დაბურულ ტყეში
(უფროს კოლეგას)
დაბურულ ტყეში განიმქრა ბინდი,
ჯანღმა დატოვა ტევრი უღრანი.
გამთენიის ჟამს ესოდენ მშვიდი
ძილ-ბურანიდან გაკრთა მუხნარი.
ნაძვებმა დილა გაიხალისეს,
მარადიული სიმწვანით მორთეს,
იებმა ნამით უბე აივსეს
და დაუკოცნეს კალთები კორდებს...
ისევ დაიმშვენა მიწამ გაზაფხული...
მაღალ ფერდობზე კი დაზაფრული,
ნამეხარი და განძარცული
ხმელი წიფელი განზე გამდგარიყო.
ოდესღაც ამაყად აღმართული
იმ ნატვრისფერი აღარ იყო...
უსმენდა ქარის მოტანილ მოტივს,
ხასხასა ფერებს ვეღარ ფერავდა
და დაკვირტული ხეების ტოტებს
ჭმუნვაშეყრილი მზერით ზვერავდა.
მიწიდან ახალამოზრდილ ყლორტებს
დამზრალი ტანით მზეს უჩრდილავდა.
დადგა დილა და... პატარა ნერგმა
აივსო პეშვი ზეცის ბადაგით,
ადგილის დედამ უკურთხა გენი,
გაუთბო ფესვი და ნიადაგი...
როდესაც შენი ყლორტი და ჯიში
მზისკენ ისწრაფვის და ნაირფერობს,
ნუ ჩაუდგები გაზაფხულს ჯიბრში,
სულს ნუ წაიწყმედ, ხმელო წიფელო!
დრო ფეხაკრეფით შეუდგა აღმართს
დრო ფეხაკრეფით შეუდგა აღმართს, ჩასჭიდა ხელი და გაიყოლა,
იხეტიალეს აღმა და დაღმა, თითქოს იყო და არა იყო რა...
ზღაპრებით სავსე გუდააკრული სანაპიროსთან გამოირიყა,
ბოლოს ოცნების ჯვარზე გაკრული სხეული სულმა შემოირიგა,
რომელიც უკვე მრავალწერტილად იყო ქვიშაში მიმოფანტული —
გავარვარებულ მზის ანაბეჭდი!
უკიდეგანო ზღვაში დანთქმული!
...ის ყველგან იყო, ყველგან და არსად... როგორც ტკივილი
სულისწამგვრელი აკორდის შემდგომ ხანგრძლივ პაუზად!..
მთასავით ვერსად გადასადგმელი
იყო სათქმელი,
მაგრამ სარქველი ჯადოსნურ სურას
არ აეხადა,
ჯინის მაგიერ ჭინკების სურათს დახედა, შეცბა და გაუხარდა,
რომ დაუბრუნდა სიცოცხლის ჟინი, როგორც სურაში
გამომწყვდეული და ყოვლისშემძლე ზღაპრული ჯინი.
ვინ დაუბრუნა
(ანა კალანდაძეს)
ვინ დაუბრუნა ქარებს სინაზე?
ტყეებს — სიმწვანე და სილაზათე?
თითქოს ოლიმპოს მთაზე ღმერთებმა
მუზის ქალღმერთის ძეგლი აღმართეს.
თუ პირველითგან სიტყვა გრძნეული
სამყაროს უხვად დაეფრქვეოდა,
ვერ იქნებოდა ჭეშმარიტ საქმედ,
თუ პოეზია არ ერქმეოდა.
მარადიული ნათლით მოსული
იმ სიტყვის მადლით გეკურთხა კალთა.
შენ ხარ პოეტი და მარტოსული,
ცამდე მართალი საკუთარ თავთან!
კვლავ შეიძელი წვა და ნათება,
გაცემა გულის სალაროითგან,
რომ პოეზიის თაკარა მზის ქვეშ
შენი ლექსებით სული მოითქვან!..
ის იყო ყველგან
ის იყო ყველგან, ყველგან და არსად,
უკვე ქცეული არსობის არსად,
ტკივილის ფასად და ცრემლის ფასად
ცოდვილი სულის დახსნას ცდილობდა...
გამორიყული ყოფიერების უკიდეგანო სანაპიროდან.
გაორებული მისი არსება,
როგორც საკუთარ თავთან მსგავსება —
სარკის პრიზმაში გადამსხვრეული —
იძენდა ფორმას, როგორც გრძნეული, მაგრამ არ ჰქონდა ფორმას სხეული...
ხედავდა, გრძნობდა, ეძებდა რასაც — გაფაციცებით და გამალებით,
გამჭოლი მზერით წვდებოდა არსსაც, მაგრამ არ ჰქონდა არსად თვალები!
იყო? არ იყო? მაინც რა იყო
ასე რთული და ასე ადვილი,
ერთი არსება ორად გაიყო,
ვინ მოუნაცვლა სივრცეს ადგილი?!.
ნუ შეეხებით ხსოვნებს, რომლებმაც
სულში სინათლედ დაიბინადრეს...
რომ აგისრულდეს ოდესმე, სადმე
მთელი არსებით რასაც ინატრებ...
საოცარია
საოცარია...
როცა შორიდან
საკუთარ თავსაც ისე დაჰყურებ,
როგორც სრულიად უცხო არსებას
და ვერ პოულობ
სულ მცირეოდენ,
სულ უმნიშვნელო რაღაც მსგავსებას...
საოცარია...
როცა შორიდან
საკუთარ სულთან ამყარებ კავშირს...
მოციქულივით, წმინდა წერილში
უფლის ნებას რომ
სიტყვებად დაშლი
და საკუთარ თავს შეიცნობ სხვაში!..
თუ გინდა სული მართლა დაიხსნა...
როგორ აგიხსნა და განგიმარტო?
რომ დაგანახვო და მიგახვედრო,
საკუთარ თავსაც ზოგჯერ შორიდან,
ზოგჯერ სხვა თვალით უნდა დახედო!
სიყვარულს ტაბუ აქვს დადებული,
დრო კი...
მკურნალი და მოამაგე
ბრმა ბედისწერის ნებას განაგებს,
ყველა სატკივარს შვებას მიაგებს,
ადრე თუ გვიან, ბოლოს და ბოლოს,
სხვაში საკუთარ თავს რომ მიაგნებ!..
სხეულში ისე ვარ ჩაჭედილი
სხეულში ისე ვარ ჩაჭედილი,
როგორც ნაჭუჭში
კაკლის ლებანი, ეკალში — ზღარბი
და კუ — ბაკანში...
ძრწიან ვნებანი და ბორგავს სული,
ვით პატიმარი ვიწრო საკანში.
ისე მარტივად ჩამსვეს სხეულში,
როგორც ჩარჩოში ჩასვა სურათი.
გემი რომ ვიყო, ყოფიერების მიჯნას
ზღვასავით გადავცურავდი.
ფერფლი რომ ვიყო, ქარს გავყვებოდი.
კვამლი რომ ვიყო, ჭავლს ავყვებოდი.
წვიმა რომ ვიყო, დავიღვრებოდი და თქაფათქუფით დავიღლებოდი
და ვიქნებოდი სრულიად არსად!
ყველგან და არსად, ყველგან და არსად!..
მაგრამ... ქალი ვარ — ადამის ნეკნი
და სუნთქვა მეკვრის,
აკრძალულ ნაყოფს ვიდრე ვიგემებ, ცოდვით დაცემის პირველი დღიდან მოაქამომდე ბევრი ვიგვემე...
ევა — ეს მე ვარ!
მისატყუარი, სამოთხის ბაღში
ვდგავარ შიშველი...
არ თქვა უარი! ვაი, რომ მერე
მისტერიებით ვეღარ გიშველი...
მხრებზე მაყრია წარსულის ჟანგი,
ჟანგმა თოფი და
მიწამ ჟანგი შემიჭამა უკვე სრულიად,
ამაყი პრინცი — სანდო და კარგი,
ახლა იმ ზღაპრის
დასასრულია ტყის პრინცესას თავშესაფარში,
ურომლისოდაც არ იქნებოდა,
ვერ ერქმეოდა ალბათ
ზღაპარი...
ღრუბლების სევდა შემოგეპარა
(თენგიზ არჩვაძეს)
ღრუბლების სევდა შემოგეპარა,
კავკასიონის მთაო ბებერო!..
გახსენი შუბლი, რომ მოგეახლო,
გულში ჩაგიკრა და მოგეფერო.
მეტი რა გითხრა, რით გაგახარო,
კავკასიონის მთაო მაღალო?..
მოვერცხლისფერო მთვარის ელფერი
და მწვერვალების სიდარბაისლე
ისე გშვენის და ისე შეგფერის,
როცა ღიმილით უბეს აივსებ.
გეკურთხოს ზეცა! ყოველ ცისმარე
აგევსოს სული ნათლის ემბაზით...
ერთი სიცოცხლე როგორ იკმარე,
კავკასიონის მთავ ბუმბერაზო?!
ერთი სულისთქმა ვით ამყოფინე
მირიად ღამეს — ჩრდილებად დაღვრილს,
შარავანდედი თავს დაგფოფინებს,
ვიცი, მწვერვალთა სიმაღლე დაგღლის...
კავკასიონის მთაო ძლიერო,
სალი კლდესავით გაუტეხელო,
უფაქიზესი სულისმიერო,
კავკასიონის ქედის ტოლფერო,
მომეცი ნება, რომ მოგეახლო,
გულში ჩაგიკრა და მოგეფერო...
დაბრუნება საკუთარ თავთან
ნუ მოუნაცვლებ პირვანდელ ადგილს ნივთებს, რომლებმაც დიდი ხანია მყუდროობაში დაისადგურეს.
დრო სინქრონული სიზუსტით ადგენს
სად, რას და როდის გამინადგურებს...
ჩარჩო სურათით, ვერცხლის შანდალი და ფაიფურის ძველი თოჯინა...
ვით ბარიერი ჩემი შენდამი,
ისევ მყარად დგას,
მაგრამ... მორჩილად.
ლარნაკი გატყდა, სარდაფის სარკეს სალტე
მთლიანად შემოეცალა,
ჩემი ბრალია, აქამდე უნდა მიმეხედა
და გამომეცვალა...
მაღალი სკივრი უამრავ წვრილმანს
ძველი ჭორივით გადაუვსია,
მონატრებული მზესა და წვიმას
ქოთნის ყვავილი უბრად ყუნცია.
სხვადასხვა ზომის ფერად ნიჟარებს ზედ შეხმობიათ ზღვათა სიმლაშე.
ტალღებმა ხილვა ვერ წამიშალეს...
ძველი დარდივით მოდის სიზმარში
პატარა გოგო...
სანაპიროსთან, ქვიშაზე მზეს რომ ჯიუტად ხატავს, მერე ძალუმად მოვარდნილ ტალღას ზღვასთან მზესა და
სინათლეს ატანს!..
ხატავს და ხატავს,
ატანს და ატანს...
ვერ გაუთავდა, არ დაიღალა,
უკიდეგანო ტალღების მიღმა
ვიდრე მზესავით არ დაიღვარა!...
ორი ანგელოზი
(ჩანახატი)
პატარა გოგოს მოჰყავდა ჩვილი
გულზე სათუთად ატატებული,
პატარა დედის პატარა შვილი
ბედის ვარსკვლავზე დაბადებული —
ჰგავდა ოცნებას — უკვე ახდენილს,
მასში განგების ხელი ერია,
ნაზი ფერია ანგელოზითურთ
ისე საოცრად მშვენიერია...
დიდება, ღმერთო! მადლის მომფენი
წყალობა რომ არ დააგვიანე
და მარადიულ სიცოცხლის კვირტი
ერთ არსებაში გაამთლიანე...
პატარა გოგოს სამყაროსხელა
ღიმილი ჰქონდა — სანდო და თბილი
და ახდენილი ოცნებასავით
ხელში ეჭირა პატარა შვილი!..
(უფროს კოლეგას)
დაბურულ ტყეში განიმქრა ბინდი,
ჯანღმა დატოვა ტევრი უღრანი.
გამთენიის ჟამს ესოდენ მშვიდი
ძილ-ბურანიდან გაკრთა მუხნარი.
ნაძვებმა დილა გაიხალისეს,
მარადიული სიმწვანით მორთეს,
იებმა ნამით უბე აივსეს
და დაუკოცნეს კალთები კორდებს...
ისევ დაიმშვენა მიწამ გაზაფხული...
მაღალ ფერდობზე კი დაზაფრული,
ნამეხარი და განძარცული
ხმელი წიფელი განზე გამდგარიყო.
ოდესღაც ამაყად აღმართული
იმ ნატვრისფერი აღარ იყო...
უსმენდა ქარის მოტანილ მოტივს,
ხასხასა ფერებს ვეღარ ფერავდა
და დაკვირტული ხეების ტოტებს
ჭმუნვაშეყრილი მზერით ზვერავდა.
მიწიდან ახალამოზრდილ ყლორტებს
დამზრალი ტანით მზეს უჩრდილავდა.
დადგა დილა და... პატარა ნერგმა
აივსო პეშვი ზეცის ბადაგით,
ადგილის დედამ უკურთხა გენი,
გაუთბო ფესვი და ნიადაგი...
როდესაც შენი ყლორტი და ჯიში
მზისკენ ისწრაფვის და ნაირფერობს,
ნუ ჩაუდგები გაზაფხულს ჯიბრში,
სულს ნუ წაიწყმედ, ხმელო წიფელო!
დრო ფეხაკრეფით შეუდგა აღმართს
დრო ფეხაკრეფით შეუდგა აღმართს, ჩასჭიდა ხელი და გაიყოლა,
იხეტიალეს აღმა და დაღმა, თითქოს იყო და არა იყო რა...
ზღაპრებით სავსე გუდააკრული სანაპიროსთან გამოირიყა,
ბოლოს ოცნების ჯვარზე გაკრული სხეული სულმა შემოირიგა,
რომელიც უკვე მრავალწერტილად იყო ქვიშაში მიმოფანტული —
გავარვარებულ მზის ანაბეჭდი!
უკიდეგანო ზღვაში დანთქმული!
...ის ყველგან იყო, ყველგან და არსად... როგორც ტკივილი
სულისწამგვრელი აკორდის შემდგომ ხანგრძლივ პაუზად!..
მთასავით ვერსად გადასადგმელი
იყო სათქმელი,
მაგრამ სარქველი ჯადოსნურ სურას
არ აეხადა,
ჯინის მაგიერ ჭინკების სურათს დახედა, შეცბა და გაუხარდა,
რომ დაუბრუნდა სიცოცხლის ჟინი, როგორც სურაში
გამომწყვდეული და ყოვლისშემძლე ზღაპრული ჯინი.
ვინ დაუბრუნა
(ანა კალანდაძეს)
ვინ დაუბრუნა ქარებს სინაზე?
ტყეებს — სიმწვანე და სილაზათე?
თითქოს ოლიმპოს მთაზე ღმერთებმა
მუზის ქალღმერთის ძეგლი აღმართეს.
თუ პირველითგან სიტყვა გრძნეული
სამყაროს უხვად დაეფრქვეოდა,
ვერ იქნებოდა ჭეშმარიტ საქმედ,
თუ პოეზია არ ერქმეოდა.
მარადიული ნათლით მოსული
იმ სიტყვის მადლით გეკურთხა კალთა.
შენ ხარ პოეტი და მარტოსული,
ცამდე მართალი საკუთარ თავთან!
კვლავ შეიძელი წვა და ნათება,
გაცემა გულის სალაროითგან,
რომ პოეზიის თაკარა მზის ქვეშ
შენი ლექსებით სული მოითქვან!..
ის იყო ყველგან
ის იყო ყველგან, ყველგან და არსად,
უკვე ქცეული არსობის არსად,
ტკივილის ფასად და ცრემლის ფასად
ცოდვილი სულის დახსნას ცდილობდა...
გამორიყული ყოფიერების უკიდეგანო სანაპიროდან.
გაორებული მისი არსება,
როგორც საკუთარ თავთან მსგავსება —
სარკის პრიზმაში გადამსხვრეული —
იძენდა ფორმას, როგორც გრძნეული, მაგრამ არ ჰქონდა ფორმას სხეული...
ხედავდა, გრძნობდა, ეძებდა რასაც — გაფაციცებით და გამალებით,
გამჭოლი მზერით წვდებოდა არსსაც, მაგრამ არ ჰქონდა არსად თვალები!
იყო? არ იყო? მაინც რა იყო
ასე რთული და ასე ადვილი,
ერთი არსება ორად გაიყო,
ვინ მოუნაცვლა სივრცეს ადგილი?!.
ნუ შეეხებით ხსოვნებს, რომლებმაც
სულში სინათლედ დაიბინადრეს...
რომ აგისრულდეს ოდესმე, სადმე
მთელი არსებით რასაც ინატრებ...
საოცარია
საოცარია...
როცა შორიდან
საკუთარ თავსაც ისე დაჰყურებ,
როგორც სრულიად უცხო არსებას
და ვერ პოულობ
სულ მცირეოდენ,
სულ უმნიშვნელო რაღაც მსგავსებას...
საოცარია...
როცა შორიდან
საკუთარ სულთან ამყარებ კავშირს...
მოციქულივით, წმინდა წერილში
უფლის ნებას რომ
სიტყვებად დაშლი
და საკუთარ თავს შეიცნობ სხვაში!..
თუ გინდა სული მართლა დაიხსნა...
როგორ აგიხსნა და განგიმარტო?
რომ დაგანახვო და მიგახვედრო,
საკუთარ თავსაც ზოგჯერ შორიდან,
ზოგჯერ სხვა თვალით უნდა დახედო!
სიყვარულს ტაბუ აქვს დადებული,
დრო კი...
მკურნალი და მოამაგე
ბრმა ბედისწერის ნებას განაგებს,
ყველა სატკივარს შვებას მიაგებს,
ადრე თუ გვიან, ბოლოს და ბოლოს,
სხვაში საკუთარ თავს რომ მიაგნებ!..
სხეულში ისე ვარ ჩაჭედილი
სხეულში ისე ვარ ჩაჭედილი,
როგორც ნაჭუჭში
კაკლის ლებანი, ეკალში — ზღარბი
და კუ — ბაკანში...
ძრწიან ვნებანი და ბორგავს სული,
ვით პატიმარი ვიწრო საკანში.
ისე მარტივად ჩამსვეს სხეულში,
როგორც ჩარჩოში ჩასვა სურათი.
გემი რომ ვიყო, ყოფიერების მიჯნას
ზღვასავით გადავცურავდი.
ფერფლი რომ ვიყო, ქარს გავყვებოდი.
კვამლი რომ ვიყო, ჭავლს ავყვებოდი.
წვიმა რომ ვიყო, დავიღვრებოდი და თქაფათქუფით დავიღლებოდი
და ვიქნებოდი სრულიად არსად!
ყველგან და არსად, ყველგან და არსად!..
მაგრამ... ქალი ვარ — ადამის ნეკნი
და სუნთქვა მეკვრის,
აკრძალულ ნაყოფს ვიდრე ვიგემებ, ცოდვით დაცემის პირველი დღიდან მოაქამომდე ბევრი ვიგვემე...
ევა — ეს მე ვარ!
მისატყუარი, სამოთხის ბაღში
ვდგავარ შიშველი...
არ თქვა უარი! ვაი, რომ მერე
მისტერიებით ვეღარ გიშველი...
მხრებზე მაყრია წარსულის ჟანგი,
ჟანგმა თოფი და
მიწამ ჟანგი შემიჭამა უკვე სრულიად,
ამაყი პრინცი — სანდო და კარგი,
ახლა იმ ზღაპრის
დასასრულია ტყის პრინცესას თავშესაფარში,
ურომლისოდაც არ იქნებოდა,
ვერ ერქმეოდა ალბათ
ზღაპარი...
ღრუბლების სევდა შემოგეპარა
(თენგიზ არჩვაძეს)
ღრუბლების სევდა შემოგეპარა,
კავკასიონის მთაო ბებერო!..
გახსენი შუბლი, რომ მოგეახლო,
გულში ჩაგიკრა და მოგეფერო.
მეტი რა გითხრა, რით გაგახარო,
კავკასიონის მთაო მაღალო?..
მოვერცხლისფერო მთვარის ელფერი
და მწვერვალების სიდარბაისლე
ისე გშვენის და ისე შეგფერის,
როცა ღიმილით უბეს აივსებ.
გეკურთხოს ზეცა! ყოველ ცისმარე
აგევსოს სული ნათლის ემბაზით...
ერთი სიცოცხლე როგორ იკმარე,
კავკასიონის მთავ ბუმბერაზო?!
ერთი სულისთქმა ვით ამყოფინე
მირიად ღამეს — ჩრდილებად დაღვრილს,
შარავანდედი თავს დაგფოფინებს,
ვიცი, მწვერვალთა სიმაღლე დაგღლის...
კავკასიონის მთაო ძლიერო,
სალი კლდესავით გაუტეხელო,
უფაქიზესი სულისმიერო,
კავკასიონის ქედის ტოლფერო,
მომეცი ნება, რომ მოგეახლო,
გულში ჩაგიკრა და მოგეფერო...
დაბრუნება საკუთარ თავთან
ნუ მოუნაცვლებ პირვანდელ ადგილს ნივთებს, რომლებმაც დიდი ხანია მყუდროობაში დაისადგურეს.
დრო სინქრონული სიზუსტით ადგენს
სად, რას და როდის გამინადგურებს...
ჩარჩო სურათით, ვერცხლის შანდალი და ფაიფურის ძველი თოჯინა...
ვით ბარიერი ჩემი შენდამი,
ისევ მყარად დგას,
მაგრამ... მორჩილად.
ლარნაკი გატყდა, სარდაფის სარკეს სალტე
მთლიანად შემოეცალა,
ჩემი ბრალია, აქამდე უნდა მიმეხედა
და გამომეცვალა...
მაღალი სკივრი უამრავ წვრილმანს
ძველი ჭორივით გადაუვსია,
მონატრებული მზესა და წვიმას
ქოთნის ყვავილი უბრად ყუნცია.
სხვადასხვა ზომის ფერად ნიჟარებს ზედ შეხმობიათ ზღვათა სიმლაშე.
ტალღებმა ხილვა ვერ წამიშალეს...
ძველი დარდივით მოდის სიზმარში
პატარა გოგო...
სანაპიროსთან, ქვიშაზე მზეს რომ ჯიუტად ხატავს, მერე ძალუმად მოვარდნილ ტალღას ზღვასთან მზესა და
სინათლეს ატანს!..
ხატავს და ხატავს,
ატანს და ატანს...
ვერ გაუთავდა, არ დაიღალა,
უკიდეგანო ტალღების მიღმა
ვიდრე მზესავით არ დაიღვარა!...
ორი ანგელოზი
(ჩანახატი)
პატარა გოგოს მოჰყავდა ჩვილი
გულზე სათუთად ატატებული,
პატარა დედის პატარა შვილი
ბედის ვარსკვლავზე დაბადებული —
ჰგავდა ოცნებას — უკვე ახდენილს,
მასში განგების ხელი ერია,
ნაზი ფერია ანგელოზითურთ
ისე საოცრად მშვენიერია...
დიდება, ღმერთო! მადლის მომფენი
წყალობა რომ არ დააგვიანე
და მარადიულ სიცოცხლის კვირტი
ერთ არსებაში გაამთლიანე...
პატარა გოგოს სამყაროსხელა
ღიმილი ჰქონდა — სანდო და თბილი
და ახდენილი ოცნებასავით
ხელში ეჭირა პატარა შვილი!..
