თუ გსურს გერქვას ადამიანი
თუ გსურს გერქვას ადამიანი
ერთი წუთითაც არ შეწყვეტ ბრძოლას
მშვიდობისა და სამართლისათვის.
დაივლი ქუჩებს და იყვირებ ხმის ჩახლეჩამდე,
ყვირილისაგან შენს ბაგეებს სისხლი შეღებავს,
ტყვიებისაგან სახე სუმთლად დაგესისხლება –
მაგრამ არცერთი ნაბიჯი უკან.
ყოველი შენი ხელისგაქნევა არის მსხვრევა უსამართლობის
ყოველი შენი შეძახილი – ვით ქვა ნასროლი ომითმოვაჭრე არაკაცთა ფანჯრებისადმი.
ოღონდ უფრთხილდი: საკუთარ თავს ერთი წუთითაც არ მისცე ნება, რომ დაგივიწყონ...
სულ ცოტა ხნითაც რომ გაბედო ბავშვობის წლების გახსენება,
დასაღუპად ათასობით სხვა ბავშვს იმეტებ –
ეს სწორედ მაშინ როცა უსაფრთხოდ თამაშობენ თითქოს ქუჩებში.
დღეს წუთითაც რომ ჩამავალ მზეს შეავლო თვალი,
ხვალ ომის ღამე შთანთქავს უმალ ადამიანებს.
ერთი წუთითაც რომ შეწყიტო ოცნება, წამში
მილიონობით სხვათა ოცნება ბომბდამშენებქვეშ ნაცრად იქცევა.
შენ დრო არა გაქვს!
საკუთარ თავზე ფიქრის დრო სად გაქვს –
თუ გსურს გერქვას ადამიანი.
თუ გსურს გერქვას ადამიანი,
რომ დაგჭირდეს, მიატოვებ დედას და სატრფოს,
მიატოვებ საკუთარ შვილსაც.
არც დაფიქრდები, ისე იტყვი უარს შენს პურზე
და შენ წილ შუქზე
დაივიწყებ საღამოობით სახლის ეზოში დასვენებას
და ხვალისაკენ მიმავალ გზაზე, იმ ოღრო-ჩოღრო გზის გავლისას
ვერაფერი შენ ვერ შეგაკრთობს, არ შეშინდები.
განა არ ვიცი რა კარგია საღამოობით ჰარმონიკას ტკბილ ხმას უსმენდე,
უმზერდე ვარსკვლავს, ოცნებობდე,
ეწაფებოდე შენი სატრფოს წითელ ბაგეებს
და ყურს უგდებდე მის ოცნებებს მომავლის გამო.
მაგრამ მოგიწევს შეელიო ყველა ამ სიტკბოს და გზას დაადგე
რადგანაც შენ ვალდებული ხარ სამყაროს ყველა ჰარმონიკის
ყველა ვარსკვლავის, ნათურის და სიზმრის წინაშე –
თუ გსურს გერქვას ადამიანი.
თუ გსურს გერქვას ადამიანი,
რომ დაგჭირდეს საპყრობილეში გამოკეტვა ოცი ან თუნდაც მეტი წლითაც – შენ არ შედრკები,
თუმც ციხეშიც კი მუდამ, მუდამ გემახსოვრება
გაზაფხული, დედაშენი და ეს სამყარო.
და ცივი საკნის რამდენიმე კვადრატულ მეტრში გამომწყვდეული –
მშვიდად განაგრძობ დედამიწაზე შენი გზის გავლას.
და ოდეს ღამით, უსასრულო სიჩუმის შიგნით,
მიაკაკუნებ შენი საკნის მტკიცე კედელზე,
მოისმენ პასუხს, გიპასუხებს კედლის იქიდან შენ ესპანეთი!
და თუმცა წლები ჩაივლის და შეამჩნევ, რომ თმაც გაგითეთრდა,
არ დაბერდები.
ყოველ განთიადს უფრო და უფრო ახალგაზრდა შეხვდები შიგნით, ციხის კედლებში,
იმისათვის რომ სამყაროში მუდამ ახალ ბრძოლებს ვიწყებდეთ –
თუ გსურს გერქვას ადამიანი.
თუ გსურს გერქვას ადამიანი,
უნდა შეგეძლოს ნებისმიერ დილას სიკვდილი.
გვიან ღამით კი დედას მისწერ ცრემლიან ბარათს,
ციხის კედელზე თარიღს მიაწერ,
იქვე გვერდით შენი სახელის ინიციალებს და სულ ერთ სიტყვას –
სიტყვას "მშვიდობა" –
დაწერ ისე, ვით ცხოვრების მთელ ისტორიას.
უნდა შეგეძლოს ნებისმიერ დილას სიკვდილი,
შეგეძლოს დადგე ექვსი თოფის ლულის პირისპირ,
ისე თითქოს მთელი მომავლის პირისპირ იდგე.
უნდა შეგეძლოს, დამიზნებული ქვემეხების სასტიკ ხმაურში,
გაიგონო მილიონობით სხვა მოკვდავის ხმა,
ხმა მათი, ვინაც მომღერალნი მშვიდობისათვის ერთად იბრძვიან –
თუ გსურს გერქვას ადამიანი.
ეს ვარსკვლავი ყველა ჩვენგანისათვის ანათებს
III
(ნაწყვეტი)
დიახ, სატრფოო, ძალიან ადრე, შეხვედრამდე დიდი ხნით ადრე
მე შენ გელოდი, მოუთმენლად გელოდი მუდამ...
თითქოს პატარა ბავშვი ვიყავ, მიყურებდა დედა მწუხარეს,
თავს დახრიდა და მკითხავდა ნაზად – რა გჭირსო შვილო...
მე ხმას არ ვცემდი, მარტოოდენ მის მხრების უკან
ვჭვრეტდი სამყაროს, შენგან ცარიელს...
თან ვატარებდი მუდამ ფანქარს, ეს კი ნიშნავდა,
რომ სიმღერების წერა შენთვის უნდა მესწავლა.
ოდეს ფანჯარას მიყრდნობილი წვიმას ვუსმენდი,
ცხადი იყო რომ მოსვლას ისევ აგვიანებდი...
როდესაც ღამით ვუყურებდი ვარსკვლავთა კრთომას,
შენი თვალების მონატრება მწვავდა მე მაშინ
და როცა კარზე კაკუნის ხმა მომესმებოდა,
ფეთიანივით ვაღებდი და იქ არვინ იყო...
თუმცა კი სადღაც სამყაროში, სადღაც შორეთში
შენი გულისცემა ისმოდა...
ასე ვცხოვრობდი, მუდამ, ჰო მუდამ...
და ოდეს ერთურთს პირველად შევხვდით, გახსოვს, სატრფოო?
ხელები ისე ნაზად მომხვიე, საუკუნეა თითქოს ერთურთს ვიცნობდით ჩემო...
თუმცა მიცნობდი, რა თქმა უნდა, შენ მე მიცნობდი,
რადგანაც სანამ მოხვიდოდი ჩემს ცხოვრებაში
შენ დიდხანს იყავ ბინადარი ჩემ ოცნებათა...
გახსოვს სატრფოო პირველი დღე, ჩვენი დიდი დღე?
შენ გამშვენებდა ის ყვითელი შესამოსელი,
ერთი უბრალო და იაფი შესამოსელი, მაგრამ ისე ნაზად ყვითელი...
და ყავისფერი ყვავილებით მოქარგული კაბის კალთები...
როგორ გშვენოდა მზე სახეზე,
ვით გიხდებოდა ფარდასავით ღრუბელი გზაზე
და მლესავის ხმა, მოხეტიალე მლესავის ის შორეული ხმა
როგორ გშვენოდა...
მე არ ვიცოდი რა მექნა და ხელებს ვიყოფდი ჯიბეებში შიშით დროდადრო,
მივაბიჯებდით ჩვენ ქუჩებში სიტყვის უთქმელად, თუმც რას ვიტყოდი
როცა სამყარო იყო მაშინ ისე ნათელი, შენი თვალები ისე ლამაზი....
ქუჩის კუთხეში ბავშვი მღეროდა, ლიმონათს ჰყიდდა სიმღერით ბავშვი...
ნეტავ რა გითხრა იმ მერცხალმა, მაშინ შენს თმებს რომ ჩაუფრინა?..
ისინი ისე მშვენიერია, არ არსებობს, რამეს გეტყოდა...
სასტუმრო იყო პაწაწინა, სადგურთან ახლოს, ძველ უბანში იყო სასტუმრო,
საიდანც ვხედავდით როგორ მოძრაობდნენ მატარებლები, კაშკაშა შუქით ანთებული მატარებლები...
ო, როგორ ძლიერ გიხდებოდა ის გაზაფხული, ის საუზმე,
ბედნიერების ის უბრალო საძინებელი, შენი სხეული, რომელსაც
მაშინ ვეხებოდი შიშველს პირველად და ის ცრემლები, შეკავება რომ არ შემეძლო –
როგორ გშვენოდა, ო, სატრფოო, როგორ გშვენოდა.
მაშინ მინდოდა დამეკოცნა მამის ხელები, დედის მუხლები
შენ რომ გშობეს, ჩემთვის რომ გშობეს...
დამეკოცნა სკამი, რომელზეც გადაფინე კაბა გავლისას.
მინდოდა გულზე დამეკიდა როგორც თილისმა
იმ საგებლის ერთი ნაგლეჯი, შენ რომ ზედ იწექ...
მაშინ შევძლებდი გულითადად გამეღიმა იმ კაცისათვის,
ვისაც ჰყავდი შიშვლად ნანახი ჩემზე უადრეს და მიმელოცა
ეს უსაზღვრო ბედნიერება...
მე ეს შემეძლო....
რადგან სატრფოო, შენი მმართებს მე უფრო მეტი, ვიდრე ტრფობაა –
ვალად მაძევს შენთვის სიმღერა და იმედი, ცრემლები და ისევ იმედი...
ვინაიდან იმ მცირე წუთში , შენს გვერდით რომ ვიყავი მაშინ,
სატრფოო, მთელი ჩემი ცხოვრება იმ პაწაწა წუთში ვიცხოვრე.
ლივადიტისი ტასოს
