მეტსახელი ზამთარა, გვხვდება გვარში ზამთარაული. „ზამთარაული გიორგი არის თონელი, ჰყავს ძმა ლომიტა, თეიმურაზ მეფემ ის უწყალობა ლუარსაბ მაყაშვილს” (1610 წელი)....
გვარის ფუძედ გამოყენებულია სახელი მამა. „მამა არს ღმერთი დამბადებელთა. მამა არს შემქმნელი. მამად ითქმან: მოძღუარი, მღვდელი, აღმზრდელი, ოსტატი, გინა კაცი...
გვარის ფუძედ გამოყენებული, მწერის სახელებია – ფუტკარი. ოღონდ იმ შენიშვნით, რომ მაჭახელაში გაჩენილ, შემდგომში ფუტკარაშვილ, ფუტკარაძეთა ადრინდელი გვარი ყოფილა...
ქართულ სიტყვათა ლექსიკონში, გვარის ფუძე ხაჩი არ ჩანს. ხაჩ-ზე სულხან-საბას „სიტყვის კონაში” არაფერია ნათქვამი. ალექსანდრე ღლონტთან, წიგნში – „სახელები” წერია:...
გვარის ფუძეა თანამდებობის აღმნიშვნელი სიტყვა მუჯირი. 1843 წელს დიდ თონეთში მოიხსენიება თევდორე მუჯირიშვილი. ამავე ძირისაა გვარები: მუჯირი, მუჯრიშვილი....
ფილაურ-ფილაშვილთა გვარი ხევსურეთსა და ხახმატში უძლიერესი საგვარეულო იყო. თურმე, ისეთი შემთხვევებიც ყოფილა, როცა თემსაც კი დაპირისპირებიან. მკვლევართა მიერ...
გვარის ფუძედ გამოყენებულია ორი სიტყვა – იაშ (იეშ) და აღა. აღა თურქულ-სპარსული წარმოშობისაა და ძველად ის ბატონს, პატრონს ნიშნავდა. ამ სიტყვას ძირითადად ვაჭართა...
გვარის ფუძეა მეტსახელი ბაინდურა. 1060 წელს, რუისის ეკლესიის ერუშეთის წარწერაში მოიხსენიება საკუთარი სახელი ბაინდური. „მეთვრამეტე საუკუნეში ქართლში იქმნება...
გვარის ფუძეა საკუთარი სახელი აღნია. 1513 წელს, სამთავისის სიგელში მოიხსენიება ვინმე აღნია. 1721 წლის აღწერაში, სოფელ ენაგეთში მოიხსენიებიან ნასყიდა და თამაზა...