რომაული ელეგიები
(romauli elegiebi)
ბენედეტე კრავიერის
I
დატყვევებული წითელი ხე რომაულ კერძო
ბინაში. ჭერქვეშ ბროლის ჭაღი მტვრიან კუნძულად.
ჟალუზი, როგორც თევზის რაღაც უაზრო კერძი,
რომ ვერ ერჩევა ფარფლებისგან ფხების კუნწულა.
სააბაზანოს მარმარილო გადანალახი
შიშველ ფეხებით, მომავალი ჩაცმისკენ. «შესდექ» -
რომ დამიძახონ, გავშეშდები, ვით ეს ქალაქი,
რომ დარჩა თავის ბედნიერი ბავშვობის შემდეგ.
ქვეყანა შვენობს სიშიშვლის და ნაოჭთა გამო,
იქ სიყვარული სახეებზე ბევრად მეტია.
ასე ტენორიც ოპერაში მით არის ამო,
კულისებში რომ ჩაცხრა და ვერ გამოეტია.
საღამოობით გუგა ციმციმ აცრემლებს თვალებს,
ალივლივდება ბროლი მათში ლურჯად ნაღვენთი.
სუფთა მოედანს ემსგავსება თავებში მთვარე.
თუმც უშადრევნო. მაგრამ იმავ ქვისგან ნაკვეთი.
II
ერთი თვე არის, რაც ქანქარებს რხევა სწყინდებათ
(ზაფხულში ბოთლში მხოლოდ ბუზი ბზუის ზმორებით).
ციფერბლატებზე ყველაფერი ჯვარედინდება,
თითქოს სერაფიმს დაეძებენ პროჟექტორები.
თვეა, რაც სარკე მთლად გაოფლილს აჩენს ორეულს,
რაც სარკმლებს ფარდებს მოაცმევენ, სკამებს – ჩიხოლებს.
ფუტკრების გუნდი მიაშურებს ზღვის გზას შორეულს
იმ იმედით, რომ თაფლს იქიდან გამოიყოლებს.
წყლის ჭავლო, მიდი, ეჩალიჩე თეთრ, დონდლო კუნთებს,
ვინძლო ჭაღარა ბამბის ქულებს შენც ხელი ახლო,
იმედის სანთელს უსახლკარო ტორსს სხვა ვინ უნთებს,
ვინ ეგულება ნანგრევების გროვაზე ახლო?
და ებრაელთა დანგრეული «რ»-ების გროვა
თავის თავს იცნობს. აკოწიწებ მათ ნერწყვის ხსნარით,
სანამ ფორუმის მოთვალთვალე მარადი დროა,
ბარბაროსივით თავნებად და ამაყად მდგარი.
III
შუადღის ბუღი ავარვარებს კრამიტთა ტაფობს.
ღრუბელმა, როგორც ანგელოსმა, ფრენა ინება.
და ბედნიერი ქვაფენილი გრძელფეხა სატრფოს
ცისფერ ქვედატანს ავხორცულად ეპოტინება.
მე - აბდაუბდა მომღერალი, რომელსაც უცებ
ენა უმაქნის აზრთ საფრქვევად წამოეზარდა,
თავს შევაფარებ მარადიულ ქალაქის ქუჩებს,
ვემალვი მნათობს, რომლის გამოც თვალნი ცეზართა
ჩაქრნენ (თუმც მზერით სამყაროთა დაპყრობა სურდათ).
ყვითელ მოედანს და შუადღის სიცხეს მივეშვი.
ჩემი განვლილი ცხოვრებისგან მოვითვლი ხურდას
და ვიფათურებ ხელებს ჩუმად გულის ჯიბეში.
შრიალებს დაფნა ისე, როგორც გაშლილი წიგნი.
კოლიზეუმი ვერ სარგებლობს ძველი უფლებით,
ის, ვით არგუსის თავის ქალა, ფოსოებს შიგნით
ცხვრის ფარასავით რომ უდიან თეთრი ღრუბლები.
IV
ორი ლამაზი შავგვრემანი ქალის ოვალი
ქმრის წიგნთსაცავში, ერთი როა ლამაზი უფრო.
თითქოსდა მუზას სურს აუხსნას ბედს ის ყოველი,
რაც კი რამ დარჩა საკარნახო და სასაუბრო.
ძველი ფურცლების შარიშური და კრეპდეშინის.
ჰაერს ეძლევა სურნელება უცხო, ნარჩევი,
იდაყვი აშლის ვარცხნილობას და არ ეშინის,
ქარაფშუტობის, ის ცვლილებებს არის ნაჩვევი.
აქ წაბლისფერი თვალებისთვის არ არის ურჩი
ფერი ავეჯის, ბროწეულის თუ მძიმე ფარდის.
ბევრად ნაზი და მახვილია ის, ვიდრე ლურჯი.
ლურჯს ხომ ამქვეყნად სულ არა აქვს არაფრის დარდი.
ლურჯს მუდამ ძალუძს პატრონის და ნივთის გარჩევა,
(ანუ დროის და ცხოვრებისა). ჟინი ძლიერი
უბიძგებს სინჯოს, რა გაქრება და რა დარჩება.
აინტერესებს, როგორც თოხანს ალჩუს იერი.
V
სადილობის ჟამს როიალის ხმათა განგაში.
და მყუდრო ქუჩის მდუმარება ბემოლს მოისხამს,
როგორც ქერცლს თევზი. ლაყუჩების ქნევით ბათქაში
ხარბად ისუნთქავს აგვისტოს შმორს საღამოის ხანს.
და ყურთა სმენამ
ამ სიჩუმეში ო, რაც იოცა,
ეს იყო ცვენა
მარგალიტებად დამარცვლული ჰორაციუსის.
არ ამიგია ღრუბლებამდე ჩხლართები ქვისა,
საკიცხავადაც არ ვაცალე პირის გაღება.
და რომ გამეგო მომავალი ჩემი თუ სხვისა,
ვეკითხებოდი ასო-ნიშანს და შავ საღებავს.
და ასე ფოტო-აპარატით ჩაკრულნი გულში
ძილს ეძლევიან. სიზმრის ლინზას ხსოვნაში მიაქვს
და შემდეგ გაუცნობიერებს, ვინ იყვნენ გუშინ,
გამოფხიზლებულთ უფრო გრძელი ცხოვრების წიაღ.
VI
ფიჭვების მსგავსად ჩაიხუტე სუფთა ჰაერი,
თითებსშუა თუ ფარდის მიღმა, მინად ბურული.
არ გაალურჯებს ფრინველს ზეცა არანაირი,
და არც ჩვენა ვართ ღვთაებები მინიატურული.
ჩვენ ბედნიერნი მიტომ ვართ, რომ ვართ არარანი,
სივრცე ვერ ჰგუობს ჩვენი ნაზი კანის სიგლუვეს.
სხეული არის უკუსივრცე, ჩვენ აღარანი
და ბედი ჩვენი ამიტომაც გამოვიგლოვეთ.
სჯობს, გაიხადო სამოსელი, მიენდო თაღებს,
იგრძნო შენს ბეჭებს სინოტივე როგორ ევლება,
აგე, მზე ბაღებს რანაირი სილაღით აღებს,
წყალი კი გალობს და გვასწავლის მჭევრმეტყველებას.
იგი არაფერს იმეორებს, ნიმფების გარდა,
როცა მუსიკა მოუნდება, მათ იმსახურებს,
და იმის გარდა, არაფერი რომ არ აქვს დარდად
ყოველგვარ სახეს ქვეამხობს და აუსახურებს.
VII
ვიწრო ქუჩებში, სადაც თავი გგონია დიდი,
სადაც ტვინს უკვე აღარც ახსოვს, რომ აქვს ხვეული,
საიდან მოხვდა მოედანზე, ან საით მიდის,
თვით ფეხსაცმელმაც კი არ იცის, დგას დაბნეული,
შადრევნებსა თუ ტაძრებს შორის, აღარც კი ესმის,
გაოგნებული ვერ აუდის მოდებ-მიდებას.
ვით გრამოფონის ფირფიტაზე ფხაჭუნა ნემსი,
რომელსაც ცენტრში გაჩერება დაავიწყდება.
შეეგუები შენ სიცოცხლის დღეების ნორმას,
ცხოვრების ლტოლვას სისრულისკენ, იმას რაც დარჩა,
რომ მან მიიღოს მთლიანობის მაგვარი ფორმა.
და ქაჩავს მიწის წიაღიდან ფეხსაცმლის ლანჩა
იმ ხმებს, რომელნიც შეერწყმიან, როგორც არია,
ხმაშეწყობილნი ერთმანეთთან ცა და ხმელეთი.
ეს ძაღლისათვის კარუზოა, რომ გადარია
იმ გრამოფონმა და დამართა ელეთ-მელეთი.
VIII
თრთოლვით ელტვოდე, სანთლის ენავ, ამ სუფთა ქაღალდს,
ნახშირორჟანგის ამონასუნთქს გარიდებული,
მაგრამ ეცადე, ნუ დაარღვევ ასოთა ღაღადს,
აზრის რიგში რომ დგანან ჩუმად, გარინდებულნი.
შენ აცისკროვნებ წიგნის თაროს და კედელს ახლა,
ასო-ნიშნებით დაფარვაა შენი მიზანი.
თვით შენი ჭვარტლი ილტვის ზემოთ და ბევრად მაღლა,
ვიდრე აზრები ამ სტრიქონთა ავტორისანი.
ნაათასწლეულს რომში მე გძენ ბევრ ახალ სახელს
მუდმივი კალმით და ვაცილებ ერთურთს მძიმეთი,
გარქმევ «შუქურას», «მზეს», «ჩირაღდანს», რაც ნათლად ამხელს,
შენს სინატიფეს და რომ შენ ხარ ჩემი იმედი.
წერტილს არ ვხმარობ – რომ ოთახი კვლავაც აივსოს
ყველაფრით, რითიც ვსულდგმულობდით ადრე ყველანი.
ო, რა სინათლე მოიფრქვევა შუაღამისას,
სიბნელეში რომ ჩაიღვრება შავი მელანი!
IX
ნიჟარებივით გუმბათები, ხერხემლის მყესი
სამრეკლოთა და კოლონადის ნათელი წმინდა
და ქორი ისე, ვით ნიშანი კვადრატულ ფესვის
ეშვება თითქოს ლოცვამდელი, უძირო ციდან.
შუქი მეტს იმკის, ვიდრე დასთესს. ბრწყინავს და ელავს.
სხეულს დამალავ, მაგრამ ჩრდილს კი ვერაფერს უზამ.
ჩრდილოეთს გასცქერს ამ განედზე სარკმელი ყველა,
სადაც, რაც უფრო ნაკლებ ფასობ, მეტსა სვამ მუდამ.
ო, ჩრდილოეთი, როიალი ვით აისბერგი,
შავმა ლარნაკმა კვარცის თეთრი ნეკნები მალა.
მათ აშკენაზის ათი თითი თუკი მოერგო,
ვერ შეაჩერებს ქვეყნად უკვე ვერა-რა ძალა.
იქ საზღვრის ჯებირს ვერ ააგებ. სამხრეთის ჭარბი
განცდების რაზმებს უკვე უხმობს კალამთა ბუკი.
მეგობარ ქალის ოქროსფერი იზიდვის წარბი
და ანათბენ ეშხიანი თვალები მუქი.
X
კერძო ცხოვრება. შიში. ფიქრი. ბამბის საბანი
ბევრად უფორმო, ვიდრე ფორმა თავად ევროპის,
და ქურთუკსა და პერანგს მიღმა რაღაც საგანი,
რომელსაც აჩენს თავის სარკის წინ გარდერობი.
მოვსვამთ ჩაის და სახე გახსნის მოკუმულ ტუჩებს.
ოთახი აწევს ჰაერს, როგორც ბეგარის ხუნდი.
სარკმელში თვალი თუ გაგექცა, იმწამსვე, უცებ
ფართხალ-ფართხალით აიშლება ჩხიკვების გუნდი.
რომი. კაცი და ხელნაწერი. ასოს ნახაზი,
ვით თაგვის კუდი. აი, ზუსტად ასე საგნები
პერსპექტივაში მცირდებიან, მაგრამ აქ ასე
სრულყოფილების საოცნებო მწვერვალს აგნებენ.
აქ, ტანაისის ყინულეთში, კეფაზე გამხმარ
დაფნის გვირგვინებმოგდებულნი, დაშვებულ დროშით
მიჩანჩალებენ გაუგებარ და უზარმაზარ
სახელმწიფოთა შორეულ და მიღმიერ დროში.
XI
ლესბია, იულია, ცინტია, ლიბია, ვიღა ხართ,
ძუძუ-თეეძოებს რომ აჩენთ და არა-რა გმოსავთ?!
თქვენ ცით Gამომწვარი, თითებით საზელი თიხა ხართ,
მარადისობა რომ იქციეთ ანონიმ ტორსად.
თქვენ, უკვდავების წყარონო, ვინც იგზნო სიშიშვლე თქვენი,
იგი კატულუსად, ანდა თავად ავგუსტუსად იქცა.
თქვენ ხართ დროებითი ღმერთები, მაგრამ ამ სამყაროს ჰშვენით
მარადიულებზე მეტად. თქვენია აქ მიწა, იქ ცა.
იდიდე, მუცელო სალუქო, მრგვალო და თეთრზე თეთრო,
მე ამ ნანგრევებში ყველაზე მოკვდავს და ყველაზე ნადაგს,
ზაფხულის საამო საღამოს ერთი რამ მინდა, რომ გვედრო,
ერთხელ დამაწაფე მაგ ლავიწის ღრმულში მდგარ ბადაგს.
ზეცაა ისეთი ქათქათა, ვით ქალის ნატიფი მკერდი,
და ვეღარ გაარჩევ მათ შორის რომელს სჯობს რომელი.
ჰგვანან გუმბათები იმ ძუ-მგლის ძუძუთა კერტებს,
რომ ეწაფებოდნენ მგლებივით რემი და რომული.
XII
გადმოიხარე, ჩაგჩურჩულო: მადლობა დიდი,
ყველაფრისათვის, ქათმის ხრტილი იყო თუ წვენი,
მაკრატლის ხმისთვის, როდესაც შენ ჩემს გამო ჭრიდი
სიცარიელეს. რადგან ჩემთვის ის იყო - შენი.
რა მოხდა მერე, თუ შავია. რა მოხდა, თუკი
არც ხელები აქვს, არც იერი და არც ოვალი.
უფრო ნაღდია ნივთი, თუკი არ ადგას შუქი.
და რომ ოდესღაც არსებობდა თურმე ყოველი
დედმიწაზე. ის იყო და კვლავ არის მაინც.
შენ ხომ პირველი იყავ, როცა ამ გზაზე შედექ?
ლურსმანი იჭერს მხოლოდ იმას, ამქვეყნად რაიც
რჩება უნაშთოდ მუდამ ორზე გაყოფის შემდეგ.
მე ვიყავ რომში, თავს მზე მედგა, როგორც აურა.
ველავდი, როგორც შეუძლია ნამსხვრევს ელავდეს,
თვალებზე მეკრა ორი დიდი ოქროს შაური,
რაც მე მეყოფა წყვდიადიდან გასასვლელამდე.
1981
(romauli elegiebi)
ბენედეტე კრავიერის
I
დატყვევებული წითელი ხე რომაულ კერძო
ბინაში. ჭერქვეშ ბროლის ჭაღი მტვრიან კუნძულად.
ჟალუზი, როგორც თევზის რაღაც უაზრო კერძი,
რომ ვერ ერჩევა ფარფლებისგან ფხების კუნწულა.
სააბაზანოს მარმარილო გადანალახი
შიშველ ფეხებით, მომავალი ჩაცმისკენ. «შესდექ» -
რომ დამიძახონ, გავშეშდები, ვით ეს ქალაქი,
რომ დარჩა თავის ბედნიერი ბავშვობის შემდეგ.
ქვეყანა შვენობს სიშიშვლის და ნაოჭთა გამო,
იქ სიყვარული სახეებზე ბევრად მეტია.
ასე ტენორიც ოპერაში მით არის ამო,
კულისებში რომ ჩაცხრა და ვერ გამოეტია.
საღამოობით გუგა ციმციმ აცრემლებს თვალებს,
ალივლივდება ბროლი მათში ლურჯად ნაღვენთი.
სუფთა მოედანს ემსგავსება თავებში მთვარე.
თუმც უშადრევნო. მაგრამ იმავ ქვისგან ნაკვეთი.
II
ერთი თვე არის, რაც ქანქარებს რხევა სწყინდებათ
(ზაფხულში ბოთლში მხოლოდ ბუზი ბზუის ზმორებით).
ციფერბლატებზე ყველაფერი ჯვარედინდება,
თითქოს სერაფიმს დაეძებენ პროჟექტორები.
თვეა, რაც სარკე მთლად გაოფლილს აჩენს ორეულს,
რაც სარკმლებს ფარდებს მოაცმევენ, სკამებს – ჩიხოლებს.
ფუტკრების გუნდი მიაშურებს ზღვის გზას შორეულს
იმ იმედით, რომ თაფლს იქიდან გამოიყოლებს.
წყლის ჭავლო, მიდი, ეჩალიჩე თეთრ, დონდლო კუნთებს,
ვინძლო ჭაღარა ბამბის ქულებს შენც ხელი ახლო,
იმედის სანთელს უსახლკარო ტორსს სხვა ვინ უნთებს,
ვინ ეგულება ნანგრევების გროვაზე ახლო?
და ებრაელთა დანგრეული «რ»-ების გროვა
თავის თავს იცნობს. აკოწიწებ მათ ნერწყვის ხსნარით,
სანამ ფორუმის მოთვალთვალე მარადი დროა,
ბარბაროსივით თავნებად და ამაყად მდგარი.
III
შუადღის ბუღი ავარვარებს კრამიტთა ტაფობს.
ღრუბელმა, როგორც ანგელოსმა, ფრენა ინება.
და ბედნიერი ქვაფენილი გრძელფეხა სატრფოს
ცისფერ ქვედატანს ავხორცულად ეპოტინება.
მე - აბდაუბდა მომღერალი, რომელსაც უცებ
ენა უმაქნის აზრთ საფრქვევად წამოეზარდა,
თავს შევაფარებ მარადიულ ქალაქის ქუჩებს,
ვემალვი მნათობს, რომლის გამოც თვალნი ცეზართა
ჩაქრნენ (თუმც მზერით სამყაროთა დაპყრობა სურდათ).
ყვითელ მოედანს და შუადღის სიცხეს მივეშვი.
ჩემი განვლილი ცხოვრებისგან მოვითვლი ხურდას
და ვიფათურებ ხელებს ჩუმად გულის ჯიბეში.
შრიალებს დაფნა ისე, როგორც გაშლილი წიგნი.
კოლიზეუმი ვერ სარგებლობს ძველი უფლებით,
ის, ვით არგუსის თავის ქალა, ფოსოებს შიგნით
ცხვრის ფარასავით რომ უდიან თეთრი ღრუბლები.
IV
ორი ლამაზი შავგვრემანი ქალის ოვალი
ქმრის წიგნთსაცავში, ერთი როა ლამაზი უფრო.
თითქოსდა მუზას სურს აუხსნას ბედს ის ყოველი,
რაც კი რამ დარჩა საკარნახო და სასაუბრო.
ძველი ფურცლების შარიშური და კრეპდეშინის.
ჰაერს ეძლევა სურნელება უცხო, ნარჩევი,
იდაყვი აშლის ვარცხნილობას და არ ეშინის,
ქარაფშუტობის, ის ცვლილებებს არის ნაჩვევი.
აქ წაბლისფერი თვალებისთვის არ არის ურჩი
ფერი ავეჯის, ბროწეულის თუ მძიმე ფარდის.
ბევრად ნაზი და მახვილია ის, ვიდრე ლურჯი.
ლურჯს ხომ ამქვეყნად სულ არა აქვს არაფრის დარდი.
ლურჯს მუდამ ძალუძს პატრონის და ნივთის გარჩევა,
(ანუ დროის და ცხოვრებისა). ჟინი ძლიერი
უბიძგებს სინჯოს, რა გაქრება და რა დარჩება.
აინტერესებს, როგორც თოხანს ალჩუს იერი.
V
სადილობის ჟამს როიალის ხმათა განგაში.
და მყუდრო ქუჩის მდუმარება ბემოლს მოისხამს,
როგორც ქერცლს თევზი. ლაყუჩების ქნევით ბათქაში
ხარბად ისუნთქავს აგვისტოს შმორს საღამოის ხანს.
და ყურთა სმენამ
ამ სიჩუმეში ო, რაც იოცა,
ეს იყო ცვენა
მარგალიტებად დამარცვლული ჰორაციუსის.
არ ამიგია ღრუბლებამდე ჩხლართები ქვისა,
საკიცხავადაც არ ვაცალე პირის გაღება.
და რომ გამეგო მომავალი ჩემი თუ სხვისა,
ვეკითხებოდი ასო-ნიშანს და შავ საღებავს.
და ასე ფოტო-აპარატით ჩაკრულნი გულში
ძილს ეძლევიან. სიზმრის ლინზას ხსოვნაში მიაქვს
და შემდეგ გაუცნობიერებს, ვინ იყვნენ გუშინ,
გამოფხიზლებულთ უფრო გრძელი ცხოვრების წიაღ.
VI
ფიჭვების მსგავსად ჩაიხუტე სუფთა ჰაერი,
თითებსშუა თუ ფარდის მიღმა, მინად ბურული.
არ გაალურჯებს ფრინველს ზეცა არანაირი,
და არც ჩვენა ვართ ღვთაებები მინიატურული.
ჩვენ ბედნიერნი მიტომ ვართ, რომ ვართ არარანი,
სივრცე ვერ ჰგუობს ჩვენი ნაზი კანის სიგლუვეს.
სხეული არის უკუსივრცე, ჩვენ აღარანი
და ბედი ჩვენი ამიტომაც გამოვიგლოვეთ.
სჯობს, გაიხადო სამოსელი, მიენდო თაღებს,
იგრძნო შენს ბეჭებს სინოტივე როგორ ევლება,
აგე, მზე ბაღებს რანაირი სილაღით აღებს,
წყალი კი გალობს და გვასწავლის მჭევრმეტყველებას.
იგი არაფერს იმეორებს, ნიმფების გარდა,
როცა მუსიკა მოუნდება, მათ იმსახურებს,
და იმის გარდა, არაფერი რომ არ აქვს დარდად
ყოველგვარ სახეს ქვეამხობს და აუსახურებს.
VII
ვიწრო ქუჩებში, სადაც თავი გგონია დიდი,
სადაც ტვინს უკვე აღარც ახსოვს, რომ აქვს ხვეული,
საიდან მოხვდა მოედანზე, ან საით მიდის,
თვით ფეხსაცმელმაც კი არ იცის, დგას დაბნეული,
შადრევნებსა თუ ტაძრებს შორის, აღარც კი ესმის,
გაოგნებული ვერ აუდის მოდებ-მიდებას.
ვით გრამოფონის ფირფიტაზე ფხაჭუნა ნემსი,
რომელსაც ცენტრში გაჩერება დაავიწყდება.
შეეგუები შენ სიცოცხლის დღეების ნორმას,
ცხოვრების ლტოლვას სისრულისკენ, იმას რაც დარჩა,
რომ მან მიიღოს მთლიანობის მაგვარი ფორმა.
და ქაჩავს მიწის წიაღიდან ფეხსაცმლის ლანჩა
იმ ხმებს, რომელნიც შეერწყმიან, როგორც არია,
ხმაშეწყობილნი ერთმანეთთან ცა და ხმელეთი.
ეს ძაღლისათვის კარუზოა, რომ გადარია
იმ გრამოფონმა და დამართა ელეთ-მელეთი.
VIII
თრთოლვით ელტვოდე, სანთლის ენავ, ამ სუფთა ქაღალდს,
ნახშირორჟანგის ამონასუნთქს გარიდებული,
მაგრამ ეცადე, ნუ დაარღვევ ასოთა ღაღადს,
აზრის რიგში რომ დგანან ჩუმად, გარინდებულნი.
შენ აცისკროვნებ წიგნის თაროს და კედელს ახლა,
ასო-ნიშნებით დაფარვაა შენი მიზანი.
თვით შენი ჭვარტლი ილტვის ზემოთ და ბევრად მაღლა,
ვიდრე აზრები ამ სტრიქონთა ავტორისანი.
ნაათასწლეულს რომში მე გძენ ბევრ ახალ სახელს
მუდმივი კალმით და ვაცილებ ერთურთს მძიმეთი,
გარქმევ «შუქურას», «მზეს», «ჩირაღდანს», რაც ნათლად ამხელს,
შენს სინატიფეს და რომ შენ ხარ ჩემი იმედი.
წერტილს არ ვხმარობ – რომ ოთახი კვლავაც აივსოს
ყველაფრით, რითიც ვსულდგმულობდით ადრე ყველანი.
ო, რა სინათლე მოიფრქვევა შუაღამისას,
სიბნელეში რომ ჩაიღვრება შავი მელანი!
IX
ნიჟარებივით გუმბათები, ხერხემლის მყესი
სამრეკლოთა და კოლონადის ნათელი წმინდა
და ქორი ისე, ვით ნიშანი კვადრატულ ფესვის
ეშვება თითქოს ლოცვამდელი, უძირო ციდან.
შუქი მეტს იმკის, ვიდრე დასთესს. ბრწყინავს და ელავს.
სხეულს დამალავ, მაგრამ ჩრდილს კი ვერაფერს უზამ.
ჩრდილოეთს გასცქერს ამ განედზე სარკმელი ყველა,
სადაც, რაც უფრო ნაკლებ ფასობ, მეტსა სვამ მუდამ.
ო, ჩრდილოეთი, როიალი ვით აისბერგი,
შავმა ლარნაკმა კვარცის თეთრი ნეკნები მალა.
მათ აშკენაზის ათი თითი თუკი მოერგო,
ვერ შეაჩერებს ქვეყნად უკვე ვერა-რა ძალა.
იქ საზღვრის ჯებირს ვერ ააგებ. სამხრეთის ჭარბი
განცდების რაზმებს უკვე უხმობს კალამთა ბუკი.
მეგობარ ქალის ოქროსფერი იზიდვის წარბი
და ანათბენ ეშხიანი თვალები მუქი.
X
კერძო ცხოვრება. შიში. ფიქრი. ბამბის საბანი
ბევრად უფორმო, ვიდრე ფორმა თავად ევროპის,
და ქურთუკსა და პერანგს მიღმა რაღაც საგანი,
რომელსაც აჩენს თავის სარკის წინ გარდერობი.
მოვსვამთ ჩაის და სახე გახსნის მოკუმულ ტუჩებს.
ოთახი აწევს ჰაერს, როგორც ბეგარის ხუნდი.
სარკმელში თვალი თუ გაგექცა, იმწამსვე, უცებ
ფართხალ-ფართხალით აიშლება ჩხიკვების გუნდი.
რომი. კაცი და ხელნაწერი. ასოს ნახაზი,
ვით თაგვის კუდი. აი, ზუსტად ასე საგნები
პერსპექტივაში მცირდებიან, მაგრამ აქ ასე
სრულყოფილების საოცნებო მწვერვალს აგნებენ.
აქ, ტანაისის ყინულეთში, კეფაზე გამხმარ
დაფნის გვირგვინებმოგდებულნი, დაშვებულ დროშით
მიჩანჩალებენ გაუგებარ და უზარმაზარ
სახელმწიფოთა შორეულ და მიღმიერ დროში.
XI
ლესბია, იულია, ცინტია, ლიბია, ვიღა ხართ,
ძუძუ-თეეძოებს რომ აჩენთ და არა-რა გმოსავთ?!
თქვენ ცით Gამომწვარი, თითებით საზელი თიხა ხართ,
მარადისობა რომ იქციეთ ანონიმ ტორსად.
თქვენ, უკვდავების წყარონო, ვინც იგზნო სიშიშვლე თქვენი,
იგი კატულუსად, ანდა თავად ავგუსტუსად იქცა.
თქვენ ხართ დროებითი ღმერთები, მაგრამ ამ სამყაროს ჰშვენით
მარადიულებზე მეტად. თქვენია აქ მიწა, იქ ცა.
იდიდე, მუცელო სალუქო, მრგვალო და თეთრზე თეთრო,
მე ამ ნანგრევებში ყველაზე მოკვდავს და ყველაზე ნადაგს,
ზაფხულის საამო საღამოს ერთი რამ მინდა, რომ გვედრო,
ერთხელ დამაწაფე მაგ ლავიწის ღრმულში მდგარ ბადაგს.
ზეცაა ისეთი ქათქათა, ვით ქალის ნატიფი მკერდი,
და ვეღარ გაარჩევ მათ შორის რომელს სჯობს რომელი.
ჰგვანან გუმბათები იმ ძუ-მგლის ძუძუთა კერტებს,
რომ ეწაფებოდნენ მგლებივით რემი და რომული.
XII
გადმოიხარე, ჩაგჩურჩულო: მადლობა დიდი,
ყველაფრისათვის, ქათმის ხრტილი იყო თუ წვენი,
მაკრატლის ხმისთვის, როდესაც შენ ჩემს გამო ჭრიდი
სიცარიელეს. რადგან ჩემთვის ის იყო - შენი.
რა მოხდა მერე, თუ შავია. რა მოხდა, თუკი
არც ხელები აქვს, არც იერი და არც ოვალი.
უფრო ნაღდია ნივთი, თუკი არ ადგას შუქი.
და რომ ოდესღაც არსებობდა თურმე ყოველი
დედმიწაზე. ის იყო და კვლავ არის მაინც.
შენ ხომ პირველი იყავ, როცა ამ გზაზე შედექ?
ლურსმანი იჭერს მხოლოდ იმას, ამქვეყნად რაიც
რჩება უნაშთოდ მუდამ ორზე გაყოფის შემდეგ.
მე ვიყავ რომში, თავს მზე მედგა, როგორც აურა.
ველავდი, როგორც შეუძლია ნამსხვრევს ელავდეს,
თვალებზე მეკრა ორი დიდი ოქროს შაური,
რაც მე მეყოფა წყვდიადიდან გასასვლელამდე.
1981
თარგმანი რუსულიდან - ვახუშტი კოტეტიშვილი
