manuel visenti homerosis wvniani
ესპანურიდან თარგმნა ქეთი ჯიშიაშვილმა
დილის თერთმეტ საათზე პროფესორი სახლში მარტო იყო და ბიბლიოთეკის თაროებზე გამალებით ეძებდა რომელიმე ჰეროიკულ რომანს. მაგნიტოფონი ბეთჰოვენის მუსიკას უკრავდა. კაცი გულმოდგინედ სინჯავდა ყველა წიგნს, სანამ ბოლოს და ბოლოს მის ხელში ილიადას მოვარაყებულმა ასოებმა არ გაიბრწყინეს. როგორც იქნა მიაგნო! უმალ გადმოიღო მდიდრული გამოცემა. ამჯერად გადაშლა არც კი დასჭირვებია. რა ნაცნობი იყო ღმერთების დიდება, ვნებები, მშვენიერებისაკენ სწრაფვა, გმირობანი და ლამაზი ოცნებები. წიგნს უდიდესი სიამოვნებით სული შეუბერა და სამზარეულოსაკენ გაემართა. იქ პროდუქტებს ერთად თავი მოუყარა და საყვარელი კერძის მომზადებას შეუდგა: პასტორალურის მესამე ნაწილს ღიღინით გაფცქვნა ხახვი და ორი კბილი ნიორი, მერე ქვაბის ფსკერს ცოტაოდენი ზეთი მოასხა და გაზი აანთო. როცა ყველაფერი კარგად ჩაიშუშა, პროფესორმა საჭირო რაოდენობის წყალი, მარილი და ცოტა ოხრახუში დაამატა, წიგნი ქვაბში ჩადო და რკინის ხუფი მჭიდროდ დაახურა. "ოლიადას" მდიდრულმა გამოცემამ ნელ ცეცხლზე იწყო ხარშვა, თითქოს კომბოსტოს ერთი ჩვეულებრივი თავი ყოფილიყოს. იმ დღეს სწორედ ასეთ კერძზე ოცნებობდა.
სანამ წვნიანი იხარშებოდა, პროფესორმა მეხუთე სართულის ფანჯრიდან გადაიხედა. ქუჩაში ისევ ის ნაცრისფერი უსახურება სუფევდა, რომლის ცქერაშიც მარტოობის არაერთმა წელმა ჩაიარა: თეთრ კაფელში ჩასმული ქათმის მაღაზია, მეორე რიგში გაჩერებული სატვირთო მანქანები, ხილის დახლი თოკზე დაკიდული ანანასებით, თანამშრომელთა სილუეტები საბუღალტრო განყოფილების შუშის მიღმა, პატარა ადამიანები, რომლებიც ტროტუარზე დაცოცავდნენ და ხმამაღალი შეძახილებით რომელიღაც თევზს უკეთებდნენ რეკლამას. იმ დილით პროფესორი ჩვეულებრივზე უფრო მოწყენილი იყო და თავის შესაქცევად ისევ პნევმატური თოფით თამაში გადაწყვიტა. იარაღი კარადიდან გადმოიღო და ბეთჰოვენის მუსიკის თანხლებით დერეფანში გავიდა. თოფი ხუთი მცირე ზომის ტყვიით დატენა. ფანჯრიდან რამდენიმე საინტერესო ობიექტი მოჩანდა, მაგრამ კაცმა ამჯერად კუთხეში მჯდომ ხილის გამყიდველთან გადაწყვიტა გახუმრება. ტროპიკული ანანასები ჰაერში ისე ლივლივებდნენ, როგორც სანჩეს კოტანის ნატურმორტში. პროფესორი ფანჯრის რაფას დაეყრდნო. ტელესკოპის ფოკუსი სასურველ წერტილს დაუმიზნა, ღრმად ჩაისუნთქა და ჩახმახს გამოჰკრა. ანანასი ძლიერად შეირხა და მოცელილივით ჩავარდა პამიდვრიან კალათში. იმავ წამს ვაჭრის წყევლა-კრულვა გაისმა.
- ისევ ის არის, ის ძაღლიშვილი!
- ეს რაღა იყო?
- მკვლელი, რომელიც ჩემს საქონელს ესვრის!
- რა სიმხეცეა!
- უკვე მეოთხეჯერ აკეთებს ამას. დამენახოს, თუ კაცია!
კლიენტებით გარშემორტყმული მეხილე მთელი ხმით გაჰყვიროდა. გამვლელები ფანჯრისაკენ იყურებოდნენ იმ იმედით, რომ დამნაშავეს მოჰკრავდნენ თვალს. გადაწეული ფანჯრის მიღმა კი მკვდარი ენების პატივცემული პროფესორი გულგრილად ადევნებდა თვალს ქუჩაში ატეხილ ალიაქოთს და ცდილობდა, ცივად განესაჯა ამ სოციალური ჯგუფის მოქმედება. ისინი მხოლოდ უსუსური ჭიანჭველები იყვნენ. საკმარისი იყო, ერთადერთხელ ესროლა ხილისთვის, რომ ეს პატარა ადამიანები საშინელ ძრწოლას აეტანა. ნეტავ რა მოხდებოდა, მართლა რომ გამოეკრა ჩახმახისათვის? იმ წუთას ისევ დაეუფლა შეგრძნება, რომ შეეძლო ღმერთად ქცეულიყო და მეხუთე სართულიდან ემართა ქვეყანა. ამასობაში სპექტაკლიც დამთავრდა.
გმირი სააბაზანოსაკენ გაემართა. შარდის ბუშტი გაითავისუფლა და სარკეში ჩაიხედა. სულ არ შეცვლილიყო. საკუთარი გამოსახულების დანახვაზე ფსიქოანალიტიკოსის სიტყვები გაახსენდა: "შეგიძლია ჩათვალო, რომ გარკვეული დროის მანძილზე არაფერი გემუქრება. შენს ტვინს უსაშველო არაფერი სჭირს. ოღონდ გახსოვდეს, რომ ძველი საბერძნეთი აღარ არსებობს. გონების სრულყოფა და ოცნება აბსტრაქტულ სილამაზეზე, სისულელეა. ბედნიერება პატარ-პატარა სიამოვნებების ნაზავია: ყავის ოხშივარი და სიგარეტი გაზეთის კითხვისას, სასიამოვნო საუბარი რესტორანში, ემას მკვრივი საჯდომი, ხის ფისის შორეული სურნელი იმ პორტიდან, სადაც სიჭაბუკე გაქვს გატარებული". პროფესორი ორმოცდაცამეტი წლის იყო და სააბაზანოს თაროზე გაჭაღარავებული საფეთქლებისთვის საღებავის ფლაკონს, დამაწყნარებელ წამლებს, ანტიდეპრესანტებს და ბუასილის სანთლებს ინახავდა. იმ წუთას სუსტი თავბრუსხვევა იგრძნო. კეფაში საყვირების ხმაური სცემდა. ასეთი რამ ადრეც მოსვლია. მას შემდეგ, რაც ბიბლიოთეკის წიგნებიდან წვნიანის დამზადება დასჩემდა, ატყობდა, რომ თვალები უბნელდებოდა და წყვდიადში უცნაური ანტიკური ღვთაებები ჩნდებოდნენ ხოლმე. ჩვეულებრივ, ეს სულ რამდენიმე წუთს გრძელდებოდა. ამჯერად იგრძნო, რომ შეტევა უკვე სერიოზულ სახეს იღებდა.
ესპანურიდან თარგმნა ქეთი ჯიშიაშვილმა
დილის თერთმეტ საათზე პროფესორი სახლში მარტო იყო და ბიბლიოთეკის თაროებზე გამალებით ეძებდა რომელიმე ჰეროიკულ რომანს. მაგნიტოფონი ბეთჰოვენის მუსიკას უკრავდა. კაცი გულმოდგინედ სინჯავდა ყველა წიგნს, სანამ ბოლოს და ბოლოს მის ხელში ილიადას მოვარაყებულმა ასოებმა არ გაიბრწყინეს. როგორც იქნა მიაგნო! უმალ გადმოიღო მდიდრული გამოცემა. ამჯერად გადაშლა არც კი დასჭირვებია. რა ნაცნობი იყო ღმერთების დიდება, ვნებები, მშვენიერებისაკენ სწრაფვა, გმირობანი და ლამაზი ოცნებები. წიგნს უდიდესი სიამოვნებით სული შეუბერა და სამზარეულოსაკენ გაემართა. იქ პროდუქტებს ერთად თავი მოუყარა და საყვარელი კერძის მომზადებას შეუდგა: პასტორალურის მესამე ნაწილს ღიღინით გაფცქვნა ხახვი და ორი კბილი ნიორი, მერე ქვაბის ფსკერს ცოტაოდენი ზეთი მოასხა და გაზი აანთო. როცა ყველაფერი კარგად ჩაიშუშა, პროფესორმა საჭირო რაოდენობის წყალი, მარილი და ცოტა ოხრახუში დაამატა, წიგნი ქვაბში ჩადო და რკინის ხუფი მჭიდროდ დაახურა. "ოლიადას" მდიდრულმა გამოცემამ ნელ ცეცხლზე იწყო ხარშვა, თითქოს კომბოსტოს ერთი ჩვეულებრივი თავი ყოფილიყოს. იმ დღეს სწორედ ასეთ კერძზე ოცნებობდა.
სანამ წვნიანი იხარშებოდა, პროფესორმა მეხუთე სართულის ფანჯრიდან გადაიხედა. ქუჩაში ისევ ის ნაცრისფერი უსახურება სუფევდა, რომლის ცქერაშიც მარტოობის არაერთმა წელმა ჩაიარა: თეთრ კაფელში ჩასმული ქათმის მაღაზია, მეორე რიგში გაჩერებული სატვირთო მანქანები, ხილის დახლი თოკზე დაკიდული ანანასებით, თანამშრომელთა სილუეტები საბუღალტრო განყოფილების შუშის მიღმა, პატარა ადამიანები, რომლებიც ტროტუარზე დაცოცავდნენ და ხმამაღალი შეძახილებით რომელიღაც თევზს უკეთებდნენ რეკლამას. იმ დილით პროფესორი ჩვეულებრივზე უფრო მოწყენილი იყო და თავის შესაქცევად ისევ პნევმატური თოფით თამაში გადაწყვიტა. იარაღი კარადიდან გადმოიღო და ბეთჰოვენის მუსიკის თანხლებით დერეფანში გავიდა. თოფი ხუთი მცირე ზომის ტყვიით დატენა. ფანჯრიდან რამდენიმე საინტერესო ობიექტი მოჩანდა, მაგრამ კაცმა ამჯერად კუთხეში მჯდომ ხილის გამყიდველთან გადაწყვიტა გახუმრება. ტროპიკული ანანასები ჰაერში ისე ლივლივებდნენ, როგორც სანჩეს კოტანის ნატურმორტში. პროფესორი ფანჯრის რაფას დაეყრდნო. ტელესკოპის ფოკუსი სასურველ წერტილს დაუმიზნა, ღრმად ჩაისუნთქა და ჩახმახს გამოჰკრა. ანანასი ძლიერად შეირხა და მოცელილივით ჩავარდა პამიდვრიან კალათში. იმავ წამს ვაჭრის წყევლა-კრულვა გაისმა.
- ისევ ის არის, ის ძაღლიშვილი!
- ეს რაღა იყო?
- მკვლელი, რომელიც ჩემს საქონელს ესვრის!
- რა სიმხეცეა!
- უკვე მეოთხეჯერ აკეთებს ამას. დამენახოს, თუ კაცია!
კლიენტებით გარშემორტყმული მეხილე მთელი ხმით გაჰყვიროდა. გამვლელები ფანჯრისაკენ იყურებოდნენ იმ იმედით, რომ დამნაშავეს მოჰკრავდნენ თვალს. გადაწეული ფანჯრის მიღმა კი მკვდარი ენების პატივცემული პროფესორი გულგრილად ადევნებდა თვალს ქუჩაში ატეხილ ალიაქოთს და ცდილობდა, ცივად განესაჯა ამ სოციალური ჯგუფის მოქმედება. ისინი მხოლოდ უსუსური ჭიანჭველები იყვნენ. საკმარისი იყო, ერთადერთხელ ესროლა ხილისთვის, რომ ეს პატარა ადამიანები საშინელ ძრწოლას აეტანა. ნეტავ რა მოხდებოდა, მართლა რომ გამოეკრა ჩახმახისათვის? იმ წუთას ისევ დაეუფლა შეგრძნება, რომ შეეძლო ღმერთად ქცეულიყო და მეხუთე სართულიდან ემართა ქვეყანა. ამასობაში სპექტაკლიც დამთავრდა.
გმირი სააბაზანოსაკენ გაემართა. შარდის ბუშტი გაითავისუფლა და სარკეში ჩაიხედა. სულ არ შეცვლილიყო. საკუთარი გამოსახულების დანახვაზე ფსიქოანალიტიკოსის სიტყვები გაახსენდა: "შეგიძლია ჩათვალო, რომ გარკვეული დროის მანძილზე არაფერი გემუქრება. შენს ტვინს უსაშველო არაფერი სჭირს. ოღონდ გახსოვდეს, რომ ძველი საბერძნეთი აღარ არსებობს. გონების სრულყოფა და ოცნება აბსტრაქტულ სილამაზეზე, სისულელეა. ბედნიერება პატარ-პატარა სიამოვნებების ნაზავია: ყავის ოხშივარი და სიგარეტი გაზეთის კითხვისას, სასიამოვნო საუბარი რესტორანში, ემას მკვრივი საჯდომი, ხის ფისის შორეული სურნელი იმ პორტიდან, სადაც სიჭაბუკე გაქვს გატარებული". პროფესორი ორმოცდაცამეტი წლის იყო და სააბაზანოს თაროზე გაჭაღარავებული საფეთქლებისთვის საღებავის ფლაკონს, დამაწყნარებელ წამლებს, ანტიდეპრესანტებს და ბუასილის სანთლებს ინახავდა. იმ წუთას სუსტი თავბრუსხვევა იგრძნო. კეფაში საყვირების ხმაური სცემდა. ასეთი რამ ადრეც მოსვლია. მას შემდეგ, რაც ბიბლიოთეკის წიგნებიდან წვნიანის დამზადება დასჩემდა, ატყობდა, რომ თვალები უბნელდებოდა და წყვდიადში უცნაური ანტიკური ღვთაებები ჩნდებოდნენ ხოლმე. ჩვეულებრივ, ეს სულ რამდენიმე წუთს გრძელდებოდა. ამჯერად იგრძნო, რომ შეტევა უკვე სერიოზულ სახეს იღებდა.
