სფინქსი გამოცანის გარეშე
ერთ საღამოს Café de la Paix-ს გარეთ მჯდომი ბრწყინვალე და გაცვეთილი პარიზული ცხოვრების შემყურე ვერმუტს ვსვავდი გაკვირვებული, ჩემს წინ ჩავლილი სიამაყისა და უბადრუკობის პანორამის გამო, როცა ვიღაცამ ჩემი სახელი დაიძახა. მოვტრიალდი და ლორდი მარჩინსონი დავინახე. ჩვენ ათი წელია არ შევხვედრივართ ერთმანეთს მას შემდეგ, რაც ერთად დავამთავრეთ კოლეჯი. მე მისი დანახვა გამიხარდა და ჩვენ გულითადად მივესალმეთ ერთმანეთს. ოქსფორდში გადაბმული მეგობრები ვიყავით. მე ის უზომოდ მიყვარდა მისი მამაცობისა და ღირსების გამო. მის შესახებ ვამბობდით, რომ ის შეიძლებოდა საუკეთესო მეგობარი დამდგარიყო, ყოველთვის სიმართლე რომ არ ელაპარაკა, მაგრამ მე ვფიქრობ, რომ ჩვენ გულწრფელობის გამო ვიყავით ყველაზე მეტად მისით ასე აღფრთოვანებულნი. ის დიდად შეცვლილი მეჩვენა: აფორიაქებული, ჩაფიქრებული და რაღაცაზე დაეჭვებული. ვიგრძენ, რომ ეს არ იყო თანამედროვე სკეპტიციზმი, რადგან ტორების მტკიცე მიმდევარს ისევე მყარად სჯეროდა ბიბლიის, როგორც პერების სახლის; ამიტომ გადავწყვიტე, რომ ქალი იყო მიზეზი მისი ცვლილებისა და შევეკითხე ცოლი თუ ჰყავდა.
მე წესიერად არ მესმის ქალების. - მიპასუხა მან.
ჩემო ძვირფასო, ჯერალდ, - ვუპასუხე. - ქალი სიყვარულისთვისაა შექმნილი და არა იმისთვის, რომ გაგებულ იქნას.
მე არ შემიძლია ნდობის გარეშე სიყვარული. – მიპასუხა.
ვეჭვობ, შენს ცხოვრებაში რაღაც საიდუმლოა! – წამოვიძახე. - გამაცანი ეს საიდუმლო.
მოდი, ავტოთი გავისეირნოთ, - მიპასუხა. – აქ ხალხმრავლობაა, არა, ეს ყვითელი არა, სხვა ფერის, აი, ეს მუქი მწვანე ივარგებს, და მცირე ხნის შემდეგ ჩვენ მივჭენაობდით ბულვარში მედელინის მიმართულებით.
სად მივდივართ? – შევეკითხე.
სადაც გაგიხარდება! – მიპასუხა. – ჯერ ვისადილოთ რესტორან Bოის -ში, შემდეგ კი მომიყევი შენს შესახებ.
მე ჯერ შენს შესახებ მინდა გავიგონო. - ვუპასუხე. – გამაცანი შენი საიდუმლო.
მან ჯიბიდან მოვერცხლილი კოლოფი ამოიღო და გადმომცა. მასში ძვირფას ქურქში გახვეული ქალის ფოტო იყო. ქალი თხელი და სათუთი ჩანდა და ნათელმხილველივით გამოიყურებოდა მიბნედილი თვალებითა და ჩამოყრილი თმებით.
რას ფიქრობ ამ სახის შესახებ? – მკითხა. – ერთგულება შეუძლია?
ფოტო გულისყურით შევისწავლე. მომეჩვენა, რომ ეს სახე ეკუთვნოდა საიდუმლოს მქონე ადამიანს, მაგრამ ეს საიდუმლო კეთილი იყო თუ არა, ამას ვერ ვიტყოდი. მისი სილამაზე მრავალი საიდუმლოების მიერ იყო ჩამოყალიბებული, იგი უფრო ფსიქოლოგიური იყო, ვიდრე პლასტიკური, ხოლო ძნელად შესამჩნევი ღიმილი, რომელიც ტუჩებზე დათამაშებდა, იყო იმდენად ფაქიზი, რომ ვერანაირად ვერ იქნებოდა ვნებიანი.
კარგი, - შეჰყვირა მოუთმენლად, - რას იტყვი?
ქურქში გახვეული ჯოკონდაა. – ვუპასუხე. – მომიყევი ყველაფერი მის შესახებ.
ახლა არა, სადილის შემდეგ. – მიპასუხა და საუბრის თემა შეცვალა.
როცა მიმტანმა ყავა და სიგარეტები მოგვიტანა, ჯერალდს პირობა შევახსენე. იგი წამოდგა, რამდენიმეჯერ გაიარ-გამოიარა დარბაზში და შემდეგ ჩაეშვა რა სავარძელში, დაიწყო შემდეგი ისტორიის მოყოლა:
ერთ საღამოს, ასე, ხუთი საათისთვის ბონდ სტრიტზე მივსეირნობდი. მოძრაობა თითქმის შეჩერებული იყო საშინელი ავარიის გამო. ტროტუართან ახლოს იდგა პატარა ყვითელი ბროუგჰამ - ი, რომელმაც რატომღაც ჩემი ყურადღება მიიქცია. როცა ავტომობილს ჩავუარე, შევამჩნიე, რომ იქიდან იმზირებოდა სახე, რომელიც ახლახანს გაჩვენე. ამ სახემ მყისიერად დამატყვევა. მთელი ღამე და შემდეგი დღე მასზე ვფიქრით გავატარე; დავიწყე ზემოთ-ქვემოთ წანწალი ამ უბადრუკ ქუჩაზე; ვაშტერდებოდი ყოველ ავტომობილს და ვეძებდი ყვითელ ბროუგჰამ -ს, მაგრამ ვერაფრით ვიპოვნე ჩემი ბელლე ინცონნუე და საბოლოოდ გადავწყვიტე, რომ ის უბრალოდ ჩემი წარმოსახვის ნაყოფი იყო. მიახლოებით ერთი კვირის შემდეგ მადამ დე როსტელთან მიწევდა სადილი. ნახევარი საათი გადაცილებული იყო, მაგრამ ჩვენ ჯერ კიდევ მოსაცდელ ოთახში ვიყავით. ბოლოს, როგორც იქნა, მსახურმა ფართოდ გააღო კარები და გამოაცხადა ლედი ოლროის მობრძანება. ეს იყო ქალი, ვისაც დავეძებდი. ნაცრისფერი მორთულობით, მთვარის სხივის მგვანი დინჯად შემოვიდა. რაოდენ დიდი იყო ჩემი სიხარული, როცა მე მთხოვეს მისი მაგიდამდე მიყვანა. მას შემდეგ, რაც მაგიდას მივუჯექით, სრულიად უცოდველად აღვნიშნე: თვალი მოგკარით ამას წინათ ბონდ სტრიტზე, ლედი ოლროი. იგი გაფითრდა და დაბალი ხმით მითხრა: გევედრებით ხმადაბლა ილაპარაკეთ, შესაძლოა გვისმენდნენ. მე თავი უსუსურად ვიგრძენი ასეთი ცუდი დასაწყისის გამო და სასწრაფოდ გადავერთე ფრანგულ პიესებზე. მან ცოტა ილაპარაკა საუბრის ისეთივე ხმის დაბალი მუსიკალური მანერით, თითქოს ეშინოდა, რომ ვინმეს მოესმინა. მე იგი ვნებიანად, უაზროდ შემიყვარდა. იდუმალების ატმოსფერო, რომელიც მას ყოველთვის გარს ერტყა, აღვიძებდა ჩემში მწვავე ცნობისმოყვარეობას. სადილის შემდეგ ის მალევე წავიდა. წასვლისას ვკითხე თუ შემეძლო მასთან დამერეკა და მენახა. იგი ერთხანს შეყოვნდა, მიიხედ-მოიხედა ვინმე იყო თუ არა ჩვენს სიახლოვეს და შემდეგ მითხრა: დიახ, ხვალ, ხუთს რომ თხუთმეტი დააკლდება. მე მადამ როსტელს შევეხვეწე, რომ მის შესახებ რამე ეთქვა, მაგრამ მისგან მხოლოდ ის გავიგე, რომ იგი ქვრივი იყო და ჰქონდა მშვენიერი სახლი პარკ ლეინზე. სახლისკენ მომავალი ჯიუტი მეცნიერის მსგავსად დაჟინებით ვფიქრობდი ქვრივებზე, როგორც მაგალითზე ქორწინებას მორგებულთა გადარჩენისა.
მეორე დღეს ზუსტად დროზე მივაკითხე სახლში ლედი ოლროის, მაგრამ მეკარემ მითხრა, რომ იგი ამ წუთას გავიდა. მე კლუბში გამოვბრუნდი უბედური და ჩაფიქრებული და დიდი ხნის ჭოჭმანის შემდეგ მივწერე, შემეძლო თუ არა კიდევ ერთხელ მეცადა ბედი. რამდენიმე დღე პასუხი არ მიმიღია. ბოლოს მისგან მომივიდა ცნობა, რომ იგი სახლში იქნებოდა კვირას ოთხ საათზე. წერილს ახლდა უჩვეულო მინაწერი: გთხოვთ, აქ მეტად აღარ მომწეროთ. როცა გნახავთ, მაშინ აგიხსნით, თუ რატომ.
კვირას მან მიმიღო. ის აღმაფრთოვანებელი იყო. როცა ვტოვებდი შემეხვეწა, რომ თუ კიდევ მივწერდი, ვიტთაკერის ბიბლიოთეკის გავლით მიმეწერა. არსებობს მიზეზი, რის გამოც არ შემიძლია წერილების საკუთარ სახლში მიღება. - მითხრა მან.
ადრეულ გაზაფხულს, სეზონზე მას ხშირად ვხვდებოდი და მთელი ამ ხნის განმავლობაში მისთვის ასე დამახასითებელ იდუმალების ატმისფეროს იგი არასოდეს მიუტოვებია. ხანდახან გავიფიქრებდი ხოლმე, რომ იგი ალბათ სხვა კაცის მფლობელობაში იმყოფებოდა, მაგრამ ისე უკარება იყო, რომ ეს ამბავი დაუჯერებლად მეჩვენებოდა. ჩემთვის რთული აღმოჩნდა რაღაც გადაწყვეტილების მიღება, რადგან იგი გავდა მუზეუმში გამოფენილ უცნაურ ბროლს, რომელიც ხან გამჭვირვალეა, ხანაც - მოქუფრული. ბოლოს გადავწყვიტე მეთხოვა, რომ ჩემი ცოლი გამხდარიყო, რადგან გადავიღალე იმ დაუსრულებელი იდუმალებით, რომელიც ხვდებოდა ყოველ ჩემს სტუმრობას და მასდამი გაგზავნილ რამოდენიმე წერილს. მე მივწერე ბიბლიოთეკაში, თუ შეეძლო ჩემი მიღება შემდეგ ორშაბათს ექვსზე. იგი დამეთანხმა და მე მეშვიდე ცაზე აღმოვჩნდი სიხარულისგან. მან გამახელა მიუხედავად იდუმალებისა - ასე ვფიქრობდი მაშინ, ახლა კი ვხედავ, რომ ზუსტადაც იდუმალების გამო. არა, ის თავისთავად იყო ქალი, ვინც მიყვარდა. ამ იდუმალებამ გადამრია, დამტანჯა. რატომ დამაყენა ბედმა ამ გზაზე?
გამოიკვლიე შემდეგ საიდუმლო? - წამოვიძახე.
ვერ გეტყვი, შენ თვითონ განსაჯე. - მიპასუხა. როცა ორშაბათმა მოაწია, მე ბიძაჩემთან წავედი წასახემსებლად და ასე ოთხი საათისთვის აღმოვჩნდი მერი ლებონის ქუჩაზე. შენთვის ცნობილია, რომ ბიძაჩემი რეგენტთა პარკში ცხოვრობს. მინდოდა პიკადილიზე გასვლა და გადავწყვიტე გზა მოკლედ მომეჭრა მრავალი ჩაოხრებული შუკებით. უეცრად ჩემს წინ პირბადით დაფარული და სწრაფად მიმავალი ლედი ოლროი შევნიშნე. იგი ქუჩის ბოლო სახლთან მივიდა, ამოიღო გასაღები, კარი გააღო და შიგ შევიდა. აი,სად არის საიდუმლო. - გავიფიქრე, სახლს მივეჭერი და დავათვალიერე. ეს სახლი ერთერთი იმ სახლთაგანი იყო, სადაც ოთახებს აქირავებენ. კართან, კიბის საფეხურზე ეგდო ხელსახოცი, რომელიც მას დაუვარდა, როცა გასაღებს იღებდა. მე ის ჯიბეში ჩავიდე და ჩავფიქრდი, თუ რა უნდა მექნა. ბოლოს დავასკვენი, რომ მასზე ჯაშუშობის არავითარი უფლება მქონდა, კლუბში გამოვბრუნდი და ექვსი საათისთვის სანახავად დავურეკე.
ის მთვარის ქვის (რომელსაც ყოველთვის ატარებდა) ფერის ვერცხლის ძაფით ნაქსოვ სამოსში დივანზე იწვა და ძლიერ საყვარლად გამოიყურებოდა.
რა სასიამოვნოა შენი ნახვა. - მითხრა მან. - მთელი დღეა სახლში ვარ. გარეთ არ გავსულვარ. მე გაკვირვებული მივაჩერდი, ჯიბიდან მისი ხელსახოცი ამოვიღე და გავუწოდე. შენ ეს კომნორ სტრიტზე დაკარგე ამ შუადღისას, ლედი ოლროი. - ვუთხარი ძალინ ცივად. მან შეშინებულმა შემომხედა, თუმცა ხელსახოცის გამორთმევა არც კი უცდია.
რას აკეთებდი იქ? - შევეკითხე.
რა უფლებით მიწყობ დაკითხვას? - მომიგო.
იმ კაცის უფლებით, ვისაც უყვარხარ! - მივუგე. - მე მოვედი, რომ გთხოვო ცოლად გამომყვე.
მან თავისი სახე ხელებში ჩამალა და ტირილი წასკდა.
უნდა მითხრა, იქ რას აკეთებდი. - გავაგრძელე.
იგი წამოდგა, თვალებში შემომხედა და მომიგო: არც არაფერია სათქმელი.
შენ იქ ვიღაცას შეხვდი, არა? ეს არის შენი საიდუმლო?
იგი მთლად გაფითრდა და მომიგო: მე იქ არავის შევხვედრივარ!
სიმართლის თქმა არ შეგიძლია? - წამოვაძახე.
უკვე გითხარი. - მიპასუხა.
მე გავგიჟდი, გავხელდი. მე არ ვიცი რაებს ვეუბნებოდი, მაგრამ ალბათ რაღაც საშინელებებს. საბოლოოდ ოთახიდან გამოვვარდი. მეორე დღეს მან წერილი მომწერა. მე იგი გაუხსნელი გავუგზავნე უკან და დავიწყე მზადება ალან კოლვილთან ერთად ნორვეგიაში გასამგზავრებლად. ერთი თვის შემდეგ ჩამოვედი და პირველი რაც გავიგე, იყო მორნინგ პოსტში გამოქვეყნებული ცნობა ლედი ოლროის სიკვდილის შესახებ. იგი ოპერაში გაცივებულა და ხუთ დღეში გარდაცვლილა ფილტვების ანთებით. მე სახლში ჩავიკეტე, რადგან არავის ნახვა არ მსურდა. ისე ძლიერ მიყვარდა, სიგიჟემდე გახელებულს. უფალო ღმერთო, რა რიგ მიყვარდა ის ქალი!
მიხვედი იმ ქუჩაზე, იმ სახლში, შემდეგ?
კი. ერთ დღეს წავედი კომნორ სტრიტზე. ეჭვებით დატანჯულს სხვანაირად არ შემეძლო მოქცევა. დავაკაკუნე კარზე და სანდომიანი გამომტყველების ქალმა კარი გამიღო. მე ვკითხე გასაქირავებელი ოთახის შესახებ. დიახ, ერთი მოსაცდელი ოთახი გამიზნულია გასაქირავებლად და რადგან ქალბატონი, რომელიც მას ქირაობდა, კარგა ხანია არ გამოჩენილა, და რადგან ამ ოთახზე რენტაა გათვალისწინებული, თქვენ შეგიძლიათ იქირაოთ, ბატონო.
ეს არის ის ქალბატონი? - ვაჩვენე ფოტო.
დიახ, დარწმუნებული ვარ. როდის დაბრუნდება, ბატონო?
ქალბატონი მოკვდა. - ვუპასუხე.
აჰ, იმედია, არა! იგი ჩემი საუკეთესო კლიენტი იყო. სამ გინეას მიხდიდა კვირაში მხოლოდ იმისათვის, რომ ამ ოთახში მჯდარიყო ხანდახან.
ხვდებოდა აქ ვინმეს? - ვკითხე, მაგრამ ქალმა დამარწმუნა, რომ ასე არ იყო, რომ მარტო მოდიოდა და არავის ხვდებოდა.
მაშინ რა ოხრობას აკეთებდა აქ? - წამოვიყვირე.
ის უბრალოდ იჯდა, წიგნს კითხულობდა, ხან ჩაის სვამდა, ბატონო. - მიპასუხა.
მე არ ვიცოდი რა მეთქვა. ქალს ფული ვაჩუქე და წამოვედი. ახლა კი მითხარი, რას ნიშნავს ყოველივე ეს? გჯერა, რომ ქალმა სიმართლე მითხრა?
მჯერა.
მაშინ რატომ დადიოდა ქალბატონი ოლროი იქ?
ძვირფასო ჯერალდ, - ვუპასუხე. - ლედი ოლროი გასაიდუმლოების მანიით დაავადებული ქალი იყო. ქირაობდა ოთახებს იმ სიამოვნებისთვის, რომ პირბადე აფარებულს იქ ევლო და თავი გმირად წარმოედგინა. მას ყველაფრის გაიდუმალების ვნება ჰქონდა, მაგრამ საკუთრივ იგი იყო სფინქსი გამოცანის გარეშე.
ნამდვილად ასე ფიქრობ?
დარწმუნებული ვარ. - ვუპასუხე.
მან ამოიღო მოვერცხლილი კოლოფი, გახსნა და ფოტოს დააკვირდა.
ნუთუ? - ძლივს წარმოთქვა ბოლოს.
ოსკარ ვაილდი - Oscar Wilde
