ერთი კლასის ისტორია
(erti klasis istoria)
მოქმედება ხდება პატარა ქალაქის, პატარა სკოლის დიდ კლასში, პირველიდან მეთორმეტის ჩათვლით.
პირველ კლასზე რა მოგახსენოთ: ბუნდოვნად მახსოვს დატანჯული მასწავლებელი, რამდენიმე თავგასიებული კლასელის ცრემლიანი თვალები, ერთიც ყველაზე მაღალი ბიჭი, მტირალა, შიშისგან ორჯერ რომ ჩაიფსა. მაშინ ერთმანეთს ასე ვაშინებდით: დირექტორი შემოვა და დღიურებს შეგვიმოწმებსო, ან კიდევ – ნემსით შემოვლენ აცრისთვისო და ეგეთები. მოკლედ, მაშინ დირექცია ბევრად კეთილი იყო, ან ჩვენ ვიყავით მეტისმეტად გულუბრყვილოები.
გამოხდა ხანი და ტირილით დავემშვიდობეთ ჩვენს გახარებულ დამრიგებელს, საკლასო ოთახიც გამოვიცვალეთ და შევუდექით ადაპტაციას. ამას დიდი არაფერი უნდა: რამდენიმე მერხს დალეწავ, კედელს ერთ–ორ ადგილას გაბზარავ და უკვე ისე გრძნობ თავს, როგორც საკუთარ კლასში.
რაც მთავარია, ამ დროს დაიწყო თურმე ჩვენი ყველაზე სკანდალური ეპოქა. ჩვენთან ქართულის მასწავლებლად და დამრიგებლად გაამწესეს შავთმიანი, გამბედავი ქალი. რა თქმა უნდა, მან ჯერ არ იცოდა, რა შარში გაება. ამბავს რომ სრულფასოვანი სახე მივცე, აუცილებელია, გამოვკვეთო ჩემი რამდენიმე, მსუბუქად რომ ვთქვა, არაორდინალური კლასელის სახე. აი, ისინიც:
ჩვენთან ახალგადმოსული და მალევე გენიოსად შერაცხული, ხუჭუჭთმიანი, მშვიდი და ცოდვას უზიარებელი ბიჭუნა; ასევე ცოტა ხნის წინ გადმოსული,მაღალი, ცისფერთვალება,დასაშვებ ცოდვებს მრავალგზის ნაზიარები ჭაბუკი; კიდევ ერთი ადრე უცხოკლასელი, ძალისა და სიმსუქნის უცვლელ სიმბოლოდ ქცეული,თეთრი, პუტკუნა ბიჭი, ზღვის გოჭისებრი სახის მოყვანილობით და ბოლოს, უკანასკნელი არაძირძველი – ჩვენი კლასელი, რომელმაც მარადიული ნათელი მოჰფინა ჩვენს საკლასო ოთახს, ამ სიტყვების პირდაპირი მნიშვნელობით – იგი ჟღალთმიანი ბიჭი გახლდათ.
მოკლედ, როგორც ნახეთ, ჩვენი კლასი უცხოური საგანძურით გამდიდრდა, მაგრამ ძირითადი საუნჯე მაინც თავიდანვე იქ იყო დავანებული, ასე მაგალითად:
თავაზიანობისა და დარბაისლობის ჩვენეული სიმბოლო, მეტისმეტად მშვიდი და უცნაური იმიჯმეიკერი, – მარცხენა წარბი დაბადებიდან ზემოთ აქვს აპრეხილი, მარჯვენასაც ეჩალიჩა, მაგრამ ვერ ასწია;
ოთხკუთხათავიანი გულჩვილი ბიჭი, რომელიც წარსულში ორიანის მიღების გამო საბრალობლად ტიროდა. ახლა უკვე წამოზრდილს, გემოვნება უცვლელი დარჩა და ბავშვობისდროინდელი შარვლითა და ბაბუამისის ნაქონი, ბოტასად გადაკეთებული კალოშით დადის სკოლაში.ზრდა კი ყველაზე მეტად მის ბანჯგვლ–წვერსა და თავს შეეტყო.
დავუბრუნდეთ ქართულსა და მის მასწავლებელს. ჩვენი კლასი ამ მხრივაც დიდი მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. თავად განსაჯეთ: ჯერ იყო და, ჩვენს ურჩ ნაკრებს ერთმა მწვრთნელმა ვერ გაუძლო და მეორე მოიშველია. კლასი ორ ნაწილად გაიყო და გავიცანით ქართულის მეორე მასწავლებელი, რომელიც, რაღა დაგიმალოთ და, პირველის „ფრჩხილის ნამუსვრელადაც“ არ ღირდა. თვითმოძრავ ჭურად ქცეული ჩვენი კლასი აგორდა და გადაუარა ქართულის მეორე მასწავლებელს.
პირველმა ამ შემთხვევაში საკმაოდ უცნაური ლოგიკით დაასკვნა, საცა არა სჯობს, გაცლა სჯობსო და მანაც მიგვატოვა, დარჩა ჩვენი კლასი სკოლის შუაგულში ობოლი მარგალიტივით, ისევ დირექციამ გვიშველა და დაგვინიშნა ქართულის ახალი მასწავლებელი ორივე განაყოფს.
ერთი ახალგაზრდა, გამოუცდელი, მეორე კი კარგა ხანდაზმული, მაგრამ თავის საქმიანობაში მაინც გამოუცდელი.
ეს იყო ჩვენი კლასის ქვის ხანის ქვედა პერიოდი, როცა ისიც დაგვავიწყდა, რაც ვიცოდით, ამაში კი უდიდესი წვლილი სწორედ ძველგაზრდა ქართულის მასწავლებელს მიუძღვის, რომელმაც ქართულის მისეული ფლობით თავიდანვე გაგვაოცა. მის გაკვეთილში(როგორც თვითონ უწოდებდა) ხშირი იყო ჩონჩხის ჩასმა სხვადასხვა სასწავლო პროგრამაში. ამგვარი „სიამტკბილობიდან“ ისევ დირექციამ გვიხსნა და ახალი მასწავლებელი დაგვინიშნა. ეს ამბავი ასე მოხდა:
ერთ ცისმარე დღეს, პირველ გაკვეთილზე, ჩვენი კლასის ფაქიზი კარი შემოგლიჯეს დირექტორის დამქაშებმა და ერთხელ და სამუდამოდ ჩვენს დასამორჩილებლად „რჩეულნი ძალნი მათნი“ მოგვაყარეს. წარგვიდგინეს მაღალი, ავადმყოფურად მომზირალი ქალი, რომელსაც მზერაში ეტყობოდა, რომ ზუსტად იცოდა, სადაც შედიოდა. ეს იყო ჩვენი ახალი მასწავლებელი ქართულში, დირექტორის ატომური იარაღი, რომელიც ჩვენზე უნდა გამოცდილიყო.
ჩვენ ვიგრძენით ძალთა თანაფარდობა და მივხვდით, რომ სიფრთხილე იყო საჭირო. ამიტომაც ფრთხილად, ძალიან ფრთხილად ვცადეთ ახალი მასწავლებლის გამწარება.
შედეგი მოსალოდნელზე საზარელი აღმოჩნდა – ჩვენი პედაგოგი არ სცნობდა ჩვენს ძალებს, არც ბავშვთა უფლებებს, არც გენდერულ თანასწორობას და ჩვენგან მხოლოდ უსიტყვო კაპიტულაციას მოითხოვდა. წინააღმდეგ შემთხვევაში რაც გველოდა, ცხადად დაგვანახა იმ საბრალო ბიჭის მაგალითზე, რომელზეც ზემოთ გიამბეთ – ზეაზიდული წარბით, მშვიდი და ცოტა მუდოა–მეთქი. მასწავლებელმა მთელი თავისი რისხვა ღრუბელივით შეაგროვა ბიჭის თავზე და წინადადებას ისე არ იტყოდა, ამ ღრუბლებში დამალული მეხი არ დაეშვა საწყალი ზეაზიდულწარბიანის თავზე. მისი თავი ერთგვარი მეხამრიდი გახდა, სხვებს შველოდა.
მაგრამ „მგელი იგი“ თავის ფავორიტებს არც ისე ცუდად ექცეოდა. ერთ–ერთი ფავორიტთაგანი კი უდაოდ იყო „ცეტი ბიჭი“, დასაშვებ ცოდვებს მრავალგზის ნაზიარევი გადმოსული,რომელთან ურთიერთობაში განსაკუთრებულ სიფაქიზეს აქსოვდა, მასთან საუბარს კი თვალისმომჭრელი ღიმილი გასდევდა თან და ამ ღიმილითვე გვირგვინდებოდა.
ასე გაგრძელდა მანამ, სანამ დაჩაგრულ მუდოს მრისხანებისგან მეორე წარბიც არ აეზიდა და ერთ, სხვებისგან არაფრით გამორჩეულ დღეს, როცა მასწავლებელმა, ჩვეულებისამებრ, თავისი რისხვა უმიზეზოდ დაატეხა თავს „მეხამრიდს“, გარკვევით დაინახა მისი მიმართულებით გამოფრენილი სკამი, რომელზეც წუთის წინ მორჩილი მუდო იჯდა.
მასწავლებლის შეცვლა და ჩვენი დასჯა დირექციამ ვეღარ შეძლო. ჯერ ერთი, ის მასწავლებელი არათუ ჩვენთვის იყო შესაცვლელი, ასწყობიც გახდა და მეორეც, ეს ამბავი მეთორმეტე სასწავლო წლის მიწურულს მოხდა და ჩვენ, ყველამ, მალე დავტოვეთ ამ დიადი სკოლის არანაკლებ დიადი კლასის გაბზარული კედლები და ასევე დაბზარული ჩვენი სხვა მასწავლებლების გულები.
ბერულავა ბექა - Berulava Beqa
