ქუჩიშვილი გიორგი - Quchishvili Giorgi



მინდია-ვაჟა

ორივ, ტკბილია, ძმობილო,
მირჩევნის ორთავ თვალზედა.
რ. ერისთავი


სიმღერის ჟინი მომივლის
და ოჯახს გავეპარები,
ლაღი, ყელმოღერებული
მთისაკენ მივეჩქარები.
ავალ და ვხედავ: მეღება
ცით დახურული კარები,
მინდა შოთასაც ვასმინო
ფშავ-ხევსურთ დანაბარები.

რა ვქნა, რა წყალში ჩავვარდე,
ორი ცეცხლი მწვავს ტრფობისა:
ერთია - შემოქმედების,
მეორე - ჯალაბობისა.

რა წამსაც ძახილს დამიწყებს
დედა-ბუნება გრძნეული, -
ქუდმოგლეჯილი გავრბივარ.
მინდიად გადაქცეული.
რომ არ წავიდე, არ ძალმიძს,
გულს ჯავრი დაეჭიდება,
და ჩანგსა, ჭვარტლში მიგდებულს.
ცრემლები დაეკიდება.

წავალ და, ვიცი, უჩემოდ
ცოლ-შვილი ამიტირდება,
ორივე საყვარელია,
ორთავეს კვება სჭირდება,
ერთიც მემდურის, მეორეც,
ორივ მე ამიხირდება
და ორცეცხლშუა ეს გულიც
იწვის და მინახშირდება.

1935 წ.

მოლაშქრე პოეტის ფიცი

მტერთ ზურგს
ვინ აქცევს ჯაბანის მეტი,
ვინ გაექცევა
ჩვენს წმინდა ბრძოლას?
და მეც,
მოლაშქრე თქვენი პოეტი
დღეს მეც ხელთ ვიღებ
პირმახვილ ფოლადს!
და ვფიცავ, ძმებო,
ჩვენს ურიცხვ გმირებს
ჩვენს უსაყვარლეს
სამშობლოს ვფიცავ,
რომ ბრძოლის ველზე
თუ გავიგმირე,
პირზე ღიმილით
დავკოცნი მიწას!..

1942 წ.

მხედრის სინანული

ვაჰმე, რა ცხენი მომიკლეს,
ქარს აჩოქებდა ქროლვაში,
რამდენჯერ გადამარჩინა
ქვემეხთა სასტიკ სროლაში,
მე კი ერთხელაც
ვერ ვიხსენ,
სული დალია ბრძოლაში...

1942 წ.

ნადიკვრიდან

რა დიდებული რამ არის
ცის ფერთა ცვლა და თენება.
მზეს, ვით დედოფალ მზე-თამარს,
კახეთის ხილვა ენება!
რა შემკულია,
რა უხვი,
ეს ჩემი მხარე მზიური;
ტყის ნიავს აჰყვა ურმული,
რა ღრმაა,
რა მშობლიური!

1907 წ.

პროლეტარიატი

(თეთრი ლექსი)

ჩვენ ყველგანა ვართ!
უთვალავნი და უძლეველნი!
ჩვენი ლაშქარი -
ლაშქარია ბრწყინვალე შრომის!
ჩვენ აღვაშენეთ ქალაქები
უზარმაზარნი,
აუარებელ სიმდიდრით და
საკვირველებით!
ჩვენ ყველგანა ვართ:
მიწის გულში -
მაღაროებში,
მის ზედაპირზე -
დიდ ქარხნებში,
დიდ ფაბრიკებში,
ცაზე და ზღვაზე,
განუზომელ მთელ სამყაროზე!
უმძიმეს ბორბალს
ჩვენ ვაბრუნებთ ინდუსტრიისას!
ჩვენი გაფიცვა მკვდარ უდაბნოდ
აქცევს ქვეყანას,
ვით სასაფლაოს,
დაყრუებულს მუდმივ ძილქუშით!
სამრეკლო ჩვენი აზიდული
ცას ებჯინება!
ამ სამრეკლოზე დაკიდული
ფოლადის ზარი
გუგუნებს ქვეყნად!
ორხმოვანია გუგუნი მისი:
ერთია ხსნისა,
ძლევამოსილ გამარჯვებისა,
ხოლო მეორე -
მტრის დაღუპვის,
დამარცხებისა!
პირველში ისმის
გაყვლეფილთა ხმა აღდგომისა,
მეორეში კი -
გლოვის ზარი მყვლეფელებისა!
და ეს ორი ხმა
ორი ქვეყნის არსებობისა
კიდითი კიდეს ეფინება
ცის გრგვინვასავით;
ის მოუწოდებს
ყველა ქვეყნის პროლეტარიატს
შეერთებისკენ,
ბრძოლისკენ და გამარჯვებისკენ!
თრთიან ღმერთები
მიწიერნი,
შიშით დამფრთხალნი,
ციებ-ცხელებით ცახცახებენ
ოქროს კერპები!
ნაცვლად ჯვარისა
სამრეკლოზე ფრიალებს დროშა,
დროშა წითელი,
დაცხრილული ტყვიის სეტყვაში,
ბრძოლის ალმურში გამოვლილი
სისხლით ნაფერი!
ხისა როდია ტარი მისი -
ძმათა ძვლისაა,
იმ ნეტარ ძმათა,
რომელნიც ამ
დროშას ემსხვერპლნენ!
გინდათ გაიგოთ
მათი რიცხვი,
რაოდენობა?
მაშ, დაითვალეთ
ზღვათა ქვიშა,
ცათა ფრინველი,
ანდა ვარსკვლავნი,
მათს თვალებს რომ
მოგვაგონებენ!
გვიყვარს მშვიდობა,
გვიყვარს ზავი,
აღმშენებლობა,
მაგრამ თუ ვინმემ
არ დაგვზოგა
და თავს დაგვესხა, -
არც ჩვენ დავინდობთ,
გააფთრებულნი ვეკვეთებით
და ისე დავფლეთთ,
როგორცა ფლეთავს
მონადირეს
დაჭრილი ვეფხვი!
ორივე ვიცით:
სიძულვილიც
და სიყვარულიც!

რევოლუცია! -
აი ის ძალა,
ჩვენში რომ გუზგუზებს,
ვულკანს რომ აჩაღებს!
მას ქვეყნის მეფენი
პირქვე დაუცია
და ისვე დაამხობს
მსოფლიოს ყაჩაღებს!

იხრწნება,
ჩირქდება
ქვეყანა ძველი,
როგორც დიდი ხნის
მძოვრი და ლეში,
და იწამლება არსი ყოველი
მისი სხეულის მყრალ სიდამპლეში!
მერე ვინ არის მესაფლავე
ამ სიბინძურის?
ვინა და
ჩვენა!
ჩვენ გადავასხამთ
ნავთსა და კუპრს,
დავწვავთ!
დავბუგავთ!

ცეცხლი,
მაშ, ცეცხლი!
გავაჩაღოთ,
დავანთოთ ცეცხლი!
ცეცხლის ალმურში
ჩაიფერფლოს
ქვეყანა ძველი!
ჩვენ ავაშენებთ
ახალსა და ლამაზ ქვეყანას
ახალ კულტურით
და ახალი ყოფაცხოვრებით!
იგი იქნება
შრომისა და ძმობის ქვეყანა,
სადაც ენთება
მზე ბრწყინვალე თავისუფლების,
მზე წინმსვლელობის,
მზე შეგნების,
მზე სიყვარულის,
მზე ნეტარების,
თანხმობის
და თანასწორობის!
დიდება იმ მზეს!
ვაშა მის მოსვლას!

1926 წ.

საქართველოს მთებს

მთებო, რა ლამაზები ხართ,
რარიგ სიტურფით ჰშვენითა,
ყვავილნი მობრძანებულან
თქვენი ჩიტების სტვენითა!
ირმები დალაღებულან
ნორჩი ბალახის წვენითა,
დადიან, დასეირნობენ
ყურდაცქვეტილი სმენითა!
ნეტავ სულ თქვენთან მამყოფა,
მახარა თქვენთან ლხენითა,
თქვენთან მაღირსა სიკვდილი,
ვიმარხებოდე თქვენითა;
ვისუდრებოდე ნისლებით,
გულზე ცვარ-ნამის დენითა;
მტიროდეთ, მასაფლავებდეთ,
ფოთლებს მაყრიდეთ წყენითა;
დამძახდეთ ზარსა გლოვისას
ნიავის კვნესა-სტვენითა!
მთებო, რა საყვარლები ხართ,
ტყე-ღელე, ჭალა-სერითა,
აყვავებული ქედებით,
მდინარეების ჩქერითა,
ცის ელვა-ჭექა-ქუხილით
და ქარიშხალის მღერითა, -
- ისე არ მოვკვდე, არ გავძღე
თქვენი სიტურფის მზერითა!

1911 წ.

ქუჩაში

მშიერმა და დაფლეთილმა
დიდხანს, დიდხანს იწანწალა.
წარეკვეთა სასოება,
მოიქანცა,
მოიღალა
და იმ ღამეს,
იმ ყინვაში
გაითოშა,
გარდიცვალა...
ეჰ, ვინ უწყის,
იმ საბრალომ,
თუ რამდენ ხანს იქვითინა;
ან სასტიკმა
ზამთრის სუსხმა
რა სიმწარე აგრძნობინა...
ეს შენ იცი
მხოლოდ, ქუჩავ,
შენ იყავი
მისი ბინა,
ის ტანჯული,
წამებული
შენს ცივ გულზე გაიყინა
და უცრემლოდ,
უპატრონოდ
საუკუნოდ მიიძინა...

1910 წ.

ჩემი მხარე

ვინც ეწვევა საქართველოს
საოცნებო სერებს,
სიმღერაც რომ არ იცოდეს,
მაინც დაიმღერებს.

ვინც მისწვდება ჩვენი ქვეყნის
მწვერვალებს და ღრუბლებს,
ისიც მგოსნად გადიქცევა,
მზესთან ისაუბრებს!

საარაკო სილამაზე,
ხალხიც სასახელო,
მტერსაც კი მოინადირებს
ტურფა საქართველო!

1925 წ.

ჩემი ფიქრები

შემოღამდება და ვარსკვლავები
ცაზე კენტ-კენტად აენთებიან,
ჩაეძინება დამაშვრალ სოფელს,
ურმულის ხმებიც
შორს მისწყდებიან;
მხოლოდ ფიქრები,
ჩემი ფიქრები,
არ დაცხრებიან,
არ დადგებიან:
მესტუმრებიან შუაღამისას,
გამაღვიძებენ,
ამეშლებიან,
წამომაგდებენ სახეტიალოდ,
თან მხლებლებივით გამომყვებიან,
დამატარებენ ტანჯულთა უბნებს,
დამაღონებენ,
დაღონდებიან,
დამძიმდებიან
ხალხის ცრემლებით,
დაიღლებიან,
დაოსდებიან,
მომაცილებენ ჩემს ყრუ ოთახში
და ჩემთან ერთად ატირდებიან...

1912 წ.

ჯაჭვის ხიდი

ლეგენდა

1
ვის უნახავს ძველისძველი
ჯვარის მონასტერი,
რომლის გუმბათს თავს ევლება
ნისლი მშვენიერი -
ვის უნახავს ძველისძველი
ჯვარის მონასტერი?

2
იგი დღესაც ისევე სდგას,
როგორც იდგა წინათ:
წარსულ დროთა მატიანეთ,
დიდების გვირგვინათ -
დღესაც ისე ამაყად სდგას,
როგორც იდგა წინათ.

3
შორის გზიდან ეს ტაძარი
ისე მოსჩანს მთაზე,
ვით ზღაპრული ციხე-კოშკი,
დაკიდული ცაზე -
შორის გზიდან ეს ტაძარი
ისე მოსჩანს მთაზე,
რომ მგზავრის თვალს შეაჩერებს
მისი სილამაზე.

4
თურმე უწინ ამ ტაძარში
იყო ვინმე ბერი,
წმინდა მამას უწოდებდა
ქრისტიანი ერი -
თურმე უწინ ამ ტაძარში
იყო ვინმე ბერი,
თოვლიან ტყეს ჩამოჰგავდა
მისი თმა და წვერი.

5
წმინდა ჯვარის მონასტრიდან
მცხეთის მონასტრამდე
ხიდი იყო გადებული,
ღვთის და ცის რისხვამდე -
წმიდა ჯვარის გუმბათიდან
მცხეთის გუმბათამდე
ჯაჭვის ხიდი ქანაობდა,
ბერის წაწყმენდამდე.
არაგვი მოხმაურობდა
ჯაჭვის ხიდის ქვეშა,
გულ-ხვეული მოღელავდა,
ეხლებოდა კლდესა -
არაგვი მოხმაურობდა
ჯაჭვის ხიდის ქვეშა,
მის ხმაურში მოისმოდა
დედა-ქართლის კვნესა.

6
ერთხელ ბერი ჯაჭვის ხიდით
მცხეთას გადიოდა,
ხიდქვეშ ქალი ბანაობდა,
წყალზე ქანაობდა;
სითეთრით და სილამაზით
აფროდიტას სჯობდა,
ტალღა ვნებით ეხვეოდა,
ეშხით მუსიკობდა -
ჯაჭვის ხიდით მცხეთისაკენ
ბერი გადიოდა,
ხიდ ქვეშ ქალი ბანაობდა.
ზვირთზე ქანაობდა.

7
თვალი მოჰკრა შიშველ ქალწულს
და დაება ბერი,
ანგელოსიც არ უნახავს
ისე მშვენიერი,
ვით ის ქალი მოლივლივე,
ქალი ტან-შიშველი:
თეთრ გულ-მკერდზე უფეთქოდა
ორი სეფისკვერი,
გაუშლელი ორი კვირტი.
ორივ ხორბლის ფერი,
სამაცდურო ცოდვის ქსელი,
სიყვარულის ფსკერი.

8
ბერი ვნებით ჩააშტერდა
წამწყმედ ძუძუებში, -
ჩაწყდა ჯაჭვი, ჩაიღუპა
არაგვის ზვირთებში...

9
და მას შემდეგ სიყრუეა
ჯვარის მონასტერში,
საცეცხლურად დაკიდულან
ღამურები ჭერში. -
აღარავინ აღარ სწირავს
დღეს ამ მონასტერში
და ისპობა ყოველივე
დრო და ჟამის მტვერში,
მხოლოდ რჩება ეს ლეგენდა
უკვდავ ქართველ ერში.

1916 წ.



Loading...

ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.