მეფეები - Mefeebi
ერთიანი საქართველოს მეფეები - Ertiani saqartvelos mefeebi
საქართველოს გაერთიანების პროცესი VIII საუკუნიდან მოყოლებული არ შეწყვეტილა და 978-1001 წლებში ბაგრატ III-ს მიერ იქნა დაგვირგვინებული.
დავით IV აღნაშენებელმა კახეთ-ჰერეთი (1104 წ.) და თბილისიც (1122 წ.) შემოიერთა და ამით ქართული მიწენის შეკრება დასრულდა.
XII საუკუნეში საქართველო წინა აზიის უძლიერესი სახელმწიფო იყო, მისი ტერიტორია მთელს ამიერ და იმიერკავკასიას მოიცავდა.
ერთაინი საქართველოს მეფეები:
ბაგრატ III კურაპალატი - 975-1014
გიორგი I - 1014-1027
ბაგრატ IV კურაპალატი - 1027-1072
გიორგი II კურაპალატი - 1072-1089
დავით IV აღმაშენებელი - 1089-1125
დემეტრე I - 1125-1155
დავით V - 1155-1156
გიორგი III - 1156-1184
თამარი - 1184-1209
გიორგი IV ლაშა - 1209-1222
რუსუდანი - 1222-1245
დავით VI ნარინი - 1245-1258
დავით VII ულუ - 1247-1258
1225 წლიდან საქართველომ განიცადა ჯერ ჯალალ-ედ-დინის, შემდეგ მონღოლთა თავდასხმები. 1242 წლიდან საქართველო მონღოლთა ვასალი გახდა. 1247 წელს მონღოლებმა ერთდროულად ორი მეფე დაამტკიცეს საქართველოს ტახტზე: რუსუდანის ზე დავით VI ნარინი და ლაშა-გიორგის ძე დავით VII ულუ. 1258 წელს ნარინი აუჯანყდა მონღოლებს და დასავლეთ საქართველოში გაიქცა, ამრიგად საქართველო ორად გაიყო.
აღმოსავლეთ საქართველოს მეფეები:
დავით VII ულუ - 1258-1270
დემეტრე II თავდადებული - 1270-1289
ვახტანგ II - 1289-1293
დავით VIII - 1293-1311
1299 წლიდან დავით VIII მთიულეთშია გაქცეული, ხოლო მონღოლებმა მის ადგილზე დასვეს ზედიზედ სამი მეფე:
გიორგი V (პირველად) - 1299-1300
ვახტანგ III -1302-1308
გიორგი VI მცირე - 1308-1314
1314 წელს თბილისის ტახტზე ხელმეორედ ადის გიორგი V ბრწყინვალედ წოდებული, მან 1329 წელს შეიერთა დასავლეთ საქართველო, 1334 წელს სამცხე და 1335 წელს საბოლოოდ განდევნა მონღოლები.
ერთიანი საქართველოს მეფეები:
გიორგი V ბრწყინვალე - 1314-1346
დავით IX - 1346-1359
ბაგრატ V დიდი - 1359-1393
გიორგი VII - 1393-1407
კონსტანტინე I -1407-1411
ალექსანდრე I დიდი - 1411-1442
ვახტანგ IV -1442-1446
გიორგი VIII - 1446-1466
XV საუკინის შუა წლებში თემურლენგისა და ''შავბატკნიანთა'' შემოსევების შედეგად დასუსტებული საქართველო კვლავ დაიშალა სამეფო სამთავროებად. 1453 წელს გიორგი VIII-ს გადაუდგა სამცხის მთავარი ყვარყვარე II და დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, 1463 წელს იმერეთში გამეფდა გიორგის ბიძაშვილი ბაგრატ VI და ეს ქვეყანაც გამოეყო ერთიან საქართველოს. 1465-ში ყვარყვარემ ბრძოლაში დაამარცხა და დაატყვევა გიორგი VIII. მომდევნო 1466 წელს ბაგრატ VI-მ დაიკავა ქართლიც, ხოლო ტყვეობიდან გამოხსნილმა გიორგი VIII-მ კახეთი დაიკავა და კახეთის სამეფო დააარსა. მალე 1478 წელს მოკვდა ქართლ-იმერეთის მეფე ბაგრატ VI და ქართლში გამეფდა გიორგი VIII-ის ძმისშვილი კონსტანტინე დემეტრეს ძე (II), ხოლო იმერეთში კი ბაგრატ VI-ის ძე ალექსანდრე I. 1478-1484 წლებში ბრძოლა მიდიოდა ალექსანდრესა და კონსტანტინეს შორის იმერეთის ტახტისთვის, გაიმარჯვა ალექსანდრემ. 1491 წელს საქართველოს მეფე-მთავრებმა სცნეს ერთმანეთის დამოუკიდებლობა და საზღვრებიც დაადგინეს.
