ბელინი ვინჩენცო – Vincenzo Bellini



ვინჩენცო სალვატორე კარმელო ფრანჩესკო ბელინი (3 ნოემბერი,1801-23 სექტემბერი,1835) იყო სიცილიელი კომპოზიტორი. იგი იყო მე-19 საუკუნის ადრეული წლების იტალიური რომანტიზმის ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო წარმომადგენელი, რომელმაც მთელი თავისი ცხოვრება მიუძღვნა ოპერას, კერძოდ- ბელკანტოს ჟანრს (იტალიური ბელკანტო, რომელიც იტალიურად ითარგმნება, როგორც “ლამაზი სიმღერა, გამოირჩევა გრძელი, მელოდიური არიებით, სადაც სიუჟეტი, დეკორაციები და კოსტუმები უკანა პლანზე გადადის). კომპოზიტორის ცხოვრებაშივე მის საპატივსაცემოდ გამოშვებულ ოქროს მონეტებზე იყო ასეთი წარწერა: “იტალიური მუსიკის შემოქმედი”. ბელინის დიდების დაჩრდილვა თავად გენიალურმა როსინიმაც ვერ შეძლო. მიუხედავად იმისა, რომ ბელინის მუსიკა არ გამოირჩეოდა ყოველმხრივი ოსტატობით, მისი შემოქმედება უყვარდათ ჩაიკოვსკის, გლინკას, შოპენს და ლისტს, რომლებმაც შექმნეს მთელი რიგი ნაწარმოებები ბელინის საოპერო თემებზე. ბელინი გარდაიცვალა წარმატების მწვერვალზე მყოფი.

ვინჩენცო ბელინი დაიბადა სიცილიის ქალაქ კატანიაში, მუსიკოსების ოჯახში. მამა – დონ როსარიო ბელინი, ორღანისტი, ბაბუა – სავარაუდოდ, კომპოზიტორი, შვიდ დედმამიშვილში უფროსი გახლდათ, დაუქორწინებელი იყო და არ ჰყავდა შვილები. გარდაიცვალა პარიზში, 1836 წლის 23 სექტემბერს (34 წლის ასაკში). დაკრძალულია სიცილიაში, კატანიის ეკლესიაში.

მისი პირველი მასწავლებელი იყო მამა, რომელიც მუშაობდა ორღანისტად კატანიის ერთ-ერთ ტაძარში. შემდგომში ბელინის ბაბუა ამეცადინებდა. ვინჩენცო იყო ბავშვი-ვუნდერკინდი. მუსიკის თეორიის სწავლა ორი წლის ასაკში დაიწყო, როიალზე დაკვრა – 3 წლის ასაკში, ხოლო 5 წლისა უკვე საკმაოდ კარგად ფლობდა ინსტრუმენტს. თავისი პირველი კომპოზიცია Gallus cantavit – ექვსი წლის ასაკში შექმნა. რამდენიმე წლის შემდეგ კი მის მიერ შექმნილი სასულიერო მუსიკა ჟღერდა კატანიის ეკლესიაში, ხოლო არისტოკრატულ სალონებში მაღალი საზოგადოება აღფრთოვანებული ისმენდა ბელინის არიეტებს.

ბაბუის მსგავსად, ბელინიმ დატოვა პროვინციული კატანია 1819 წლის ივნისში, რათა ესწავლა ნეპალის კონსერვატორიაში – სან სებასტიანოში, კატანიის მუნიციპალური მთავრობის მიერ მოცემული სტიპენდიით. 1822 წლიდან ის დირექტორ ნიკოლო ზინგარელის კლასში იყო, სწავლობდა სპეციალისტებს ნეპალის სკოლიდან და ჰაიდნისა და მოცარტის საორკესტრო ნამუშევრებს.

კონსერვატორიაში არსებული ტრადიციის თანახმად, საუკეთესო სტუდენტებს პუბლიკის წინაშე უნდა წარედგინათ თეატრალური ნამუშევრები. ერთ-ერთი ასეთი საღამოს დაგვირგვინება იყო ბელინის პირველი ოპერა “ადელსონა და სალვინა” (Adelson e Salvini), რომელიც 1825 წელს შესრულდა კონსერვატორიაში. ამ წარმატებამ მოუტანა ბელინის შეკვეთა შემდეგი ოპერისათვის – “ბიანკა და ფერნანდო” (Bianca e Gernando), რომელიც შესრულდა ნიაპოლიტანიის თეატრ “სან კარლოში”.

1827 წელს ბელინი მიიწვიეს მილანში, სადაც მან დაწერა ოპერა “მეკობრე” ( il pirata), რომელიც დაიდგა “ლასკალაში. აღნიშნულმა ოპერამ ჩაუყარა საფუძველი ბელინის კარიერას. ასევე მის ნაყოფიერ თანამშრომლობას ლიბრეტისტ ფელიჩი რომანისთან და ტენორ ჯოვანი ბატისტა რუბინისთან, რომელსაც იმ დროისთვის უკვე ნამღერი ჰქონდა “ბიანკა და ფერნანდო”-ში.

“La straniera” (1828) კიდევ უფრო წარმატებული გამოდგა, ვიდრე “il pirata”. კომპოზიტორმა აჩვენა საზოგადოებრივი ცხოვრების გემო და სიკოხტავე. პარმაში ახალი თეატრის გახსნისას მისი “Zaira” (1829) წარუმატებელი იყო, მაგრამ Venice-ს თეატრმა უმასპინძლა “I Capuleti e I montecchi”, რომლის საფუძველიც იყო იგივე იტალიური წყაროები, როგორც შექსპირის “რომეო და ჯულიეტა”.

შემდეგი ხუთი წელი ყველაზე ტრიუმფალური იყო ბელინისთვის, სიკვდილის წინ მან თავისი უდიდესი ნაწარმოებები შექმნა: “La somnabmula”, “Norma” და “Il puritani”. ამავე პერიოდში მან იმოგზაურა პარიზსა და ლონდონში, სადაც გაიცნო და დაუმეგობრდა ჯოვანი როსინის და ფრედერიკ შოპენს.

ვინჩენცო ბელინი, მოცარტისა და შუბერტის მსგავსად, გარდაიცვალა ძალიან ახალგაზრდა, დიდების მწვერვალზე მყოფი. იგი გარდაიცვალა პუტეაქუსში და დაიკრძალა Pere Lachaise-ს სასაფლაოზე, პარიზში; ბელინის სიკვდილის შემდეგ მისი შემოქმედება ნელ-ნელა დროებით დავიწყებას მიეცა. თუმცა მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ მსოფლიო ოპერის უდიდესმა მომღერლებმა, მათ შორის მარია კალასმა, ჯოან საზერლენდმა და მონსერატ კაბალიემ უდიდესი წვლილი შეიტანეს მისი მუსიკის ხელახალ აღორძინებაში. ერთხელ იტალიელ პოეტ-ლიბრესტისტ კარლო პოპელის ბელინიმ მიმართა შემდეგი სიტყვებით: “ჩაიჭედეთ თავში: ოპერა თავისი მუსიკით მაყურებელში უნდა იწვევდეს ცრემლს, ძლიერ შიშს, თავზარდაცემას.” სწორედ ამ გრძნობებს გამოსახავდა მისი შემოქმედება. 1876 წელს ბელინის ნეშტი გადაასვენეს კატანიის საკათედრო ტაძარში. ბელინის მუზეუმი კატანიაშია გრავინია კრუილას პალასში.



Loading...

ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.