მწვანეყვავილა (ქუთაისი)
(mwvaneyvavila - qutaisi)
მწვანეყვავილას მდინარე რიონის მარცხენა სანაპიროზე ამაღლებული ადგილი უკავია. აქ მოხვედრა შეიძლება ქალაქის ცენტრიდან გაპონოვის ან გელათის ქუჩის გავლით.
მწვანეყვავილას ისტორიული ძეგლებიდან ყველაზე უფრო ადრინდელი ძეგლია პატარა ბაზილიკური ეკლესია (აგებულია 1013 წელს). ჩრდილოეთიდან, დასავლეთიდან და სამხრეთიდან ეკლესიის კედლები ციცაბო კლდის ნაპირებიდან არის აყვანილი. იგი აგებულია რიყის ქვითა და კირქვის ხსნარით, შემდეგ მოპირკეთებულია ლამაზად დამუშავებული ქვებით. ამჟამად ნაწილობრივ გადარჩენილია ეკლესიის კედლები, სახურავი კი მთლიანად ჩამონგრეულია.
მწვანეყვავილას ტერიტორიაზე დაცულია აგრეთვე ორი ძველი ნაგებობა, ერთი – სათავდაცვო დანიშნულების ციხე-კოშკი და, მეორე – პატარა ბაზილიკური ეკლესია. კოშკი ოთხკუთხედად შეკრული ორსართულიანი ნაგებობაა. პირველი სართული წარმოადგენს მტკიცედ შეკრულ თაღოვან ოთახს. მას მხოლოდ ერთი შესასვლელი აქვს სამხრეთ-აღმოსავლეთის მხრიდან. კოშკის კედლის სისქე 2 მეტრამდეა, მას ოთხივე მხრიდან სხვადასხვა სიდიდისა დდა მიმართულების სათოფურები აქვს. მეორე სართული თავღია კოშკია. მას იყენებდნენ სათვალთვალო პუნქტად.
ციხე-კოშკის აღმოსავლეთით მთავარანგელოზის ბაზილიკური ტიპის ეკლესიაა, მის ასაგებად გამოყენებულია ძველი შენობის მასალა. მას დასავლეთით აქვს ღიათაღებიანი კარიბჭე. ორივე ეს ნაგებობა XVII საუკუნის ადრინდელ წყაროებში არ არის მოხსენიებული.
მწვანეყვავილა საყურადღებოა იმითაც, რომ იგი გამოცხადებულია საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონად. აქ დასაფლავებულია გამოჩენილი ადამიანები: მელიტონ ბალანჩივაძე, კირილე ლორთქიფანიძე, გიორგი ზდანოვიჩი, დიმიტრი ნაზარაშვილი, იოსებ ოცხელი და სხვ.
(mwvaneyvavila - qutaisi)
მწვანეყვავილას მდინარე რიონის მარცხენა სანაპიროზე ამაღლებული ადგილი უკავია. აქ მოხვედრა შეიძლება ქალაქის ცენტრიდან გაპონოვის ან გელათის ქუჩის გავლით.
მწვანეყვავილას ისტორიული ძეგლებიდან ყველაზე უფრო ადრინდელი ძეგლია პატარა ბაზილიკური ეკლესია (აგებულია 1013 წელს). ჩრდილოეთიდან, დასავლეთიდან და სამხრეთიდან ეკლესიის კედლები ციცაბო კლდის ნაპირებიდან არის აყვანილი. იგი აგებულია რიყის ქვითა და კირქვის ხსნარით, შემდეგ მოპირკეთებულია ლამაზად დამუშავებული ქვებით. ამჟამად ნაწილობრივ გადარჩენილია ეკლესიის კედლები, სახურავი კი მთლიანად ჩამონგრეულია.
მწვანეყვავილას ტერიტორიაზე დაცულია აგრეთვე ორი ძველი ნაგებობა, ერთი – სათავდაცვო დანიშნულების ციხე-კოშკი და, მეორე – პატარა ბაზილიკური ეკლესია. კოშკი ოთხკუთხედად შეკრული ორსართულიანი ნაგებობაა. პირველი სართული წარმოადგენს მტკიცედ შეკრულ თაღოვან ოთახს. მას მხოლოდ ერთი შესასვლელი აქვს სამხრეთ-აღმოსავლეთის მხრიდან. კოშკის კედლის სისქე 2 მეტრამდეა, მას ოთხივე მხრიდან სხვადასხვა სიდიდისა დდა მიმართულების სათოფურები აქვს. მეორე სართული თავღია კოშკია. მას იყენებდნენ სათვალთვალო პუნქტად.
ციხე-კოშკის აღმოსავლეთით მთავარანგელოზის ბაზილიკური ტიპის ეკლესიაა, მის ასაგებად გამოყენებულია ძველი შენობის მასალა. მას დასავლეთით აქვს ღიათაღებიანი კარიბჭე. ორივე ეს ნაგებობა XVII საუკუნის ადრინდელ წყაროებში არ არის მოხსენიებული.
მწვანეყვავილა საყურადღებოა იმითაც, რომ იგი გამოცხადებულია საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონად. აქ დასაფლავებულია გამოჩენილი ადამიანები: მელიტონ ბალანჩივაძე, კირილე ლორთქიფანიძე, გიორგი ზდანოვიჩი, დიმიტრი ნაზარაშვილი, იოსებ ოცხელი და სხვ.
