ანდაზების ბალადა
იმდენი ალტვეს, გაფოთლეს ძელი,
იმდენი ჩხიბეს, დახარეს პინა,
იმდენი ბერეს, გაცეტდა ბრძენი,
იმდენი კვერეს, დაიმსხვრა რკინა,
იმდენი აშრეს, დაულპათ ხილი,
იმდენი ფიცეს, დაკარგეს ნდობა,
იმდენი კოცნეს, გაგუდეს ჩვილი,
იმდენი უხმეს, მობრუნდა შობა.
იმდენი ფერეს, გალიეს ხმალი,
იმდენი მწყემსეს, გაფანტეს მრევლი,
იმდენი ჩქმიტეს, შვილს ელის ქალი,
იმდენი ვბუქნე, შემხვდება ცრემლი,
იმდენი აზრი, რამდენიც თავი,
იმდენი გმობა, რამდენიც მკობა,
იმდენი ჩასხდა, ჩაინთქა ნავი,
იმდენი უხმეს, მობრუნდა შობა.
იმდენი რეკეს, დაეხშოთ სმენა,
იმდენი კვალეს, წას ალეს კვალი,
იმდენი თმენა, რამდენიც რწმენა,
იმდენი ხვალე, რამდენიც ვალი,
იმდენი ხეხეს, გავარდა ძირი,
იმდენი ქარგეს, მოირღვა ქობა,
იმდენი ჭირი, რამდენსაც ვყვირი,
იმდენი უხმეს, მობრუნდა შობა.
პრინცო, იმდენი აყმუვლეს მგლები,
იმდენი მოძღვრეს, ანატრეს ცხვრობა,
იმდენი ურტყეს, დაბრძენდა შლეგი,
იმდენი უხმეს, მობრუნდა შობა.
ბალადა გარდასული დროის ქალბატონებზე
რომელ მხარეში შთანთქა წყვდიადმა
ფლორა, დიადი რომის მშვენება,
ან თაისი და არქიპიადე
სად გაიტაცეს დროის ცხენებმა;
ან მათი ექო, წყალს რომ მოჰქონდა,
და დაცემული ტბაზე ბინდები,
ან ის სინაზე და ჯადოქრობა?..
სად არის თოვლის შარშანწინდელი?
ან ელოიზა დრომ სად ისროლა,
რომლის მშვენებამ პიერ აბელარს
არგუნა ბედად საჭურისობა
და სიყვარულის სული შთაბერა;
ან დედოფალი სად გაქრა, რომლის
ნებით აქაფდა სენის ზვირთები
და ბურიდანი ისროლეს ტომრით?..
სად არის თოვლი შარშანწინდელი?
დედოფალ ბლანშზე რას იტყვით ნეტავ,
სადღაა მისი ხმა და მაისი.
ან დიდფეხება სად არის ბერტა,
ან არამბურჟის სახლი მაინზე;
ლორენის მკვიდრი სად არის, ჟანა,
რომ აგიზგიზდა მისი დიდების
ცეცხლი რუანში. აღარსად ჩანან...
სად არის თოვლი შარშანწინდელი?
ვერვინ წაუვა, პრინცო გარდუვალს,
ქრება ციმციმიც მარგალიტების
და ვიმეორებთ სოფლის სამდურავს:
სად არის თოვლი შარშანწინდელი?
დამოძღვრის ბალადა
უგნურნი, ტრელნი, წბილნი,
ხელმრუდენი, გზაბრუდენი,
ვინც ადგახართ ცოდვის ბილიკს,
წაღმართისკენ არ ბრუნდებით,
მოდით გონზე, თორემ ვინძლო
სახრჩობელამ გიმასპინძლოთ.
განა ცოტა თქვენთაგანი
სამარცხვინოდ დაისაჯა,
გულში შურით, ხელში დანით
ვინც დააცხრა სხვათა ნაჯაფს.
სანამ გვიყვარს ძმა და თვისი,
ძნელსათმენსაც ვითმენთ მანამ,
თორემ განა ჩვენ არ ვიცით,
დილეგია ეს ქვეყანა.
გზვერავს შლეგი, სად და რა დროს
გეცეს, ყელი გამოგღადროს.
ღმერთს მაშინღა გაიხსენებს,
როცა თოკი ცისკენ ქაჩავს.
ო, რა მწარედ იმტვრევს ხელებს,
ვინც დააცხრა სხვათა ნაჯაფს.
შხამის ლესვა, ყაჩაღობა,
გული ხელით, სული კბილით,
,,არ დამასწრონ”! უნდო ყოფა,
,,არ წამასწრონ”! უნდო ძილი
ნუთუ გვიღირს? ნუთუ გვიღირს
ვამჯობინოთ გმინვა ღიღინს?
არა! ღმერთში დაემტკიცეთ!
სინანული ცრემლი აჯა!
ბოლო-ბოლო, თავში იცემს,
ვინც დააცხრა სხვათა ნაჯაფს.
ვიყოთ მშვიდად, ვიყოთ ძმები,
ისიც გვყოფნის გასაძლები,
იოლ ბრუნავს მართლის გზები,
ონავრისა ღმერთმა ხვანჯა!
ნუ გგონიათ, ასცდეთ ხიფათს,
ია-ვარდი არვინ კრიფა,
ვინც დააცხრა სხვათა ნაჯაფს!
უკუთქმათა ბალადა
ოდენ მშიერი ზის უზრუნველი,
ოდენ კრავები მგლობენ ფარაში,
ოდენ მტერია კეთილმსურველი,
ოდენ მძინარე ფრთხილი დარაჯი,
ოდენ ქატოა კერძო ნუგბარი,
ოდენ მორწმუნე უფლის მგმობელი,
ოდენ ავყია ტკბილმოუბარი,
ოდენ მიჯნური ჭკვადაწყობილი.
ოდენ გამრჯეა ყოვლად მოცლილი,
ოდენ გულფიცხი დინჯი მსმენელი,
ოდენ დევნილი გზდალოცვილი,
ოდენ როსკიპი შეუცდენელი,
ოდენ რეგვენი გულისხმიერი,
ოდენ ბოგანო სუფრით ცნობილი,
ოდენ ალალი ყოვლად ცბიერი,
ოდენ მიჯნური ჭკვადაწყობილი.
ოდენ ზრუნვაა უდარდელობა,
ოდენ სიმორცხვე მრუშის ლირწება,
ოდენ მტოვრობა წმინდა ხელობა,
ოდენ პანღური ღრმა მოწიწება,
ოდენ ტავსლაფი განძი რჩეული,
ოდენ ორპირი ნაღდი ძმობილი,
ოდენ ჯანმრთელი მძიმედ სნეული,
ოდენ მიჯნური ჭკვადაწყობილი.
ვისაც გწყურიათ სიტყვა მართალი,
ისმინეთ ყველამ ჩემი თხრობილი,
იფქლი ნაცარი, თოვლი ღადარი,
ოდენ ჯაბანი გმირად შობილი,
ნატიფი ლექსი გაუმართავი,
ილხის მერემე დიდი სარდალი,
ოდენ მიჯნური ჭკვადაწყობილი
წვრილ თქმათა ბალადა
ვიცი გარჩევა რძისაგან ბუზის,
ვიცი გარჩევა ბზისაგან ქერის,
ვიცი, ვინ კაცი რა საქმეს უზის,
ვიცი, ვინ ჩიტი რა ხმაზე მღერის,
ვიცი თვალადიც, ვიცი ართვალიც,
ვიცი უკმეხიც და კუდქიცინაც,
ვიცი ამ ქვეყნის ტყუილ მართალი,
ჩემი თავისა არა ვიცი რა.
ვიცი ყველა და ყველას გზა-კვალი,
ვიცი, რა ძაფი სად ჩაბურდულა,
ვიცი, რას უხსნის მღვდელს დიაკვანი,
ვიცი, რას ახვევს ქურდი ქურდულად,
ვიცი, ვინ ვისი კრიფა ყურძენი,
ვიცი, ვინ გასხლტა, ვინ ჩაიძირა,
ვიცი ღვინოც და ღვინის ჭურჭელიც,
ჩემი თავისა არა ვიცი რა.
ვიცი ნატვრა და ფასი ნატვრისა,
ვიცი, რისია ქალთა მისნობა,
ვიცი ბეატაც და ბეატრისაც,
ვიცი, რომელი რითი იცნობა,
ვიცი ათასი იწილ-ბიწილო,
ვიცი, ვინ ვისთან იძილღვიძილა,
ვიცი ცრემლი და ცრემლში სიცილი,
ჩემი თავისა არა ვიცი რა.
პრინცო, ვიცი და პასუხსაც მთხოვენ,
ვიცი, საწუთრო მეც შემიწირავს,
ვიცი, სიკვდილი შემუსრავს ყოველს...
ჩემი თავისა არა ვიცი რა.
წყევლის ბალადა
ისე დაემხოს ვერც კი იაზროს,
როგორც ტროაზე მაქვს განაგონი,
ან თავის გზაზე, როგორც იაზონს,
ცეცხლისმფრქვეველი შეხვდეს დრაკონი,
ჯდეს დედალოსის კოშკში და ვარამს
ხარშავდეს გულში, მზის ვერმნახველი,
ცოცხლად აშმორდეს, იობის დარად,
სამშობლოსათვის ავის მზრახველი.
აბესალომებრ, თმით დაეკიდოს,
სენ-ვიქტორივით შეეკრათ ძალით,
ორ დოლაბს შორის გადაეხიდოთ
და ღარისათვის მიეშვათ წყალი,
ვით ნაბუქოდო, პირდახოკილი
დაძრწოდეს, კლავდეს უტყვი ნაღველი,
წვებს დასკდომოდეს, სიმონ მოგვივით,
სამშობლოსათვის ავის მზრახველი.
ტყვეს, თურქთა უღლის ეგრძნოს სიამე,
ტანტალოსივით იტანდეს შიმშილს,
და, როგორც როსმე ოტოვიანეს,
მისსივე განძი ჩაასხან პირში,
ვენუსს ედაღოს ჟინით მდაბალით,
მარსს აღემართოს მასზე მახვილი,
მოესრათ, როგორც სარდანაპალი,
სამშობლოსათვის ავის მზრახველი.
პრინცო, ერთ სანთელს ნურვინ მიუტანს,
წყევლად გარდათქვან მისი სახელი,
წარხდეს და წაწყდეს, როგორც იუდა,
სამშობლოსათვის ავის მზრახველი.
იმდენი ალტვეს, გაფოთლეს ძელი,
იმდენი ჩხიბეს, დახარეს პინა,
იმდენი ბერეს, გაცეტდა ბრძენი,
იმდენი კვერეს, დაიმსხვრა რკინა,
იმდენი აშრეს, დაულპათ ხილი,
იმდენი ფიცეს, დაკარგეს ნდობა,
იმდენი კოცნეს, გაგუდეს ჩვილი,
იმდენი უხმეს, მობრუნდა შობა.
იმდენი ფერეს, გალიეს ხმალი,
იმდენი მწყემსეს, გაფანტეს მრევლი,
იმდენი ჩქმიტეს, შვილს ელის ქალი,
იმდენი ვბუქნე, შემხვდება ცრემლი,
იმდენი აზრი, რამდენიც თავი,
იმდენი გმობა, რამდენიც მკობა,
იმდენი ჩასხდა, ჩაინთქა ნავი,
იმდენი უხმეს, მობრუნდა შობა.
იმდენი რეკეს, დაეხშოთ სმენა,
იმდენი კვალეს, წას ალეს კვალი,
იმდენი თმენა, რამდენიც რწმენა,
იმდენი ხვალე, რამდენიც ვალი,
იმდენი ხეხეს, გავარდა ძირი,
იმდენი ქარგეს, მოირღვა ქობა,
იმდენი ჭირი, რამდენსაც ვყვირი,
იმდენი უხმეს, მობრუნდა შობა.
პრინცო, იმდენი აყმუვლეს მგლები,
იმდენი მოძღვრეს, ანატრეს ცხვრობა,
იმდენი ურტყეს, დაბრძენდა შლეგი,
იმდენი უხმეს, მობრუნდა შობა.
ბალადა გარდასული დროის ქალბატონებზე
რომელ მხარეში შთანთქა წყვდიადმა
ფლორა, დიადი რომის მშვენება,
ან თაისი და არქიპიადე
სად გაიტაცეს დროის ცხენებმა;
ან მათი ექო, წყალს რომ მოჰქონდა,
და დაცემული ტბაზე ბინდები,
ან ის სინაზე და ჯადოქრობა?..
სად არის თოვლის შარშანწინდელი?
ან ელოიზა დრომ სად ისროლა,
რომლის მშვენებამ პიერ აბელარს
არგუნა ბედად საჭურისობა
და სიყვარულის სული შთაბერა;
ან დედოფალი სად გაქრა, რომლის
ნებით აქაფდა სენის ზვირთები
და ბურიდანი ისროლეს ტომრით?..
სად არის თოვლი შარშანწინდელი?
დედოფალ ბლანშზე რას იტყვით ნეტავ,
სადღაა მისი ხმა და მაისი.
ან დიდფეხება სად არის ბერტა,
ან არამბურჟის სახლი მაინზე;
ლორენის მკვიდრი სად არის, ჟანა,
რომ აგიზგიზდა მისი დიდების
ცეცხლი რუანში. აღარსად ჩანან...
სად არის თოვლი შარშანწინდელი?
ვერვინ წაუვა, პრინცო გარდუვალს,
ქრება ციმციმიც მარგალიტების
და ვიმეორებთ სოფლის სამდურავს:
სად არის თოვლი შარშანწინდელი?
დამოძღვრის ბალადა
უგნურნი, ტრელნი, წბილნი,
ხელმრუდენი, გზაბრუდენი,
ვინც ადგახართ ცოდვის ბილიკს,
წაღმართისკენ არ ბრუნდებით,
მოდით გონზე, თორემ ვინძლო
სახრჩობელამ გიმასპინძლოთ.
განა ცოტა თქვენთაგანი
სამარცხვინოდ დაისაჯა,
გულში შურით, ხელში დანით
ვინც დააცხრა სხვათა ნაჯაფს.
სანამ გვიყვარს ძმა და თვისი,
ძნელსათმენსაც ვითმენთ მანამ,
თორემ განა ჩვენ არ ვიცით,
დილეგია ეს ქვეყანა.
გზვერავს შლეგი, სად და რა დროს
გეცეს, ყელი გამოგღადროს.
ღმერთს მაშინღა გაიხსენებს,
როცა თოკი ცისკენ ქაჩავს.
ო, რა მწარედ იმტვრევს ხელებს,
ვინც დააცხრა სხვათა ნაჯაფს.
შხამის ლესვა, ყაჩაღობა,
გული ხელით, სული კბილით,
,,არ დამასწრონ”! უნდო ყოფა,
,,არ წამასწრონ”! უნდო ძილი
ნუთუ გვიღირს? ნუთუ გვიღირს
ვამჯობინოთ გმინვა ღიღინს?
არა! ღმერთში დაემტკიცეთ!
სინანული ცრემლი აჯა!
ბოლო-ბოლო, თავში იცემს,
ვინც დააცხრა სხვათა ნაჯაფს.
ვიყოთ მშვიდად, ვიყოთ ძმები,
ისიც გვყოფნის გასაძლები,
იოლ ბრუნავს მართლის გზები,
ონავრისა ღმერთმა ხვანჯა!
ნუ გგონიათ, ასცდეთ ხიფათს,
ია-ვარდი არვინ კრიფა,
ვინც დააცხრა სხვათა ნაჯაფს!
უკუთქმათა ბალადა
ოდენ მშიერი ზის უზრუნველი,
ოდენ კრავები მგლობენ ფარაში,
ოდენ მტერია კეთილმსურველი,
ოდენ მძინარე ფრთხილი დარაჯი,
ოდენ ქატოა კერძო ნუგბარი,
ოდენ მორწმუნე უფლის მგმობელი,
ოდენ ავყია ტკბილმოუბარი,
ოდენ მიჯნური ჭკვადაწყობილი.
ოდენ გამრჯეა ყოვლად მოცლილი,
ოდენ გულფიცხი დინჯი მსმენელი,
ოდენ დევნილი გზდალოცვილი,
ოდენ როსკიპი შეუცდენელი,
ოდენ რეგვენი გულისხმიერი,
ოდენ ბოგანო სუფრით ცნობილი,
ოდენ ალალი ყოვლად ცბიერი,
ოდენ მიჯნური ჭკვადაწყობილი.
ოდენ ზრუნვაა უდარდელობა,
ოდენ სიმორცხვე მრუშის ლირწება,
ოდენ მტოვრობა წმინდა ხელობა,
ოდენ პანღური ღრმა მოწიწება,
ოდენ ტავსლაფი განძი რჩეული,
ოდენ ორპირი ნაღდი ძმობილი,
ოდენ ჯანმრთელი მძიმედ სნეული,
ოდენ მიჯნური ჭკვადაწყობილი.
ვისაც გწყურიათ სიტყვა მართალი,
ისმინეთ ყველამ ჩემი თხრობილი,
იფქლი ნაცარი, თოვლი ღადარი,
ოდენ ჯაბანი გმირად შობილი,
ნატიფი ლექსი გაუმართავი,
ილხის მერემე დიდი სარდალი,
ოდენ მიჯნური ჭკვადაწყობილი
წვრილ თქმათა ბალადა
ვიცი გარჩევა რძისაგან ბუზის,
ვიცი გარჩევა ბზისაგან ქერის,
ვიცი, ვინ კაცი რა საქმეს უზის,
ვიცი, ვინ ჩიტი რა ხმაზე მღერის,
ვიცი თვალადიც, ვიცი ართვალიც,
ვიცი უკმეხიც და კუდქიცინაც,
ვიცი ამ ქვეყნის ტყუილ მართალი,
ჩემი თავისა არა ვიცი რა.
ვიცი ყველა და ყველას გზა-კვალი,
ვიცი, რა ძაფი სად ჩაბურდულა,
ვიცი, რას უხსნის მღვდელს დიაკვანი,
ვიცი, რას ახვევს ქურდი ქურდულად,
ვიცი, ვინ ვისი კრიფა ყურძენი,
ვიცი, ვინ გასხლტა, ვინ ჩაიძირა,
ვიცი ღვინოც და ღვინის ჭურჭელიც,
ჩემი თავისა არა ვიცი რა.
ვიცი ნატვრა და ფასი ნატვრისა,
ვიცი, რისია ქალთა მისნობა,
ვიცი ბეატაც და ბეატრისაც,
ვიცი, რომელი რითი იცნობა,
ვიცი ათასი იწილ-ბიწილო,
ვიცი, ვინ ვისთან იძილღვიძილა,
ვიცი ცრემლი და ცრემლში სიცილი,
ჩემი თავისა არა ვიცი რა.
პრინცო, ვიცი და პასუხსაც მთხოვენ,
ვიცი, საწუთრო მეც შემიწირავს,
ვიცი, სიკვდილი შემუსრავს ყოველს...
ჩემი თავისა არა ვიცი რა.
წყევლის ბალადა
ისე დაემხოს ვერც კი იაზროს,
როგორც ტროაზე მაქვს განაგონი,
ან თავის გზაზე, როგორც იაზონს,
ცეცხლისმფრქვეველი შეხვდეს დრაკონი,
ჯდეს დედალოსის კოშკში და ვარამს
ხარშავდეს გულში, მზის ვერმნახველი,
ცოცხლად აშმორდეს, იობის დარად,
სამშობლოსათვის ავის მზრახველი.
აბესალომებრ, თმით დაეკიდოს,
სენ-ვიქტორივით შეეკრათ ძალით,
ორ დოლაბს შორის გადაეხიდოთ
და ღარისათვის მიეშვათ წყალი,
ვით ნაბუქოდო, პირდახოკილი
დაძრწოდეს, კლავდეს უტყვი ნაღველი,
წვებს დასკდომოდეს, სიმონ მოგვივით,
სამშობლოსათვის ავის მზრახველი.
ტყვეს, თურქთა უღლის ეგრძნოს სიამე,
ტანტალოსივით იტანდეს შიმშილს,
და, როგორც როსმე ოტოვიანეს,
მისსივე განძი ჩაასხან პირში,
ვენუსს ედაღოს ჟინით მდაბალით,
მარსს აღემართოს მასზე მახვილი,
მოესრათ, როგორც სარდანაპალი,
სამშობლოსათვის ავის მზრახველი.
პრინცო, ერთ სანთელს ნურვინ მიუტანს,
წყევლად გარდათქვან მისი სახელი,
წარხდეს და წაწყდეს, როგორც იუდა,
სამშობლოსათვის ავის მზრახველი.
