როცა მეფე დავითმა სიკვდილის მოახლოვება იგრძნო, მოუხმო თავის ვაჟს–მომავალ მეფე სოლომონს თავისთან.
– შენ უკვე ბევრ ქვეყანაში იყავი და შეხვდი ბევრ ადამიანს –თქვა დავითმა, –რას ფიქრობ სამყაროზე?
– ყველგან, სადაც ვიყავი,–უპასუხა სოლომონმა,–ვნახე ბევრი უსამართლობა, სისულელე და ბოროტება. არ ვიცი, რატომ არის ჩვენი სამყარო ასე მოწყობილი, მაგრამ მე მსურს მისი შეცვლა.
– კარგი. მაგრამ შენ იცი, როგორ უნდა გააკეთო ეს?
– არა, მამა!
– მაშინ მომისმინე!
და მეფე დავითმა მომავალ მეფე სოლომონს შემდეგი ამბავი მოუყვა.
უხსოვარ დროს, როცა სამყარო ახალი შექმნილი იყო, დედამიწაზე ერთადერთი ერი ცხოვრობდა. ამ ერს მართავდა მეფე, რომლის სახელიც დრომ არ შემოგვინახა. მას ოთხი შვილი ჰყავდა, რომელთა სახელებიც დაიკარგა. როცა სიკვდილის მოახლოვება იგრძნო, მეფემ მოიხმო მემკვიდრეები და დაავალა მიეტანათ ადამიანებისთვის სამართლიანობა, სიბრძნე, სიკეთე და ბედნიერება.
უსამართლობა, თქვა მან, წარმოიშვება იმის გამო, რომ ადამიანის დამოკიდებულება სამყაროსადმი არის მიკერძოებული. რათა გახდეს სამართლიანი, ადამიანი უნდა გათავისუფლდეს გრძნობების ტყვეობისგან და მოიქცეს ისე, თითქოს სამყარო მის გარეშეც არსებობს. „სამყარო არსებობს, მე კი არ ვარსებობ“–მხოლოდ ამ ძირითადი პრინციპით შეიძლება იხელმძღვანელოს სამართლიანმა ადამიანმა.
სისულელე, განაგრძო მან, წარმოიშვება იმიტომ, რომ უშველებელ და მრავალმხრივ სამყაროზე ადამიანი საკუთარი ცოდნის მიხედვით მსჯელობს. როგორც შეუძლებელია ზღვის ამოშრობა, ასევე შუძლებელია სამყაროს სრულად შემეცნება. საკუთარი ცოდნის გაღრმავებით ადამიანი მხოლოდ დიდი სისულელიდან გადაინაცვლებს უფრო პატარა სისულელეზე. ამიტომ ბრძენია ის, ვინც ჭეშმარიტებას ეძებს არა სამყაროში, არამედ საკუთარ თავში. „მე ვარსებობ, სამყარო კი არ არსებობს“ –ამ პრონციპით ხელმძღვანელობს ბრძენი.
ბოროტება, თქვა მეფემ, ჩნდება მაშინ, როცა ადამიანი უპირისპირდება სამყაროს. როცა საკუთარი მიზნებისათვის ის ერევა მოვლენათა ჩვეულ მდინარებაში და უქვემდებარებს ყველაფერს საკუთარ ნებას. რაც უფრო მეტად ცდილობს ადამიანი გაბატონდეს სამყაროზე, მით მეტად ეწინააღმდეგება მას სამყარო, რადგან ბოროტება შობს მხოლოდ ბოროტებას. „სამყარო არსებობს და მე ვარსებობ. მე ვერთიანდები სამყაროში“ –ეს არის მთავარი მათთვის, ვისაც მოაქვს სამყაროში სიკეთე.
და ბოლოს – უბედურია ის ადამიანი, რომელიც განიცდის რაღაცის დანაკლისს. და რაც უფრო მეტად განიცდის იგი ამ დანაკლისს, მით უფრო მეტადაა იგი უბედური. რადგანაც ადამიანს ყოველთვის რაღაც აკლია, საკუთარი მოთხოვნილებების დაკმაოფილებით ის მხოლოდ დიდი უბედურებიდან გადადის პატარაზე. ბედნიერია ის ადამიანი, რომლის სულშიც მთელი სამყაროა – მას აღარ შეიძლება აკლდეს რამე. „სამყარო არსებობს, და მე ვარსებობ. მთელი სამყარო გაერთიანებულია ჩემში“– ესაა ბედნიერების ფორმულა.
ასე გადასცა მეფემ სამართლიანობის, სიბრძნის, სიკეთის და ბედნიერების ფორმულები საკუთარ ვაჟებს და ამის შემდეგ მალე გარდაიცვალა. მემკვიდრეები კი მიხვდნენ, რომ ეს ფორმულები ეწინააღმდეგებოდნენ ერთმანეთს და გადაწყვიტეს შემდეგნაირად მოქცეულიყვნენ: მათ გაიყვეს მთელი ერი ოთხ ტოლ ნაწილად და დაიწყეს თავიანთი ერების მართვა.
ერთ მეფეს სამართლიანობა მოჰქონდა, მეორეს სიბრძნე, მესამეს სიკეთე და მეოთხეს ბედნიერება თავისი ხალხისთვის. ამის შედეგად დედამიწაზე წარმოიშვა სამართლიანი ერი, ბრძენი ერი, კეთილი ერი და ბედნიერი ერი.
გავიდა დრო და ნელ–ნელა ერები შეერივნენ ერთმანეთს. სამართლიანმა ხალხმა კარგად იცოდა რა იყო სამართლიანობა, მაგრამ საერთოდ არ იცოდა რა იყო სიბრძნე, სიკეთე და ბედნიერება. ამიტომ მათ სამყაროში მოჰქონდათ სისულელე, ბოროტება და უბედურება.
ბრძენ ხალხს მოჰქონდა სამყაროში უსამართლობა, ბოროტება და უბედურება. კეთილ ადამიანებს მოჰქონდათ სამყაროში უსამართობა, სისულელე და უბედურება. ბედნიერ ადამიანებს კი მოჰქონდათ სამყაროში უსამართლობა, სისულელე და ბოროტება–ასე დაასრულა თავისი ამბავი მეფე დავითმა და თქვა,
– ამიტომ გეჩვენება შენ,–სოლომონ, სამყარო ასეთი ბილწი.
– მე ყველაფერი გავიგე,–უპასუხა სოლომონმა,–საჭიროა ყველას ყველაფერი ერთდოულად შევასწავლოთ–სამართლიანობაც, სიბრძნეც, სიკეთეც და ბედნიერებაც. მე გამოვასწორებ მეფის მემკვიდრეების შეცდომას.
– კარგი,–უთხრა დავითმა,–მაგრამ შენ არ ითვალისწინებ იმას, რომ სამყარო უკვე შეიცვალა. უსამართლობა, ბოროტება და უბედურება უკვე შერეულია ადამიანებში. მათ წარმოშვეს შიში. მათ დასამარცხებლად საჭიროა პირველ რიგში შიშთან გამკლავება.
– მაშინ ამიხსენი, როგორ დავამარცხოთ შიში?
შიში არის სხვადასხვა ნაირი. მაგრამ მისი მთავარი ფორმა ასეთია: სიხარულის დროს ადამიანებს ეშინიათ სიკვდილის, მწუხარების დროს –უკვდავების. და მხოლოდ მას არ ეშინია არც სიკვდილის და არც უკვდავების, ვინც იცის სიხარულის და მწუხარების ფასი.
...მეფე სოლომონი უკვე დიდი ხანია აღარ არის, მაგრამ ხალხს ახსოვს ის. მას უწოდებდნენ სამართლიანს, კეთილს, ბედნიერს და უშიშარს.
– შენ უკვე ბევრ ქვეყანაში იყავი და შეხვდი ბევრ ადამიანს –თქვა დავითმა, –რას ფიქრობ სამყაროზე?
– ყველგან, სადაც ვიყავი,–უპასუხა სოლომონმა,–ვნახე ბევრი უსამართლობა, სისულელე და ბოროტება. არ ვიცი, რატომ არის ჩვენი სამყარო ასე მოწყობილი, მაგრამ მე მსურს მისი შეცვლა.
– კარგი. მაგრამ შენ იცი, როგორ უნდა გააკეთო ეს?
– არა, მამა!
– მაშინ მომისმინე!
და მეფე დავითმა მომავალ მეფე სოლომონს შემდეგი ამბავი მოუყვა.
უხსოვარ დროს, როცა სამყარო ახალი შექმნილი იყო, დედამიწაზე ერთადერთი ერი ცხოვრობდა. ამ ერს მართავდა მეფე, რომლის სახელიც დრომ არ შემოგვინახა. მას ოთხი შვილი ჰყავდა, რომელთა სახელებიც დაიკარგა. როცა სიკვდილის მოახლოვება იგრძნო, მეფემ მოიხმო მემკვიდრეები და დაავალა მიეტანათ ადამიანებისთვის სამართლიანობა, სიბრძნე, სიკეთე და ბედნიერება.
უსამართლობა, თქვა მან, წარმოიშვება იმის გამო, რომ ადამიანის დამოკიდებულება სამყაროსადმი არის მიკერძოებული. რათა გახდეს სამართლიანი, ადამიანი უნდა გათავისუფლდეს გრძნობების ტყვეობისგან და მოიქცეს ისე, თითქოს სამყარო მის გარეშეც არსებობს. „სამყარო არსებობს, მე კი არ ვარსებობ“–მხოლოდ ამ ძირითადი პრინციპით შეიძლება იხელმძღვანელოს სამართლიანმა ადამიანმა.
სისულელე, განაგრძო მან, წარმოიშვება იმიტომ, რომ უშველებელ და მრავალმხრივ სამყაროზე ადამიანი საკუთარი ცოდნის მიხედვით მსჯელობს. როგორც შეუძლებელია ზღვის ამოშრობა, ასევე შუძლებელია სამყაროს სრულად შემეცნება. საკუთარი ცოდნის გაღრმავებით ადამიანი მხოლოდ დიდი სისულელიდან გადაინაცვლებს უფრო პატარა სისულელეზე. ამიტომ ბრძენია ის, ვინც ჭეშმარიტებას ეძებს არა სამყაროში, არამედ საკუთარ თავში. „მე ვარსებობ, სამყარო კი არ არსებობს“ –ამ პრონციპით ხელმძღვანელობს ბრძენი.
ბოროტება, თქვა მეფემ, ჩნდება მაშინ, როცა ადამიანი უპირისპირდება სამყაროს. როცა საკუთარი მიზნებისათვის ის ერევა მოვლენათა ჩვეულ მდინარებაში და უქვემდებარებს ყველაფერს საკუთარ ნებას. რაც უფრო მეტად ცდილობს ადამიანი გაბატონდეს სამყაროზე, მით მეტად ეწინააღმდეგება მას სამყარო, რადგან ბოროტება შობს მხოლოდ ბოროტებას. „სამყარო არსებობს და მე ვარსებობ. მე ვერთიანდები სამყაროში“ –ეს არის მთავარი მათთვის, ვისაც მოაქვს სამყაროში სიკეთე.
და ბოლოს – უბედურია ის ადამიანი, რომელიც განიცდის რაღაცის დანაკლისს. და რაც უფრო მეტად განიცდის იგი ამ დანაკლისს, მით უფრო მეტადაა იგი უბედური. რადგანაც ადამიანს ყოველთვის რაღაც აკლია, საკუთარი მოთხოვნილებების დაკმაოფილებით ის მხოლოდ დიდი უბედურებიდან გადადის პატარაზე. ბედნიერია ის ადამიანი, რომლის სულშიც მთელი სამყაროა – მას აღარ შეიძლება აკლდეს რამე. „სამყარო არსებობს, და მე ვარსებობ. მთელი სამყარო გაერთიანებულია ჩემში“– ესაა ბედნიერების ფორმულა.
ასე გადასცა მეფემ სამართლიანობის, სიბრძნის, სიკეთის და ბედნიერების ფორმულები საკუთარ ვაჟებს და ამის შემდეგ მალე გარდაიცვალა. მემკვიდრეები კი მიხვდნენ, რომ ეს ფორმულები ეწინააღმდეგებოდნენ ერთმანეთს და გადაწყვიტეს შემდეგნაირად მოქცეულიყვნენ: მათ გაიყვეს მთელი ერი ოთხ ტოლ ნაწილად და დაიწყეს თავიანთი ერების მართვა.
ერთ მეფეს სამართლიანობა მოჰქონდა, მეორეს სიბრძნე, მესამეს სიკეთე და მეოთხეს ბედნიერება თავისი ხალხისთვის. ამის შედეგად დედამიწაზე წარმოიშვა სამართლიანი ერი, ბრძენი ერი, კეთილი ერი და ბედნიერი ერი.
გავიდა დრო და ნელ–ნელა ერები შეერივნენ ერთმანეთს. სამართლიანმა ხალხმა კარგად იცოდა რა იყო სამართლიანობა, მაგრამ საერთოდ არ იცოდა რა იყო სიბრძნე, სიკეთე და ბედნიერება. ამიტომ მათ სამყაროში მოჰქონდათ სისულელე, ბოროტება და უბედურება.
ბრძენ ხალხს მოჰქონდა სამყაროში უსამართლობა, ბოროტება და უბედურება. კეთილ ადამიანებს მოჰქონდათ სამყაროში უსამართობა, სისულელე და უბედურება. ბედნიერ ადამიანებს კი მოჰქონდათ სამყაროში უსამართლობა, სისულელე და ბოროტება–ასე დაასრულა თავისი ამბავი მეფე დავითმა და თქვა,
– ამიტომ გეჩვენება შენ,–სოლომონ, სამყარო ასეთი ბილწი.
– მე ყველაფერი გავიგე,–უპასუხა სოლომონმა,–საჭიროა ყველას ყველაფერი ერთდოულად შევასწავლოთ–სამართლიანობაც, სიბრძნეც, სიკეთეც და ბედნიერებაც. მე გამოვასწორებ მეფის მემკვიდრეების შეცდომას.
– კარგი,–უთხრა დავითმა,–მაგრამ შენ არ ითვალისწინებ იმას, რომ სამყარო უკვე შეიცვალა. უსამართლობა, ბოროტება და უბედურება უკვე შერეულია ადამიანებში. მათ წარმოშვეს შიში. მათ დასამარცხებლად საჭიროა პირველ რიგში შიშთან გამკლავება.
– მაშინ ამიხსენი, როგორ დავამარცხოთ შიში?
შიში არის სხვადასხვა ნაირი. მაგრამ მისი მთავარი ფორმა ასეთია: სიხარულის დროს ადამიანებს ეშინიათ სიკვდილის, მწუხარების დროს –უკვდავების. და მხოლოდ მას არ ეშინია არც სიკვდილის და არც უკვდავების, ვინც იცის სიხარულის და მწუხარების ფასი.
...მეფე სოლომონი უკვე დიდი ხანია აღარ არის, მაგრამ ხალხს ახსოვს ის. მას უწოდებდნენ სამართლიანს, კეთილს, ბედნიერს და უშიშარს.
.jpg)