აგვისტოს ღამის ჩახუთული ჰაერით გათანგულ ტიტეს გამთენიისას ის იყო ჩასთვლიმა, რომ მკრთალი ხმაური იგრძნო. ვენტილატორის ჩვეულ ფრთქიალს უცხო ბგერები შეერივნენ. გვერდით თეთრხალათიანი სხეულები დალაციცებდნენ. მოინდომა გაერკვია, რა ხდებოდა, მაგრამ ძილიც და უძილობაც უკვე შეთანხმებული იყვნენ. ტიტესაც არჩევანი აღარ ჰქონდა — ფანჯარაში ალიონის მოწმენდილ ცას ერთი შეავლო რულნარევი მზერა და ვიდრე საბოლოოდ წაიღებდა სასიზმრეთი, იმის გაფიქრებაღა მოასწრო, რომ ისევ მცხუნვარე, ალხიანი დღე იქნებოდა...
გაეღვიძა. დაღლილობას გრძნობდა. ნამძინარევი მზერა ჯერ ჭერს მიაწვდინა... ნაცრისფერ კედლებს, მერე პალატა მოატარა და... შეფხიზლდა. თეთრხალათიანები გამთენიისას არ ყოფილან ზმანება — კედელთან საწოლზე უცნობი კაცი იწვა. სუსტი აღნაგობის იყო, მრგვალი თავ-პირი, პატარა ცხვირი და საფეთქლებთან შემელოტებული თმა ჰქონდა. ტიტესგან განსხვავებით, მისი მხოლოდ ერთი გათაბაშირებული ფეხი დაეკიდათ საწოლზე და ცალი ხელიც შეებინტათ, მეორეში წიგნი ეჭირა და კითხულობდა.
ტიტე პირდაღებული მიაჩერდა უცნობს. ახალმა მეზობელმა მზერა იგრძნო და ტიტეს მიუბრუნდა, თან გაშლილი წიგნი მკერდზე დაიმხო.
— დილა მშვიდობისა! — ხმა უცნობ თანაპალატელს მშვიდი, ამასთან სუსტი და გაბზარული ჰქონდა.
— გაგიმარჯოთ! — უცებ გამოერკვა ტიტე. საწოლის თავთან ტუმბაზე გრაფინიდან წყალი დაისხა და ჭიქა შეავსო. წუთით სიჩუმე ჩადგა შორის. უცნობი ისევ კითხვას მიუბრუნდა.
— გამთენიისას მოგიყვანეს? — იკითხა ტიტემ.
— ჩემს პალატაში მოხუცი ავადმყოფი გარდაიცვალა. — მოკლე იყო პასუხი.
ტიტეს არაფერი უთქვამს, თავი მიაბრუნა და მზერა ისევ ჭერს შეუსვეტა. ახლა ოთახის სიჩუმეს ერთი მტერიღა შერჩა — ვენტილატორის ფრთქიალი. თუმცა, ქუჩიდანაც აღწევდენ სუსტი ბგერები...
უცნობი კითხულობდა, ტიტე წარბებშეყენებული ფანჯარაში გარე სამყაროს მართკუთხა ნაწილს გაჰყურებდა. დროდადრო ზორზოხა სხეულს შეაწრიალებდა და ხვნეშოდა... ,,რა უბედურებაა ეს სიცხე?!“ — ჩაილაპარაკებდა თან. თანაპალატელი არად აგდებდა ტიტეს რეპლიკებს, მშვიდად კითხულობდა...
— სად დაიმტვერი? — სიჩუმეს ისევ ტიტემ უმტრო. მისი ბარიტონი მეხივით მოედო პალატის მდუმარე კედლებს.
— ავტოავარია! — ისიტყვაძუნწა ახალმა მეზობელმა.
— მთვრალი იყავი? — ისევ ისროლა ბადე ტიტემ.
— მე არა! — ახლა უკვე არც გამოუხედავთ.
— მარტო იჯექი მანქანაში?
ამჯერად ნადავლი მოჰყვა — ახალმა წიგნი მკერდზე დაიმხო და ტიტეს მიუბრუნდა:
— ქუჩაში მივდიოდი ფეხით. მანქანა კი მოსახვევიდან გამოვარდა. ორივემ ერთი მხარე ავირჩიეთ. — აუღელვებლად ლაპარაკობდა. ტიტეს ჟინიანობა და მისი სიმშვიდე უსასრულოდ შორს იყვნენ ერთმანეთისგან.
პასუხმა ტიტეს ცნობისმოყვარეობა ლამის სრულიად განაიარაღა, თუმცა საბოლოო კაპიტულაციამდე ჯერ შორს იყო.
— მე ტიტე მქვია! — ერთიც სცადა კიდევ.
— კეთილი, გაბრიელი!
გაბრიელი თითქოს წიგნით სუნთქავდა — კვლავ კითხვას მიუბრუნდა.
ტიტე დანებდა — ფანჯრისკენ მიბრუნდა და ცას გახედა.
— როდის წაეთრევა ეს ჯოჯოხეთური სიცხე?! — ამოიოხრა და ღვარძლით ჩაილაპარაკა თან, თითქოს გაბრიელზე ჯავრსაც კლიმატზე იყრიდა.
კარი გაიღო და პალატაში ექიმი შემოვიდა. ფეხდაფეხ ექთანიც შემოჰყვა. ექიმს, საშუალო ასაკის კაცს, ეტყობოდა წვერი ახლა გაეპარსა (პალატაში ოდეკოლონის მძაფრი სუნი განქარდა), ხალათი კი პირდაპირ სხეულზე მოეცვა, რადგან შიშველი მკერდი უჩანდა. იგი საწოლებს შორის დადგა, ხელებს ჯიბეებში უკრა თავი და მომღიმარი სახით იკითხა:
— აბა, დღეს როგორ ვართ?!
— მშვიდობით! — გაბრიელს წიგნი უკვე გადაეწია გვერდზე.
— ვიხარშებით! — ახმაურდა ტიტე და ცხვირსახოციანი ხელი ფანჯრისკენ გაიშვირა. სახე წითელი და სველი ჰქონდა, — ამ სიცხეში როგორ ვიქნებით?!
ექიმი ექთანს, ჯერ ისევ გოგონას, რომლის მკვეთრი წითელი პომადა თეთრ ხალათსა და ქუდზე ხანძარივით ყვიროდა, მიუბრუნდა და ღიმილით უთხრა:
— გამოუწერეთ წვიმა, სამჯერ დღეში! — მერე ისევ ტიტეს მიმართა — მე, გენაცვალე, თქვენი ჯანმრთელობა მაქვს ჩაბარებული და არა ცისქვეშეთი! ფეხები როგორ არის? — იკითხა უკვე სერიოზულად.
— კარგად! — ჩაიბურტყუნა ტიტემ.
— თქვენი?
— გმადლობთ, ვჯანმრთელდებით! — წყნარად თქვა გაბრიელმა.
— ხელები?
— მუშაობს!
— ვართ საჭირო?
— თქვენ ყოველთვის საჭირო ხართ, ექიმო! — გაიღიმა გაბრიელმაც.
— კარგი, მე აქვე ვარ!
ექიმი შებრუნდა და ჯიბეებში ხელებჩაწყობილი გავიდა. ახლა ექთნის ჯერი იყო.
— საუზმეს შემოგიტანთ! — უთხრა გაბრიელს. მერე ტიტეს მიუბრუნდა — თქვენ მეუღლეს დაელოდებით?
— აბა?! — წყრომით გაიკვირვა ტიტემ.
ექთანი გავიდა, თან გრაფინები გაიყოლა, ახალ წყალს შემოგიტანთო.
პალატა თეთრხალათიანების გარეშე დარჩა. გაბრიელი კითხვას მიუბრუნდა. ტიტემ გაუპარსავი სახე მოიწმინდა და ფანჯარას გახედა.
— ოდესმე ხომ გაწვიმდება?! — მიაგესლა თან.
ექთანი რამდენიმე წუთში დაბრუნდა, ჯერ წყალი მოიტანა, მერე — საუზმე. ლანგარზე პურის მართკუთხა ნაჭრები, ჭიქა ჩაი, კარაქი და თეფში ფაფა ელაგა.
გაბრიელმა წიგნი გადადო. ტიტე კი მდუმარედ ადევნებდა თვალს ექთნის ყოველ მოძრაობას, გაბრიელისთვის სასთუმლის წამოწევასა და ლანგრის მოხერხებულად მოთავსებაში რომ გამოიხატა. ,,გმადლობთ!“ — წამდაუწუმ ბუტბუტებდა გაბრიელი.
— გაამოთ! — ექთანი გავიდა.
— თქვენ რატომ არ საუზმობთ? — ამჯერად ტიტეს ჰკითხეს.
— მაგას არ ვჭამ მე! — არახრახდა ტიტე. — ამათ საჭმელს პირსაც არ ვახლებ! კაცმა არ იცის, რას და როგორ აკეთებენ?!
— რატომ, გემრიელია?! — გაბრიელი უკვე ილუკმებოდა.
— თუ ასე მოგწონს, ღმერთმა შეგარგოს! მაგრამ მზარეულობას ესენი ვერ მასწავლიან! პირველად ამათი ნაცოდვილარი რომ მომიტანეს, კინაღამ გული ამერია... — ტიტე დაიქოქა, ცხვირსახოციან ხელს აქეთ-იქეთ იქნევდა, თან მზერას ჭერსა და გაბრიელს შორის კენწლავდა... — ...მას შემდეგ აქაური არაფერი მიჭამია. ცოლს მოაქვს საუზმეც და სადილიც... საღამოობით მე არ ვჭამ!...
გაბრიელს, ნოვაგობასთან ერთად, ეღიმებოდა. ამან ტიტე გაახალისა კიდეც და უფრო არახრახდა — ნაჭერი კარაქი,... ფაფა... მოიცადე, მალე ცოლი მოვა და კარგად ვისაუზმოთ!
— გმადლობთ! ესეც საკმარისია! — გაბრიელი ჩაის ხვრეპდა.
— დამიჯერე, არ ინანებ!
გაბრიელს გაეღიმა.
— როგორც გინდა! — ჩაილაპარაკა ტიტემ, — არ დავეძებ საჭმელს, ეს მზე მოშორდებოდეს!... — და ფანჯრისკენ მიაბრუნა თავი.
გაბრიელი საუზმეს მორჩა. ტიტე დაცხრა, ხანდახან თუ წაიბუზღუნებდა რამეს. ექთანი შემოვიდა, გაბრიელმა მადლობა უთხრა და ვიდრე ლანგრით პალატიდან გავიდოდა, ტიტემ კართან მიაწია სიტყვა:
— სადაა ექიმის გამოწერილი წვიმა?!
ექთანს არც მოუხედავს, ტიტეს ცხვირსახოციანი ხელი საწოლზე დავარდა. გაბრიელმა ტუმბადან საკითხავი აიღო. პალატის სიჩუმე ისევ ვენტილატორის ფრთქიალს დარჩა...
დიდი დრო არ გასულა, რომ კარი გაიღო და ოთახში ტიტეს ასაკის ჩია ტანის ქალი შემოვიდა. ჭაღარა თმა უკან შეეკრა, მუქი ლურჯი კაბა ეცვა და ხელში ჩანთა ეჭირა.
— სად ხარ, ქალო, ამდენ ხანს?! — უმალ საყვედურად იქცა ტიტე.
— გამარჯობათ! — პალატაში უცხო ავადმყოფის დანახვით გამოწვეული დაბნეულობის დაფარვას შეეცადა ქალი და ბოდიშნარევი მზერით მიესალმა გაბრიელს. გაბრიელისგან პასუხი რომ მიიღო, ქმარს წყრომით მიმართა — რა გაყვირებს, მარტო ხომ არ ხარ?! უცხო ადამიანს მაინც მოერიდე! — ტიტეს საწოლს შემოუარა, ტუმბასთან სკამზე დაჯდა და ჩანთა ფეხებთან დაიდგა.
საყვედურზე ცოლის პასუხი ტიტეს არად ჩაუგდია, მაინც თავისი შეუტია:
— რომელი საათია, უკვე სადილობს ხალხი?!
— ჰო, კარგი, დაწყნარდი! ნუ ყვირი!
ქალმა ჩანთიდან თეთრ ქსოვილში შეხვეული სიმრგვალე ამოაძვრინა, თან ტუმბას კარი გამოაღო. მერე შეხვეული გაშალა და თეფშზე ორი ვეებერთელა ხაჭაპური დააკერძა. პალატაში არომატი გაისივრცა. ტიტე მდუმარედ უცქერდა, როგორ ჭრიდა ცოლი სამკუთხა ფორმებს. რომ მორჩა, ქალმა ერთი თეფშიც გამოაძვრინა, ხაჭაპურის რამდენიმე ნაჭერი ზედ დაალაგა, ტიტეს საწოლს შემოუარა და გაბრიელის თავთან ტუმბაზე დადო.
— მიირთვით! — დააყოლა თან.
— გმადლობთ! — მორიდებით თქვა გაბრიელმა.
ტიტე უკვე შესდგომოდა ნოვაგობას. გაბრიელს გამოხედა და რომ დაინახა ისევ კითხულობდა, აღაღანდა:
— დაანებე თავი კითხვას! ჭამე, სანამ ცხელია!
— გმადლობთ! — გაბრიელი მხოლოდ წამით მოსწყდა კითხვას.
ქალი ისევ სკამზე იჯდა. ამჯერად ჩანთიდან ფერადი სითხით სავსე ქილა ამოიღო. ტიტე ხარბად ილუკმებოდა, ვნებით იქნევდა ყბებს, სახე დაცვაროდა. ჭერს შესცქეროდა, თან, ეტყობოდა, რაღაცაზე ფიქრობდა. ქალმა ქილიდან ორი ჭიქა შეავსო. ერთიც გაბრიელს დაუდგა, — კომპოტია! — დააყოლა თან.
— გმადლობთ! — ისევ შეწუხდა გაბრიელი.
ყველანი ჩუმად იყვნენ. მხოლოდ პალატის კუთხეში ატუზული ვენტილატორი აქტიურობდა ძველებურად.
ქალი მალე წავიდა. არ დაიგვიანოო, დააწია კართან ტიტემ.
შორიდან ქუჩის სუსტი ხმაური აღწევდა. გაბრიელი კითხულობდა. დროდადრო წიგნის გადაფურცვლის ხმა ებგერებოდა პალატის სისავსეს. ტიტე წრიალებდა, ბორგავდა, გაოფლილ სახეს წამდაუწუმ იწმენდდა. ვეებერთელა სხეულს ადგილს არ უმუდმებდა. თან მალიმალ იგინებოდა და კრულავდა — ,,ოხ, ამ მზეს!“... — სახე წითელი ჰქონდა, განსაკუთრებით, დიდი გაბუშტული ცხვირი. ასე წრიალში ჩაეძინა...
გაეღვიძა. სახე მოიწმინდა. გაბრიელს გაჭვრიტა — კითხულობდა ისევ, მერე ტუმბას გადაუსვა მზერა — თეფშზე ერთი ნაჭერი აკლდა, ჭიქაშიც დაეწია სითხეს. ფანჯრისკენ გაიხედა და უცებ შეფხიზლდა:
— გვეშველა, მგონი, შეხედე — ღრუბელი! გაწვიმდეს ეგებ!
შორს, ცაზე თეთრი ფთილა ლოდინებდა. ტიტე გაბრიელს მოუბრუნდა და არანაირი რეაქცია რომ ვერ იხილა, წყრომით იკითხა:
— რას კითხულობ ასეთს, რა წიგნია?!
გაბრიელმა წიგნი დააწვინა:
— ,,სამყარო ბარხანებში“.
— რაზეა?
— უდაბნოზე!
— უდაბნოზე?! ნუ გამაგიჟებ! ამ სულისხუთვაში კიდევ უდაბნოზე კითხულობ წიგნს?! შენ რა კაცი ხარ, სხვა ვერაფერი ნახე?!
— რატომ? საინტერესოა,... საჭირო... — მშვიდად აუხსნა გაბრიელმა.
— რაა უდაბნოში საინტერესო — მზე და სილა თუ გველები და ხვლიკები?! — ტიტე ლამის ღრიალებდა, ცხვირსახოციან ხელს გაშმაგებით იქნევდა. — სხვა ნახე რამე, თუ კაცი ხარ, ამ პაპანაქებაში კიდევ მზე და სიცხე გვინდა?! გადადევი მაგ წიგნი, მოისროლე იქეთ!
— კარგი, მე კი დავხურავ ამ წიგნს, მაგრამ ოთახში ოდნავაც არ აგრილდება! — მომღიმარი სახით გაბრიელმა წიგნი ტუმბაზე დადო.
— ოთახში რატომ უნდა აგრილდეს?! — წამოიწია და გაკვირვებისგან დაიმანჭა ტიტე.
— არაფერი! — ამაზე უფრო გაეღიმა გაბრიელს.
ტიტე ბალიშზე მიესვენა, გაკვირვებულ მზერას არ აშორებდა გაბრიელს.
— საჭირო რატომაა? — იკითხა მშვიდად.
— სამსახურეობრივი ინტერესია.
— სად მუშაობ?
— მეტეოროლოგი ვარ, მეტეოროლოგიურ სამსახურში.
— ეს რომელია, — თვალი მოჭუტა და ისევ წამოიწია ტიტე, — ტელევიზიით ამინდს რომ აცხადებენ?!
— ჩვენ ინფორმაციას ვაწვდით, ისინი კი გადმოსცემენ! — გაეღიმა გაბრიელს.
— მოიცა, თუ კაცი ხარ, გამაგებინე, ოდესმე ხომ უნდა გაწვიმდეს?!
— გაწვიმდება, მაგრამ დღეს — არა!
— რატომ?! — აყვირდა ტიტე.
— იმიტომ, რომ ბუნებას სურს ასე!
— შენ რა იცი ბუნებას რა სურს,... ან თქვენმა სამსახურმა რა იცის?! რასაც თქვენ აცხადებთ, ნახევარზე მეტი ტყუილია!
გაბრიელს ეღიმებოდა, ტიტე კი გაცხარებისგან სულ გაწითლდა და აპილპილდა:
— ის რა არის?! აბა როდის გაწვიმდება?! არასდროს?!
— ვფიქრობ, ზეგ, ორი დღის შემდეგ, უფრო ნაშუადღევს! — გაბრიელის სიმშვიდე და მოკრძალება ურყევი იყო.
— შენ საიდან იცი, ხომ თქვი, ბუნებას როგორც სურს, ისე იქნებაო?!
— რა თქმა უნდა! ამინდს დაკვირვების შედეგად სწავლობენ. ჩემი პროფესიაც ეგ არის.
— მერე და რას დააკვირდი, მეც ამიხსენი?!
— ეგ რთულია, წლების შრომა სჭირდება.
ტიტე ბალიშს მიეკრა და სახეზე ოფლი მოიწმინდა.
— ეს რაღა უბედურებაა?! — ფანჯრისკენ გაიშვირა ხელი.
— რაზე მეკითხებით?
— მზეზე... სული რომ ამოგვიშრო!...
— ო, მზე — ეს მთელი სამყაროა! — გაბრიელმა შუბლი მოისრისა.
— მაინც? — გრიმასა შეკრა ტიტემ.
— გაინტერესებთ? დედამიწას სამჯერ და უფრო მეტადაც აღემატება წონით. წყალბადი განუწყვეტლივ გარდაიქმნება ჰელიუმად, რის გამოც მზის გულში წარმოიქმნება უსაზღვრო რაოდენობის სხივური ენერგია. მხოლოდ ერთი ორმემილიარდედი აღწევს ამ ენერგიის დედამიწაზე.
— შორსაა ჩვენგან? — გრიმასა ტიტეს სახეზე ცნობისმოყვარეობად გადამდნარიყო.
— მანძილი დედამიწასა და მზეს შორის საშუალოდ ასორმოცდაათი მილიონი კილომეტრია. ზაფხულში ეს სიშორე მცირდება, ზამთარში — იზრდება. თუ გაინტერესებთ, იმასაც გეტყვით, რომ ამ მანძილს მზის სხივები დაახლოებით რვა წუთში ფარავენ...
— სიცხე იქ იქნება თუ იქნება! — ჩაილაპარაკა ტიტემ.
— ვერ წარმოიდგენთ, ისეთი! — გაბრიელი გაჩუმდა.
ტიტემ ფანჯარაში გაიხედა:
— დღეს გაწვიმდება, იქეთ კიდევ ღრუბელია! დღეს თუ არა, ხვალ მაინც!
გაბრიელს გაეღიმა და ტუმბაზე წიგნისკენ წაიღო ხელი. ტიტეს არაფერი უთქვამს. პალატა ისევ სიჩუმით შეიმოსა, მხოლოდ ვენტილატორი ფრთქიალებდა ძველებურად. ჰაერი უფრო და უფრო იხუთებოდა. ტიტე მეტად ბორგავდა, იგინებოდა... დროდადრო გაბრიელს გადმოხედავდა...
ასე გაშუადღდა... გაბრიელს ჩაეძინა.
მთვლემარე პალატა ექთნის შემოსვლამ გამოაფხიზლა. გაბრიელმა შეიღვიძა — შუბლი დაოფლოდა, გაშლილი წიგნი გულზე ედო. ექთანი მის საწოლთან შედგა:
— ისადილებთ?
გაბრიელმა თავი დააქნია. ,,ახლავე შემოგიტანთ!“ — ჩაილაპარაკა ექთანმა და გავიდა. გაბრიელმა ტუმბადან ცხვირსახოცი აიღო.
— დაგცხა ხომ?! — ცალყბად ესროლა ტიტემ.
გაბრიელს გაეღიმა.
— ჯერ არ გაწვიმდება, ხომ?! — გული მიეცა ტიტეს.
ისევ გაეღიმა გაბრიელს:
— ეგ ჩემი ნება არ არის!
— კეთილ სიტყვას მაინც ვიტყვი, ადამიანო!...
— ტყუილი არ არის კეთილი სიტყვა! — მოჭრა გაბრიელმა.
— ამ საღამოს რომ გაწვიმდეს, რას იტყვი?
— არ გაწვიმდება!
— რომ გაწვიმდეს?! — წამოიწია ტიტე.
— ვაღიარებ, რომ შევცდი, მაგრამ დღეს არ გაწვიმდება! — ისევ ღიმილი შეეპარა გაბრიელს.
— ვნახოთ!
ტიტე მიწვა. გაბრიელმა დახურული წიგნი ტუმბაზე დადო.
პალატაში, ლანგრით ხელში, ექთანი შემოვიდა. გაბრიელმა ბალიში შეისწორა და წამოჯდომას შეეცადა.
სადილი კომბოსტოს წვნიანი იყო — ვეებერთელა თეფშზე ესხა, კიდევ დაჭრილი პომიდორი და ჭიქა ხილის წვენი. გაბრიელი უხმოდ შეექცა, არც ტიტე შეხმიანებია, დროდადრო გამოხედავდა-ხოლმე.
— ხომ არ დაიმატებთ? — ჰკითხა გაბრიელს ექთანმა, როცა ჭურჭელი გაჰქონდა.
— არა, გმადლობთ! — მადლიერებისგან შეიშმუშნა გაბრიელი.
ტიტეს სადილი მოგვიანებით მოვიდა. ცოლმა ჩანთიდან შემწვარი წიწილა ამოიღო, გერბიდან ჩამოხსნილ ფრინველს რომ ჰგავდა. ბოსტნეული და ხილიც წამოეღო. ტიტე უხმოდ უმზერდა ცოლს, როგორ ანაწილებდა ფრინველს. გაბრიელსაც უწილადეს შემწვარი.
ტიტეს სადილმაც მდუმარედ ჩაიარა. მხოლოდ წასვლისას სთხოვა ცოლს ფანჯარა დაეხურა და ფარდა ჩამოეწია — მზე უკვე სარკმლის მხარეს გადმოსულიყო.
ქალი წავიდა. გაბრიელი კითხულობდა. მზე ფანჯარაში ლანდავდა ფარდებს. ტიტე ახლა უფრო გაშმაგებით ილანძღებოდა, ისევ აგინებდა მზეს... მერე ჩასთვლიმა. სიჩუმეში მხოლოდ ვენტილატორის ხმა იჰანგებოდა...
რომ გაეღვიძა, ერთხანს ჭერს შესცქეროდა, ხელში ცხვირსახოცს ჭმუჭნიდა. ეტყობოდა პალატიდან შორს იყო.
— ჩემს გოგოს, ალბათ, ახლა სძინავს. გამოიღვიძებს მალე. — ჩაილაპარაკა და გაბრიელს გამოხედა.
გაბრიელი მიუბრუნდა და ტიტემაც არ დაახანა:
— უმცროსი შვილიშვილი სამი წლისაა. კიდევ ორი მყავს, ბიჭები — თერთმეტის და შვიდის... მხეცები... ზღვას დააშრობენ, თუ მარტოდ დატოვე... სოფელში არიან ახლა დედის მშობლებთან მთელი ოჯახი. აბა, რა უნდათ ამ დახუთულ ქალაქში?! არც გაწვიმდა ეს ოხერი?! — ტიტემ ჩამოფარებულ ფანჯარას გახედა. ისევ გაბრიელს მოუბრუნდა — შენი ოჯახი?!
გაბრიელი შეიშმუშნა:
— მარტო ვცხოვრობ. მხოლოდ და მყავს. ზღვისპირეთშია ოჯახით. არ იცის, აქ თუ ვარ. არ მინდა დასვენება გავუფუჭო.
ეს რომ თქვა, გაბრიელსაც გაეპარა მზერა ფანჯრისკენ. ტიტეს არაფერი უკითხავს.
საღამო ნელა მოვიდა, სინანულივით ნელა და გვიან. როცა ექთანს ფანჯარა გააღებინეს, პალატა ზაფხულის საღამოს სურნელმა მიითვისა. ცა ისევ მშვიდი იყო. ნაძვების წვეროები დახატულს ჰგავდნენ.
გაბრიელის ვახშამი ჩაი და მოხარშული კვერცხი იყო. ტიტემ უარი განაცხადა — საღამოობით არ ვჭამო.
ქალაქმა შავი ცა დაიხურა. ღამე მხოლოდ იმდენად იყო გრილი, რომ არსად ჩანდა მზე. ჩახუთული ჰაერი გახევებული იდგა ყველგან და მასთან ერთად იდგა ყველაფერი: დრო, ქალაქიც, ადამიანებიც, გაბრიელიც, ვენტილატორის მონოტონური ფრთქიალიც კი... მხოლოდ ტიტეს წრიალი და წყევლა-კრულვა, დროდადრო რომ ჩაიბუტბუტებდა, ამღვრევდა ამ უხილავ ჭაობს. ერთხელ, უკვე ძალიან გვიანი იყო, გაბრიელის ჩათრევაც სცადა, ესროლა ,,გძინავსო“, მაგრამ პასუხი ვერ მიიღო და ეულობას დანებდა.
დილით უხასიათოდ გაეღვიძა. გარშემო ნაცნობი და უკვე მობეზრებული ნახატები ეკიდა: ფანჯარაში (ყველაზე უფრო ეს ნახატი აინტერესებდა) მოკრია-ლებული ცის ქვეშ უძრაობდნენ ნაძვების კენწეროები; მეორე სურათზე მშვიდად და უდრტვინველად კითხულობდა გაბრიელი წიგნს... ისევ უდაბნოზე (ტიტეს შეეზიზღა ნაცნობი ყდა); ერთ სურათზეც ვენტილატორი ფრთქიალებდა კვლავ (საინტერესო იყო მისი ამტანიანობა)... არც საწოლის თავთან ტუმბაზე შეცვლილიყო რამე. ბოლო სურათი ისევ გაბრიელი იყო. გაბრიელმაც დაჟინებულ მზერას იმით უპასუხა, რომ გაშლილი წიგნი თაბაშირიან ხელზე დააკუთხა და სალამივით გაუწოდა ტიტეს:
— როგორ გეძინათ?!
— ამასაც თუ ძილი ჰქვია?! — ჩაიბურტყუნა ტიტემ და ცხვირსახოცი მუჭში მოიქცია.
— რა უნდა ჰქნა?! — წიგნისგან გათავისუფლდა თაბაშირიანი ხელი.
დუმილმა რამდენიმე წუთი გასტანა. ტიტე იყო მისი დაუძინებელი მტერი:
— შენს პალატაში მოხუცი რომ მოკვდა, რა სჭირდა?
— კიბეზე დაუცურდა ფეხი და დაიმტვრა.
— მეც კიბიდან ჩამოვვარდი, — ყურადღება არ მიუქცევია ტიტეს გაბრიელისთვის, კითხვას რომ მიუბრუნდა კვლავ, — რაღა დროს ჩემი კიბეებზე პოტიალია?! კიდევ კარგი, ცოლი იყო სახლში, თორემ კარგა ხანს ვეგდებოდი მიწაზე...
სიჩუმე ისევ გამეფდა ოთახში... იმ დრომდე, ვიდრე ექიმი არ შემოხმაურდა:
— დღეს როგორ ვართ?!
პასუხად წყვილი ღიმილი და ტიტეს ბარიტონი მიიღო.
— როდემდე ვიყო ასე ფეხებაწეული ამ თაკარაში?!
— ცოტაც მოითმინეთ! — ექიმი ახლა გაბრიელს მიუბრუნდა. — ხელი რას შვრება?
— რჩება! — პასუხი გაბრიელის ღიმილივით მოკრძალებული იყო.
— თუ გსურთ, თქვენს პალატაში დაგაბრუნებთ?
ტიტეს მზერა მძაფრი გაუხდა.
— არა, აქ ვიქნები! რა მნიშვნელობა აქვს?!
გაბრიელის პასუხზე ტიტე შვებით მიესვენა ბალიშს.
ექიმს არაფერი უთქვამს, გავიდა. მოგვიანებით ექთანმა გაბრიელს საუზმე შემოუტანა — მოხარშული კვერცხი, ჩაი, პური და ბრინჯის ფაფა. ტიტე მდუმარედ ელოდა...
დიდი ხნის ლოდინი არ დასჭირვებია, ცოლი მალე მოვიდა. საუზმედ კარტოფილიანი ღვეზელი დაეცხო. ვიდრე წავიდოდა, ახალი ცხვირსახოცი დაუტოვა ტიტეს. წვერსაც გაიპარსავდა კაციო, ჩაიბუტბუტა ტიტემ.
ისევ მარტონი დარჩნენ: ტიტე, გაბრიელი, ვენტილატორი და უკვე მცხუნვარე დილა, თანდათან რომ ივსებოდა ცხელი ჰაერით. გაბრიელი მშვიდად კითხულობდა. ტიტე კი გინებაში პოულობდა შვებას — წრიალებდა და აგინებდა ყველაფერს: ექიმებს, ასე ქანდაკებასავით რომ ეწვინათ აქ; ვენტილატორს — სიცხესთან უძლურობის გამო; წვიმას, რომელიც არა და არ მოდიოდა... ყველაზე მეტს კი — მზეს.
— როგორ თქვი, როდის მოწვიმსო?! — უცებ გადაწყვიტა შებმოდა გაბრიელს.
— ხვალ, უფრო ნაშუადღევს! — გაეღიმა გაბრიელს.
— ან იცი ეგ შენ ან არა!
— თქვენ დღესაც ელოდით წვიმას.
— გუშინ ღრუბელი მაინც იყო ცაზე! — აღრიალდა ტიტე, — დღეს კი მოკრიალებულია ცა! შეხედე! შენ გგონია, უცებ მოიღრუბლება და მოწვიმს?! — გამომცდელად გამოხედა ტიტემ.
გაბრიელმა თავი დაუქნია და წიგნს მიუბრუნდა. კამათი ამით დამთავრდა. პალატა დამუნჯდა, ვენტილატორის ენაზე ბუტბუტებდა მხოლოდ რაღაცას...
დრო უდაბნოს დღესავით მიიზლაზნებოდა. ჩამოცხა. ჰაერი უფრო და უფრო მხურვალე გახდა. სადილობამ მოაწია. გაბრიელს პიურე, კომპოტი და კატლეტები მოუტანეს.
— კატლეტი ბევრი დაგიწყვეთ! — უთხრა ექთანმა, როცა ლანგარს დგამდა. გაბრიელის მადლობა მოკრძალებული ღიმილი იყო. ტიტე გაკვირვებული უყურებდა მათ.
— რატომ არ ჭამთ აქაურ საჭმელს? — ჰკითხა გაბრიელმა, როცა თეთრხალათიანი გავიდა.
— მაგას? — ჩაეცინა ტიტეს, — ეს არის კატლეტი? დღეში ორი ათასი კაცისთვის ვამზადებ საჭმელს, კომბინატში ვმუშაობ, მზარეული ვარ... და ესენი მასწავლიან კატლეტის კეთებას?! — ტიტე ბალიშს მიეფინა.
— რატომ, მშვენიერი კატლეტია! — გულწრფელად გაეღიმა გაბრიელს.
— გიყვარს კატლეტი? — წარბები ასწია ტიტემ.
— კი, ძალიან! მაგრამ ხშირად უარს ვამბობ, თითქმის ყველგან წიწაკიანს აკეთებენ. მე კი, კუჭის წყლულის გამო, ოდნავ მწარესაც ვერ ვჭამ. — აღიარა გაბრიელმა.
— ჰო და, მოდი ჩემთან სამსახურში და მე გაგემებ ნამდვილ კატლეტს!
— გმადლობთ! — ისე თქვა გაბრიელმა, თითქოს ახლა რომ მიირთმევდა, ტიტეს დაპირებული კატლეტები იყო.
მოგვიანებით ტიტეს ცოლმა ბადრიჯანი, კიტრისა და პომიდვრის სალათა მოუტანა. ხილიც წამოეღო.
— ბავშვები როგორ არიან?! როდის ჩამოდიან?! — ილუკმავდა დროდადრო კითხვებს ტიტე.
— კარგად! ჯერ რა ეჩქარებათ?! — მოკლედ პასუხობდა ცოლი.
ნასადილევს სიცხემ იმძლავრა. ტიტეს ლანძღვა-გინებამაც იმატა. მხოლოდ მაშინ ჩაჩუმდა, როცა გაბრიელს გამოხედა და დაინახა, რომ ჩასძინებოდა.
მოსაღამოვდა. გაბრიელი ბრინჯის ფაფითა და ჭიქა კაკაოთი ავახშმეს.
ღამე სიბერწით მოვიდა, ვერარა უყო დღის ნამხურვალებ ჰაერს. ტიტეს ეძინა, წრიალებდა. გაბრიელს გახედა — ეღვიძა. საუბრის გაბმა სცადა:
— რად გინდოდა ამინდში მუშაობა?
— სად მუშაობა?! — გაკვირვება ვერ დამალა გაბრიელმა.
— როგორ ჰქვია შენს პროფესიას, რატომ აირჩიე?!
— აა! — ჩაეღიმა გაბრიელს, — ბავშვობის ბრალია, უფრო კი — მამაჩემის! მაღაზია ჰქონდა სარკისა და მინის. ჩვენ მაშინ ახალ უბანში, ქალაქის ბოლოს ვცხოვრობდით. სულ მრავალსართულიანი სახლები შენდებოდა. ძლიერი ქარები იცოდა იქ, ბევრი მინა იმსხვრეოდა, ამიტომ უყვარდა მამას ქარი. დაჯდებოდა მაღაზიის წინ და მისჩერებოდა ცას. მერე საღამოს ვახშმისას იტყოდა კმაყოფილებით: ,,ხვალ ქარი იქნება!“. მეც დამიჯენდა და მიხსნიდა, მისი ცოდნით როგორ გამომეცნო ამინდი. თავისებური კაცი იყო. — გაბრიელმა ამოიხვნეშა. — მერე მივეჩვიე... და დამაინტერესა... ახლა ვარ ასე...
წამით სიჩუმე ჩამოწვა.
— არც მე მინდოდა მზარეულობა. — შეწრიალდა საწოლზე ტიტე. — სამხედროში გამამწესეს მზარეულად. რომ ჩამოვედი, აღარც დამიწყია სხვა საქმის ძებნა. ახლა შვებულება ავიღე და... მოვიტეხე კისერი!... — ტიტემ გინება მოაყოლა...
ღამის საუბარი ამით დამთავრდა.
დილით, ტიტეს რომ გაეღვიძა, გაბრიელი უკვე კითხულობდა, ფანჯარაში ცაზე მუქ ლაქებს მოჰკრა თვალი და ამან გაახალისა.
— როგორ ხარ?! — მოუბრუნდა გაბრიელს.
— თავი მიბრუის! — წიგნი დააწვინა გაბრიელმა.
— ეგ არაფერია! წამალს მოგცემენ და... — ტიტე ისევ ფანჯარაში ცას შეუბრუნდა. გაბრიელმა წიგნი ტუმბაზე დადო. ახლა იწვა და ჭერს შესცქეროდა.
— დღეს გაწვიმდება, ვითომ?! — იკითხა ტიტემ.
— კი! — არც გამოუხედავს გაბრიელს.
პალატაში ექიმი შემოვიდა.
— რას შვებით?! — იკითხა ჩვეული რიხით — როგორ ხართ?!
— მშვენივრად! — შესძახა ტიტემ.
— თქვენ?! — გაბრიელის დუმილმა დააეჭვა ექიმი.
— თავბრუსხვევა მაქვს! — ესღა თქვა გაბრიელმა.
— ვნახოთ! — ექიმი გაბრიელის საწოლზე ჩამოჯდა, მაჯაზე ხელი მოჰკიდა და გაიტრუნა. — საგანგაშო არაფერია! წამალს მოგცემთ, არ შეგეშინდეთ! — წამოდგა, გაბრიელს გაუღიმა და გავიდა.
რამდენიმე წუთში ექთანი შემოვიდა. გაბრიელთან მივიდა და ვიდრე აბს გაუწვდიდა, ტუმბაზე ჭიქა წყლით შეავსო.
— ეს დალიეთ! საუზმესაც ახლავე მოგიტანთ!... — და ისიც გავიდა.
— უცებ გაგივლის! — ეს ტიტე იყო, გაბრიელს გაუღიმა.
საუზმე შემოიტანეს: კარაქი, პური, ჩაი და ფაფა. გაბრიელი ჩვეული მდუმარებით შეექცა.
მალე ტიტეს ცოლი ეწვია.
— როგორი ამინდია გარეთ?! — მიახალა უმალ ტიტემ.
— მგონი, იღრუბლება. — ჩაილაპარაკა ქალმა და სკამი მოძებნა. ხაჭაპურები მოეტანა. პალატა ნაცნობმა არომატმა დაიარა. ტიტე ორმაგი ხალისით შეექცა.
— ნუ გეშინია, გაგივლის! ჭამე, როგორია?! — მოუბრუნდა გაბრიელს, როცა ცოლმა მეზობელ ტუმბაზეც დადგა თეფში.
ისაუზმეს. ცოლი წავიდა. ტიტე ფანჯარაში იცქირებოდა — ცაზე ღრუბლებმა აუჩქარეს ფეხს... ნელ-ნელა ჩამობნელდა, მზე სადღაც გაიბნა. ტიტე ისე უმზერდა, როგორც გულშემატკივარი მატჩს. გაბრიელი ისევ წიგნს მისწვდა...
დრო გადიოდა...
— სად წადი, მზეო?! — გაიძახოდა დროდადრო ტიტე, — გეგონა სულ შენი იყო ცა?!
ჰაერი ჩაიხუთა, გაავდრების წინ რომ იცის ისე. ნაძვის კენწეროებიც ირხეოდნენ უკვე. ყველაფერი იღვიძებდა თითქოს, რაღაც ახალი იწყებოდა. ტიტეს ერთობ ართობდა ეს ცვლილებები, კომენტარებსაც არ აკლებდა:
— მოაყარე ღრუბლები!... მიდი, მოყარე!...
დილა დაიწრიტა. გაბრიელი ისევ კითხულობდა — გაშლილი წიგნი ნიღაბივით აეფარებინა წინ. მხოლოდ ერთხელ გახედა ტიტეს.
— ხედავ, რა ხდება?! — შეაგება მანაც. — ვნახოთ, მართალი თქვი თუ არა!
გაბრიელს გაეღიმა და ისევ წიგნში შეიკეტა.
შუადღდებოდა. ცისკენ შებრუნებულ ტიტეს ზურგიდან წამოსულმა ხმაურმა წაართვა ყურადღება. მობრუნდა. ნაცრისფერყდიანი წიგნი იატაკზე ეგდო, გონწასული გაბრიელის ხელი კი საწოლზე ეკიდა...
— ექიმი!... ექიმი!, — აღრიალდა, როგორც შეეძლო, ტიტე, — ჩქარა ექიმი!...
პალატაში უმალ შემოცვივდნენ. ექიმიც მოვიდა. გაბრიელს მაჯაზე ხელი შეავლო... მერე ქუთუთოები აუწია და გავიყვანოთო, ბრძანა. ვიღაცამ ვენტილატორი გამორთო.
გაბრიელი გაიყვანეს. ტიტე მარტო დარჩა სიჩუმეში. კვლავ ცას გასცქეროდა, მხოლოდ ახლა აღტაცება და ხალისი ჩაქრობოდა თვალებში... ფიქრებს წაეღოთ სადღაც...
ცა ჩამობნელდა, სადღაც გაკვესა... სადღაც აგრუხუნდა... ერთხელ... ორჯერ... და დაიწყო. წვიმა ისეთი თავგამეტებით დაეშვა, თითქოს დედამიწა სურდა გაეპო. პალატა წვეთების ხმით, ქუჩიდან შემოდენილი ჩახუთული ჰაერითა და მტვრის სუნით აივსო. ფანჯრის რაფაზე თუნუქიც ახმიანდა...
სადილობის დრო მოსულიყო — პალატაში ტიტეს ცოლი შემოვიდა. სახე სველი ჰქონდა, ტანისამოსიც დაელაქა წვიმას. გაბრიელის სიცარიელეზე უმალ სახე შეეცვალა.
— სად არის?! — იკითხა.
— შეწუხდა და გაიყვანეს!
— სერიოზულია?!
— არ ვიცი! — წაეუხეშა ცოლს ტიტე.
ქალი ტუმბასთან სკამზე ჩამოჯდა. ერთხანს ასე იყო, მერე ჩანთის ამოლაგება დაიწყო, ტუმბაზე ფრთხილად ალაგებდა, თითქოს ვინმეს გაღვიძებისა ეშინოდა.
— დააწყვე, არ მინდა! მერე შევჭამ! — ცალყბად ისროლა ტიტემ.
ექთანი შემოვიდა.
— თქვენ როგორ ხართ?!
— როგორ არის?!
ორი კითხვა ერთდროულად გაისმა.
— ცუდადაა! — ექთნის პასუხი უფრო მნიშვნელოვანი იყო.
— რა დაემართა?!
— ჰემატომა... სისხლის ჩაქცევა... თავის ტვინში!
— მერე?! — ტიტეს პირი დარჩა ღია.
— კომპიუტერული ტომოგრაფია გვიჩვენებს.
— ეს რა არის?! — სახე დაეძარღვა ტიტეს.
— გამოკვლევა! შეიძლება თავის ქალის ტრეპანაცია გახდეს საჭირო, ოპერაცია გაუკეთდება.
— მერე გადარჩება?!
— ჯერ არავინ იცის, შეიძლება გადარჩეს, შეიძლება — არა!
ტიტე პირღია დარჩა მისვენებული ბალიშზე.
— ხომ არ გინდათ რამე? — ამჯერად ექთანი კითხულობდა.
ტიტემ ხელით ანიშნა, არაო. ექთანი გავიდა. ცოლ-ქმარი კარგა ხანს იყვნენ ასე უბრად. მერე ქალი წამოდგა.
— წავალ მე, — ჩაილაპარაკა ქმრის გასაგონად, — ფანჯრები ღიაა, წყლით აივსება სახლი.
ქალმა კარისკენ გააბიჯა.
— მოიცა! — გააჩერა ტიტემ, — ჩემთან მიდი სამსახურში, ბიჭებს უთხარი, კატლეტი გააკეთონ! უთხარი, ტიტემ რომ იცის, ისეთი-თქო! წიწაკა არ უქნან, საერთოდ არ უქნან... და მოიტანე! ხვალვე მოიტანე,... ზეგაც მოიტანე! გაიგე?!
ქალმა თავი დაუქნია. ნელი და მოკლე ნაბიჯებით ტოვებდა პალატას.
— ხომ გაიგონე, უწიწაკო გააკეთონ?! — კარში რომ გადიოდა, დაუყვირა ტიტემ, — უწიწაკო გააკეთონ!
კარი მოიხურა. ტიტე სასთუმალს მიესვენა... ფანჯრის მიღმა კი გატრუნული იწუწებოდა უქოლგოდ დარჩენილი ქალაქი...
გაეღვიძა. დაღლილობას გრძნობდა. ნამძინარევი მზერა ჯერ ჭერს მიაწვდინა... ნაცრისფერ კედლებს, მერე პალატა მოატარა და... შეფხიზლდა. თეთრხალათიანები გამთენიისას არ ყოფილან ზმანება — კედელთან საწოლზე უცნობი კაცი იწვა. სუსტი აღნაგობის იყო, მრგვალი თავ-პირი, პატარა ცხვირი და საფეთქლებთან შემელოტებული თმა ჰქონდა. ტიტესგან განსხვავებით, მისი მხოლოდ ერთი გათაბაშირებული ფეხი დაეკიდათ საწოლზე და ცალი ხელიც შეებინტათ, მეორეში წიგნი ეჭირა და კითხულობდა.
ტიტე პირდაღებული მიაჩერდა უცნობს. ახალმა მეზობელმა მზერა იგრძნო და ტიტეს მიუბრუნდა, თან გაშლილი წიგნი მკერდზე დაიმხო.
— დილა მშვიდობისა! — ხმა უცნობ თანაპალატელს მშვიდი, ამასთან სუსტი და გაბზარული ჰქონდა.
— გაგიმარჯოთ! — უცებ გამოერკვა ტიტე. საწოლის თავთან ტუმბაზე გრაფინიდან წყალი დაისხა და ჭიქა შეავსო. წუთით სიჩუმე ჩადგა შორის. უცნობი ისევ კითხვას მიუბრუნდა.
— გამთენიისას მოგიყვანეს? — იკითხა ტიტემ.
— ჩემს პალატაში მოხუცი ავადმყოფი გარდაიცვალა. — მოკლე იყო პასუხი.
ტიტეს არაფერი უთქვამს, თავი მიაბრუნა და მზერა ისევ ჭერს შეუსვეტა. ახლა ოთახის სიჩუმეს ერთი მტერიღა შერჩა — ვენტილატორის ფრთქიალი. თუმცა, ქუჩიდანაც აღწევდენ სუსტი ბგერები...
უცნობი კითხულობდა, ტიტე წარბებშეყენებული ფანჯარაში გარე სამყაროს მართკუთხა ნაწილს გაჰყურებდა. დროდადრო ზორზოხა სხეულს შეაწრიალებდა და ხვნეშოდა... ,,რა უბედურებაა ეს სიცხე?!“ — ჩაილაპარაკებდა თან. თანაპალატელი არად აგდებდა ტიტეს რეპლიკებს, მშვიდად კითხულობდა...
— სად დაიმტვერი? — სიჩუმეს ისევ ტიტემ უმტრო. მისი ბარიტონი მეხივით მოედო პალატის მდუმარე კედლებს.
— ავტოავარია! — ისიტყვაძუნწა ახალმა მეზობელმა.
— მთვრალი იყავი? — ისევ ისროლა ბადე ტიტემ.
— მე არა! — ახლა უკვე არც გამოუხედავთ.
— მარტო იჯექი მანქანაში?
ამჯერად ნადავლი მოჰყვა — ახალმა წიგნი მკერდზე დაიმხო და ტიტეს მიუბრუნდა:
— ქუჩაში მივდიოდი ფეხით. მანქანა კი მოსახვევიდან გამოვარდა. ორივემ ერთი მხარე ავირჩიეთ. — აუღელვებლად ლაპარაკობდა. ტიტეს ჟინიანობა და მისი სიმშვიდე უსასრულოდ შორს იყვნენ ერთმანეთისგან.
პასუხმა ტიტეს ცნობისმოყვარეობა ლამის სრულიად განაიარაღა, თუმცა საბოლოო კაპიტულაციამდე ჯერ შორს იყო.
— მე ტიტე მქვია! — ერთიც სცადა კიდევ.
— კეთილი, გაბრიელი!
გაბრიელი თითქოს წიგნით სუნთქავდა — კვლავ კითხვას მიუბრუნდა.
ტიტე დანებდა — ფანჯრისკენ მიბრუნდა და ცას გახედა.
— როდის წაეთრევა ეს ჯოჯოხეთური სიცხე?! — ამოიოხრა და ღვარძლით ჩაილაპარაკა თან, თითქოს გაბრიელზე ჯავრსაც კლიმატზე იყრიდა.
კარი გაიღო და პალატაში ექიმი შემოვიდა. ფეხდაფეხ ექთანიც შემოჰყვა. ექიმს, საშუალო ასაკის კაცს, ეტყობოდა წვერი ახლა გაეპარსა (პალატაში ოდეკოლონის მძაფრი სუნი განქარდა), ხალათი კი პირდაპირ სხეულზე მოეცვა, რადგან შიშველი მკერდი უჩანდა. იგი საწოლებს შორის დადგა, ხელებს ჯიბეებში უკრა თავი და მომღიმარი სახით იკითხა:
— აბა, დღეს როგორ ვართ?!
— მშვიდობით! — გაბრიელს წიგნი უკვე გადაეწია გვერდზე.
— ვიხარშებით! — ახმაურდა ტიტე და ცხვირსახოციანი ხელი ფანჯრისკენ გაიშვირა. სახე წითელი და სველი ჰქონდა, — ამ სიცხეში როგორ ვიქნებით?!
ექიმი ექთანს, ჯერ ისევ გოგონას, რომლის მკვეთრი წითელი პომადა თეთრ ხალათსა და ქუდზე ხანძარივით ყვიროდა, მიუბრუნდა და ღიმილით უთხრა:
— გამოუწერეთ წვიმა, სამჯერ დღეში! — მერე ისევ ტიტეს მიმართა — მე, გენაცვალე, თქვენი ჯანმრთელობა მაქვს ჩაბარებული და არა ცისქვეშეთი! ფეხები როგორ არის? — იკითხა უკვე სერიოზულად.
— კარგად! — ჩაიბურტყუნა ტიტემ.
— თქვენი?
— გმადლობთ, ვჯანმრთელდებით! — წყნარად თქვა გაბრიელმა.
— ხელები?
— მუშაობს!
— ვართ საჭირო?
— თქვენ ყოველთვის საჭირო ხართ, ექიმო! — გაიღიმა გაბრიელმაც.
— კარგი, მე აქვე ვარ!
ექიმი შებრუნდა და ჯიბეებში ხელებჩაწყობილი გავიდა. ახლა ექთნის ჯერი იყო.
— საუზმეს შემოგიტანთ! — უთხრა გაბრიელს. მერე ტიტეს მიუბრუნდა — თქვენ მეუღლეს დაელოდებით?
— აბა?! — წყრომით გაიკვირვა ტიტემ.
ექთანი გავიდა, თან გრაფინები გაიყოლა, ახალ წყალს შემოგიტანთო.
პალატა თეთრხალათიანების გარეშე დარჩა. გაბრიელი კითხვას მიუბრუნდა. ტიტემ გაუპარსავი სახე მოიწმინდა და ფანჯარას გახედა.
— ოდესმე ხომ გაწვიმდება?! — მიაგესლა თან.
ექთანი რამდენიმე წუთში დაბრუნდა, ჯერ წყალი მოიტანა, მერე — საუზმე. ლანგარზე პურის მართკუთხა ნაჭრები, ჭიქა ჩაი, კარაქი და თეფში ფაფა ელაგა.
გაბრიელმა წიგნი გადადო. ტიტე კი მდუმარედ ადევნებდა თვალს ექთნის ყოველ მოძრაობას, გაბრიელისთვის სასთუმლის წამოწევასა და ლანგრის მოხერხებულად მოთავსებაში რომ გამოიხატა. ,,გმადლობთ!“ — წამდაუწუმ ბუტბუტებდა გაბრიელი.
— გაამოთ! — ექთანი გავიდა.
— თქვენ რატომ არ საუზმობთ? — ამჯერად ტიტეს ჰკითხეს.
— მაგას არ ვჭამ მე! — არახრახდა ტიტე. — ამათ საჭმელს პირსაც არ ვახლებ! კაცმა არ იცის, რას და როგორ აკეთებენ?!
— რატომ, გემრიელია?! — გაბრიელი უკვე ილუკმებოდა.
— თუ ასე მოგწონს, ღმერთმა შეგარგოს! მაგრამ მზარეულობას ესენი ვერ მასწავლიან! პირველად ამათი ნაცოდვილარი რომ მომიტანეს, კინაღამ გული ამერია... — ტიტე დაიქოქა, ცხვირსახოციან ხელს აქეთ-იქეთ იქნევდა, თან მზერას ჭერსა და გაბრიელს შორის კენწლავდა... — ...მას შემდეგ აქაური არაფერი მიჭამია. ცოლს მოაქვს საუზმეც და სადილიც... საღამოობით მე არ ვჭამ!...
გაბრიელს, ნოვაგობასთან ერთად, ეღიმებოდა. ამან ტიტე გაახალისა კიდეც და უფრო არახრახდა — ნაჭერი კარაქი,... ფაფა... მოიცადე, მალე ცოლი მოვა და კარგად ვისაუზმოთ!
— გმადლობთ! ესეც საკმარისია! — გაბრიელი ჩაის ხვრეპდა.
— დამიჯერე, არ ინანებ!
გაბრიელს გაეღიმა.
— როგორც გინდა! — ჩაილაპარაკა ტიტემ, — არ დავეძებ საჭმელს, ეს მზე მოშორდებოდეს!... — და ფანჯრისკენ მიაბრუნა თავი.
გაბრიელი საუზმეს მორჩა. ტიტე დაცხრა, ხანდახან თუ წაიბუზღუნებდა რამეს. ექთანი შემოვიდა, გაბრიელმა მადლობა უთხრა და ვიდრე ლანგრით პალატიდან გავიდოდა, ტიტემ კართან მიაწია სიტყვა:
— სადაა ექიმის გამოწერილი წვიმა?!
ექთანს არც მოუხედავს, ტიტეს ცხვირსახოციანი ხელი საწოლზე დავარდა. გაბრიელმა ტუმბადან საკითხავი აიღო. პალატის სიჩუმე ისევ ვენტილატორის ფრთქიალს დარჩა...
დიდი დრო არ გასულა, რომ კარი გაიღო და ოთახში ტიტეს ასაკის ჩია ტანის ქალი შემოვიდა. ჭაღარა თმა უკან შეეკრა, მუქი ლურჯი კაბა ეცვა და ხელში ჩანთა ეჭირა.
— სად ხარ, ქალო, ამდენ ხანს?! — უმალ საყვედურად იქცა ტიტე.
— გამარჯობათ! — პალატაში უცხო ავადმყოფის დანახვით გამოწვეული დაბნეულობის დაფარვას შეეცადა ქალი და ბოდიშნარევი მზერით მიესალმა გაბრიელს. გაბრიელისგან პასუხი რომ მიიღო, ქმარს წყრომით მიმართა — რა გაყვირებს, მარტო ხომ არ ხარ?! უცხო ადამიანს მაინც მოერიდე! — ტიტეს საწოლს შემოუარა, ტუმბასთან სკამზე დაჯდა და ჩანთა ფეხებთან დაიდგა.
საყვედურზე ცოლის პასუხი ტიტეს არად ჩაუგდია, მაინც თავისი შეუტია:
— რომელი საათია, უკვე სადილობს ხალხი?!
— ჰო, კარგი, დაწყნარდი! ნუ ყვირი!
ქალმა ჩანთიდან თეთრ ქსოვილში შეხვეული სიმრგვალე ამოაძვრინა, თან ტუმბას კარი გამოაღო. მერე შეხვეული გაშალა და თეფშზე ორი ვეებერთელა ხაჭაპური დააკერძა. პალატაში არომატი გაისივრცა. ტიტე მდუმარედ უცქერდა, როგორ ჭრიდა ცოლი სამკუთხა ფორმებს. რომ მორჩა, ქალმა ერთი თეფშიც გამოაძვრინა, ხაჭაპურის რამდენიმე ნაჭერი ზედ დაალაგა, ტიტეს საწოლს შემოუარა და გაბრიელის თავთან ტუმბაზე დადო.
— მიირთვით! — დააყოლა თან.
— გმადლობთ! — მორიდებით თქვა გაბრიელმა.
ტიტე უკვე შესდგომოდა ნოვაგობას. გაბრიელს გამოხედა და რომ დაინახა ისევ კითხულობდა, აღაღანდა:
— დაანებე თავი კითხვას! ჭამე, სანამ ცხელია!
— გმადლობთ! — გაბრიელი მხოლოდ წამით მოსწყდა კითხვას.
ქალი ისევ სკამზე იჯდა. ამჯერად ჩანთიდან ფერადი სითხით სავსე ქილა ამოიღო. ტიტე ხარბად ილუკმებოდა, ვნებით იქნევდა ყბებს, სახე დაცვაროდა. ჭერს შესცქეროდა, თან, ეტყობოდა, რაღაცაზე ფიქრობდა. ქალმა ქილიდან ორი ჭიქა შეავსო. ერთიც გაბრიელს დაუდგა, — კომპოტია! — დააყოლა თან.
— გმადლობთ! — ისევ შეწუხდა გაბრიელი.
ყველანი ჩუმად იყვნენ. მხოლოდ პალატის კუთხეში ატუზული ვენტილატორი აქტიურობდა ძველებურად.
ქალი მალე წავიდა. არ დაიგვიანოო, დააწია კართან ტიტემ.
შორიდან ქუჩის სუსტი ხმაური აღწევდა. გაბრიელი კითხულობდა. დროდადრო წიგნის გადაფურცვლის ხმა ებგერებოდა პალატის სისავსეს. ტიტე წრიალებდა, ბორგავდა, გაოფლილ სახეს წამდაუწუმ იწმენდდა. ვეებერთელა სხეულს ადგილს არ უმუდმებდა. თან მალიმალ იგინებოდა და კრულავდა — ,,ოხ, ამ მზეს!“... — სახე წითელი ჰქონდა, განსაკუთრებით, დიდი გაბუშტული ცხვირი. ასე წრიალში ჩაეძინა...
გაეღვიძა. სახე მოიწმინდა. გაბრიელს გაჭვრიტა — კითხულობდა ისევ, მერე ტუმბას გადაუსვა მზერა — თეფშზე ერთი ნაჭერი აკლდა, ჭიქაშიც დაეწია სითხეს. ფანჯრისკენ გაიხედა და უცებ შეფხიზლდა:
— გვეშველა, მგონი, შეხედე — ღრუბელი! გაწვიმდეს ეგებ!
შორს, ცაზე თეთრი ფთილა ლოდინებდა. ტიტე გაბრიელს მოუბრუნდა და არანაირი რეაქცია რომ ვერ იხილა, წყრომით იკითხა:
— რას კითხულობ ასეთს, რა წიგნია?!
გაბრიელმა წიგნი დააწვინა:
— ,,სამყარო ბარხანებში“.
— რაზეა?
— უდაბნოზე!
— უდაბნოზე?! ნუ გამაგიჟებ! ამ სულისხუთვაში კიდევ უდაბნოზე კითხულობ წიგნს?! შენ რა კაცი ხარ, სხვა ვერაფერი ნახე?!
— რატომ? საინტერესოა,... საჭირო... — მშვიდად აუხსნა გაბრიელმა.
— რაა უდაბნოში საინტერესო — მზე და სილა თუ გველები და ხვლიკები?! — ტიტე ლამის ღრიალებდა, ცხვირსახოციან ხელს გაშმაგებით იქნევდა. — სხვა ნახე რამე, თუ კაცი ხარ, ამ პაპანაქებაში კიდევ მზე და სიცხე გვინდა?! გადადევი მაგ წიგნი, მოისროლე იქეთ!
— კარგი, მე კი დავხურავ ამ წიგნს, მაგრამ ოთახში ოდნავაც არ აგრილდება! — მომღიმარი სახით გაბრიელმა წიგნი ტუმბაზე დადო.
— ოთახში რატომ უნდა აგრილდეს?! — წამოიწია და გაკვირვებისგან დაიმანჭა ტიტე.
— არაფერი! — ამაზე უფრო გაეღიმა გაბრიელს.
ტიტე ბალიშზე მიესვენა, გაკვირვებულ მზერას არ აშორებდა გაბრიელს.
— საჭირო რატომაა? — იკითხა მშვიდად.
— სამსახურეობრივი ინტერესია.
— სად მუშაობ?
— მეტეოროლოგი ვარ, მეტეოროლოგიურ სამსახურში.
— ეს რომელია, — თვალი მოჭუტა და ისევ წამოიწია ტიტე, — ტელევიზიით ამინდს რომ აცხადებენ?!
— ჩვენ ინფორმაციას ვაწვდით, ისინი კი გადმოსცემენ! — გაეღიმა გაბრიელს.
— მოიცა, თუ კაცი ხარ, გამაგებინე, ოდესმე ხომ უნდა გაწვიმდეს?!
— გაწვიმდება, მაგრამ დღეს — არა!
— რატომ?! — აყვირდა ტიტე.
— იმიტომ, რომ ბუნებას სურს ასე!
— შენ რა იცი ბუნებას რა სურს,... ან თქვენმა სამსახურმა რა იცის?! რასაც თქვენ აცხადებთ, ნახევარზე მეტი ტყუილია!
გაბრიელს ეღიმებოდა, ტიტე კი გაცხარებისგან სულ გაწითლდა და აპილპილდა:
— ის რა არის?! აბა როდის გაწვიმდება?! არასდროს?!
— ვფიქრობ, ზეგ, ორი დღის შემდეგ, უფრო ნაშუადღევს! — გაბრიელის სიმშვიდე და მოკრძალება ურყევი იყო.
— შენ საიდან იცი, ხომ თქვი, ბუნებას როგორც სურს, ისე იქნებაო?!
— რა თქმა უნდა! ამინდს დაკვირვების შედეგად სწავლობენ. ჩემი პროფესიაც ეგ არის.
— მერე და რას დააკვირდი, მეც ამიხსენი?!
— ეგ რთულია, წლების შრომა სჭირდება.
ტიტე ბალიშს მიეკრა და სახეზე ოფლი მოიწმინდა.
— ეს რაღა უბედურებაა?! — ფანჯრისკენ გაიშვირა ხელი.
— რაზე მეკითხებით?
— მზეზე... სული რომ ამოგვიშრო!...
— ო, მზე — ეს მთელი სამყაროა! — გაბრიელმა შუბლი მოისრისა.
— მაინც? — გრიმასა შეკრა ტიტემ.
— გაინტერესებთ? დედამიწას სამჯერ და უფრო მეტადაც აღემატება წონით. წყალბადი განუწყვეტლივ გარდაიქმნება ჰელიუმად, რის გამოც მზის გულში წარმოიქმნება უსაზღვრო რაოდენობის სხივური ენერგია. მხოლოდ ერთი ორმემილიარდედი აღწევს ამ ენერგიის დედამიწაზე.
— შორსაა ჩვენგან? — გრიმასა ტიტეს სახეზე ცნობისმოყვარეობად გადამდნარიყო.
— მანძილი დედამიწასა და მზეს შორის საშუალოდ ასორმოცდაათი მილიონი კილომეტრია. ზაფხულში ეს სიშორე მცირდება, ზამთარში — იზრდება. თუ გაინტერესებთ, იმასაც გეტყვით, რომ ამ მანძილს მზის სხივები დაახლოებით რვა წუთში ფარავენ...
— სიცხე იქ იქნება თუ იქნება! — ჩაილაპარაკა ტიტემ.
— ვერ წარმოიდგენთ, ისეთი! — გაბრიელი გაჩუმდა.
ტიტემ ფანჯარაში გაიხედა:
— დღეს გაწვიმდება, იქეთ კიდევ ღრუბელია! დღეს თუ არა, ხვალ მაინც!
გაბრიელს გაეღიმა და ტუმბაზე წიგნისკენ წაიღო ხელი. ტიტეს არაფერი უთქვამს. პალატა ისევ სიჩუმით შეიმოსა, მხოლოდ ვენტილატორი ფრთქიალებდა ძველებურად. ჰაერი უფრო და უფრო იხუთებოდა. ტიტე მეტად ბორგავდა, იგინებოდა... დროდადრო გაბრიელს გადმოხედავდა...
ასე გაშუადღდა... გაბრიელს ჩაეძინა.
მთვლემარე პალატა ექთნის შემოსვლამ გამოაფხიზლა. გაბრიელმა შეიღვიძა — შუბლი დაოფლოდა, გაშლილი წიგნი გულზე ედო. ექთანი მის საწოლთან შედგა:
— ისადილებთ?
გაბრიელმა თავი დააქნია. ,,ახლავე შემოგიტანთ!“ — ჩაილაპარაკა ექთანმა და გავიდა. გაბრიელმა ტუმბადან ცხვირსახოცი აიღო.
— დაგცხა ხომ?! — ცალყბად ესროლა ტიტემ.
გაბრიელს გაეღიმა.
— ჯერ არ გაწვიმდება, ხომ?! — გული მიეცა ტიტეს.
ისევ გაეღიმა გაბრიელს:
— ეგ ჩემი ნება არ არის!
— კეთილ სიტყვას მაინც ვიტყვი, ადამიანო!...
— ტყუილი არ არის კეთილი სიტყვა! — მოჭრა გაბრიელმა.
— ამ საღამოს რომ გაწვიმდეს, რას იტყვი?
— არ გაწვიმდება!
— რომ გაწვიმდეს?! — წამოიწია ტიტე.
— ვაღიარებ, რომ შევცდი, მაგრამ დღეს არ გაწვიმდება! — ისევ ღიმილი შეეპარა გაბრიელს.
— ვნახოთ!
ტიტე მიწვა. გაბრიელმა დახურული წიგნი ტუმბაზე დადო.
პალატაში, ლანგრით ხელში, ექთანი შემოვიდა. გაბრიელმა ბალიში შეისწორა და წამოჯდომას შეეცადა.
სადილი კომბოსტოს წვნიანი იყო — ვეებერთელა თეფშზე ესხა, კიდევ დაჭრილი პომიდორი და ჭიქა ხილის წვენი. გაბრიელი უხმოდ შეექცა, არც ტიტე შეხმიანებია, დროდადრო გამოხედავდა-ხოლმე.
— ხომ არ დაიმატებთ? — ჰკითხა გაბრიელს ექთანმა, როცა ჭურჭელი გაჰქონდა.
— არა, გმადლობთ! — მადლიერებისგან შეიშმუშნა გაბრიელი.
ტიტეს სადილი მოგვიანებით მოვიდა. ცოლმა ჩანთიდან შემწვარი წიწილა ამოიღო, გერბიდან ჩამოხსნილ ფრინველს რომ ჰგავდა. ბოსტნეული და ხილიც წამოეღო. ტიტე უხმოდ უმზერდა ცოლს, როგორ ანაწილებდა ფრინველს. გაბრიელსაც უწილადეს შემწვარი.
ტიტეს სადილმაც მდუმარედ ჩაიარა. მხოლოდ წასვლისას სთხოვა ცოლს ფანჯარა დაეხურა და ფარდა ჩამოეწია — მზე უკვე სარკმლის მხარეს გადმოსულიყო.
ქალი წავიდა. გაბრიელი კითხულობდა. მზე ფანჯარაში ლანდავდა ფარდებს. ტიტე ახლა უფრო გაშმაგებით ილანძღებოდა, ისევ აგინებდა მზეს... მერე ჩასთვლიმა. სიჩუმეში მხოლოდ ვენტილატორის ხმა იჰანგებოდა...
რომ გაეღვიძა, ერთხანს ჭერს შესცქეროდა, ხელში ცხვირსახოცს ჭმუჭნიდა. ეტყობოდა პალატიდან შორს იყო.
— ჩემს გოგოს, ალბათ, ახლა სძინავს. გამოიღვიძებს მალე. — ჩაილაპარაკა და გაბრიელს გამოხედა.
გაბრიელი მიუბრუნდა და ტიტემაც არ დაახანა:
— უმცროსი შვილიშვილი სამი წლისაა. კიდევ ორი მყავს, ბიჭები — თერთმეტის და შვიდის... მხეცები... ზღვას დააშრობენ, თუ მარტოდ დატოვე... სოფელში არიან ახლა დედის მშობლებთან მთელი ოჯახი. აბა, რა უნდათ ამ დახუთულ ქალაქში?! არც გაწვიმდა ეს ოხერი?! — ტიტემ ჩამოფარებულ ფანჯარას გახედა. ისევ გაბრიელს მოუბრუნდა — შენი ოჯახი?!
გაბრიელი შეიშმუშნა:
— მარტო ვცხოვრობ. მხოლოდ და მყავს. ზღვისპირეთშია ოჯახით. არ იცის, აქ თუ ვარ. არ მინდა დასვენება გავუფუჭო.
ეს რომ თქვა, გაბრიელსაც გაეპარა მზერა ფანჯრისკენ. ტიტეს არაფერი უკითხავს.
საღამო ნელა მოვიდა, სინანულივით ნელა და გვიან. როცა ექთანს ფანჯარა გააღებინეს, პალატა ზაფხულის საღამოს სურნელმა მიითვისა. ცა ისევ მშვიდი იყო. ნაძვების წვეროები დახატულს ჰგავდნენ.
გაბრიელის ვახშამი ჩაი და მოხარშული კვერცხი იყო. ტიტემ უარი განაცხადა — საღამოობით არ ვჭამო.
ქალაქმა შავი ცა დაიხურა. ღამე მხოლოდ იმდენად იყო გრილი, რომ არსად ჩანდა მზე. ჩახუთული ჰაერი გახევებული იდგა ყველგან და მასთან ერთად იდგა ყველაფერი: დრო, ქალაქიც, ადამიანებიც, გაბრიელიც, ვენტილატორის მონოტონური ფრთქიალიც კი... მხოლოდ ტიტეს წრიალი და წყევლა-კრულვა, დროდადრო რომ ჩაიბუტბუტებდა, ამღვრევდა ამ უხილავ ჭაობს. ერთხელ, უკვე ძალიან გვიანი იყო, გაბრიელის ჩათრევაც სცადა, ესროლა ,,გძინავსო“, მაგრამ პასუხი ვერ მიიღო და ეულობას დანებდა.
დილით უხასიათოდ გაეღვიძა. გარშემო ნაცნობი და უკვე მობეზრებული ნახატები ეკიდა: ფანჯარაში (ყველაზე უფრო ეს ნახატი აინტერესებდა) მოკრია-ლებული ცის ქვეშ უძრაობდნენ ნაძვების კენწეროები; მეორე სურათზე მშვიდად და უდრტვინველად კითხულობდა გაბრიელი წიგნს... ისევ უდაბნოზე (ტიტეს შეეზიზღა ნაცნობი ყდა); ერთ სურათზეც ვენტილატორი ფრთქიალებდა კვლავ (საინტერესო იყო მისი ამტანიანობა)... არც საწოლის თავთან ტუმბაზე შეცვლილიყო რამე. ბოლო სურათი ისევ გაბრიელი იყო. გაბრიელმაც დაჟინებულ მზერას იმით უპასუხა, რომ გაშლილი წიგნი თაბაშირიან ხელზე დააკუთხა და სალამივით გაუწოდა ტიტეს:
— როგორ გეძინათ?!
— ამასაც თუ ძილი ჰქვია?! — ჩაიბურტყუნა ტიტემ და ცხვირსახოცი მუჭში მოიქცია.
— რა უნდა ჰქნა?! — წიგნისგან გათავისუფლდა თაბაშირიანი ხელი.
დუმილმა რამდენიმე წუთი გასტანა. ტიტე იყო მისი დაუძინებელი მტერი:
— შენს პალატაში მოხუცი რომ მოკვდა, რა სჭირდა?
— კიბეზე დაუცურდა ფეხი და დაიმტვრა.
— მეც კიბიდან ჩამოვვარდი, — ყურადღება არ მიუქცევია ტიტეს გაბრიელისთვის, კითხვას რომ მიუბრუნდა კვლავ, — რაღა დროს ჩემი კიბეებზე პოტიალია?! კიდევ კარგი, ცოლი იყო სახლში, თორემ კარგა ხანს ვეგდებოდი მიწაზე...
სიჩუმე ისევ გამეფდა ოთახში... იმ დრომდე, ვიდრე ექიმი არ შემოხმაურდა:
— დღეს როგორ ვართ?!
პასუხად წყვილი ღიმილი და ტიტეს ბარიტონი მიიღო.
— როდემდე ვიყო ასე ფეხებაწეული ამ თაკარაში?!
— ცოტაც მოითმინეთ! — ექიმი ახლა გაბრიელს მიუბრუნდა. — ხელი რას შვრება?
— რჩება! — პასუხი გაბრიელის ღიმილივით მოკრძალებული იყო.
— თუ გსურთ, თქვენს პალატაში დაგაბრუნებთ?
ტიტეს მზერა მძაფრი გაუხდა.
— არა, აქ ვიქნები! რა მნიშვნელობა აქვს?!
გაბრიელის პასუხზე ტიტე შვებით მიესვენა ბალიშს.
ექიმს არაფერი უთქვამს, გავიდა. მოგვიანებით ექთანმა გაბრიელს საუზმე შემოუტანა — მოხარშული კვერცხი, ჩაი, პური და ბრინჯის ფაფა. ტიტე მდუმარედ ელოდა...
დიდი ხნის ლოდინი არ დასჭირვებია, ცოლი მალე მოვიდა. საუზმედ კარტოფილიანი ღვეზელი დაეცხო. ვიდრე წავიდოდა, ახალი ცხვირსახოცი დაუტოვა ტიტეს. წვერსაც გაიპარსავდა კაციო, ჩაიბუტბუტა ტიტემ.
ისევ მარტონი დარჩნენ: ტიტე, გაბრიელი, ვენტილატორი და უკვე მცხუნვარე დილა, თანდათან რომ ივსებოდა ცხელი ჰაერით. გაბრიელი მშვიდად კითხულობდა. ტიტე კი გინებაში პოულობდა შვებას — წრიალებდა და აგინებდა ყველაფერს: ექიმებს, ასე ქანდაკებასავით რომ ეწვინათ აქ; ვენტილატორს — სიცხესთან უძლურობის გამო; წვიმას, რომელიც არა და არ მოდიოდა... ყველაზე მეტს კი — მზეს.
— როგორ თქვი, როდის მოწვიმსო?! — უცებ გადაწყვიტა შებმოდა გაბრიელს.
— ხვალ, უფრო ნაშუადღევს! — გაეღიმა გაბრიელს.
— ან იცი ეგ შენ ან არა!
— თქვენ დღესაც ელოდით წვიმას.
— გუშინ ღრუბელი მაინც იყო ცაზე! — აღრიალდა ტიტე, — დღეს კი მოკრიალებულია ცა! შეხედე! შენ გგონია, უცებ მოიღრუბლება და მოწვიმს?! — გამომცდელად გამოხედა ტიტემ.
გაბრიელმა თავი დაუქნია და წიგნს მიუბრუნდა. კამათი ამით დამთავრდა. პალატა დამუნჯდა, ვენტილატორის ენაზე ბუტბუტებდა მხოლოდ რაღაცას...
დრო უდაბნოს დღესავით მიიზლაზნებოდა. ჩამოცხა. ჰაერი უფრო და უფრო მხურვალე გახდა. სადილობამ მოაწია. გაბრიელს პიურე, კომპოტი და კატლეტები მოუტანეს.
— კატლეტი ბევრი დაგიწყვეთ! — უთხრა ექთანმა, როცა ლანგარს დგამდა. გაბრიელის მადლობა მოკრძალებული ღიმილი იყო. ტიტე გაკვირვებული უყურებდა მათ.
— რატომ არ ჭამთ აქაურ საჭმელს? — ჰკითხა გაბრიელმა, როცა თეთრხალათიანი გავიდა.
— მაგას? — ჩაეცინა ტიტეს, — ეს არის კატლეტი? დღეში ორი ათასი კაცისთვის ვამზადებ საჭმელს, კომბინატში ვმუშაობ, მზარეული ვარ... და ესენი მასწავლიან კატლეტის კეთებას?! — ტიტე ბალიშს მიეფინა.
— რატომ, მშვენიერი კატლეტია! — გულწრფელად გაეღიმა გაბრიელს.
— გიყვარს კატლეტი? — წარბები ასწია ტიტემ.
— კი, ძალიან! მაგრამ ხშირად უარს ვამბობ, თითქმის ყველგან წიწაკიანს აკეთებენ. მე კი, კუჭის წყლულის გამო, ოდნავ მწარესაც ვერ ვჭამ. — აღიარა გაბრიელმა.
— ჰო და, მოდი ჩემთან სამსახურში და მე გაგემებ ნამდვილ კატლეტს!
— გმადლობთ! — ისე თქვა გაბრიელმა, თითქოს ახლა რომ მიირთმევდა, ტიტეს დაპირებული კატლეტები იყო.
მოგვიანებით ტიტეს ცოლმა ბადრიჯანი, კიტრისა და პომიდვრის სალათა მოუტანა. ხილიც წამოეღო.
— ბავშვები როგორ არიან?! როდის ჩამოდიან?! — ილუკმავდა დროდადრო კითხვებს ტიტე.
— კარგად! ჯერ რა ეჩქარებათ?! — მოკლედ პასუხობდა ცოლი.
ნასადილევს სიცხემ იმძლავრა. ტიტეს ლანძღვა-გინებამაც იმატა. მხოლოდ მაშინ ჩაჩუმდა, როცა გაბრიელს გამოხედა და დაინახა, რომ ჩასძინებოდა.
მოსაღამოვდა. გაბრიელი ბრინჯის ფაფითა და ჭიქა კაკაოთი ავახშმეს.
ღამე სიბერწით მოვიდა, ვერარა უყო დღის ნამხურვალებ ჰაერს. ტიტეს ეძინა, წრიალებდა. გაბრიელს გახედა — ეღვიძა. საუბრის გაბმა სცადა:
— რად გინდოდა ამინდში მუშაობა?
— სად მუშაობა?! — გაკვირვება ვერ დამალა გაბრიელმა.
— როგორ ჰქვია შენს პროფესიას, რატომ აირჩიე?!
— აა! — ჩაეღიმა გაბრიელს, — ბავშვობის ბრალია, უფრო კი — მამაჩემის! მაღაზია ჰქონდა სარკისა და მინის. ჩვენ მაშინ ახალ უბანში, ქალაქის ბოლოს ვცხოვრობდით. სულ მრავალსართულიანი სახლები შენდებოდა. ძლიერი ქარები იცოდა იქ, ბევრი მინა იმსხვრეოდა, ამიტომ უყვარდა მამას ქარი. დაჯდებოდა მაღაზიის წინ და მისჩერებოდა ცას. მერე საღამოს ვახშმისას იტყოდა კმაყოფილებით: ,,ხვალ ქარი იქნება!“. მეც დამიჯენდა და მიხსნიდა, მისი ცოდნით როგორ გამომეცნო ამინდი. თავისებური კაცი იყო. — გაბრიელმა ამოიხვნეშა. — მერე მივეჩვიე... და დამაინტერესა... ახლა ვარ ასე...
წამით სიჩუმე ჩამოწვა.
— არც მე მინდოდა მზარეულობა. — შეწრიალდა საწოლზე ტიტე. — სამხედროში გამამწესეს მზარეულად. რომ ჩამოვედი, აღარც დამიწყია სხვა საქმის ძებნა. ახლა შვებულება ავიღე და... მოვიტეხე კისერი!... — ტიტემ გინება მოაყოლა...
ღამის საუბარი ამით დამთავრდა.
დილით, ტიტეს რომ გაეღვიძა, გაბრიელი უკვე კითხულობდა, ფანჯარაში ცაზე მუქ ლაქებს მოჰკრა თვალი და ამან გაახალისა.
— როგორ ხარ?! — მოუბრუნდა გაბრიელს.
— თავი მიბრუის! — წიგნი დააწვინა გაბრიელმა.
— ეგ არაფერია! წამალს მოგცემენ და... — ტიტე ისევ ფანჯარაში ცას შეუბრუნდა. გაბრიელმა წიგნი ტუმბაზე დადო. ახლა იწვა და ჭერს შესცქეროდა.
— დღეს გაწვიმდება, ვითომ?! — იკითხა ტიტემ.
— კი! — არც გამოუხედავს გაბრიელს.
პალატაში ექიმი შემოვიდა.
— რას შვებით?! — იკითხა ჩვეული რიხით — როგორ ხართ?!
— მშვენივრად! — შესძახა ტიტემ.
— თქვენ?! — გაბრიელის დუმილმა დააეჭვა ექიმი.
— თავბრუსხვევა მაქვს! — ესღა თქვა გაბრიელმა.
— ვნახოთ! — ექიმი გაბრიელის საწოლზე ჩამოჯდა, მაჯაზე ხელი მოჰკიდა და გაიტრუნა. — საგანგაშო არაფერია! წამალს მოგცემთ, არ შეგეშინდეთ! — წამოდგა, გაბრიელს გაუღიმა და გავიდა.
რამდენიმე წუთში ექთანი შემოვიდა. გაბრიელთან მივიდა და ვიდრე აბს გაუწვდიდა, ტუმბაზე ჭიქა წყლით შეავსო.
— ეს დალიეთ! საუზმესაც ახლავე მოგიტანთ!... — და ისიც გავიდა.
— უცებ გაგივლის! — ეს ტიტე იყო, გაბრიელს გაუღიმა.
საუზმე შემოიტანეს: კარაქი, პური, ჩაი და ფაფა. გაბრიელი ჩვეული მდუმარებით შეექცა.
მალე ტიტეს ცოლი ეწვია.
— როგორი ამინდია გარეთ?! — მიახალა უმალ ტიტემ.
— მგონი, იღრუბლება. — ჩაილაპარაკა ქალმა და სკამი მოძებნა. ხაჭაპურები მოეტანა. პალატა ნაცნობმა არომატმა დაიარა. ტიტე ორმაგი ხალისით შეექცა.
— ნუ გეშინია, გაგივლის! ჭამე, როგორია?! — მოუბრუნდა გაბრიელს, როცა ცოლმა მეზობელ ტუმბაზეც დადგა თეფში.
ისაუზმეს. ცოლი წავიდა. ტიტე ფანჯარაში იცქირებოდა — ცაზე ღრუბლებმა აუჩქარეს ფეხს... ნელ-ნელა ჩამობნელდა, მზე სადღაც გაიბნა. ტიტე ისე უმზერდა, როგორც გულშემატკივარი მატჩს. გაბრიელი ისევ წიგნს მისწვდა...
დრო გადიოდა...
— სად წადი, მზეო?! — გაიძახოდა დროდადრო ტიტე, — გეგონა სულ შენი იყო ცა?!
ჰაერი ჩაიხუთა, გაავდრების წინ რომ იცის ისე. ნაძვის კენწეროებიც ირხეოდნენ უკვე. ყველაფერი იღვიძებდა თითქოს, რაღაც ახალი იწყებოდა. ტიტეს ერთობ ართობდა ეს ცვლილებები, კომენტარებსაც არ აკლებდა:
— მოაყარე ღრუბლები!... მიდი, მოყარე!...
დილა დაიწრიტა. გაბრიელი ისევ კითხულობდა — გაშლილი წიგნი ნიღაბივით აეფარებინა წინ. მხოლოდ ერთხელ გახედა ტიტეს.
— ხედავ, რა ხდება?! — შეაგება მანაც. — ვნახოთ, მართალი თქვი თუ არა!
გაბრიელს გაეღიმა და ისევ წიგნში შეიკეტა.
შუადღდებოდა. ცისკენ შებრუნებულ ტიტეს ზურგიდან წამოსულმა ხმაურმა წაართვა ყურადღება. მობრუნდა. ნაცრისფერყდიანი წიგნი იატაკზე ეგდო, გონწასული გაბრიელის ხელი კი საწოლზე ეკიდა...
— ექიმი!... ექიმი!, — აღრიალდა, როგორც შეეძლო, ტიტე, — ჩქარა ექიმი!...
პალატაში უმალ შემოცვივდნენ. ექიმიც მოვიდა. გაბრიელს მაჯაზე ხელი შეავლო... მერე ქუთუთოები აუწია და გავიყვანოთო, ბრძანა. ვიღაცამ ვენტილატორი გამორთო.
გაბრიელი გაიყვანეს. ტიტე მარტო დარჩა სიჩუმეში. კვლავ ცას გასცქეროდა, მხოლოდ ახლა აღტაცება და ხალისი ჩაქრობოდა თვალებში... ფიქრებს წაეღოთ სადღაც...
ცა ჩამობნელდა, სადღაც გაკვესა... სადღაც აგრუხუნდა... ერთხელ... ორჯერ... და დაიწყო. წვიმა ისეთი თავგამეტებით დაეშვა, თითქოს დედამიწა სურდა გაეპო. პალატა წვეთების ხმით, ქუჩიდან შემოდენილი ჩახუთული ჰაერითა და მტვრის სუნით აივსო. ფანჯრის რაფაზე თუნუქიც ახმიანდა...
სადილობის დრო მოსულიყო — პალატაში ტიტეს ცოლი შემოვიდა. სახე სველი ჰქონდა, ტანისამოსიც დაელაქა წვიმას. გაბრიელის სიცარიელეზე უმალ სახე შეეცვალა.
— სად არის?! — იკითხა.
— შეწუხდა და გაიყვანეს!
— სერიოზულია?!
— არ ვიცი! — წაეუხეშა ცოლს ტიტე.
ქალი ტუმბასთან სკამზე ჩამოჯდა. ერთხანს ასე იყო, მერე ჩანთის ამოლაგება დაიწყო, ტუმბაზე ფრთხილად ალაგებდა, თითქოს ვინმეს გაღვიძებისა ეშინოდა.
— დააწყვე, არ მინდა! მერე შევჭამ! — ცალყბად ისროლა ტიტემ.
ექთანი შემოვიდა.
— თქვენ როგორ ხართ?!
— როგორ არის?!
ორი კითხვა ერთდროულად გაისმა.
— ცუდადაა! — ექთნის პასუხი უფრო მნიშვნელოვანი იყო.
— რა დაემართა?!
— ჰემატომა... სისხლის ჩაქცევა... თავის ტვინში!
— მერე?! — ტიტეს პირი დარჩა ღია.
— კომპიუტერული ტომოგრაფია გვიჩვენებს.
— ეს რა არის?! — სახე დაეძარღვა ტიტეს.
— გამოკვლევა! შეიძლება თავის ქალის ტრეპანაცია გახდეს საჭირო, ოპერაცია გაუკეთდება.
— მერე გადარჩება?!
— ჯერ არავინ იცის, შეიძლება გადარჩეს, შეიძლება — არა!
ტიტე პირღია დარჩა მისვენებული ბალიშზე.
— ხომ არ გინდათ რამე? — ამჯერად ექთანი კითხულობდა.
ტიტემ ხელით ანიშნა, არაო. ექთანი გავიდა. ცოლ-ქმარი კარგა ხანს იყვნენ ასე უბრად. მერე ქალი წამოდგა.
— წავალ მე, — ჩაილაპარაკა ქმრის გასაგონად, — ფანჯრები ღიაა, წყლით აივსება სახლი.
ქალმა კარისკენ გააბიჯა.
— მოიცა! — გააჩერა ტიტემ, — ჩემთან მიდი სამსახურში, ბიჭებს უთხარი, კატლეტი გააკეთონ! უთხარი, ტიტემ რომ იცის, ისეთი-თქო! წიწაკა არ უქნან, საერთოდ არ უქნან... და მოიტანე! ხვალვე მოიტანე,... ზეგაც მოიტანე! გაიგე?!
ქალმა თავი დაუქნია. ნელი და მოკლე ნაბიჯებით ტოვებდა პალატას.
— ხომ გაიგონე, უწიწაკო გააკეთონ?! — კარში რომ გადიოდა, დაუყვირა ტიტემ, — უწიწაკო გააკეთონ!
კარი მოიხურა. ტიტე სასთუმალს მიესვენა... ფანჯრის მიღმა კი გატრუნული იწუწებოდა უქოლგოდ დარჩენილი ქალაქი...
