სამცხის სამთავრო ერთიანი საქართველოს ფარგლებში XI საუკუნიდან არსებობდა 1268 წლიდან მთავარმა სარგის I-მა მონღოლთა ხელშეწყობით ფორმალური დამოუკიდებლობა მოიპოვა. სამცხე-საათაბაგოს სათავეში იდგნენ ჯაყელთა დინასტიის წარმომადგენლები:
სარგის I
ბექა I
სარგის II
ყვარყვარე I
შალვა
აღბუღა I
ივანე
აღბუღა II
ყვარყვარე II
ქაიხოსრო I
მზეჭაბუკი
მანუჩარ I
ყვარყვარე III
ქაიხოსრო II
ყვარყვარე IV
მანუჩარ II
მანუჩარ III
1451 წლიდან სამცხე-საათაბაგო აბსილუტურად დამოუკიდებელი სახელმწიფოა. 1535-1545 წლებში სამცხე შეერთებული ჰქონდა იმერეთის მეფე ბაგრატ III-ს. 1545-1578 წლებში სამცხე ირანის ქვეშევრდომი იყო, 1578 წლიდან კი ოსმალეთის, 1628 წელს ოსმალეთმა საბოლოოდ შეიერთა სამცხე-საათაბაგო და იმპერიის რიგით საფაშოდ აქცია. 1795 წლამდე მას გამაჰმადიანებული ჯაყელი ფაშები განაგებდნენ.
საფარ ფაშა (ბექა III)
იუსუფ ფაშა I
როსტომ ფაშა
ასლან ფაშა
იუსუფ ფაშა II
სალიმ ფაშა
ისაყ ფაშა
იუსუფ ფაშა III
ჰაჯი აჰმედ ფაშა
ჰასან ფაშა
იბრაჰიმ ფაშა
საულეიმან ფაშა
სამცხე-საათაბაგოს ტერიტორია ნაწილობრივ 1828 წელს დაუბრუნდა საქართველოს.
×
