ყანჩაშვილი დათო - Kanchashvili Dato



მეთევზე

სადაც ჩვენი ნებისყოფა, იფანტება უწვრილეს კუბურ ნაწილაკებად,
ხოლო ჩვენი არსებობა,
წინა ეპოქის მეთევზის ილუზიაა შუადღის ცხელი მზის ხელისგულზე
მერყევ ნავში,
და ბადეში გახვეული წყალმცენარეებით ნაკვები თევზები
სულ მალე ცურვით გადაინაცვლებენ მეთევზის სხეულში
და მთელს ორგანიზმს მოსდებენ წყალმცენარეებს,
რომლებიც ისე გაიზრდებიან,
რომ დატოვებენ საცხოვრებელს-
გადმოალაჯებენ თანდათან გარეთ
და მთელ ქალაქს მოედებიან.
სადაც ქალები,
ტრანსვესტიტებისგან იწავლობენ მოხდენილ კეკლუცურ მანერებს,
და ქმრები, ვერასდროს მიხვდებიან,
რომ მათ თავიანთ ცოლებში
სწორედ კაცური სიკეკლუცე აღაგზნებთ ასე.
სადაც ოთხი, არ იქნება ორჯერ ორი,
არამედ ტოლობა,
ბევრად რთული და მრავალმოქმედებიანი განტოლებისა.
და სადაც ჩემი მფარველი ანგელოზი,
გაურიგდება გიგანტურ წყალმცენარეებში ჩახორცებულ მეთევზეს,
რომელიც უაქციზო სიგარეტის მყრალი კვამლივით
უგზავნის ყველა ქალაქის მკვიდრს
ათასნაირ ასოციაციას მთელი დღის მანძილზე.
და ჩემი მფრველი ანგელოზი
გარიგებისას ჩემგან დაუკითხავად რაღაცეებს დათმობს.
და ჩემი ნებისყოფა
ვიღაცეების ცხოვრებაში
ჩემგან დამოუკიდებლად დაიფანტება
უწვრილეს კუბურ ნაწილაკებად
და
ურთულეს ასოციაციებად...
ხოლო ჩემი რეალობა, დარჩება
წინა ეპოქის მეთევზის ილუზიად
შუადღის ცხელი მზის ხელისგულზე
მერყევ ნავში,
რომელიც მალე, თვითონ დაიწყებს თევზაობას
და მერე გაურიგდება უამრავი ადამიანის მფარველ ანგელოზს
და ისწავლის არა მარტო ჭრილობების,
არამედ ნივთების, საგნებისა,
ადამიანებისა და ილუზიების შეხორცებას
და ყველაფერს ერთად მოიცავს.

პატარები

ჩვენ ძალიან პატარები ვიყავით იმისთვის, რომ
გვეკოცნა ერთმანეთისთვის
და მხოლოდ თმებს ვქაჩავდით.
ჩვენ ძალიან პატარები ვიყავით იმისთვის, რომ გვეომა
და ერთმანეთს სათამაშო ავტომატებით ვხოცავდით.
ჩვენ ძალიან პატარები ვიყავით იმისთვის, რომ
დაგვენახა მიტოვებული ნაგავსაყრელი, რომელშიც ვცხოვრობდით
და პატარები ვიყავით იმისთვის, რომ
საკუთარი თავი გვეძებნა და მხოლოდ დახუჭობანას ვთამაშობდით.
ჩვენ ძალიან პატარები ვიყავით იმისთვის, რომ გავქცეულიყავით
და მხოლოდ ჯოხის ცხენებით დავრბოდით.
ჩვენ საოცრად პატარები ვიყავით იმისთვის,
რომ ვინმეს ჩვენში ეჭვი შეეტანა.
რომ
ვინმე ჩვენი ცნობიერების გაცნობიერებით დაინტერესებულიყო..
რომ მოგვეწია, დაგველია გათიშვამდე
და გვეთქვა არა, იმაზე, რაზეც სხვები თავებს აქნევდნენ.
რომ ერთმანეთთან გვეჟიმავა უსიყვარულოდ.
ერთმანეთი დაგვეფეხმძიმებინა და მიგვეტოვებინა.
რომ სუიციდი დაგვეწყო.
და ჩვენ ძალიან პატარები ვიყავით იმისთვის, რომ მივმხვდარიყავით,
რომ ჩვენ ძალიან პატარები ვართ
და მაგის დედაც მოვტყან! ჩვენ გავიზარდეთ...

სახლი

როცა გისოსები შუაშია,
ძნელია მიხვდე რომელი მხარეა სატუსაღო,
გისოსებს აქეთ, თუ გისოსებს იქით.

არასდროს ყოფილხარ სულერთი,
სულ ერთი იყავი.
შენ კი ამ სიცარიელეს, სიტყვებს შორის ვერც კი ხედავდი.

ჩემი საათი, რომელიც ყველას ჩემი სურათი ჰგონია,
მუდამ ერთ დროს მიჩვენებს
შენ მე მაკლიხარ.

თვალები ჩემი სახლის ფანჯრები,
წამდაუწუმ იხსნებიან და იხურებიან.
კარი არ მაქვს, და შემოსასვლელად,
ფანჯრებს გთავაზობ
დახურვამდე თუ შემოასწრებ...

ჩემი სახლი კი უფრო სწორად ერთი ოთახი,
ფიქრების არქივით,
ოცნებების სასაფლაოთი,
და სიზმრების დამტვერილი თაროებით ჩემში ეტევა.
თუ კი სხვები სახლში ცხოვრობენ,
ჩემი სახლი ჩემში ცხოვრობს და,
ამ ხნის მანძილზე ისე გაზრდილა
რომ ვეღარც გადის...

შემოდი რა,
შემოდი და ერთად ვიცხოვროთ.
თორემ გისოსები შუაშია და
ძნელია მიხვდე, რომელი მხარეა სატუსაღო,
თორემ მანძილს სიტყვებს შორის ვეღარ ხედავ და
ჩემი საათიც დროს აღარ მიცვლის.

იქნებ ფანჯრიდან გადმოიპარო,
თორემ...
სახლიდან ვერ გამოვდივარ.

ტყე

ტყე რომელიც თვალით არ გინახავს,
გაიჩეხება.
შეიტან სახლში:
ერთ სკამს,მაგიდას,ერთ საწოლს,ერთ ქვაბს
და დაეტევი სათითაოდ ყველა მათგანში.
ხელისგულზე რიგრიგრობით დაიწყობთ ერთმანეთს,
შენ და საათი
და ცხოვრების ამ მონაკვეთში
უამრავჯერ დახედავ საათს
და მაინც ყველგან დააგვიანებ.
ტყე, რომელიც თვალით არ გინახავს,
გაიჩეხება,
როცა საწოლს, ერთის ნაცვლად
ორი გული დაუწყებს ფეთქვას
და შეიტან სახლში კიდევ ერთ სკამს,
უფრო დიდ საწოლს...
მერე მოუწევს კედლის საათს
ერთის ნაცვლად
ორი სხვადასხვა სიჩქარის და
განსხვავებული სამყაროს დათვლა.
ტყე, რომელიც თვალით არ გინახავს,
გაიჩეხება
და შეიტან სახლში თეთრ ფურცლებს
როცა სიზმარს და სიცხადეს შორის,
ზუსტ საზღვარს წაშლი
და ერთოთახა სამყაროს ნახავ,
სადაც იქნება ერთის ადგილი,
და ისე სწრაფად გაიზრდები,
რომ ვერასოდეს ვეღარ გამოხვალ...
დიდი ხნის მერე
როცა სარკიდან,
შენივე თავი
ნაოჭებით დაგეპრანჭება,
საათი-შენი პულსის წამზომი
შენგან თითქმის მივიწყებული,
აქეთ დაგიწყებს ხოლმე ყურებას.
ტყე, რომელიც თვალით არ გინახავს
გაიჩეხება.
და კაცუნები, გამოთლიან შენთვის კარებს
ამ სამყაროდან გასვლისას რომ გაიჯახუნო.
და მიწის ზურგსა და კიდევ უფრო რაღაცის უკან
შენც კარს ისე გაიჯახუნებ,
რომ ტყეში, რომელიც შენს გამო გაჩეხეს
ერთ პატარა ნერგსაც არ დარგავ.

შინაგანი მონოლოგი

ჩემო დროგამოშვებით თავო,
ეს რა ხრიკები უსწავლებიათ ბაღში მასწავლებლებს დიდი ხნის წინათ,
როდესაც ცოლი ბევრ კითხვას გისვამს, ბავშვივით თავს რომ იმძინარებ.
ჩემო ხანდახან თავო,
რა უშნო ხარ შიგნიდან,
გუშინწინ რენდგენში გნახე.
როგორ არ გავხარ სარკის ზედაპირულ ანარეკლს,
მთელი ცხოვრება კი ასეთს გხედავდი.
ჩემო ზოგჯერ თავო,
რა მძიმე ხარ როცა ვიღლები,
განსაკუთრებით სველი და აჭრილმიწა ამინდი
ფეხებს რომ მიჭერს,
გეგონება სხვა მიწასთან ღალატს ვუპირებ.
ჩემო შიგადაშიგ თავო,
რა ნებისყოფიანი კარიერისტი ყოფილხარ,
სიბერის გრძელკიბე იერარქიას რა გამძლედ უტევ.
ბავშვობიდან გიყვარს ბოლო საფეხურზე ასვლა და მერე
იქიდან ხტომა თავპირისმტვრევით.
ჩემო არასაჩემო თავო,
რა ხშირად გკარგავ, როცა ყელში დედამიწის ბურთი მეჩრება
და ყელის კედლებზე, ადამიანთა უამრავი ხელით ჩაფრენილს -
თევზის ფხასავით ამაოდ ვყლაპავ.
ჩემო იშვიათად თავო,
რა ხშირად ხარ დროგამოშვებით,
შიგადაშიგ და ხანდახანში კიდევ უფრო ხანდახან ჩემი,
განწყობისთვის რა უჟმური ამინდების სარჩევს მთავაზობ,
სახეზე შენი საყვარელი გმირის გრიმს მადებ,
ხოლო თვალების ვიწრო ეკრანზე,
ამაოდ კიდებ მხოლოდ წარსულის უგემოვნო რესტავრაციას-
რა ხანია შევწყვიტე ცქერა…
“ჩემო” – თი მომართვას ნაჩვევო თავო,
რა უშნო ხარ შიგნიდან,
გული ამიჩუყდა,
გუშინწინ რენდგენში გნახე
და ლამის ყველა ცოდვა შეგინდე.…
ჩემო ერთადერთო თავო,
არ დაუჯერო შავთეთრ სურათებს
სარკე – ყოველთვის მართალია,
ისევე როგორც
უშნო და გაჩაჩხულ ფესვება ხის
ათასფერა ფოთლებიანი ზედაპირი,
როგორც შლამიანი და მუდო წყალმცენარეებიანი
ტბის კამკამა ზედაპირი.
ამ სამყაროში
ყველა ასეთი ზედაპირული სიმართლით ცხოვრობს.
ჩემო გადაჩვევით გადასარჩენო თავო,
რა ზედმეტად მართალი ხარ ჩემთან,
როგორი გამოუცდელი.
დღეიდან სახეზე მაკიაჟს გადებ,
კოსტუმს გიკერავ
და ფეხებზე ქალამნებს გაცმევ.
მე შეცვლით ვეღარ გადავრჩები
დაკბენილი მაქვს უკვე ნერვები,
შენ კი დაგრჩა კიდევ მიზეზი...
ჩემო გასაშვებო თავო,
ახლაც ყელში დედამიწის ბურთი მეჩრება
და ყელის კედლებზე, ადამიანთა უამრავი ხელით ჩაფრენილს -
თევზის ფხასავით
პურის ნაჭერს ვატან და ვყლაპავ.

გორგალია ჩემი სიყვარული

გორგალია ჩემი სიყვარული
ხან შენსკენ ვაგორებ, ხან სხვისკენ
ხან მებურდება.

ბოლო ორივე ხელით მიჭირავს
თუ ვკარგავ,
მერე ბოლოდან ვიწყაბ
ხელებით ვქაჩავ
ხელახლა ვახვევ,
და მერე ისევ
გორგალია ჩემი სიყვარული.
ხან შენსკენ ვაგორებ, ხან სხვისკენ,
ხან მებურდება.
მთავარია ვერავინ მოასწროს ხელის ჩაჭიდვა
რომ მოქაჩვისას ხელში არ ჩამაწყდეს,
ნახევარი სხვას არ დარჩეს,
არ გადააბას მერე ნასაკვით
და აქეთ ხელზე არ გამომიბას.

გორგალია ჩემი სიყვარული,
ხან შენსკენ ვაგორებ,
ხან სხვისკენ,
და ასე ვძენძავ...

ეს არ გავს ამერიკა ერაყის ომს

ეს არ გავს ამერიკა ერაყის ომს,
ეს არ გავს რუსეთში ბოლშევიკების მიერ მოხდენილ რევოლუციას,
ეს არ გავს ასაკში შესულ ცოლს
რომელიც წარამარა მზერით გამოწმებს
ამჩნევ თუ არა მის გაღრმავებულ ნაოჭებს სახეზე
და აკვირდები თუ არა ტელეეკრანზე
ახალგაზრდა გოგონების შიშველ სხეულებს.
ეს არ ჰგავს
არც რომელიმე პროზაული ნაწარმოების მთავარი გმირის უეცარ სიკვდილს,
რომელსაც ბოლო ოცი წუთის განმავლობაში,
მონდომებით გაყვარებდა მისი ავტორი,
ეს არ გავს გაყინულ ხორცს მიჩერებულ მშიერ თვალებს
გაჭირვებული ოჯახის სამზარეულოში
და გალღვობის გაწელილ ლოდინს.
არც უილიამ ფოლკნერის რომელიმე პერსონაჟის არაადეკვატურ ქცევას,
მისი ფსიქოპორტრეტის გათვალისწინებით,
არც ჯეფერსონის რომელიმე ცნობილ გამონათქვამს,
და მით უფრო ეს არ გავს ჯოისის ულისეს შესაძლო ეკრანიზაციის
არც ერთ საუნდრეკს,
მე შემიძლია დიდხანს ვამტკიცო, რომ ეს რა თქმა უნდა არ გავს
ვაუჩერიზაციის ახლად მიღებულ კანონპროექტს,
და არც ერთ სვარაუდო პასუხს კითხვაზე,
საით მიფრინავენ იხვები, როდესაც ტბა იყინება.
და რა გასაკვირია, თუ საზოგადოების უმრავლესობის მხრიდან
გლობალიზაციის არასწორ აღქმასაც არ ჰგავს.
ან რომელიმე საბჭოთა გამოცემის წიგნში
განხილული ქართველი კლასიკოსის,
ალეგორიულ სიუჟეტს, ცენზურისთვის გასაპარებლად.
არც ჯადოსნური ზღაპრის მთავარი და დადებითი გმირის ხასიათში ვერ შემჩნეულ არატოლერანტობას,
რომელიც ბოროტს, გამოსწორების შანსსაც არ აძლევს,
არც კარლო კაჭარავას ქუჩაში ცემას,
არც ჯოპლინის ნაადრევ სიკვდილს,
არც აკუტაგავას თვითმკველობამდე დაწერილ მოთხრობას.

მაგრამ საოცრად ჰგავს, ომში ნამყოფ და ფეხმოჭრილ მამას
რომელსაც შვილი, დახეული ფეხსაცმელითა და მშიერი კუჭით,
ამტყუნებს და ამართლებს ერთდროულად
ყოველ შეხედვაზე.

როცა ქალი ხარ, და მით უფრო, როცა ლამაზი

როცა ქალი ხარ, და მით უფრო, როცა ლამაზი
თან როცა ტუჩთან, სხვანაირი გემო აქვს სივრცეს.
ტუჩების კბენას შეჩვეული შეხებას ვერ გრძნობ
და რასაც მარხავ შიგნით, თმები ტალღებად იმჩნევს.
ეს ნიშნავს იმას, რომ არ ნიშნავს არაფერს თითქმის,
რასაც წარსულში მეამბოხე თვალები ითვლის,
თუ ნიშნობაა, მაშინ ვიტყვი,
ეს უფრო და ეს უფრთოს ნიშნავს
ქალს მჯდომიარეს, ქოლგის ქვეშ, ზღვის წინ
და ჩემგან სადღაც ერთდროეულად.
რომელიც შუბლით ფიქრობს, თითზე თმების დახვევით,
ფიქრობს იმ კარზე, სხვა რომ ხედავს ჩამონგრეულად,
ფიქრობს საკუთარ პანაშვიდზე,
ფიქრობს მიზეზთა ჩამონათვალზე,
ფიქრობს ყველაზე ნაცნობ სიზმარზე
ფიქრობს სახლზე
და სამუდამოდ მომავალში ჩარჩენილ ბავშვზე.
და მისი ჯდომა, ნიშნავს თითქმის ხის დგომას სახლთან
თან ისე დგომას, გამვლელებს რომ ცისკენ ახედებს
მეტიც, ის ერთი ხე კი არა, ტყეა რომელიც,
ამ ცოტა ხნის წინ ვიწრო გზაზე გადმოასახლეს.
ის ხშირად ჯდება, უბრუნდება იმ ძველ სიმაღლეს,
რომელიც ფეხის წვერზე დამდგარ ბავშვობას ახლდა,
ხანდახან, როგორც მზესუმზირა წელში იხრება...
თანდათან ხვდება, იზრდება და სიმაღლეს კარგავს...

ჩვენს ფოტოებში

ჩვენს ფოტოებში
ჩვენ ვპოულობთ უკან მაგარ უცნობებს
და ჩვენ არ ვიცით მათი ვინაობა
და რატომ მოხვდნენ ვითომდა შემთხვევით
კადრში რომელიც ჩვენი ფულით იყო ნაყიდი
ან რატომ შეგვხვდნენ სულ შემთხვევით მერე ქუჩაში
და ასე რატომ გვეცნობოდნენ
ჩვენ კი ვერაფრით გავიხსენეთ საიდან, როგორ.

და ვინ იცის ჩვენც რამდენ ფოტოში ვართ
გახერგილები
და სულ უცნობ ალბომებში შემთხვევით ვცხოვრობთ...
და იქნებ სწორედ ამიტომაა რომ მეუცხოება ის სამყარო
რომელშიც მხედავ
და იქნებ სწორედ ამიტომ მგონია ყველა ვინც მხვდება
ამ სამყაროში სრულიად უცხო.
და იქნებ სწორედ ამიტომ ვერ მიგებ
და ამიტომ გესხვანაირები.
იქნებ მე და შენ სულ სხვადასხვა სამყაროებში ვართ
და უბრალოდ ერთმანეთს ვხედავთ_
ფოტოს უკანა პლანზე მდგარი უცნობებივით,
და ამიტომ ვერ ვიხსენებთ ერთმანეთს.
და ამიტომაც ერთმანეთის კი არა
სულ სხვა ადამიანების ალბომებში დავიდეთ ბინა.
და ნუ გაიკვირვებ, თუ კი ერთხელ
სულ შემთხვევით მოვალ და გიცნობ
და გეტყვი რომ შენ მე მახსოვხარ
ჩემს ფოტოსურათს თითქოსდა შემთხვევითი
გამვლელივით რომ დაესიზმრე
სწორედ იმ სიზმარის გამჟრავნებული ნეგატივიდან

ბავშვი

სიცოცხლე
ნაყიდი ოქროს თევზის
სახლამდე ცელოფნით გადატანა.
როცა სივრცე გამჭვირვალეა
უკიდეგანო
დასატევად კი მაინც არ გყოფნის.
და მით უმეტეს
ჟანგბადი სასუნთქად.

ცხოვრება-
რიგში ჩადგომა,
სადაც მხოლოდ იმიტომ დგები
რომ რიგი დიდია
და წესით რამე
კარგი უნდა იყიდებოდეს.
იცდი და არ იცი
რა უნდა გერგოს.

სახლი –
სუნამოს კოლოფი
სადაც საკუთარი
სხეულის სუნს
ინახავ და
მის სურნელს შენს გარდა ყველა გრძნობს.

სიყვარული-
ტკბილი ნამცხვარი
რომელსაც ზუსტად ერთ წამში ყლაპავ
და მერე ნამცეცებს
ხელის გულზე წლობით აგროვებ.

ხოლო როდესაც,
კბილებით ხევ ცელოფნის კუთხეს
და ასფალტზე
ლაყუჩებით და ფარფლებით სწავლობ სიარულს.
როცა რიგიდან გამოგდებული
დაუფიქრებლად სულ ბოლოში ხელახლა დგები,
როცა პირველად, სუნამოს კოლოფში
საკუთარ სუნს უკვე შენცა გრძნობ
და ხელისგულზე წლობით ნაგროვებ
ნამცხვრის ნამცეცებს
აკვარიუმში
სულ პატარა ლიფსიტას უყრი
ეს არის ბავშვი.



Loading...

ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.