ქალწული (ვირგო)



ლომის, სასწორის და ბერენიკეს თმებით გარემოცული ქალწულის ზოდიაქური ხომლი ეკვატორის თავზე ციმციმებს ზაფხულის ცხელ დღეებში. ქალწულის თვალია სპიკა, სხვა ვარსკვლავები მკრთალია, თუმცა უბრალო თვალითაც ჩანს 95 მათგანი. ფრთოსან ქალწულს ხელში თავთავი უჭირავს და ამ თავთავს ამშვენებს სპიკა. რა უნდა ქალწულს ცის თაღზე? ესაა მიწის ნაყოფიერების ქალღმერთი დემეტრე, რომელმაც ადამიანებს ასწავლა მიწის დამუშავება, გააშენა ხეხილი, აამწვანა დედამიწა. აყვავებულ ველ-მინდვრებზე მშვენიერი ოკეანიდების თანხლებით დაიარებოდა დემეტრეს ერთადერთი ქალიშვილი პერსეფონე
( რომაელთა პროზერპინა ), აგროვებდა ყვავილებს, წნავდა გვირგვინებს და შეჰხაროდა ბუნების ალღუმს. ერთ მშვენიერ დღეს თვალი მოჰკრა საოცარ ყვავილს, ხელი წაატანა და ამ დროს უეცრად მიწა გაიხსნა, ელვის სისწრაფით ამოქვესკნელდა
ჰადესის ღმერთი პლუტონი ( იგივე ჰადესი ), სტაცა ხელი პერსეფონეს და ჩასვლა ეტლში, რომელშიაც ბნელეთის შავი რაშები ება, მაშინვე ისევ ჩაეშვა ქვესკნელში დამიწამ პირი შეიკრა. ქალწულის კივილმა შეძრა დედამიწა და შეაშფოთა ოლიმპოს ღმერთები. დემეტრე მაშინვე ნემეის ველზე დაეშვა, მაგრამ ასულის კვალიც არსად ჩანდა. შეშინებულმა ოკეანიდებმა მამა
ოკეანის წიაღს მიაშურეს. დადიოდა დამწუხრებული ქალღმერი, გოდებით დაეძებდა დაკარგულ ასულს. ბოლოს, მეათე დღეს, ყოვლის მხილველმა ჰელიოსმა გაუმჟღავნა საშინელი ამბავი: შენი ასული ჰადესმა გაიტაცაო. ოდესღაც ზევსს ქონია მიცემული სიტყვა ძმისთვის, რომელსაც სამეუფოდ ბნელი ქვესკნელი ერგო, ჩემს ასულს პერსეფონეს მოგათხოვებო, და ჰადესმაც სიტყვის
ასრულება მოითხოვა. პერსეფონეს დედა გლოვობდა, დედამიწაც დამწუხრებული იყო. დაჭკნა ბალახი, ხეხილი, ყანა, დაიწყო შიმშილობა. ქალღმერთი ელევსინის მეფეს ესტუმრა, როგორც უბირი ქალი; „მწუხარების ქვაზე“ დაჯდა, მეფის
მსახურებმა ნახეს, ბავშვის ძიძად წაიყვანეს. სასახლეში მეფის ძე ტრიპტოლემოსი უნდოდა უკდავეყო, მაგრამ ღამით ბავშვს ცეცხლში რომ აწვენდა, დედოფალს გამოეღვიძა, შეჰკივლა და ქალღმერთმა განზრახვაზე ხელი აიღო. შეწუხდა ქვეყანა, დედამიწას ხრიოკად ქცევა ემუქრებბოდა. ზევსმა უბედურების მიზეზი იკითხა, რა სწყენიაო ასეთი ჩემს დას დემეტრეს (დემეტრე ზევსის დაც იყო და მეუღლეც) როცა მიზეზი მოახსენეს, შიკრიკი ირიდა დაიბარა, დემეტრეს აახლა, დაბრუნდიო ოლიმპოზე, სთხოვეს. „ვიდრე ასულს არ დამიბრუნებთ, ოლიმპოს არ გავეკარებიო“,- იყო პასუხი. ზევსმა ჰადესს უბრძანა, ქალიშვილი დაუბრუნეო დედას.

ჰადესი თითქოს დათანხმდა, მაგრამ თურმე უკვე აჭამა ბროწეული, ცოლქმრული ერთგულების სიმბოლო,და ქორწინების დარღვევა აღარ შეიძლებოდა. ბოლოს ასე შეთანხმდნენ: წლის ორ მესამედს პერსეფონე დედასთან გაატარებდა, ერთ მესამედს
ქვესკნელში ქმართან. დემეტრემ ისე გაიხარა ქალიშვილის პოვნით, რომ გაიცინა, დედამიწა ისევ აყვავდა, ხვავი და ბარაქა დატრიალდა ქალაქ-სოფლებში. მალე ცაზე გამოჩნდა ქალწულის თანავარსკვლავედი და მასში ყველამ შეიცნო დემეტრე, რომელსაც მარცხენა ხელში თავთავი უჭირავს, ჩვენკენ კი ზურგითაა მობრუნებული.

მეორე ვერსია მითისა ასახულია არატის, პტოლემეოსის და ასსუფის ნაშრომებში: ოდესღაც იყო ოქროს საუკუნე, როცა არ ხდებოდა ომები, არ იყო შუღლი და სნეულება, მიწა უხვად იძლეოდა ნაყოფს, თავისუფლად დაიარებოდა სამართლიანობის ქალღმერთი დიკე. შემდეგ დადგა ვერცხლის, ბრინჯაოს, და ბოლოს რკინის საუკუნე, როცა ომი, ჭირი და ყოველნაირი ძნელბედობა გამეფდა. დიკემ მიატოვა დედამიწა და აგერ, ჩვენკენ ზურგშემოქცეული ფრთოსანი ქალღმერთი სამუდამოდ ცის თაღზე დამკვიდრებულა, თუმცა ფარნეზეს გლობუსზე ის საკმაოდ შეუხედავია, თავი დაუხრია, ხელები გაუშლია, ჩვენ შემოგვცქერის, ვარსკვლავებით მოჭედილი და გარემოცული. დაახლოებით ასეთივე წარმოდგენა ჰქონდათ ინდოელებსაც და ეს აღწერა ასტრონომმა ალ-ბირუნიმ.

არსებობს მესამე ვერსია: ატიკის მეფე იკარიოსი ხალისით ხვდებოდა დიონისეს , რომელსაც ბევრი მეფე ემტერებოდა. მადლიერმა მეფემ ვაზის ლერწი აჩუქა, მეფეს ღვინის დაყენება ასწავლა. ერთხელ მეფე მწყემსებს ღვინით გაუმასპინძლდა.
მთვრალმა მწყემსება იფიქრეს მოგვწამლაო და მოკლეს, გვამი მთაში წაიღეს, ხის ქვეშ დამარხეს. ქალწულმა ერიგონემ სამარეს ძაღლის შემწეობით ნახა და იქვე თავი ჩამოიხრჩო. დიონისემ სამივე ხომლად აქცია. ასე გაჩნდა იკარიოსის, ქალწულის და დიდი ქოფაკის თანავარსკვლავედი.






Loading...

ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.