მერწყული სამხრეთ-ჩრდილოეთის თანავარსკვლავედია. ვარსკვლავიერ რუკებზე უძველესი დროიდანვე ხატავენ დაჩოქილ ან მდგომარე ჭაბუკს, რომლის ყურებიანი გადმოპირქვავებული ჭურჭლიდანაც წყლის დიდი ნაკადი გადმოდის. ეს ნაკადიცა და თვითონ მერწყულიც ვარსკვლავებითაა მოჭედილი. ამ ზოდიაქური ხომლის გამოჩენა ციურ სფეროს ფართო არენაზე, სადაც 90 ხილული ვარსკვლავიდან მხოლოდ შვიდია მეოთხე სიდიდისა, წვიმის დაწყების ჟამია. ამ ხომლის დიდ ნისლეულში ციმციმებს ერთი ვარსკვლავი, რომლის დიამეტრიც 30 000-ჯერ აღემატება მანძილს დედამმიწიდან მზემდე, 130 000 გრადუსია მისი
ტემპერატურა და ჩვენგან 590 ვარსკვლავიერი წლითაა დაშორებული. განლაგებულია ჩრდილოეთ და უფრო სამხრეთ ნახევარსფეროში. ხომლი გარემოცულია ვეშაპის, სამხრეთის თევზის, თხის რქის, არწივის, პეგასის და კვიცის ხომლებით.
ჩანს საქართველოდანაც. მითოლოგიამ მერწყული სამხრეთის ქვეყნების წვიმიანობას და იმა დროს წარღვნას დაუკავშირა: თითქოს ბერძენთა ნოემ დევკალიონმა წყლის ამ ნაკადით დაფარა დედამიწა, თვითონ კი პრომეთეს რჩევით აგებული კიდობნით გადარჩა. ლუკიანე თავის თხზულებაში „სირიელი ქალღმერთი“ მას უკავშირებს ჰიერპოლისთან არსებულ უძირო უფსკრულს, რომელშიაც ხალხი წელიწადში ორჯერ წყალს ასხამდა, და მაინც ყველაფერს ნთქავდა. ამასვე მოგვაგონებს ასტრონომი ას-სუფი, რომელსაც მოაქვს ყურანის ერთი ადგილი ( სურა 11,24 ), სადაც ღმერთი ამბობს: „ო, დედამიწავ, შთანთქე შენი წყალი ულევი“. ბაბილონურ ასტრონომიულ რუკებზე აქ ნაჩვენებია მკურნალობის ქალღმერთი გულა. ხელით ის აფრქვევს ვარსკვლავებს - სიუხვეს. ბერძნული მითი ყველაზე უფრო პოპულარულია. აქაც ორი ვერსია არსებობს: თითქოს მერწყული იყო მშვენიერი ჭაბუკი განიმედი, რომელიც სილამაზისათვის ზევსის არწივმა ოლიმპოზე გაიტაცა და ღვინის მწდე გახდა. ასე ღვრის ციურ ნექტარს ტროის მეფის ლაომედონტის ლამაზი ვაჟი. დევკალიონი კი პრომეთეს შვილი იყო. ზევსმა რომ ის კავკასიონზე მიაჯაჭვა, ეს ამირანის გამოძახილია. ყოველწლიურად დადიოდა დევკალიონი კავკაიონზე და დაღვრემილი უყურებდა ტანჯულ ტიტანს. პრომეთე სიბრძნეს უქადაგებდა და მაშინ ურჩია, გემი ააგე, ზევსი წარღვნას მოახდენსო.
მერწყული (აკვარიუს)
