ბორხერტი ვოლფგანგ - Wolfgang Borchert



პური
მოულოდნელად გაეღვიძა.სამის ნახევარი იყო. მიხვდა რამაც გააღვიძა. ჰო! სამზარეულოში ვიღაც სკამს დაეჯახა. მიაყურადა.სიჩუმე,გაუსაძლისი სიჩუმე იდგა. როცა ხელი მოაფათურა საწოლზე, არავინ დახვდა. აი, თურმე რა ყოფილა, რა ხდიდა თურმე ასე მდუმარეს ირგვლივ ყველაფერს. მისი სუნთქვა აკლდა იქაურობას. ადგა. გაფრატუნდა სიბნელეში სამზარეულოსკენ. იქ შეეფეთნენ ერთმანეთს. სამის ნახევარი იყო. დაინახა სამზარეულოს კარადასთან აყუდებული თეთრი სილუეტი. შუქი აანთო. იდგნენ ერთმანეთის პირისპირ თეთრ პერანგებში, ღამის სამის ნახევარზე, სამზარეულოში.

მაგიდაზე პურის თეფში. მიხვდა, ქმარს თავისთვის პურის ერთი ნაჭერი მოეჭრა. დანა ისევ თეფშთან იდო.გადასაფარებელზე ნამცეცები ეყარა. ყოველთვის, როცა დასაწოლად მიდიოდნენ, მაგიდას მუდამ წმენდდა, ყოველ საღამოს, მაგრამ ახლა გადასაფარებელზე ნამცეცები ეყარა, დანაც იქვე იდო. იგრძნო სიცივემ როგორ აუარ-ჩაუარა. თეფშს თვალი მოაშორა.
_მეგონა აქ ვიღაც იყო-თქვა კაცმა და სამზარეულოს მოავლო თვალი.
- მეც გავიგონე რაღაც ხმაური - თქვა ქალმა და შეამჩნია, რომ კაცი ღამის პერანგში გაცილებით ბებრულად გამოიყურებოდა, ვიდრე სინამდვილეში იყო. სამოცდასამი წელი. დღეების წინ ეს არ შეუმჩნევია. თავისთავად კაცსაც მოხვდა თვალში ქალის სიბერე, ეს ალბათ თმების ბრალია, განსაკუთრებით ქალებს აქვთ ეს პრობლემა, თან ღამეა. ღამე კი ქალების ახალგაზრდობის მტერია.
-ფეხზე რამე უნდა ჩაგეცვა, ვის გაუგია ფეხშიშველა ქვის იატაკზე სიარული?! გაცივდები! ქალს არ შეუხედავს ქმრისთვის, არ შეეძლო იმის ატანა, რომ ატყუებდნენ, ოცდაცხრამეტი წელი გავიდა მათი ქორწინებიდან.
-ვიფიქრე რომ აქ ვიღაც იყო- თქვა კაცმა და უაზროდ თვალების ცეცებას მოჰყვა ერთი კუთხიდან მეორეში. –რაღაც ხმები შემომესმა და ვიფიქრე,რომ აქ ვიღაც იყო.
-მეც გავიგონე რაღაც, ალბათ ჩამესმა. მერე მაგიდიდან თეფში აიღო და ნამცეცები გადმოყარა.
_ალბათ მეც ჩამესმა-ექოსავით გაისმა კაცის უიმედო ხმა.
ქალმა ისევ დაინდო ქმარი და უთხრა_ წამო კაცო,ხმა ალბათ გარედან შემოგვესმა, წამო დავწვეთ, გაცივდები.!-
კაცი ფანჯარაში იყურებოდა.-ხო, ალბათ გარედან იყო ეს ხმები, მე კი მეგონა, რომ აქ იყო ვიღაც.
-შუქი უნდა გამოვრთო. არ შემიძლია ამ თეფშის ყურება-,გაიფიქრა ქალმა.-წამოდი კაცო, ეს ალბათ გარედან იყო როცა ქარია სახურავს სულ რახარუხი გაუდის_მათ ფრატუნით გაიარეს ბნელი კორიდორი და საძინებელში შევიდნენ. მათი ნესტიანი ფეხების ტყაპატყუპი ისმოდა იატაკზე.
-ქარი ნამდვილად არის-თქვა კაცმა- ქარი მთელი ღამე იყო.
საწოლში იწვნენ. ქალმა თქვა-ხო, ქარი მთელი ღამე ქროდა, ნამდვილად სახურავის ხმა იყო.
-ხო, ვიფიქრე ეს ხმა სამზარეულოდან მოდისთქო, მაგრამ ახლა დავრწმუნდი, რომ მართლაც სახურავი ყოფილა.-ეს ისე თქვა კაცმა თითქოს ძილში ლაპარაკობსო.
მაგრამ შეამჩნია , მის ხმას დამაჯერებლობა რომ აკლდა, ყოველთვის ასე იყო , როცა იტყუებოდა.
-ცივა- თქვა ქალმა მთქნარებით.-ღამე მშვიდობისა –და საბანში შეძვრა.
-ღამე მშვიდობისა-მიუგო კაცმაც.
მერე სიჩუმე ჩამოწვა.რამდენიმე წუთის შემდეგ ქალმა გაიგონა კაცის ფრთხილი ღეჭვის ხმა. ქალი ღრმად და ზომიერად სუნთქავდა. მას უნდოდა კაცის ყურადღება არ მიექცია, ვითომ ეძინა. თუმცა ღეჭვის ხმა ისეთი მონოტონური იყო, რომ ბოლოს ძალაუნებურად ჩაეძინა.
როცა მეორე საღამოს კაცი სახლში მოვიდა ,ცოლმა თეფშზე ოთხი ნაჭერი პური დაუდო, აქამდე მხოლოდ სამ ნაჭერს ჭამდა.
-შეგიძლია მშვიდად ჭამო ოთხი ნაჭერი პური-უთხრა ქალმა და ნათურას მოსცილდა._ჩემი კუჭი ვერ ინელებს ამ პურს.-
ქალმა დაინახა როგორ დახარა მისმა ქმარმა თავი, ისე რომ არც შეუხედავს მისთვის, ამან საშინელი ტკივილი მიაყენა.
-ორი ნაჭერი პური რას გეყოფა?-თავაუღებლად თქვა კაცმა.
-მეყოფა, მეტს მაინც ვერ ვჭამ! შენ ჭამე!
თქვა ეს და გვერდით მიუჯდა.

რატომ მიყვარს ასე წვიმა


ნოემბრის ერთ ჩვეულებრივ დღეს ჩემს ბიუროში ვიჯექი, ტელეფონი შეუჩერებლად რეკავდა. საქმიანი ზარები იყო, გამონაკლისი მხოლოდ ჩემი მეგობარი კაროლინა აღმოჩნდა, რომელმაც საღამოს კინოში წასვლაზე დამითანხმა.

როცა ყურმილი დავკიდე, ფანჯარაში გავიხედე, წვიმდა და უცებ გავიფიქრე, რა კარგი იქნებოდა საღამოს სახლში რომ დავრჩენილიყავი.

მაგრამ კაროლინა ეს ერთი ხანია ისევ მარტო ცხოვრობს და ძალიან ეწყინებოდა ჩემი უარის თქმა.

„რას არ გააკეთებს ადამიანი მეგობრისთვის“?!

ბიურო დაიკეტა. სანამ შენობას დავტოვებდი, ქოლგა გასასვლელშივე გავშალე, ავიწიე პალტოს საყელო და გაჩერებისკენ გავეშურე.

“ისეთი სიცივეა ძაღლს არ გააგდებს ადამიანი გარეთ”!– გავიფიქრე.

ნახევარ საათში სახლში ვიყავი, ჭამისთვის დრო აგარ მრჩებოდა, სასწრაფოდ მოვიხარშე ყავა და ვიფიქრე ცოტა დასვენება არ მაწყენსთქო.

შემდეგ სამზარეულოს ფანჯრიდან გავიხედე , წვიმა შეუჩერებლად ასხამდა ფანჯრის რაფებს. თერმომრტრი 16 გრადუსს უჩვენებდა, საბედნიეროდ არ ციოდა, ამ ფიქრმა გამიადვილა კაროლინასთან ჩემი შეთანხმება სისრულში მომეყვანა, ჯერ თორმეტიც არ იყო სახლიდან რომ გავედი.

ქუჩაში ბევრი ხალხი არ იყო, მაგრამ ზოგს ემჩნეოდა რომ ჩქარობდა, რაც შეიძლება მალე და თუნდაც გალუმპული მისულიყო სახლში.

მათი სიჩქარე თავიდან გაუგებარი იყო ჩემთვის, რადგან ჩემი ნაბიჯები უფრო ნელი და სუნთქვა უფრო ღრმა გახდა. ვამჩნევდი დადებითად რომ მოქმედებდა ჩემზე წვიმისგან გაკრიალებული ჰაერი, ღრუბელივით ვისრუტავდი მას. თითქოს ცინცხალი ენერგიით ვივსებოდი და ვჯანსაღდებოდი.

თითქმის მაშინალურად დავკეცე ქოლგა, მინდოდა წვიმის პატარა გრილი წვეთები მეგრძნო კანზე. თავი გავიშიშვლე და როცა პირველი წვეთი ჩამოცურდა ლოყაზე , ვიგრძენი, როგორ ერთბაშად მომეხსნა მთელი დღის სტრესი. ჩემში თავისუფლებამ გაიღვიძა. სულაც არ ვაპირებდი ამაზე ფიქრს, პირიქით, ვერც კი წარმოვიდგენდი ამას ორი საათის წინ. ეს არ იყო ორი საათის ამბავი.

მხოლოდ ახლა შევამჩნიე, რომ უკვე ავტობუსის გაჩერებასთან მოვედი.

გაჩერებასთან მდგომ ადამიანებს ჩემსკენ ქონდათ მზერა მომართული. ალბათ გალუმპული პუდელივით გამოვიყურებოდი, მაგრამ მხოლოდ ეს არ იყო მიზეზი. გაუგებრად მიაჩნდათ ჩემს ხელში დაკეცილი ქოლგა, მათ აზრებს ვკითხულობდი, „გიჟია“– ეწერათ მათ სახეებზე.

ერთი ახალგაზრდა გამოეყო მგზავრებს. დაფერთხა თავისი ქოლგა და ჩემს გვერდით დადგა. თან მხიარული ღიმილი დასთამაშებდა სახეზე. მიყურებდა.

უცებ გაიშიშვლა თავი, ღრმად სუნთქავდა და სახეს უშვერდა წვიმას, ღიმილიდან ხარხარზე გადავიდა, ამ მომენტში ჩემთვის სრულიად ცხადი გახდა, რომ გამიგო , მანაც ახლა აღმოაჩინა ჩემსავით. სხვანაირად არ შემეძლო და მეც ავყევი სიცილში. ძალიან კარგი გრძნობაა ცხოვრების სიხარულს სხვასთან ერთად რომ ინაწილებ.

ავტობუსი მოვიდა მაგრამ ჩვენ არ ავსულვართ.


იესო ჩვენთან აღარაა

ის მოუხერხებლად იწვა ბრტყელ საფლავში. სამარე როგორც ყოველთვის საკმაოდ ვიწრო იყო, ისეთი ვიწრო, რომ მუხლებმოხრილი იწვა. ყინულივით სიცივეს ზურგში ისე გრძნობდა, როგორც სიკვდილის მოახლოებას. აღმოაჩინა რომ ცა ძალიან შორს იყო, ისე საშინლად შორს, რომ ვერავინ იტყოდა: ლამაზი ცაა ან კარგი ცაა. მიწიდან საშინლად შორს იყო, უშურველად დახარჯული სილურჯეც კი ვერ ამცირებდა მანძილს და მიწა იყო ისე არამიწიერად ცივი და უდრეკი, ყინულივით გამაგრებული, რომ ძალიან მოუხერხებლად იწვნენ დაბალ, ბრტყელ საფლავში. ასე მოუხერხებლად უნდა იწვნენ მთელი ცხოვრება? აჰ, არა,მთელი სიკვდილიც კი! ეს კი ბევრად დიდხანს გრძელდებოდა.
საფლავის ნაპირას ორი თავი გამოჩნდა, აბა, გამოდგება იესო? შეეკითხა ერთი-ერთი თავი, თან პირიდან ბამბასავით თეთრ ორთქლის ბურთებს უშვებდა. იესომ ცხვირის ნესტოებიდან ორი წვრილი ისეთივე ორთქლის თეთრი სვეტები გამოუშვა და დაეთანხმა. გამოდგება. თავები ციდან გაუჩინარდნენ. როგორც ლაქები უცბად გაქრნენ, უკვალოდ. მხოლოდ ცა იყო ისევ იქ თავის საშინელი სიშორით.
იესო წამოჯდა და მისი სხეულის ზედა ნაწილი საფლავიდან წამოიმართა. შორიდან ისე ჩანდა, თითქოს მუცლამდე დამარხული ყოფილიყოს, მერე მარცხენა ხელით საფლავის კიდეს დაეყრდნო და ადგა. იდგა საფლავში და ნაღვლიანად უყურებდა მარცხენა ხელს.ადგომის დროს ახლად დაკერებული ხელთათმანი შუათითზე კვლავ დახეულიყო. იქიდან გაყინული წითელი თითისწვერი მოჩანდა. იესომ შეხედა თავის ხელთათმანს და დანაღვლიანდა.ის იდგა დაბალ, ბრტყელ საფლავში, თბილ ორთქლს უბერავდა ფერდაკარგულ გაყინულ თითებს და ჩუმად ამბობდა, მე თქვენთან აღარ მინდა. რა მოხდა, მიაშტერდა იმ ორიდან ერთ-ერთი, რომლებიც საფლავში იყურებოდნენ. მე თქვენთან აღარ ვარ, თქვა ისესომ კიდევ ერთხელ ისევ ისე ჩუმად და შიშველი, ცივი შუათითი პირში ჩაიდო. გაიგონეთ,პოლკოვნიკო, იესოს ჩვენთან აღარ უნდა. მეორემ, პოლკოვნიკმა მჭიდში ასაფეთქებლები გადათვალა და დაიღრინა: რატომ?, თან პირიდან იესოსკენ ნოტიო ორთქლი დაუბერა.ჰა, რატომ? არა, თქვა იესომ ისევ ისე ჩუმად. მე მეტი აღარ შემიძლია. იდგა საფლავში და თვალები დაეხუჭა. მზე ხდიდა თოვლს ასე აუტანლად თეთრს. თვალები დაეხუჭა და ამბობდა: ყოველ დღე აფეთქება. ყოველ დღე შვიდი ან რვა, გუშინ თერთმეტიც კი და ყოველ დღე ამ საფლავებში ხალხის ჩატენა, რომლებშიც კარგადაც ვერ ეტევიან, რადგან საფლავები ძალიან პატარაა და ხალხი ხანდახან მოხრილია გაყინული და გაშეშებული და ეს ისე ღრჭიალებს, როცა ვიწრო საფლავში ტენიან და მიწაც ისეთი მაგარი, ცივი და მოუხერხებელია. ამას მთელი დღე უნდა გაუძლონ და მე, მე აღარ შემიძლია ღრჭიალის მოსმენა. ეს ისეთია , თითქოს მინა იმსხვრევა, როგორც მინა.
ჩაიგდე ხმა, იესო, გეყოფა, ამოდი ორმოდან. ჩვენ კიდე ხუთი საფლავი უნდა გავაკეთოთ. განრისხებული წაფრიალდა პოლკოვნიკის პირიდან ორთქლი იესოს მიმართულებით, არა, თქვა მან და ნემსივით წვრილი ჩხირები გაუშვა ცხვირიდან, არა. ის ლაპარაკობდა ძალიან ჩუმად და თვალები დაეხუჭა: საფლავები ისეთი დაბალია, გაზაფხულზე, როცა თოვლი დადნება მიწიდან ამოვა ძვლები, ყველგან ძვლები იქნება. არა, ეს აღარ მინდა.არა, არა და თან ყოველთვის მე, ყოველთვის მე უნდა ჩავწვე საფლავში, მოვსინჯო თუ გამოდგება, ყოველთვის მე, გამუდმებით მესიზმრება ეს ყველაფერი. ჩემთვის ეს საშინელება, იცით, საშინელება, რომ ყოველთვის მე ვარ ის, ვინც საფლავები უნდა მოიზომოს, ყოველთვის მე. ყოველთვის მე. მერე ეს სიზმრები. ჩემთვის ეს საშინელებაა, რომ ყოველთვის მე უნდა ჩავიდე საფლავში. ყოველთვის მე.
იესომ კიდევ ერთხელ შეხედა თავის გახეულ ხელთათმანს. ამოძვრა ვიწრო საფლავიდან და ოთხი ნაბიჯი გაიარა შავ გროვაზე. გროვა მიცვალებულების იყო. ისე დაგრეხილიყვნენ, დანაღვლიანებულიყვნენ, დაღვრანჭნილიყვნენ, თითქოს ველური ცეკვის რიტმს შეეპყროთ. იესომ ნიჩაბი ნელა და ფრთხილად მკვდრების გროვის გვერდითდადო. შეეძლო იქით დაგაეგდო კიდეც, ვეღარაფერს დაუშავებდა მათ, მაგრამ მან ნელა და ფრთხილად დადო, თითქოს არ უნდოდა რომელიმესთვის ხელი შეეშალა ან გაეღვიძებინა. ღვთის გულისათვის არც ერთს არ გაეღვიძოს. თან წავიდა,ისე რომ იმ ორისთვის აღარ შეუხედავს, ჩაუარა და წავიდა სოფლისკენ, თოვლი ღრჭიალებდა ფეხქვეშ.
ამაზრზენია, თოვლი ისე ღრჭიალებდა, ზუსტად ისე. ფეხები ასწია და ჩიტივით მიდიოდა თოვლზე, ოღონდ კი ღრჭიალს გაქცეოდა.
მის უკან პოლკოვნიკმა დაიყვირა: იესო! ახლავე დაბრუნდით! მე თქვენ გიბრძანებთ!ახლავე გააგრძელეთ მუშაობა! პოლკოვნიკი ყვიროდა, მაგრამ იესოს უკან აღარ მოუხედავს. მიაბიჯებდა თოვლში როგორც ჩიტი, როგორც ჩიტი ოღონდ კი ღრჭიალს გაქცეოდა. პოლკოვნიკი ყვიროდა, მაგრამ იესოს უკან აღარ მოუხედავს. მხოლოდ მისი ხელები ამოძრავდნენ, როცა თქვა ,,ჩუმად, ჩუმად! ღვთის გულისათვის არ გააღვიძოთ! აღარ მინდა, არა.არა. ყოველთვის მე, ყოველთვის მე. ის თანდათან პატარავდებოდა, სანამ თოვლის იქით არ გაუჩინარდა.
მას უნდა შევატყობინო. პოლკოვნიკმა ცივ ჰაერში ორთქლის ბამბასავით თეთრი ბურთები გაუშვა. აუცილებლად უნდა შევატყობინო, ეს ცხადია.ეს სამსახურეობრივ მოვალეობაზე უარის თქმაა. ჩვენც ვიცით მოსაშორებელია, მაგრამ მას მაინც უნდა შევატყობინო.
მერე რას უზამენ? გაიღრიჭა მეორე.
არაფერს ისეთს, სულ არაფერს. პოლკოვნიკმა რაღაც სახელი ჩაიწერა თავის ბლოკნოტში. არაფერს, მოხუცი წაეთამაშება, წაათამაშებს. მოხუცი ყოველთვის ერთობა იესოთი. მერე ისე უღრიალებს, რომ ორი დღე ვეღარ ჭამს და ვერც ლაპარაკობს და არბენინებს. მერე რაღაც დროით ნორმალური ხდება. მაგრამ ჯერ მას უნდა შევატყობინო. კარგია, გაერთობა მოხუცი. საფლავებიც ხომ უნდა გაკეთდეს. ერთმა ხომ უნდა მოიზომოს თუ გამოდგება. ამას ხომ ვერავინ წაუვა.
მაინც რატომ ქვია იესო? გაიღრიჭა მეორე.
ოჰ, არც ღირს საფიქრელად. მოხუცი ყოველთვის ასე ეძახის, იმიტომ რომ ის ასე სათუთია, ნაზი. მას მერე ჰქვია იესო. დიახ, თქვა პოლკოვნიკმა და მომდევნი საფლავისთვის მოამზადა ახალი ასაფეთქებელი, უნდა შევატყობინო. საფლავები ხომ უნდა იყოს.



Loading...

ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.