გვარის ფუძეა საკუთარი სახელი სარქისა.
1679 წელს ვახტანგაანთ ნასყიდას მიერ ქალაქის მოურავისთვის პაატა-ბეგ მანუჩარიშვილისადმი მიცემულ ნასყიდობის წიგნში მოიხსენიება ვახტანგაანთ სარქისა.
1714 წელს ზაზა საგინაშვილის მიერ ასლამაზ ჩაჩიკასშვილისადმი მიცემულ ყმისა და მამულის ნასყიდობის წიგნში მოიხსენიებიან, გიგოლა და ზურაბა სარქისაშვილები.
სარქისაშვილები მოგვიანებით რუსული დაბოლოებით სარქისოვად ჩაუწერიათ. სარქისაშვილები იყვნენ გლეხებიც და აზნაურებიც.
საქართველოში 272 სარქისაშვილი ცხოვრობს: ახმეტაში – 157, გურჯაანში – 87, ლაგოდეხში – 7. არიან სხვაგანაც.
1 403 სარქისოვია.
