მოგზაურობის შესახებ
აქ უთვალავი ჩანჩქერია; მთის წყაროები
ელვის სისწრაფით ეშვებიან ზღვის შესართავთან,
და ქედებზე უამრავი ღრუბლის ზეწოლას რომ ვერ უძლებენ
შხეფების ფრქვევით გადმოდიან კალაპოტიდან
ჩვენ თვალწინ წამის მეასედში ჩანჩქერებად გარდასახულნი.
მანამდე კი ვიდრე წვეთები, ცრემლის ლაქებად მოციმციმე წვრილი ჭავლები,
წყალუხვ ჩანჩქერად გადაიქცევა
ერთი ან ორი საუკუნე მაინც გაივლის
(აქ საერთოდ, ამ სიჩქარით გადის დრო-ჟამი).
მაგრამ თუკი ღრუბლები და ნაკადულები მთა-ბარის მოვლას, მოგზაურობას
არ მოიშლიან, მთები მალე დაემსგავსება
შლამითა და მოლუსკებით ჩამოძენძილ
გადმობრუნებულ გემის ტრიუმებს.
დავფიქრდეთ უკან, შინისაკენ, მიმავალ გზაზე.
ნეტავ, საერთოდ, ხომ არ სჯობდა სახლში დარჩენა,
ამ სანახების მხოლოდ ფიქრში მონახულება?
მაშინ, ამ წესით, ნეტავ ახლა სად ვიქნებოდით?
საკითხავია, სწორად ვიქცევით, თეატრებს შორის ამ ყველაზე გრძნეულ თეატრში
ჩვენთვის უცნობი მსახიობების თამაშს რომ ვუმზერთ?
ან რა ბავშვური მოუთმენლობა შეგვიპყრობს ხოლმე,
ვიდრე სხეულში სული გვიდგას, მზად რომ ვართ მოვწყდეთ
ნაცნობ ადგილებს, მხოლოდ იმიტომ,
მზეს შევხედოთ მეორე მხრიდან?
მივეშურებით მსოფლიოში ყველაზე ციცქნა მწვანე კოლიბრის სანახავად,
ან დავაცხრებით გარდასულ დროის რომელიმე ქვის ნაგებობას,
რომელიც ყველა მხრიდან იდუმალი და აუხსნელია,
და რომელსაც არ დაკლებია მნახველი და შემფასებელი,
თან ყველა ჯერზე, ყველა ნახვაზე ერთნაირად მშვენიერია;
ან დანაშაულს ხომ არ ჩავდივართ,
როცა ვოცნებობთ ოცნებებზე
და საერთოდ, ოცნება რომ გვაქვს?
ნუთუ დავტოვეთ სადმე სივრცე
ერთი რიგითი, ჯერ ისევ თბილი, კალთებაკეცილი მზის ჩასასვლელად?
სინამდვილეში დანაშაული ის იქნებოდა,
არ მოგვეხედა ამ გზის გასწვრივ ჩარიგებული ხეებისათვის,
საკუთარ თავს რომ აჭარბებენ სილამაზეში
და ვარდისფერით შემოსილი კეთილშობილი მიმებივით
ნიშანს გვაძლევენ მწვანე ხელებით.
სამწუხარო ის იქნებოდა, საწვავისათვის შეჩერებულებს
არ გაგვეგონა დაცალებული ხის ქოშების
მოურიდებელი ბაკუნის ხმა
ნაღვლიანი, ორნოტიანი ხის მელოდია
ბენზინგასამართის გაქონილი იატაკიდან.
(სხვა ქვეყანაში შეამოწმებდნენ და ქოშების თითოეულ წყვილს
ერთნაირ გუდრონის ძირს გაუკეთებდნენ ხმის დასახშობად).
ის იქნებოდა სამწუხარო, არ მოგვესმინა
მეორე, ნაკლებპრიმიტიული მუსიკა იქვე
გადატეხილ ბენზინსაქაჩზე შეფრენილი ჩასუქებული რუხი ჩიტისა
იეზუიტურ ბაროკოთი ბამბუკისაგან ნაგებ ტაძარში,
რომლის ნიშანი სამი სამრეკლო და ხუთი დიდი ვერცხლის ჯვარია.
დიახ, საწყენი იქნებოდა რომ არ გვეფიქრა
ბუნდოვნად და ზედაპირულად,
იმის შესახებ, ასწლეულთა განმავლობაში
რა კავშირი შეიძლებოდა გაბმულიყო
ხის მოუხეშავ ფეხსაცმელსა და ხის გალიებში გამომწყვდეულ
პრეტენზიულ და თან მოთოკილ, ოცნებებს შორის.
და სამწუხარო იქნებოდა, არ შეგვესწავლა ისტორია
მომღერალ ჩიტთა გალიების ძლივსშესამჩნევი ხელწერის კვალზე;
და კიდევ ის, რომ მოსმენილი არ გვქონდეს წვიმა,
ასე რომ გავს პოლიტიკოსთა მწვავე გამოსვლებს
ორსაათიან ორატორიის შემდეგ უეცრად ჩამომდგარი დუმილის წამით,
როცა მოგზაური კალამს იღებს და რვეულში იწერს:
"ნუთუ მხოლოდ წარმოსახვის ნაკლებობაა, რაც გვაიძულებს
ვიმოგზაუროთ წარმოსახულ გრძედ-განედებზე
იმის მაგივრად, რომ უბრალოდ, სახლებში დავრჩეთ?
თუ დავიჯეროთ, რომ პასკალი ოდნავ სცდებოდა,
როცა ამბობდა, რომ ყველაფერს შინ ყოფნა სჯობდა?
კონტინენტია, ქალაქია, ქვეყანა თუ ნაცნობების წრე
არსად არ არის არჩევანი თავისუფალი.
აქ თუ იქ? არა, არსად. მართლაც, ხომ არ სჯობდა სახლში დარჩენა,
ეს სახლი სადაც არ უნდა იყოს?"
ყურე
(საკუთარ დაბადების დღეზე)
ზღვის მიქცევისას რა საოცრად კამკამებს წყალი!
ახლაც ასეა, წყლის ზედაპირზე ამოჩრილი მარლინების დაკბილული ფარფლები ბრწყინავს;
მშრალი ნავები გროვებად ყრია, როგორც ასანთის ღერები – ყუთში;
იმის მაგიერ, ყურემ წყალი რომ შეიწოვოს, პირიქით ხდება -
ზღვა ისრუტავს ირგვლივ ყველაფერს, მაგრამ რატომღაც არ ასველებს არაფერს წყალი.
გაზის ფერი ისე გამკრთალდა, თითქმის აღარ ჩანს,
თუმცა მისკენ თუ შეტრიალდება, კაცს შეუძლია ეს ფერი იგრძნოს,
და ეს კაცი რომ ბოდლერი* იყოს, ყურს მიუგდებდა გაზის ალის ფერს -
დატრიალებულს მარიმბას ხმებად.
ჟანგისფერი პატარა დრაგა დოკის ბოლოში ისევ ერთობა გაცვეთილი კასტანეტებით;
უჩვეულო ზომისანი ჩანან ჩიტები. ამ უცნაურ გაზს
თავგამეტებით ეხეთქებიან დიდი ვარხვები და მეჩვენება, რომ ისინი წერაქვებს გვანან -
ამ იარაღით იშვიათად მოიპოვებენ იმას, რასაც მისი დახმარებით ეძებენ ხოლმე;
ხალისიანი ფრთების ფართქუნით ჯერ ისწრაფვიან გაზის ალისკენ,
მერე კი სიმწრით გაურბიან ფრთებდათუთქულნი.
სხვა ჩიტები კი მეომრებივით შეუპოვარი შავ-თეთრი ფერის ფრინველები
ირაოს კრავენ უხილავი სქემის მიხედვით:
მაკრატლებივით შლიან კუდებს, მერე წელავენ ავქაშივით მანამდე, სანამ
მეტისმეტი დაჭიმულობით ზამბარასავით დაეკლაკნებათ.
ყურეში მწკრივად შემოდიან სათადარიგო, შედარებით მომცრო ნავები,
თითქოს გეში აუღიათ მაძებრებივით არხის ნაგვით დამძიმებულებს:
ნაძვისხესავით აუსხამთ ტანზე საანკესე კაუჭები, სათამაშო ჩხირები და
პარაზიტების ბუშტუკები.
დოკის გასწვრივ მავთულხლართებით საქათმისათვის ადგილია შემოღობილი,
ხოლო მის შიგნით თოკზე შრება სახნისივით ალესილი ზვიგენების ლურჯი კუდები -
ჩინელების რესტორნისათვის.
პატარა, თეთრი კანჯოები ერთმანეთზეა ახორხლილი -
ზოგი გვერდულად მიგდებულა,ზოგი პირაღმა,ზოგიც ცხვირით ჩასობილა მთელ ამ გროვაში,წაუკითხავად დახეულ და უპასუხო წერილებს ჰგვანან,
ისევ ატყვიათ უკანასკნელად გადავლილი უძლიერესი შტორმის კვალი.
საკითხავია, საერთოდ თუ გადარჩებიან განადგურებას?!
ძველისძველი წერილებით მოფენილია მთელი ყურე;
ბუყ-ბუყ-ბუყ - ისევ მიაპობს ნაგავს ჟანგისფერი პატარა დრაგა
და ამოაქვს წყლის ზედაპირზე მარლინების ცხიმიანი ყბების ნარჩენი.
მონოტონური მოძრაობებით , - ასე კეთდება ამ ყურეში ყველა ჯურის შავი საქმე, -
დამღლელი, მაგრამ ხალისიანი.
თევზი
მე ერთხელ თევზი დავიჭირე უზარმაზარი
და ნავის გვერდით ჩამოვკიდე
წყლიდან ნახევრად ამოყვანილი.
ჩემი ანკესის ბასრი კაუჭი
ღრმად ჩასობოდა პირის კუთხეში.
არც კი უცდია გაბრძოლება,
მას საერთოდ არ უცდია თავის დაღწევა;
ეკიდა, როგორც მობუყბუყე უძრავი მასა,
შეუხედავი, დაბეგვილი
და ბებერი. ტანზე აქა-იქ
ნაკუწებად ეკიდა კანი
მოძველებული ყავისფერი შპალიერივით.
და ეს კანიც სავსე იყო მუქი ლაქებით
ვარდის ნაყშებით მოხატული შპალიერივით.
დაკონკილიყო მოლუსკებით
მშვენიერი ბაფთებით კირის,
დაფუსფუსებდნენ მის სხეულზე
თეთრი მატლები,
ქვემოთ დასთრევდა წყალმცენარის
რამდენიმე მწვანე ნაფლეთი.
და ვიდრე მისი ლაყუჩები ისუნთქავდნენ
საზარელ ჟანგბადს,
(მისი ნედლი და სისხლშემხმარი ლაყუჩები,
რომლებიც თურმე მჭრელია მწარედ),
წარმოვიდგინე მისი ხორცი, მკვრივი და თეთრი,
ფრთის ბუმბულივით მჭიდროდ ნაგები;
მისი დიდი და პატარა ძვლები,
იმ შავ-წითელი ნაწლავების
შთამბეჭდავი სლიკინა გარსი,
და ვარდისფერი მცურავი ბუშტი
იორდასალამის ვეება ყვავილი.
მერე თვალებზე დავაკვირდი:
ჩემზე დიდი თვალები ჰქონდა
მოყვითალო და გადმოკარკლული,
გაშეშებული ფერადი გარსი
მათ გადაკვროდა, როგორც ფოლგა,
და თვალის კაკლებს
დაორთქლილი ლინზის მიღმა ხედავდი თითქოს.
თვალები ოდნავ შეატრიალა,
არა იმიტომ, რომ მე უკეთ დავკვირვებოდი,
ეს იყო საგნის ბუნებრივი რეაქცია
ლტოლვა სინათლის მიმართულებით.
მე მოვიხიბლე მისი პირქუში
სახით და ყბების მოყვანილობით.
შემდეგ შევნიშნე, რომ ქვედა ტუჩზე
(თუ შეიძლება ეწოდოს ტუჩი
სველ და საშიშ, იარაღისმაგვარ კიდეებს)
ეკიდა ძველი ანკესის ძუის
ოთხი-ხუთი მოკლე ნაფლეთი,
და სამუდამოდ ჩაზრდოდა ხორცში
ხუთი დიდი ბასრი კაუჭი.
მოჩანდა მწვანე ძუის ნაფლეთიც,
ბოლოში ძლიერ ჩამოძენძილი
(აქ, ალბათ, მაშინ თევზმა გაწყვიტა);
მოჩანდა ორი მსხვილი ნაძენძი,
და მესამეც შავი და წვრილი,
ზამბარასავით დაგრეხილი ხახუნით და დაჭიმულობით,
ჩანს, ბოლოს, როცა ეს ძაფიც გაწყდა
თევზი აშკარა სიკვდილს დაუძვრა.
ხუთი კაუჭი ხუთი მედალი
დამაგრებული გახუნებულ ბაფთებზე, ხუთი
ნაფლეთი ძუის სიბრძნის ნიშანი
ჩამოშვებოდა მტკივანი ყბიდან.
მე შევყურებდი, შევყურებდი
და ფსკერიდან მოაჯირამდე
გამარჯვების ჟინმა აავსო
ნაქირავები პატარა ნავი.
ბენზინის გუბე ჟანგიანი ძრავის გარშემო
ცისარტყელად გარდაისახა
და იგრძნობოდა გამარჯვება
ნარინჯისფრად დაჟანგებულ სახაპელებში,
მზისგან დაღარულ სანიჩბეებში,
მათზე ჯაჭვებით მიბმულ ნიჩბებში . . .
ყველაფერი გაითქვიფა ცისარტყელაში,
ცისარტყელაში, ცისარტყელაში!
და მე გავუშვი თევზი.
დაკარგვის ხელოვნება
ძნელი არ არის დაკარგვაში დახელოვნება;
დაკარგვის ბედი თან დაჰყვება უამრავ საგანს,
რომელთა კლება ჯერ არ ნიშნავს უბედურებას.
თითქმის ყოველდღე ვკარგავთ რამეს და დაგვაქვს სევდა
დაკარგული გასაღების თუ უქმად ჩავლილი წუთების გამო.
ძნელი არ არის დაკარგვაში დახელოვნება.
თანდათან ვიძენთ უფრო შორს, უფრო სწრაფად დაკარგვის ჩვევას. ეს ეხება:
სხვადასხვა ადგილს, სახელსა თუ სამოგზაუროდ მონიშნულ
სივრცეს, თუმცა ასეთებს არ მოჰყვება უბედურება.
დავკარგე დედის სახსოვარი მაჯის საათი და ამას მოჰყვა
უსაყვარლესი სამი სახლიდან ერთის დაკარგვა.
არ არის ძნელი დაკარგვაში დახელოვნება.
დავკარგე ორი მშვენიერი, მყუდრო ქალაქი. და, უფრო მეტიც,
ჩემი კუთვნილი სამეფოები, ორი მდინარე და კონტინენტი.
მონატრება მკლავს, მაგრამ არ არის ეს ყოველივე უბედურება.
- შენი დაკარგვაც (ხუმარა ტონი მე შენს ხმაში დღემდე
მიყვარს) მოვახერხე, არ მოგატყუებ. ცხადი ერთია:
დაკარგვა სულაც არ ყოფილა ძნელი ხელობა,
თუმც შეიძლება (აღიარე, რომ შეიძლება!) დაემსგავსოს უბედურებას.
"არილი", 2001
ბენზინგასამართი სადგური
აი, ისიც - ჭუჭყიანი
ბენზინგასამართი:
ნავთით გაჟღენთილი, გაზინტლული,
შემაძრწუნებელ შავ სიბლანტედ
გადაქცეული;
ფრთხილად იყავი, არ გაბედო ასანთის გაკვრა.
მამას აცვია გაპოხილი, ნავთით დასვრილი
უნიფორმა - სასაცილო ჩასაცმელია,
თან შიგნიდან მკლავებზე ფხაჭნის;
მას ეხმარება დაუზარელი, ცოტა თავხედი და ავყია
ვაჟიშვილების მთელი არმია.
(ეს საოჯახო სადგურია).
მამაც, შვილებიც თხემით ტერფამდე ჭუჭყისაგან გაშავებულან.
ნუთუ ყველანი ერთად ცხოვრობენ
აქ, ამ სადგურზე?
ბენზინსაქაჩებს უკან, წინკარში,
დამტვრეული ავეჯი მოჩანს, – ცხიმის ლაქებით.
მოწნულ ტახტზე ჭუჭყიანი
ძაღლი ისვენებს, –
სრული კომფორტით.
აქ, ტაბურეტზე გადაფარებულ
(ტაბურეტიც ავეჯს ეკუთვნის),
გახუნებულ დიდ ტილოზე
დაგდებული რამდენიმე კომიქსის წიგნი
არის დასტური, რომ ფერები
ბუნებაში ჯერ არ გამქრალა. გვერდით კი
ჰყვავის ბეგონია, ბუსუსიანი.
საიდან მოხვდა ეს მცენარე
აქ, ამ ბენზინის საუფლოში?
რა შუაშია ტაბურეტი?
ან ეს ტილო ვინ მოიტანა? –
(მოქარგული გვირილების ფორმის გვირისტით,
დამშვენებული ზიზილებით, როგორც შევნიშნე,
და ნაცრისფერი არშიებით დამძიმებული).
ამ გვირილებსა და ზიზილებს ვიღაც ქარგავდა,
ვიღაც ახლაც რწყავს ბეგონიას,
ან, შეიძლება საწვავს უსხამს, ზუსტად არ ვიცი. ვიღაცამ
რიგში ჩაალაგა ბენზინით სავსე ბიდონები,
რომლებიც ნაზად ეუბნებიან
ნერვებდაჭიმულ ავტომობილებს:
ასეა-ასეა-ასეა ესო.
ვიღაცას უყვარს ყველა ჩვენგანი.
სასწაულია, გაგვეღვიძოს ორივეს ერთად
სასწაულია, გაგვეღვიძოს ორივეს ერთად
და შემოგვესმას სახურავიდან უცაბედად წამოსული
წვიმის ხმაური; სასწაულია, შევიგრძნობდეთ კამკამა ჰაერს,
რომელიც თითქოს ელექტრობამ დამუხტა განგებ
ცაზე გაჭიმულ მავთულების შავი ხლართიდან.
სახლის სახურავს წვიმა ასველებს,
ქვემოთ კი - კოცნა ასხივებს ნათელს.
ელექტროშტორმი ჩადგება თუ ამოვარდება,
გამოგვაღვიძებს დამუხტული ჰაერის ჩხვლეტა,
ახლა მეხი რომ სახლს დაეცეს, ერთიანად ჩამოიქცევა
ოთხცისფერჩინურბურთიანი სახურავიდან –
და დაფარავდა ნამსხვრევები გზებს ჩვენ გარშემო.
სიზმარეულნი წარმოვიდგენთ, როგორ აიტანს
ელვის გალია ჩვენს სახლს ჰაერში
და საყურებლად ეს იქნება უფრო საამო, ვიდრე - საშიში.
და იმ მარტივი თვალთახედვიდან
(რასაც გაუჩენს კაცს ღამე და გულაღმა წოლა),
ამსამყაროში შეიძლება ყველაფერი შეიცვალოს ძალზე ადვილად,
რადგან ყოველთვის იარსებებს შავი ელექტრომავთულების
შერხევის საფრთხე. უმტკივნეულოდ შეიცვლება მთელი სამყარო,
ისე უბრალოდ, როგორც ამინდი იცვლება, ანდა მოულოდნელად
იელვებს ცაში. ჩვენ რომ კოცნისთვის გვჭირდება ის დრო,
ძირფესვიანად შეცვლის სამყაროს.
აქ უთვალავი ჩანჩქერია; მთის წყაროები
ელვის სისწრაფით ეშვებიან ზღვის შესართავთან,
და ქედებზე უამრავი ღრუბლის ზეწოლას რომ ვერ უძლებენ
შხეფების ფრქვევით გადმოდიან კალაპოტიდან
ჩვენ თვალწინ წამის მეასედში ჩანჩქერებად გარდასახულნი.
მანამდე კი ვიდრე წვეთები, ცრემლის ლაქებად მოციმციმე წვრილი ჭავლები,
წყალუხვ ჩანჩქერად გადაიქცევა
ერთი ან ორი საუკუნე მაინც გაივლის
(აქ საერთოდ, ამ სიჩქარით გადის დრო-ჟამი).
მაგრამ თუკი ღრუბლები და ნაკადულები მთა-ბარის მოვლას, მოგზაურობას
არ მოიშლიან, მთები მალე დაემსგავსება
შლამითა და მოლუსკებით ჩამოძენძილ
გადმობრუნებულ გემის ტრიუმებს.
დავფიქრდეთ უკან, შინისაკენ, მიმავალ გზაზე.
ნეტავ, საერთოდ, ხომ არ სჯობდა სახლში დარჩენა,
ამ სანახების მხოლოდ ფიქრში მონახულება?
მაშინ, ამ წესით, ნეტავ ახლა სად ვიქნებოდით?
საკითხავია, სწორად ვიქცევით, თეატრებს შორის ამ ყველაზე გრძნეულ თეატრში
ჩვენთვის უცნობი მსახიობების თამაშს რომ ვუმზერთ?
ან რა ბავშვური მოუთმენლობა შეგვიპყრობს ხოლმე,
ვიდრე სხეულში სული გვიდგას, მზად რომ ვართ მოვწყდეთ
ნაცნობ ადგილებს, მხოლოდ იმიტომ,
მზეს შევხედოთ მეორე მხრიდან?
მივეშურებით მსოფლიოში ყველაზე ციცქნა მწვანე კოლიბრის სანახავად,
ან დავაცხრებით გარდასულ დროის რომელიმე ქვის ნაგებობას,
რომელიც ყველა მხრიდან იდუმალი და აუხსნელია,
და რომელსაც არ დაკლებია მნახველი და შემფასებელი,
თან ყველა ჯერზე, ყველა ნახვაზე ერთნაირად მშვენიერია;
ან დანაშაულს ხომ არ ჩავდივართ,
როცა ვოცნებობთ ოცნებებზე
და საერთოდ, ოცნება რომ გვაქვს?
ნუთუ დავტოვეთ სადმე სივრცე
ერთი რიგითი, ჯერ ისევ თბილი, კალთებაკეცილი მზის ჩასასვლელად?
სინამდვილეში დანაშაული ის იქნებოდა,
არ მოგვეხედა ამ გზის გასწვრივ ჩარიგებული ხეებისათვის,
საკუთარ თავს რომ აჭარბებენ სილამაზეში
და ვარდისფერით შემოსილი კეთილშობილი მიმებივით
ნიშანს გვაძლევენ მწვანე ხელებით.
სამწუხარო ის იქნებოდა, საწვავისათვის შეჩერებულებს
არ გაგვეგონა დაცალებული ხის ქოშების
მოურიდებელი ბაკუნის ხმა
ნაღვლიანი, ორნოტიანი ხის მელოდია
ბენზინგასამართის გაქონილი იატაკიდან.
(სხვა ქვეყანაში შეამოწმებდნენ და ქოშების თითოეულ წყვილს
ერთნაირ გუდრონის ძირს გაუკეთებდნენ ხმის დასახშობად).
ის იქნებოდა სამწუხარო, არ მოგვესმინა
მეორე, ნაკლებპრიმიტიული მუსიკა იქვე
გადატეხილ ბენზინსაქაჩზე შეფრენილი ჩასუქებული რუხი ჩიტისა
იეზუიტურ ბაროკოთი ბამბუკისაგან ნაგებ ტაძარში,
რომლის ნიშანი სამი სამრეკლო და ხუთი დიდი ვერცხლის ჯვარია.
დიახ, საწყენი იქნებოდა რომ არ გვეფიქრა
ბუნდოვნად და ზედაპირულად,
იმის შესახებ, ასწლეულთა განმავლობაში
რა კავშირი შეიძლებოდა გაბმულიყო
ხის მოუხეშავ ფეხსაცმელსა და ხის გალიებში გამომწყვდეულ
პრეტენზიულ და თან მოთოკილ, ოცნებებს შორის.
და სამწუხარო იქნებოდა, არ შეგვესწავლა ისტორია
მომღერალ ჩიტთა გალიების ძლივსშესამჩნევი ხელწერის კვალზე;
და კიდევ ის, რომ მოსმენილი არ გვქონდეს წვიმა,
ასე რომ გავს პოლიტიკოსთა მწვავე გამოსვლებს
ორსაათიან ორატორიის შემდეგ უეცრად ჩამომდგარი დუმილის წამით,
როცა მოგზაური კალამს იღებს და რვეულში იწერს:
"ნუთუ მხოლოდ წარმოსახვის ნაკლებობაა, რაც გვაიძულებს
ვიმოგზაუროთ წარმოსახულ გრძედ-განედებზე
იმის მაგივრად, რომ უბრალოდ, სახლებში დავრჩეთ?
თუ დავიჯეროთ, რომ პასკალი ოდნავ სცდებოდა,
როცა ამბობდა, რომ ყველაფერს შინ ყოფნა სჯობდა?
კონტინენტია, ქალაქია, ქვეყანა თუ ნაცნობების წრე
არსად არ არის არჩევანი თავისუფალი.
აქ თუ იქ? არა, არსად. მართლაც, ხომ არ სჯობდა სახლში დარჩენა,
ეს სახლი სადაც არ უნდა იყოს?"
ყურე
(საკუთარ დაბადების დღეზე)
ზღვის მიქცევისას რა საოცრად კამკამებს წყალი!
ახლაც ასეა, წყლის ზედაპირზე ამოჩრილი მარლინების დაკბილული ფარფლები ბრწყინავს;
მშრალი ნავები გროვებად ყრია, როგორც ასანთის ღერები – ყუთში;
იმის მაგიერ, ყურემ წყალი რომ შეიწოვოს, პირიქით ხდება -
ზღვა ისრუტავს ირგვლივ ყველაფერს, მაგრამ რატომღაც არ ასველებს არაფერს წყალი.
გაზის ფერი ისე გამკრთალდა, თითქმის აღარ ჩანს,
თუმცა მისკენ თუ შეტრიალდება, კაცს შეუძლია ეს ფერი იგრძნოს,
და ეს კაცი რომ ბოდლერი* იყოს, ყურს მიუგდებდა გაზის ალის ფერს -
დატრიალებულს მარიმბას ხმებად.
ჟანგისფერი პატარა დრაგა დოკის ბოლოში ისევ ერთობა გაცვეთილი კასტანეტებით;
უჩვეულო ზომისანი ჩანან ჩიტები. ამ უცნაურ გაზს
თავგამეტებით ეხეთქებიან დიდი ვარხვები და მეჩვენება, რომ ისინი წერაქვებს გვანან -
ამ იარაღით იშვიათად მოიპოვებენ იმას, რასაც მისი დახმარებით ეძებენ ხოლმე;
ხალისიანი ფრთების ფართქუნით ჯერ ისწრაფვიან გაზის ალისკენ,
მერე კი სიმწრით გაურბიან ფრთებდათუთქულნი.
სხვა ჩიტები კი მეომრებივით შეუპოვარი შავ-თეთრი ფერის ფრინველები
ირაოს კრავენ უხილავი სქემის მიხედვით:
მაკრატლებივით შლიან კუდებს, მერე წელავენ ავქაშივით მანამდე, სანამ
მეტისმეტი დაჭიმულობით ზამბარასავით დაეკლაკნებათ.
ყურეში მწკრივად შემოდიან სათადარიგო, შედარებით მომცრო ნავები,
თითქოს გეში აუღიათ მაძებრებივით არხის ნაგვით დამძიმებულებს:
ნაძვისხესავით აუსხამთ ტანზე საანკესე კაუჭები, სათამაშო ჩხირები და
პარაზიტების ბუშტუკები.
დოკის გასწვრივ მავთულხლართებით საქათმისათვის ადგილია შემოღობილი,
ხოლო მის შიგნით თოკზე შრება სახნისივით ალესილი ზვიგენების ლურჯი კუდები -
ჩინელების რესტორნისათვის.
პატარა, თეთრი კანჯოები ერთმანეთზეა ახორხლილი -
ზოგი გვერდულად მიგდებულა,ზოგი პირაღმა,ზოგიც ცხვირით ჩასობილა მთელ ამ გროვაში,წაუკითხავად დახეულ და უპასუხო წერილებს ჰგვანან,
ისევ ატყვიათ უკანასკნელად გადავლილი უძლიერესი შტორმის კვალი.
საკითხავია, საერთოდ თუ გადარჩებიან განადგურებას?!
ძველისძველი წერილებით მოფენილია მთელი ყურე;
ბუყ-ბუყ-ბუყ - ისევ მიაპობს ნაგავს ჟანგისფერი პატარა დრაგა
და ამოაქვს წყლის ზედაპირზე მარლინების ცხიმიანი ყბების ნარჩენი.
მონოტონური მოძრაობებით , - ასე კეთდება ამ ყურეში ყველა ჯურის შავი საქმე, -
დამღლელი, მაგრამ ხალისიანი.
თევზი
მე ერთხელ თევზი დავიჭირე უზარმაზარი
და ნავის გვერდით ჩამოვკიდე
წყლიდან ნახევრად ამოყვანილი.
ჩემი ანკესის ბასრი კაუჭი
ღრმად ჩასობოდა პირის კუთხეში.
არც კი უცდია გაბრძოლება,
მას საერთოდ არ უცდია თავის დაღწევა;
ეკიდა, როგორც მობუყბუყე უძრავი მასა,
შეუხედავი, დაბეგვილი
და ბებერი. ტანზე აქა-იქ
ნაკუწებად ეკიდა კანი
მოძველებული ყავისფერი შპალიერივით.
და ეს კანიც სავსე იყო მუქი ლაქებით
ვარდის ნაყშებით მოხატული შპალიერივით.
დაკონკილიყო მოლუსკებით
მშვენიერი ბაფთებით კირის,
დაფუსფუსებდნენ მის სხეულზე
თეთრი მატლები,
ქვემოთ დასთრევდა წყალმცენარის
რამდენიმე მწვანე ნაფლეთი.
და ვიდრე მისი ლაყუჩები ისუნთქავდნენ
საზარელ ჟანგბადს,
(მისი ნედლი და სისხლშემხმარი ლაყუჩები,
რომლებიც თურმე მჭრელია მწარედ),
წარმოვიდგინე მისი ხორცი, მკვრივი და თეთრი,
ფრთის ბუმბულივით მჭიდროდ ნაგები;
მისი დიდი და პატარა ძვლები,
იმ შავ-წითელი ნაწლავების
შთამბეჭდავი სლიკინა გარსი,
და ვარდისფერი მცურავი ბუშტი
იორდასალამის ვეება ყვავილი.
მერე თვალებზე დავაკვირდი:
ჩემზე დიდი თვალები ჰქონდა
მოყვითალო და გადმოკარკლული,
გაშეშებული ფერადი გარსი
მათ გადაკვროდა, როგორც ფოლგა,
და თვალის კაკლებს
დაორთქლილი ლინზის მიღმა ხედავდი თითქოს.
თვალები ოდნავ შეატრიალა,
არა იმიტომ, რომ მე უკეთ დავკვირვებოდი,
ეს იყო საგნის ბუნებრივი რეაქცია
ლტოლვა სინათლის მიმართულებით.
მე მოვიხიბლე მისი პირქუში
სახით და ყბების მოყვანილობით.
შემდეგ შევნიშნე, რომ ქვედა ტუჩზე
(თუ შეიძლება ეწოდოს ტუჩი
სველ და საშიშ, იარაღისმაგვარ კიდეებს)
ეკიდა ძველი ანკესის ძუის
ოთხი-ხუთი მოკლე ნაფლეთი,
და სამუდამოდ ჩაზრდოდა ხორცში
ხუთი დიდი ბასრი კაუჭი.
მოჩანდა მწვანე ძუის ნაფლეთიც,
ბოლოში ძლიერ ჩამოძენძილი
(აქ, ალბათ, მაშინ თევზმა გაწყვიტა);
მოჩანდა ორი მსხვილი ნაძენძი,
და მესამეც შავი და წვრილი,
ზამბარასავით დაგრეხილი ხახუნით და დაჭიმულობით,
ჩანს, ბოლოს, როცა ეს ძაფიც გაწყდა
თევზი აშკარა სიკვდილს დაუძვრა.
ხუთი კაუჭი ხუთი მედალი
დამაგრებული გახუნებულ ბაფთებზე, ხუთი
ნაფლეთი ძუის სიბრძნის ნიშანი
ჩამოშვებოდა მტკივანი ყბიდან.
მე შევყურებდი, შევყურებდი
და ფსკერიდან მოაჯირამდე
გამარჯვების ჟინმა აავსო
ნაქირავები პატარა ნავი.
ბენზინის გუბე ჟანგიანი ძრავის გარშემო
ცისარტყელად გარდაისახა
და იგრძნობოდა გამარჯვება
ნარინჯისფრად დაჟანგებულ სახაპელებში,
მზისგან დაღარულ სანიჩბეებში,
მათზე ჯაჭვებით მიბმულ ნიჩბებში . . .
ყველაფერი გაითქვიფა ცისარტყელაში,
ცისარტყელაში, ცისარტყელაში!
და მე გავუშვი თევზი.
დაკარგვის ხელოვნება
ძნელი არ არის დაკარგვაში დახელოვნება;
დაკარგვის ბედი თან დაჰყვება უამრავ საგანს,
რომელთა კლება ჯერ არ ნიშნავს უბედურებას.
თითქმის ყოველდღე ვკარგავთ რამეს და დაგვაქვს სევდა
დაკარგული გასაღების თუ უქმად ჩავლილი წუთების გამო.
ძნელი არ არის დაკარგვაში დახელოვნება.
თანდათან ვიძენთ უფრო შორს, უფრო სწრაფად დაკარგვის ჩვევას. ეს ეხება:
სხვადასხვა ადგილს, სახელსა თუ სამოგზაუროდ მონიშნულ
სივრცეს, თუმცა ასეთებს არ მოჰყვება უბედურება.
დავკარგე დედის სახსოვარი მაჯის საათი და ამას მოჰყვა
უსაყვარლესი სამი სახლიდან ერთის დაკარგვა.
არ არის ძნელი დაკარგვაში დახელოვნება.
დავკარგე ორი მშვენიერი, მყუდრო ქალაქი. და, უფრო მეტიც,
ჩემი კუთვნილი სამეფოები, ორი მდინარე და კონტინენტი.
მონატრება მკლავს, მაგრამ არ არის ეს ყოველივე უბედურება.
- შენი დაკარგვაც (ხუმარა ტონი მე შენს ხმაში დღემდე
მიყვარს) მოვახერხე, არ მოგატყუებ. ცხადი ერთია:
დაკარგვა სულაც არ ყოფილა ძნელი ხელობა,
თუმც შეიძლება (აღიარე, რომ შეიძლება!) დაემსგავსოს უბედურებას.
"არილი", 2001
ბენზინგასამართი სადგური
აი, ისიც - ჭუჭყიანი
ბენზინგასამართი:
ნავთით გაჟღენთილი, გაზინტლული,
შემაძრწუნებელ შავ სიბლანტედ
გადაქცეული;
ფრთხილად იყავი, არ გაბედო ასანთის გაკვრა.
მამას აცვია გაპოხილი, ნავთით დასვრილი
უნიფორმა - სასაცილო ჩასაცმელია,
თან შიგნიდან მკლავებზე ფხაჭნის;
მას ეხმარება დაუზარელი, ცოტა თავხედი და ავყია
ვაჟიშვილების მთელი არმია.
(ეს საოჯახო სადგურია).
მამაც, შვილებიც თხემით ტერფამდე ჭუჭყისაგან გაშავებულან.
ნუთუ ყველანი ერთად ცხოვრობენ
აქ, ამ სადგურზე?
ბენზინსაქაჩებს უკან, წინკარში,
დამტვრეული ავეჯი მოჩანს, – ცხიმის ლაქებით.
მოწნულ ტახტზე ჭუჭყიანი
ძაღლი ისვენებს, –
სრული კომფორტით.
აქ, ტაბურეტზე გადაფარებულ
(ტაბურეტიც ავეჯს ეკუთვნის),
გახუნებულ დიდ ტილოზე
დაგდებული რამდენიმე კომიქსის წიგნი
არის დასტური, რომ ფერები
ბუნებაში ჯერ არ გამქრალა. გვერდით კი
ჰყვავის ბეგონია, ბუსუსიანი.
საიდან მოხვდა ეს მცენარე
აქ, ამ ბენზინის საუფლოში?
რა შუაშია ტაბურეტი?
ან ეს ტილო ვინ მოიტანა? –
(მოქარგული გვირილების ფორმის გვირისტით,
დამშვენებული ზიზილებით, როგორც შევნიშნე,
და ნაცრისფერი არშიებით დამძიმებული).
ამ გვირილებსა და ზიზილებს ვიღაც ქარგავდა,
ვიღაც ახლაც რწყავს ბეგონიას,
ან, შეიძლება საწვავს უსხამს, ზუსტად არ ვიცი. ვიღაცამ
რიგში ჩაალაგა ბენზინით სავსე ბიდონები,
რომლებიც ნაზად ეუბნებიან
ნერვებდაჭიმულ ავტომობილებს:
ასეა-ასეა-ასეა ესო.
ვიღაცას უყვარს ყველა ჩვენგანი.
სასწაულია, გაგვეღვიძოს ორივეს ერთად
სასწაულია, გაგვეღვიძოს ორივეს ერთად
და შემოგვესმას სახურავიდან უცაბედად წამოსული
წვიმის ხმაური; სასწაულია, შევიგრძნობდეთ კამკამა ჰაერს,
რომელიც თითქოს ელექტრობამ დამუხტა განგებ
ცაზე გაჭიმულ მავთულების შავი ხლართიდან.
სახლის სახურავს წვიმა ასველებს,
ქვემოთ კი - კოცნა ასხივებს ნათელს.
ელექტროშტორმი ჩადგება თუ ამოვარდება,
გამოგვაღვიძებს დამუხტული ჰაერის ჩხვლეტა,
ახლა მეხი რომ სახლს დაეცეს, ერთიანად ჩამოიქცევა
ოთხცისფერჩინურბურთიანი სახურავიდან –
და დაფარავდა ნამსხვრევები გზებს ჩვენ გარშემო.
სიზმარეულნი წარმოვიდგენთ, როგორ აიტანს
ელვის გალია ჩვენს სახლს ჰაერში
და საყურებლად ეს იქნება უფრო საამო, ვიდრე - საშიში.
და იმ მარტივი თვალთახედვიდან
(რასაც გაუჩენს კაცს ღამე და გულაღმა წოლა),
ამსამყაროში შეიძლება ყველაფერი შეიცვალოს ძალზე ადვილად,
რადგან ყოველთვის იარსებებს შავი ელექტრომავთულების
შერხევის საფრთხე. უმტკივნეულოდ შეიცვლება მთელი სამყარო,
ისე უბრალოდ, როგორც ამინდი იცვლება, ანდა მოულოდნელად
იელვებს ცაში. ჩვენ რომ კოცნისთვის გვჭირდება ის დრო,
ძირფესვიანად შეცვლის სამყაროს.
