”აფხაზთა” სამეფო - Afxazta samefo
აფხაზეთის საერისთავო V საუკუნეში ჩამოყალიბდა ბიზანტიის იმპერიის ხელშეწყობით, 554 წლამდე იგი ეგრისის (ლაზიკეს) სამეფოს ვასალია. შემდეგ ნელ-ნელა ძლიერდება ვიდრე VIII საუკუნეში თავის ეგიდის ქვეშ მთელ დასავლეთ საქართველოს არ გააერთიანებს.
აფხაზეთის მთავრები:
ანოსი
ღოზარი
იუსტინიანე
ფილიკტოსი
ბარუკი
დემეტრე I
თეოდოსი I
კონსტანტი
თეოდორე
კონსტანტინე I
ლეონ I
ლეონ II
ფხაზეთის მთავარმა ლეონ II-მ 778 წელს ბიზანტიელთაგან და არაბთაგან გაანთავისუფლა მთელი დასავლეთ საქართველო და ქუთაისში დაჯდა მთავრად. 787 წელს მან ''მეფის'' ტიტული მიიღო. ''აფხაზთა სამეფოს'' მტრული დამოკიდებულება ჰქონდა ბიზანტიასთან და მეტოქეობდა ტაო-კლარჯეთს საქართველოს გაერთიანების საქმეში.
''აფხაზთა სამეფოს'' მეფეებია:
ლეონ II
თეოდოსი II
დემეტრე II
გიორგი I წერეფელი
იოვანე შავლიანი
ადარნასე შავლიანი
ბაგრატ I
კონსტანტინე II
გიორგი II
ლეონ III
დემეტრე III
თეოდოსი II
978 წელს იოანე მარუშისძის და დავით III-ის (იხ.) ხელშეწყობით ''აფხაზთა სამეფოს'' ტახტზე ადის ტაო-კლარჯეთის დინასტიის წარმომადგენელი ბაგრატ ბაგრატიონი (II-''აფხაზთა სამეფოს'' ნუმერაციით, III- ტაო-კლარჯეთის სამეფოს ნუმერაციით). აქედან იწყება საქართველოს გაერთიანების შეუქცევადი პროცესი.
