერი მამა უნდა ვიყვე.
ათი წელია, ცრემლები სულში ჩამედინება,
და ყოველდღე მეშინია,რომ ჩვენი სახლი წყალმა დატბოროს.
მაგრამ ეს არაფერი, ახლა კი მინდა ძლიერი ვიყო.
მე მინდა ახლავე გიანდერძოთ,რომ ტირილს არ გადეჩვიოთ.
იცით, ბავშვებო,მეუბნებიან, შენს ლექსებშიო
სიცოცხლის ნიშან–წყალი არ იგრძნობაო.
იცით,ისინი სიცოცხლეში მხოლოდ თავიაანთ სიცოცხლესა და
მხოლოდ თავიაანთ ცხოვრებას გულისხმობენ,როგორც წესია.
მე მათი მესმის,
რადგანაც მათ სხვა ცხოვრება არ გააჩნიათ.
ეს კი კარგია.
იცით,ბავშვებო, მამათქვენი ლექსებსა წერს
და იცის,რომ: ეს არავის არა სჭირდება,
ანუ ქვეყანას ვერ გაასწორებს.
იცით,ბავშვებო,
რაც მეორე თავშია და იგულისხმება,იმის შესახებ არაფერი არ მიკითხავს,
მე უბრალოდ გაგიზიარეთ.

მოედნის ქვა–ფენილს ზემოთ ცვარ–ნამი
ცოტა ამ ცარიელი მოედნის ყარაულს,
ცოტაც ხნულის დარაჯის მსგავს
ძეგლის ბრინჯაოს კეფას ედებოდა,
და მას ჟანგისფერს მატებდა ამით,
ჩვენში,მისი სიდიადისადმი ეჭვსა ბადებდა.
მზე კი, თეთრეულის შავად გამფენი
ფინთი ქალივით, აშრობდა ცვარ–ნამს,
და ვიღაც, მასშტაბურ მზერას მოკლებული ფოტოგრაფი, ხესთან
ზურგშექცეული სურათს უღებდა ცვარშემშრალ ძეგლსა.
მზე,სამყაროს ზეცის ყელზე
ცისარტყელას ყელსაბამით დაკიდებული ქარვაა ალბათ.
მოგესალმები, შენ, სტამბულის პირით...!
როგორ მოგმართო და ეს წოდება ისე დავწერო,რომ შენ გშვენოდეს,
ქაღალდზე მნახველს თვალები მოსჭრას?!
შენ,ეი,ყვითელთვალა,ობიექტურო!
შენ,ხომ ყველას, მე,ამ ბავშვებს,
მინდორში სამგზავროდ გასულ ჭიანჭველასაც სახიდან იცნობ.
თუ ასეა,მითხარ, მაგ ჭვრეტას მოკლებულის გადაღებულ სურათში
ამ ძეგლის მხოლოდ აღნაგობა და სიდიადე რატომ გადადის?
მაშ,მის და ჩვენს მცოცავ,გათელილ ჩრდილებს რა ვუყოთ?
ეს ხომ,ალიოღლი ჩინგიზისა არა იყოს რა, რა თქმა უნდა სწორი არ არის.

მელიქმემედი – აზერბაიჯანული ზღაპრის დადებითი პერსონაჟი

დრტვინვა

უთუოდ, უთუოდ ერთი დღე,
ერთი მშვენიერი-მშვენიერი დღე
წინ გიძევს, წინ გიძევს, წინ გიძევს და
რომ გეწვევა, გეწვევა, გეწვევა უთუოდ
უთუოდ იყუჩებს, იყუჩებს ტკივილი მაგ დროს
ღიმი გაგიპობს უთუოდ ტუჩებს
და რა საკვირია, რომ გრძელი სიცოცხლის
დღეთა ნუსხაში ეს ბოლო
ერთი დღე, ერთი დღე გამშვენიერდეს...

გიტარაზე სამღერად

ტალღებისგან თოლიებმა თევზისაზე ისმინეს,
თოლიებმა თევზისაგან წყალმცენარე იკითხეს.
წყალმცენარემ მქროლავ ქარებს სურნელება ატანა,
ქარებმა კი თეთრ იალქნებს თავი მისცეს სატარად.

სავსე მთვარემ იალქნებთან მარჯანები ახსენა,
მარჯანი კი შენს ამ თეთრ მკერდს მოუხდა და გამშვენა.
ეგ ღიმილი რასა ნიშნავს არას თუ ჰოს? ჰაიდა!
მორცხვი ბიჭი შენს ლურჯ თვალში მეყსეულად შთაინთქა.

არქიტექტურას

იძებნები.
იდევნები.
ხვდები მუზეუმში.
მის სიძველეთაგან ერთ ჩოხას იპარავ, იმოსები.
ციხე-სიმაგრის კედელზე აკრული მოძრაობ და
პაპარაცოს ფოტოაპარატის მსხვერპლი ხდები. ახლო და საშუალო ხედში
ორი ნამუშევარი გასული ასწლეულის ადამიანების გამოფენისთვის;
მაგრამ არა
გამოუვალობას უშველებელი ხელები აბია,
რაც შენსავე წარსულთან ერთად შეგიპყრობს და დაგატუსაღებს.


ერთ წვიმიან დღეს

სასწაული მაშინ ხდება ,როცა კაცი მას ნატრობს!

ბოლოს და ბოლოს საწადელს ეღირსა, შურისძიებით გრძნობით აღვსილი და საშინელი აგრესიით აღგზნებული მტრის სამი თვის ჩვილთან პირისპირ იდგა.

პირისპირ: ქალს, პატარას მზრუნველობით გადაღლილს, ღრმად ჩასძინებოდა, კაცი სამუშაოზე იყო. მან წინასწარ იცოდა, რომ ის დღეს დაიგვიანებდა.
მის წარმოდგენაში, შურისძიება ქალის მოკვლით იწყებოდა, მაგრამ ახლა გადაიფიქრა.
აგრესიული გრძნობა, რომელსაც წლების მანძილზე გულის სიღრმეში ყველასა და ყველაფრისაგან მალავდა და ძილშიც ,რომ მოსვენებას არ აძლევდა , კიდევ უფრო მოეძალა:სისხლი სისხლის წილ, ჩვილი ჩვილის სანაცვლოდ!

პატარას, კი უზრუნველად, ახლად ჩაძინებულს სახე უღიმოდა, აბა,შიშს როგორ იგრძნობდა.დედის მიერ, ადიელის მაგიერ სპეციალურად გადაფარებული ჟაკეტი, რომ მისი სურნელება ეგრძნო და უფრო ტკბილად ჩასძინებოდა, გაუაზრებელი ხელების ქნევით , ზეიდან მოიცილა.
ბავშვს სასტიკად შეჰყურებდა,მაგრამ ამ სცენას ვერ გაუძლო და ბავშვს თვალი მოაცილა.

საფეთქლებში ცემამ უმატა. შუბლზე მომდგარი ცივი ოფლის წვეთები ნელი–ნელ, ქვემოთ სახეზე ეწურებოდა .ხელები გაყინვოდა,კანკალი აუტყდა, დაბნეულობისაგან ხელები, ჯვარედინად იღლიებში შეიყო.სმენად იქცა.ტყუილად დამფრთხალიყო,– წვიმის ხმა იყო. გრძნობდა,რომ ცოტაც და ვეღარ გაუძლებს, ინანებს, რომ მხდალია.

„ ფუი ეშმაკს, დაგვიანება არ შეიძლება!“ – თქვა და ხელები პატარასაკენ გაიწოდა, შეეცადა თვალწინ ,პატარას უმწეო ფართხალის სცენა წარმოედგინა: შურისძიებაში, შეყოვნებისა და განცდისათვის ადგილის დათმობა არ სურდა.

პატარას, ახლად დაწყებულ წვიმის შხაპუნზე გამოეღვიძა და გაფართოებული თვალებით ხმის გამომცემ ობიექტს დაუწყო ძებნა, მზერა ჭერზე შეაჩერა.
ანგელოზებრი ღიმილი გადაეფინა სახეზე, შემდეგ კი თითქოს ვიღაც უხილავთან ,მხოლოდ მისთვის ცნობილ ენაზე საუბრობსო, ხელების ქნევასა და მტრედივით ღუღუნს მოყვა. ის, კი ფიქრობდა,რომ ასე უფრო უკეთესია, საქმეს გაუადვილებს.

გამბედაობის შემატების მიზნით, შურის გრძნობით აღსავსე მზერა ჩვილის სახეს კვლავ მიაპყრო.პატარამ,სიყვარულით სავსე, განცვიფრებისაგან, ფართოდ გახელილი თავლებით უცნობს შეხედა.

„ღმერთო,რა საყვრელია!“

პატარა, უცნობის ამოცნობას, თოთო ხელების ცეცებით შეეცადა. ხელები გაიწვდინა და აქამდე უნახავი კაცის სახეზე უაზროდ მოატარა,
თვალის გუგებზე, წამწამებზე, თითქოს ეფერებაო, ულვაშები მოუწიწკნა.
მის სახეზე მოფათურე პატარა თითებს რძის სუნი სდიოდა, უკან დაიწია. პატარამ,ჰაერში მოქანავე ხელები დაბლა დასწია, თითქოს დაიღალაო. ხელებთან ერთად ,ჰაერში მოქანავე ფეხი ორივე ხელით თავისაკენ მოიზიდა და ცერი თითი პირში აიღო.

იგრძნო,რომ დაიღალა, თავი უგუგნებდა. ქალის გაღვიძებისაც ეშინოდა.
შეეცადა გაერკვია, მის თავში მოგუგნე ხმაში რა უფრო მეტი იყო–, წვიმის შხაპუნა ხმა და მისი თქარათქურით მცემი გულის ხმის ნაზავი , თუ მოულოდნელად გამოღვიძებული პატარას ანგელოზებრი, მტრედივით მოღუღუნე ხმა. თავისი პატარა გაახსენდა.
ასეთ დროს, ბავშვს დასაწყნარებლად აუცილებლად ხელში აიყვანდა, ზემოთ ასწევდა და სიყვარულით სავსე გულში ჩაიკრავდა, მაგრამ ახლა...

ბავშვობაში გადამხდარი, ორი ამბის გამოთხრობება დიდიხანია გადაწყვეტილი ჰქონდა.

წინადადებას სამი წერტილი დაუსვა და მიხვდა, რომ მორიგ წარუმატებლობასთან ჰქონდა საქმე.ასე არ შეიძლება.

წინასწარ , ამ ამბის დასასრული თუმც არ იცოდა,მაგრამ ყოველთვის ფიქრობდა,რომ ნამდვილი ამბავი იყო ან და როდისღაც აუცილებლად მოხდებოდა,მაგრამ პირველი, ძირითადი პრინციპი დარღვეული იყო. ამ ნაწერს მასთან,მის ბავშვობასთან არავითარი საერთო არ ჰქონდა.

ასე,რომ მისი ნაწერი სიმართლისაგან შორს იყო, დრო ტყუილად დაკარგა, სულ,რომ არაფერი საინტერესო ფილმს მაინც არ უყურა ბოლომდე.

მეორე მხრივ კი, მისი პირველი მკითხველები ანუ მისი მეგობრები „... ეს რა დაგიწერია?... სხვა თემა ვერ ნახე დასაწერად?...“ მსგავს პრეტენზიებს წამოუყენებენ და ჩვილის მკვლელობის მსურველ მანიაკადაც მონათლავენ.

და კიდევ მარტო ჭკუითა და მათემატიკური გამოთვლებით ვერაფერს გახდება: საოცრებები,მაშინ ხდება, როცა მას კაცი არ ელოდება,ვერ ხედავს ან უფრო სწორად არ სწამს. ესე იგი პირველ წინადადებაშივე შეცდა.

ცდილობდა,რომ თავისი თავი დაეწყნარებინა ,მაგრამ არაფერი გამოსდიოდა.

ვერ გაეგო,რატომ ვერ წერდა, რა იყო მიზეზი. მოთხრობის პატარა დეტალები, წვრილმან დიალოგები, თვეების მანძილზე უტრიალებდა თავში, იმათ წერას აპირებდა, რაც მართლა გადახდომოდა,მაშ რა დაემართა, პირველი წინადადებიდანვე რატომ დაითარსა.

წერას რომ ჩაუჯდა , სიგარეტი არ ჰქონდა, მეორე ოთახში გავიდა, იქნებ ეს გახდა წარუმატებლობის სათავე. სულ ორი წუთი?

შეეცადა, მომხდარი წარმოედგინა: –მეორე ოთახში გავედი.დედა და მამა კინოს უყურებდნენ. მართალია... მამას მივესალმე, მთელი დღე არ მენახა...
მგონი,მამამ თქვა,რომ .„..საინტერესო კინოა...“– აბა მე რა ვქენი? ჰო, მე კი ხათრის გულობაზე , ისინი რომ ისხდნენ, იმ მდივანს მივეყუდე და ნახევარი წუთი ვუყურე...შემდეგ კი სიგარეტის კოლოფი ავიღე და ჩემს ოთახში დავბრუნდი... სულ ეს იყო.

ჭრიალის ხმაზე თითქოს სიზმრიდან გამოიღვიძა, კარები კიდევ არ შეუზეთავს, მამა კვლავ დაიწყებს,– გაიფიქრა და მამისაკენ შებრუნებულმა, მისი მომღიმარი სახე ნახა.
–მოიმატა ,არა?– წვიმას გულისხმობდა– ფანჯრები დაკეტე! – თქვა.
ლაპარაკისას, თავს ძალას ატანდა.– უნდა გეყურებინა, სინტერესო კინო იყო. ნამუსი კიდევ შემორჩენოდა, არ მოკლა ჩვილი.“

ამით შეცვალეთ – კარის ჭრიალზე შეკრთა , ფიქრებს მოსწყდა და გაიფიქრა,რომ მას კვლავ დატუქსავენ ,კარი რომ არ შეუზეთავს, მაგრამ უკან შებრუნებულმა მამის მომღიმარი სახე ნახა.
–მოიმატა ,არა? – წვიმას გულისხმობდა, – ფანჯრები დაკეტე! – თქვა.
ლაპარაკისას, თავს ძალას ატანდა. – უნდა გეყურებინა, სინტერესო კინო იყო. ნამუსი კიდევ შემორჩენოდა, არ მოკლა ჩვილი
Facebook
კომენტარის დამატება

დატოვეთ კომენტარი