https://literatura.mcvane.ge/ ru https://literatura.mcvane.ge/main/34973-bbbbbbbb-bbbb-bbbbbbbbb-byebbbbbbbbeb-bbbbbbbbb-bbbbb-bbbbbbb-bbbbbbbye-bbbbbbbbb-bbb-bbbbb-bbbb-bebbbbbbbbbb.html https://literatura.mcvane.ge/main/34973-bbbbbbbb-bbbb-bbbbbbbbb-byebbbbbbbbeb-bbbbbbbbb-bbbbb-bbbbbbb-bbbbbbbye-bbbbbbbbb-bbb-bbbbb-bbbb-bebbbbbbbbbb.html https://literatura.mcvane.ge/main/34973-bbbbbbbb-bbbb-bbbbbbbbb-byebbbbbbbbeb-bbbbbbbbb-bbbbb-bbbbbbb-bbbbbbbye-bbbbbbbbb-bbb-bbbbb-bbbb-bebbbbbbbbbb.html Tue, 24 May 2016 14:02:49 +0000 native-yes „მიმიღეთ, მე ვარ წამალი, მიმიღეთ, მე ვარ ჰალუცინოგენი.“

11 მაისს, მე-20 საუკუნის ბრწყინვალე ხელოვანს, სალვადორ დალის 112 წელი შეუსრულდებოდა. იმ უდიდეს ტალანტსა და ნიჭს, რაც ამ ადამიანს გააჩნდა, მისი ექსცენტრიული პიროვნება და ხასიათი ხშირად ჩრდილქვეშ აყენებდა. მას იცნობენ როგორც პატივმოყვარე, ნარცის და მეგალომანიით დაავადებულ ადამიანს. ნამდვილად ასეთი იყო სალვადორ დალი?

დალი ესპანეთში, კატალონიის ქალაქ ფიგერასში დაიბადა. მას თავისი ძმის, სალვადორის სახელი დაარქვეს, რომელიც მხატვრის დაბადებამდე 9 თვით ადრე დაიღუპა. დალის მშობლებს სჯეროდათ, რომ სალვადორი მისი ძმის რეინკარნაცია იყო. დალიმ მშობლების ამ შემაშფოთებელი და უცნაური რწმენის შესახებ 5 წლის ასაკში შეიტყო, როდესაც მათ შვილი ძმის საფლავზე მიიყვანეს და ეს ამბავი აუწყეს. 16 წლის ასაკში დალის დედა მკერდის კიბოთი გარდაიცვალა, რამაც ძალიან იმოქმედა მასზე. სიკვდილიანობის სიხშირემ ხელოვანის მთელს ცხოვრებას მძიმე დაღი დაასვა. მალე მამამისი დალის დეიდაზე, დედამისის დაზე დაქორწინდა.

ახალგაზრდა სალვადორი

1922 წელს დალი მადრიდში გადავიდა და სან ფერნანდოს აკადემიაში დაიწყო სწავლა. მხატვრის ბიოგრაფის, იან გიბსონის მიხედვით, თანატოლი სტუდენტები მას ავადმყოფურად მორცხვ ადამიანად მოიხსენიებდნენ. დალის მარტო გაუბედაობა არ აშინებდა, - ბისექსუალობის გამო საკუთარი სექსუალური იდენტობა ვერ გაერკვია(საბოლოოდ ეს გაურკვევლობა ფედერიკო გარსია ლორკასთან რომანით დასრულდა), ასევე სექსუალურ არაადეკვატურობას განიცდიდა(„აღმოვაჩინე, რომ ჩემი პენისი პატარა, საწყალი და რბილი იყო“). ამ ყველაფრის გამო იგი დიდი ხნის მანძილზე არ ქორწინდებოდა. მიუხედავად ამ ყველაფრისა, ვერაფერმა შეუშალა ხელი მისთვის დამახასიათებელ ამპარტავნებასა და თავმომწონეობას, რაც ახალგაზრდობის წლებში უკვე იკვეთებოდა. 16 წლის ასაკში დღიურში წერდა: „მე გენიოსი ვიქნები. მსოფლიო მაღიარებს. შეიძლება შემიძულონ და ვერ გამიგონ, მაგრამ მე გენიოსი ვიქნები, უდიდესი გენიოსი, ამაში დარწმუნებული ვარ.“

„ხანდახან მგონია, რომ კმაყოფილების ზედმეტი დოზით მოვკვდები.“

დალის დაბადება

ექსცენტრიული და დემონსტრაციული დალი მას შემდეგ დაიბადა, როდესაც ბიძიის რჩევები გაითვალისწინა. მისი შემზღუდავი სიმორცხვის გადასალახად, ბიძამ ურჩია, მსახიობობა ეცადა და ახლო მეგობრებთანაც კი თავი მოეჩვენებინა, რომ სულით ექსტრავერტი იყო.

ამ პატარა რჩევამ დალის სამყარო და რეპუტაცია სამუდამოდ შეცვალა. მან თავისი სოციალური გაუცხოვება დამალა და გამოუსწორებლად მამაცი, თავისუფალი, კომუნიკაბელური, ექსტრავერტული ინტრავერტი გახდა. მან მანამ ითამაშა, სანამ ის ადამიანი არ გახდა, რასაც თამაშობდა.

მიუხედავად იმისა, რომ თავისი თავის გარშემო ასეთი გამოცანა შექმნა, მხატვრულ გენიამდე რომ მისულიყო, დალის მარტო ყოფნა და თვითდაკვირვება ისევ სურდა. ამის გამო დალიმ და მისმა გელფრენდმა, გალამ, კარი-ლე-რუზში, შატოს სასტუმროში, 2 განიერი ოთახი იქირავეს. ერთი საწოლი ოთახი იყო, მეორე კი დალის სახელოსნო. სასტუმროში 2 თვის გატარების შემდეგ, ჟალუზები მთლიანად დახურეს. დალის გარეთ გასვლა ერთხელაც არ უცდია. შთაგონებისთვის მხატვარი კოვზით ხელში ტახტზე იჯდა და ჩაძინებას ელოდებოდა. როგორც კი ჩაეძინებოდა, კოვზი ხელიდან უვარდებოდა, მიწას ეხეთქებოდა და აღვიძებდა. ის აცხადებდა, რომ ამ რამდენიმე წამში, ნახევრად სიზმარში მყოფ მდგომარეობაში, მისი გონება ყველაზე საოცარი ვიზუალური სურათებით იყო სავსე.

1931 წელს დალიმ დახატა სურათი „გონების გამძლეობა“(la Persistencia de la memoria), რომელიც მოგვიანებით მისი ყველაზე განთქმული ნამუშევარი გახდა. ნახატით უარყოფდა იმ აზრს, რომ დრო მდგრადი იყო.

დალის შემოქმედება 1500-ზე მეტ ფერწერულ ნამუშევარს, ავეჯსა და ქანდაკებებს მოიცავს, თუმცა მისი შემოქმედება მხოლოდ ამით არ შემოიფარგლება: ალფრედ ჰიჩკოკის 1945 წლის ფილმში „მოჯადოებული“(Spellbound) სიზმრის მონაკვეთი დალის შედგენილი იყო; უოლტ დისნეი ფიქჩერსის ფილმის „დესტინო“(Destino) სცენარი დალიმ დაწერა; კოსტუმების დიზაინისთვის კრისტიან დიორი მასთან თანამშრომლობდა; დალის თანამედროვე ჩუპა-ჩუპსის დიზაინშიც კი მიუძღვის წვლილი.

კრიტიკოსები ხშირად დაობენ, სარწმუნოა თუ არა ის აღმაშფოთებელი ანეკდოტები, რომელსაც დალი თავის ბიოგრაფიაში, „სალვადორ დალის საიდუმლო ცხოვრება“, ყვებოდა. შეესაბამებოდა თუ არა ეს ფაქტები სინამდვილეს, არავინ იცის, მაგრამ ერთი რამ ცხადია: დალიმ იცოდა, როგორ მიეპყრო ადამიანების ყურადღება. მაგრამ კიდევ არსებობს ერთი საიდუმლო: რამ აიძულა ამ ადამიანს იმ სცენების გამოაშკარავება, რომლის გამოც დააპატიმრეს, „სიურეალისტების ჯგუფიდან“ გააძევეს(რადგან ფაშიზმის აშკარად მხილებაზე უარი თქვა(დალის ესპანეთის დიქტატორთან - ფრანსისკო ფრანკოსთან მიმოწერა ჰქონდა და მისი შვილიშვილის სურათი დახატა), რამ შეაყვარა უუნარო ქალი, რომელიც ნიმფომანი, უწესო და ძალადობის მსხვერპლი იყო ბავშვობაში? რის ანაზღაურებას ცდილობდა დალი? იქნებ სირცხვილისა და დაუცველობის გრძნობის?

„ყველაფერი მიცვლის იერსახეს, მაგრამ მე არაფერი მცვლის.“

დალის უცნაურობები

საყვინთაო კოსტიუმი: ლონდონში, ლექციის წაკითხვისას, დალი ბილიარდის ჯოხითა და ორი რუსული ჯიშის (ბორზოი) ძაღლით გამოჩნდა. მას ზღვის საყვინთაო კოსტიუმი ეცვა და კინაღამ ასფიქსიას(სულის ხუთვას) შეეწირა. საბოლოოდ, როდესაც ჩაფხუტის მოსხნაში დაეხმარნენ, დალიმ განაცხადა: „მინდოდა მეჩვენებინა, რას ნიშნავს „ღრმად ყვინთვა“ ადამიანის გონებაში.“

„ადამიანებს საიდუმლოებები უყვართ, ამიტომაც მოსწონთ ჩემი ნახატები.“

ბაღლინჯოს კბენა: დალი ამტკიცებდა, რომ თანდაყოლილი ლაქა, რომლის მოშორებაც სცადა, ბაღლინჯო იყო, იმის მიუხედავადაც, რომ იგი ადრეც უამრავჯერ ჰქონდა ნანახი. როდესაც სარკეში ეს ნიშანი დაინახა, საპარსი აიღო და „მოიშორა“. დიდი რაოდენობით სისხლისღვრამ კი თითქმის უგონო მდგომარეობამდე მიიყვანა.

მხატვრული ლიცენზია: დალი ნიუ-იორკის ერთ-ერთ დიდ მაღაზიაში დაიქირავეს, რათა მანეკენების საშუალებით ფანჯრებში ხელოვნების ნიმუში გამოეფინათ. დალიმ შექმნა სცენა, რომელცშიც მანეკენი წყლით სავსე „თმიან ანაზანაში“ ყოფს ფეხს. მეორე მანეკენი წარმოადგენდა ქალს კამეჩის თავით, რომელსაც პირში სისხლში გასვრილი მტრედი ეჭირა. შეშინებულმა მაღაზიის მენეჯერმა დეკორაცია დალის გაუფრთხილებლად შეცვალა. დალიმ მოითხოვა, მისი სახელი მოეცილებინათ. მენეჯერმა უარი განაცხადა. ამის საპასუხოდ, მხატვარმა სავსე აბაზანა ფანჯრის მინას მიახეთქა. შხეფები და ნამსხვრევები ტროტუარზე მიმოიფანტა. მოგვიანებით იგი დააპატიმრეს. მოსამართლემ მხატვარს მიყენებული ზარალი აანაზღაურებინა. დალიმ ამის შემდეგაც კი დაასკვნა: „ყველა ხელოვანს აქვს უფლება, თავისი შემოქმედება დაიცვას.“

ჭიანჭველიჭამია, ყვავილოვანი კომბოსტო და ანარქისტი პური: დალის ჭიანჭველიჭამია ჰყავდა და ხშირად გაჰყავდა ხოლმე სასეირნოდ. ერთხელ როლს როისი ყვავილოვანი კომბოსტოთი გაავსო.

დალის ანარქისტი ფრაქციის ლიდერი მიუახლოვდა და ჰკითხა, მათ მომავალ შეხვედრაზე სიტყვით თუ გამოვიდოდა. დალი დაეთანხმა. შეხვედრისთვის თავზე გიგანტური პური მიიმაგრა და საუბარი ისე გაარგძელა, თითქოს არაფერი მომხდარა.

მასკარადი და სისხლიანი კოქტეილი: ამბობენ, რომ დალი და გალა ერთხელ მასკარადზე იმყოფებოდნენ, სადაც ლინდერბერგის ბავშვსა და მის გამტაცებელს განასახიერებდნენ.

მადრიდის ბარში დალიმ თავისი სისხლისგან დამზადებული კოქტეილი დალია.

ოიდიპოსი მამასთან კავშირში: ერთხელ დალიმ გამოფენაზე ასეთი წარწერა გამოიტანა: „ზოგჯერ, გართობის მიზნით, დედაჩემის პორტრეტს ვაფურთხებ.“ მამამისმა საჯაროდ ბოდიშის მოხდა მოსთხოვა. დალიმ ამაზე უარი განაცხადა. მოგვიანებით, მამამისს სპერმით სავსე პრეზერვატივი გაუგზავნა წერილით: „შენგან ამით ვარ დავალებული.“

დალის სუნამო: დალიმ სუნამო დაამზადა, რომელიც ადუღებული წყლის, წებოს, თხის ნაკელისა და ლავანდის ზეთის ნაზავი იყო. ეს ნაზავი ჟელატინად უნდა ქცეულიყო, სანამ მთელს სხეულზე წაისვამდა.

დალის ჯანმრთელობა 1980 წლიდან გაუარესდა, მას შემდეგ, რაც მან და გალამ გამოწერილი პრეპარატებით მკურნალობა დაიწყეს. ორი წლის შემდეგ გალა გარდაიცვალა, დალიმ კი სიცოცხლის ხალისი დაკარგა. ვარაუდობენ, რომ ორჯერ თავის მოკვლა სცადა: ერთხელ დეჰიდრატაციით(დალი ამტკიცებდა, რომ ასე იმ მდგომარეობაში შესვლას ცდილობდა, რაშიც ზოგიერთი ცხოველი ჩამოკიდებული სახით იმყოფება); მეორედ, 1984 წელს, მის საძინებელში ცეცხლი საეჭვოდ გაჩნდა. 1988 წელს დალიმ გულის შეტევა მიიღო, წლების ტანჯვის შემდეგ კი, შემდეგ წელს, 84 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

დალი ყველაზე უტიფარი თავმოყვარე იყო, მაგრამ სამაგიეროდ, მსოფლიოში ყველაზე საინტერესო შოუმენი გახლდათ. როდესაც გადაწყვეტთ, მისი დაუცველი და ინტიმური მხარის გასაშიშვლებლად მხატვრის გიჟური გამოხტომები და უცნაური ფასადი შეისწავლოთ, შეგრჩებათ მხოლოდ რეპლიკა, რომელიც სიურეალისტთა ჯგუფიდან გარიცხვისას თავის მხატვარ ამხანაგებს მიაძახა: „სიურეალიზმი - ეს მე ვარ.“

მთელი ცხოვრების მანძილზე, დალი ძერწავდა, ხატავდა და თავის საუკეთესო ხელოვნების ნიმუშს ქმნიდა, რომლითაც ყველას აოცებდა - და ეს საკუთარი თავი იყო.

„ყოველ დილით, როცა ვიღვიძებ, უზენაეს ნეტარებას ვგრძნობ, - მე ხომ სალვადორ დალი ვარ.“

sazogadoeba.ge]]> https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/poezia-proza/34151-bbbbbbb-bbbbbb-bbbbbbbb-bbbb-bbbbbbbv-byebbbbbb-bbbbbbb-bbbbbbb-bbbbbb-bb-bbbb-bbbbbbb.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/poezia-proza/34151-bbbbbbb-bbbbbb-bbbbbbbb-bbbb-bbbbbbbv-byebbbbbb-bbbbbbb-bbbbbbb-bbbbbb-bb-bbbb-bbbbbbb.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/poezia-proza/34151-bbbbbbb-bbbbbb-bbbbbbbb-bbbb-bbbbbbbv-byebbbbbb-bbbbbbb-bbbbbbb-bbbbbb-bb-bbbb-bbbbbbb.html Wed, 14 Oct 2015 12:45:04 +0000 native-yes ალბათ ბევრი თქვენგანისთვის აუჩუყებია გული გაბრიელ გარსია მარკესის "ბოლო სიტყვად“ ცნობილ გამოსათხოვარ წერილს, რომელსაც მწერლის ერთგვარ ანდერძადაც მოიაზრებენ მისი თაყვანისმცემლები. სამწუხაროა, რომ ამ პოემას სახელი, შინაარსზე მეტად, გამოჩენილი მწერლისა და ნობელის პრემიის ლაურეატის ავტორობამ უფრო მოუპოვა.

1999 წლის ზაფხულში, როცა მარკესი ფილტვის სიმსივნეს მკურნალობდა, გავრცელდა ჭორები მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების შესახებ. 2000 წლის 29 მაისს ეს ჭორები კიდევ უფრო გაამყარა გაზეთ "La República’’-ში გამოქვეყნებულმა გამოსათხოვარმა წერილმა სახელწოდებით “La Marioneta” (ინგლისურად “The Puppet”). მწერალი თითქოს ემშვიდობებოდა საყვარელ ადამიანებს, მეგობრებს.

ამას ძალიან დიდი გამოხმაურება მოყვა, იბეჭდებოდა გაზეთების პირველ გვერდზე მწერლის ფოტოებთან ერთად, ძალიან პოპულარული გახდა ინტერნეტში.

თავად წერილი ძალიან სენტიმენტალური და მარტივი ენით ნაწერი გახლდათ, უამრავი კლიშეებით, რაც მარკესისთვის დამახასიათებელი ნამდვილად არ გახლდათ.

მალე ცნობილი გახდა, რომ სულაც არ იყო მწერლის მდგომარეობა ასეთი სავალალო და ეს პოემა სულაც არ იყო მისი შემოქმედების ნაწილი.

რეალური ავტორი მექსიკელი ჯონი ველში აღმოჩნდა, რომელსაც თავისი თოჯინა – მოფლისთვის შეუქმნია მონოლოგი. ჯონის სულაც არ მიაჩნდა თავი გენიალურ მწერლად, თუმცა მაინც გულდასაწყვეტია, როცა შენს ნაწერებზე სხვას უკრავენ ტაშს.

გაბრიელ გარსია მარკესს საჯარო განცხადება არ გაუკეთებია ამის შესახებ, თუმცა იმავე კვირაში, როცა ეს სტატია გამოქვეყნდა, გამოქვეყნდა ნამდვილად მისი დაწერილი ესსე სახელწოდებით “Shipwreck on Dry Land.”

ყველასთვის საყვარელი მწერალი გაბრიელ გარსია მარკესი 2014 წელს, 17 აპრილს, 87 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

გთავაზობთ, მის რამდენიმე გამონათქვამს:

ღმერთს რომ კვირა დღეს არ დაესვენა, საქმის ბოლომდე მისაყვანად დრო ექნებოდა.

არა, მე მდიდარი არ ვარ, მე ვარ ღარიბი კაცი ბევრი ფულით, რაც სხვადასხვა რამ გახლავთ.

დაიმახსოვრეთ, რომ კარგ ცოლ-ქმრობაში ბედნიერება კი არა სტაბილურობაა მთავარი.

მე არ მწამს ღმერთის, თუმცა მეშინია მისი.

როცა შეყვარება არ შეგიძლია, სექსით იმშვიდებ თავს.

ყოველ ადამიანს სამი ცხოვრება აქვს: საჯარო, პირადი და საიდუმლო.

მთვარი ის კი არ არის, რაც გემართება, არამედ ის, თუ როგორ გამახსოვრედება ის, რაც დაგემართა.

ცხოვრება იდეალური მწერალია და მან ყველაზე უკეთ იცის, თუ სად უნდა დასვას თავისი ლოგიკური წერტილი.
]]> https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/33661-bbbbb-bbbbbbbbb-vbbbbbv.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/33661-bbbbb-bbbbbbbbb-vbbbbbv.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/33661-bbbbb-bbbbbbbbb-vbbbbbv.html Wed, 06 May 2015 15:31:09 +0000 native-yes ღმერთო, როგორი წუთიერი არის ცხოვრება,
შეყვარებულნი სიყვარულსაც ვერ მოასწრებენ.
მაგრამ როგორი ხანგრძლივია იგი ჩვენი ტკივილებისთვის,
როგორ არ ჰყოფნის დიდ საქმეებს ერთი ცხოვრება,
მაგრამ როგორი ხანგრძლივია იგი ჩვენი წვრილმანებისთვის.
რაც კი ვიცხოვრე, იმდენ ხანს რომ მგლებში მეცხოვრა,
ხომ ძმად ჩამთვლიდნენ,
ხომ აღარასდროს მიმტყუნებდნენ, არ გამწირავდნენ.
მე მგელს კაცს როგორ შევადარებ,
მაგრამ განა მხოლოდ იმიტომ, რომ ორივესი მეშინია და ვეკრძალები,
უფრო იმიტომ, რომ ამ არსებებს,
მეტი ასხვავებს ვიდრე არის შედარების მათის მიზეზი.
მგელი თავის ზნეს არასოდეს არ გამოიცვლის
და ის-ზნეს თვისას ვინც ერთგულებს ხომ მართალია,
და მართალი ხომ მშვენიერიც არის და სანდოც…
დამნაშავეა, თავის ზნეს მალიმალ იცვლის
და დამნაშავე მართალს აბა ვით შევადარო!
რაც ხალხში ვიცხოვრე, იმდენხანს რომ ტყეში მეცხოვრა,
ხეებს ხომ მაინც გავარჩევდი ერთმანეთისგან… ვიშრიალებდი მეც იმათთან.
დღეს გაცნობილი ახალ თვისებით ხვალე აღარ გამაკვირვებდა.
რაც ხალხში ვიცხოვრე იმდენ ხანს რომ ცაში მეცხოვრა,
ვიკიაფებდი მეც ვარსკვლავად,
მაგრამ საბრალოს მაინც მიწისკენ მექნებოდა მზირალი თვალი,
ვით მგლის ყმუილი და მარტოობის ხვეწნა-შრიალი…
რადგან: ესაა მიწა, მე აქ მცივა და აქა მცხელა,
ესაა ხალხი, ჩემი მტრები და ჩემი ძმები და რად ვებრძოლო,
ან სულმოკლედ რატომ მიყვარდეს
განა მათ არ შექმნეს პოეტად თავიანთი უხეში ხელით?!
რადგან: მე ვწერ ადამიანებზე,
საამისოდ მე ამღძრავს ჩემი ახირებული თვისება, რომ მათ ვეკუთვნოდე.
მე ვწერ ადამიანებზე, საამისოდ მე ამღძრავს მათი ახირებული თვისება – განიცადონ, ეწამონ…
და ვიღაცეებში აღმოაცენონ უნარი, რომ მათი ვნებები თანაგრძნობით აღიწეროს!]]> https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/32864-bbbbbbbb-bbbbbbbbbbb-bb-bbbbbb-bbbbbbbbb.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/32864-bbbbbbbb-bbbbbbbbbbb-bb-bbbbbb-bbbbbbbbb.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/32864-bbbbbbbb-bbbbbbbbbbb-bb-bbbbbb-bbbbbbbbb.html Sat, 03 Jan 2015 15:01:32 +0000 native-yes ვალენტინ ალექსანდრეს ძე სეროვი ცნობილი რუსი მხატვარი, დაიბადა 1865 წლის 19 იანვარს, პეტერბურგში. მისი მამა, ალექსანდრე სეროვი, იყო იმ დროისთვის ცნობილი, კომპოზიტორი და მუსიკის კრიტიკოსი. ოჯახს ხშირად სტუმრობდნენ რეპინი და ანტოკოლსკი.

ადრეულ ასაკში ვალენტინს აღმოაჩნდა ხატვის ნიჭი, მისი პირველი მასწავლებელი იყო ა. კემპინგი, შემდეგ კი ი. რეპინი. ხატვის გაკვეთილების ჩატარება სეროვთან დაიწყო რეპინმა თავდაპირვლელად პარიზში, შემდეგ კი მოსკოვსა და აბრამცევში. 1880 წელს, ზაპოროჟიევში გამგზავრების შემდეგ რეპინმა სეროვი გაგზავნა პეტერბურგის სამხატვრო აკადემიაში, სადაც მისი აღმზრდელი იყო პ. ჩისტიაკოვი.

სეროვის შემოქმედებამ აღაფრთოვანა ჩისტიაკოვი და მისი თანამედროვეები.

სეროვის ცხოვრებამ აბრამცევსა და დომოტკანოვში დიდი როლი ითამაშა მის მხატვრად ჩამოყალიბებაში. აქ მან შექმნა თავისი ცნობილი პორტრეტები: "Девочка с персиками", რომელზეც გამოსახულია მამოოვის ქალიშვილი ვერა და "Девушка, освещенная солнцем", სეროვის ნათესავი გოგო. ორივე პორტრეტი აღსავსეა პოეტური და შემოქმედებითი სულით, რამაც მაშინვე გამოჰყო სეროვი სხვა მხატვრებისაგან და გახადა პოპულარული.

"Девочка с персиками" - ამ სურათმა მას დიდი წარმატება მოუტანა. მხატვარი დააჯილდოვეს მოსკოვის მხატვრობის მოყვარულთა საზოგადოების პრემიით. მეორე პორტრეტი კი ტრეტიაკოვმა შეიძინა თავისი კოლექციისთვის .

დომოტკანოვში სეროვმა შექმნა ისეთი ნამუშევრები, როგორებიცაა: "Октябрь", "Баба с лошадью", "Стригуны".

1887 წ. სეროვი დაქორწინდა ოლგა ტრუბნიკოვოიზე, ძალიან მალე მათ ეყოლათ შვილები. მოგვიანებით მხატვარმა დახატა თავისი ვაჟები სურათზე "Дети".

სეროვი დაუღალავად მუშაობდა და ქმნიდა ნამუშევრებს, რომლებიც შემდგომ რუსული ფერწერის კლასიკად იქცა. სეროვმა დახატა Мики Морозова , И. Левитана, Н. Лескова, М.Морозовой, С.Боткиной, М.Ермоловой და სხვათა პორტრეტები.

1905 წლის რევოლუციის დროს, სეროვი გახდა მუშების დახვრეტის მოწმე, რამაც ნაწილობრივ შეცვალა მისი ცხოვრება. მხატვარმა, მთავრობის მიმართ პროტესტის ნიშნად, დატოვა სამხატვრო აკადემია. ამის შემდეგ მის შემოქმედებაში ჩნდება პოლიტიკური კარიკატურები.

სეროვი ასევე გაიტაცა ისტორიისა და მითოლოგიის თემებმა. მხატვარმა დახატა - "Петр I". 1907 წლის მაისში სეროვი გაემგზავრა საბერძნეთში. საბერძნეთმა დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა სეროვზე თავისი სკულპტურებითა და ძეგლებით.

1910 წელს სეროვმა შექმნა პოეტური საგა "Похищение Европы" და რამდენიმე ვარიანტი "Одиссея и Навзикаи". ამასთან ერთად ის აგრძელებდა პორტრეტულ ჟანრსაც - ჩნდება ო. ოროლვის და გ. გირშმანის პორტრეტები.

სამწუხაროდ, ნიჭიერი მხატვრის მოღვაწეობა ნაადრევად დასრულდა გულის შეტევის გამო. იგი გარდაიცვალა 1911 წლის 5 დეკემბერს, 46 წლის ასაკში.]]> https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/32484-bbbbbbbbbb-bebbebbbb-bbbbbbbb-bbbbbbbbbye-bbbbbbbb-bbbbbbbb-bbbbbb-bbbbyebb.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/32484-bbbbbbbbbb-bebbebbbb-bbbbbbbb-bbbbbbbbbye-bbbbbbbb-bbbbbbbb-bbbbbb-bbbbyebb.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/32484-bbbbbbbbbb-bebbebbbb-bbbbbbbb-bbbbbbbbbye-bbbbbbbb-bbbbbbbb-bbbbbb-bbbbyebb.html Sat, 20 Sep 2014 11:04:39 +0000 native-yes ცნობილ მწერლებს შორის ბევრი იყო ისეთი, რომლებსაც ფსიქიკურად არაჯანსაღებად არა მხოლოდ მიიჩნევდნენ, დიაგნოზიც ჰქონდათ დასმული, თუმცა, ეს ხელს არ უშლიდათ წარმატებულ შემოქმედებით საქმიანობაში.

პაციენტი #1. ედგარ ალან პო. ამერიკელი მწერალი და პოეტი. დიაგნოზი - სულიერი აშლილობა. სიმპტომები - სიბნელის შიში, გონების დაბინდვა, თვალთვალის მანია, არაადეკვატური საქციელი, ჰალუცინაციები.

უკვე 1830-იანი წლების ბოლოდან ედგარ პო ხშირი დეპრესიით იტანჯებოდა. გარდა ამისა, ალკოჰოლს ეძალებოდა, რაც მის ფსიქიკაზე ცუდად აისახებოდა: მთვრალი ნამდვილ შეშლილს ემსგავსებოდა. ალკოჰოლს მალე ოპიუმიც მიემატა. პოს სულიერი მდგომარეობა მნიშვნელოვნად გააუარესა მისი ახალგაზრდა ცოლის მძიმე დაავადებამ. მას ცოლად თავისი ბიძაშვილი, 13 წლის ვირჯინია ჰყავდა. ქორწინებიდან 7 წლის შემდეგ, 1842 წელს, ის ტუბერკულოზით დაავადდა და ხუთ წელიწადში გარდაიცვალა. მწერალმა საყვარელი ქალის სიკვდილი ვერ გადაიტანა და ორ წელიწადში გამოეთხოვა ამ ქვეყანას.

პაციენტი #2. ფრიდრიხ ნიცშე. გერმანელი ფილოსოფოსი. დიაგნოზი - ბირთვული მოზაიკური შიზოფრენია. სიმპტომები - განდიდების მანია - ავრცელებდა ბარათებს ტექსტით: „ორ თვეში დედამიწაზე პირველი ადამიანი გავხდები“, მოითხოვდა კედლებიდან სურათების ჩამოხსნას, რამეთუ მისი ბინა იყო „ტაძარი“; გონების დაბინდვა - ერთხელ ქალაქის მთავარ მოედანზე ცხენს კოცნიდა და ქუჩაში მოძრაობა გააჩერა; ძლიერი თავის ტკივილები, არაადეკვატური საქციელი. ცნობილია, რომ ავადმყოფი თავისი ფეხსაცმლიდან სვამდა თავისივე შარდს, ხშირად უაზროდ ყვიროდა, საავადმყოფოს დარაჯი ბისმარკი ეგონა და ა.შ.

ნიცშე სიცოცხლის ბოლო ოცი წელიწადი ფსიქიკურად გაუწონასწორებელი გახლდათ - თუმცა სწორედ ამ პერიოდში გამოჩნდა მისი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწარმოებები, მაგალითად - „ასე იტყოდა ზარატუსტრა“. 11 წელი ფსიქიატრიულ კლინიკებში გაატარა, შინ მასზე დედა ზრუნავდა. მდგომარეობა სულ უფრო ურთულდებოდა, სიკვდილის წინ კი უმარტივეს ფრაზებსღა ამბობდა.

პაციენტი #3. ერნესტ ჰემინგუეი. ამერიკელი მწერალი. დიაგნოზი - მწვავე დეპრესია, გონებრივი აშლილობა. სიმპტომები - მიდრეკილება თვითმკვლელობისკენ, თვალთვალის მანია, ნერვული აშლილობები. 1960 წელს კუბიდან აშშ-ში დაბრუნდა. ტანჯავდა ხშირი დეპრესიები, შიშის გრძნობა. კარგა ხანს წერაც არ შეეძლო და ნებაყოფლობით დაწვა ფსიქიატრიულ კლინიკაში. ელექტროშოკის 20 სეანსი ჩაუტარეს, რაზეც წერდა კიდეც. კლინიკიდან დაბრუნებული დარწმუნდა, რომ კვლავ არ შეეძლო წერა და პირველად მაშინ სცადა თვითმკვლელობა. მაშინ ახლობლებმა შეუშალეს ხელი. ცოლის თხოვნით, მკურნალობის კურსი ხელმეორედ გაიარა, მაგრამ იქიდან გამოსულმა მაინც არ გადათქვა თავისი და თავი მოიკლა.

მსგავსი დაავადებებით იტანჯებოდნენ ფრანც კაფკა - მას გამოხატული ნევროზი, დეპრესია ჰქონდა; ჯონათან სვიფტი, რომელიც ალცჰაიმერის დაავადებით იტანჯებოდა და სიცოცხლის ბოლო წლებში ჭკუასუსტი გახდა; ჟან-ჟაკ რუსოს პარანოია ახასიათებდა, ნიკოლაი გოგოლს - შიზოფრენია, პერიოდული ფსიქოზი, ჰალუცინაციები; გი დე მოპასანს კი მთელი ცხოვრება ეშინოდა გაგიჟების. ორჯერ სცადა თავის მოკვლა. სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე კლინიკაში მოათავსეს, სადაც აღესრულა კიდეც; ვირჯინია ვულფის დეპრესიული ხასიათის შესახებ კი ყველასთვის ცნობილია.

წყარო: reportiori.ge]]> https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31575-bbbbbb-bbbb-bbbbbbbbbb-bebbbbbbbbbb-bbbbbbb.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31575-bbbbbb-bbbb-bbbbbbbbbb-bebbbbbbbbbb-bbbbbbb.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31575-bbbbbb-bbbb-bbbbbbbbbb-bebbbbbbbbbb-bbbbbbb.html Fri, 24 Jan 2014 04:34:31 +0000 native-yes რობერტ ლუის ბალფორ სტივენსონი (ინგლ. Robert Louis Balfour Stevenson; დ. 13 ნოემბერი, 1850, ედინბურგი — გ. 3 დეკემბერი, 1894) – შოტლანდიელი მწერალი.

რობერტ ლუის სტივენსონი დაიბადა დინბურგში 1850 წელს. მამა და ბაბუა ინჟინრები ჰყავდა. ამის გამო რობერტის მომავალიც ინჟინრობასთან იყო დაკავშირებული. ახალგაზრდა სტივენსონმა სწავლა ედინბურგის უნივერსიტეტში დაიწყო, მაგრამ ის მალევე მიხვდა, რომ მას ინჟინერობა არ ხიბლავდა. 1871 წელს მან სასწავლებელი შეიცვალა. რობერტი ტუბერკულიოზით იყო დაავადებული და ამის გამო მას მოუწია თავისი ცხოვრების დიდი ნაწილი ქალაქგარეთ - ბეიტანეტში გაეტარბინა. სტივენსონმა დაიწყო მოგზაურობა, თავიდან საფრანგეთსა და ბელგიაში. მოგზაურობასთან ერთად ის წერდა კიდეც. შემდეგ ის გაემგზავრა ჩრდილოეთ ამერიკაში. კალიფორნიაში მას შეუყვარდა ამერიკელი ქალი — ფენი ვანდეგრიფტ ოსბორნი, რომელიც ცოლად მოიყვანა. ფენის ჰყავდა ვაჟი. სტივენსონს თავისი გერი მეტად შეუყვარდა. მწერალს წერამ დიდი წარმატება მოუტანა და ის თავის ოჯახთან ერთად აგრძელებდა მოგზაურობას ჯანმრთელობის ძიებაში. ოჯახმა გადაწყვიტა დასახლებულიყო სამოაში. მათ იყიდეს სახლი და ცხოვრობდნენ იქ 1894 წლამდე (სტივენსონის გარდაცვალებამდე)გარდაიცვალა.
]]> https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31574-bbbbb-bbbbb-bbbbbbbbb-bbbbbbb.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31574-bbbbb-bbbbb-bbbbbbbbb-bbbbbbb.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31574-bbbbb-bbbbb-bbbbbbbbb-bbbbbbb.html Fri, 24 Jan 2014 04:31:19 +0000 native-yes კენეთ გრემი (ინგლ. Kenneth Grahame, დ. 8 მარტი 1859, ედინბურგი, შოტლანდია - გ. 6 ივლისი 1932, ბერკშირი, ინგლისი) — ინგლისელი მწერალი, რომელიც უფრო მეტად ცნობილია ზღაპრით ქარი ტირიფებში.

გრემი დაიბადა 1859 წელს, ედინბურგში. 1864 წელს გარდაიცვალა მისი დედა, ხოლო 3 წლის შემდეგ მამამ, რომელიც ალკოჰოლიკი იყო, შვილები ნათესავებს დაუტოვა. გრემი აღსაზრდელად აიყვანა ბებიამ, რომელიც ბერკშირში თემზის სანაპიროსთან ცხოვრობდა. წმ. ედვარდის სახელობის სკოლაში სწავლისას ბიჭუნამ კარგად გამოიჩინა თავი და სწავლის გაგრძელებას ოქსფორდის უნივერსიტეტში აპირებდა, მაგრამ მისმა ბიძამ ამის ნება არ დართო. 1879 წელს გრემმა მუშაობა ინგლისის ბანკში დაიწყო, სადაც 1907 წლამდე დარჩა.
1880 წლიდან გრემმა დაიწყო ესეების წერა, რომელთა ნაწილი დაიბეჭდა წიგნში "წარმართული ჩანაწერები".
1899 წლის 22 ივლისს კენეთმა იქორწინა ელსპით ტომპსონთან, მაგრამ ქორწინება უიღბლო გამოდგა. მიუხედავად ამისა, კენეთის ცხოვრებაში დიდი როლი ითამაშა ერთადერთმა შვილმა, ალისტერმა. სწორედ მისთვის შეიქმნა ციკლი ქარი ტირიფებში. მისი ხელნაწერი ამერიკელმა გამომცემლებმა არ მოიწონეს, მაგრამ 1908 წელს იგი გამოიცა ინგლისში და გრემს მსოფლიო აღიარება მოუტანა.
ლიტერატურული წარმატების მიუხედავად, მოგვიანებით მწერალმა შეწყვიტა მუშაობა ახალ ნაწარმოებებზე. დიდი დარტყმა მას მიაყენა შვილის თვითმკვლელობამ (რომელიც ჯერ 20 წლისაც არ იყო). მწერლისადმი პატივისცემის გამო, ამ ტრაგედიის ოფიციალურ მიზეზად უბედური შემთხვევა დასახელდა.
1932 წლის 6 ივლისს გრემი გარდაიცვალა და დასაფლავებული იქნა ოქსფორდში, ჰოლიველის სასაფლაოზე]]> https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31573-byibbbb-bbbbbbbbbb-bebbbbbbbbbb-bbbbb.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31573-byibbbb-bbbbbbbbbb-bebbbbbbbbbb-bbbbb.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31573-byibbbb-bbbbbbbbbb-bebbbbbbbbbb-bbbbb.html Fri, 24 Jan 2014 04:28:34 +0000 native-yes მაკფერსონი (ინგლ. James Macpherson; დ. 27 ნოემბერი, 1736, რათვენი, ინვერნესის საგრაფო — გ. 17 თებერვალი, 1796, ბელვილი, ინვერსენის საგრაფო) — შოტლანდიელი პოეტი. მის სახელს უკავშირდება XVIII საუკუნეში მეტად გახმაურებული წიგნი „ოსიანის სიმღერები, რომლებიც გელურიდან თარგმნა ჯეიმზ მაკფერსონმა“ (1765). ეს არის ინგლისურ ენაზე რიტმული პროზით დაწერილი დიდი ეპიკური პოემა, რომლის შემთხზველად გამოცხადებულია III საუკუნის ლეგენდარული ბარდი შოტლანდიელი გელი-ოსიანი. წიგნი რამდენიმე ევროპულ ენაზე ითარგმნა და ოსიანი „ჩრდილოეთის ჰომეროსად“ ცნეს, ვიდრე არ დადგინდა, რომ პოემა ლიტერატურული მისტიფიკაციაა, ხოლო მისი ავტორი მაკფერსონი იყო. XIX საუკუნეში პოემამ დიდი გავლენა მოახდინა ევროპული რომანტიზმის განვითარებაზე. მაკფერსონი კრეფდა ძველ ლექსებს, ფოლკლორულ მასალას, თარგმნიდა გელური ენიდან.
]]> https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31572-byibbbb-bbbbb-bbbbb-bbbbbbbbb-bbbbbbb.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31572-byibbbb-bbbbb-bbbbb-bbbbbbbbb-bbbbbbb.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31572-byibbbb-bbbbb-bbbbb-bbbbbbbbb-bbbbbbb.html Fri, 24 Jan 2014 04:25:41 +0000 native-yes ჯეიმზ ჰედლი ჩეიზი (ინგლ. James Hadley Chase; დ. ლონდონი, 1906 წელი — გ. შვეიცარია, 1985 წელი.) — „ლიტერატურის ოსტატად“ აღიარებული მწერალი.
ჯეიმზი ლონდონში, გადამდგარი ოფიცრის ოჯახში დაიბადა. მისი ნამდვილი სახელია რენე ბარბაზონ რაიმონდი. მომავალი მწერალი როჩესტერის სამეფო სკოლაში სწავლობდა, მაგრამ 18 წლისამ სწავლაც მიატოვა და მშობლიური სახლიც.
სანამ მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი დეტექტიური მწერალი გახდებოდა, ჩეიზმა უამრავი სამუშაო გამოიცვალა, მუშაობდა წიგნების გამავრცელებელ აგენტად, წიგნების გამყიდველად და ამასობაში გადაწყვიტა, თვითონაც დაეწერა რაიმე. თავდაპირველად წერა იუმორისტული მოთხრობებით დაიწყო. მისი პირველი რომანი „არავითარი ორქიდეები მის ბლენდიშისთვის“ 1939 წელს გამოვიდა და მაშინვე ბესტსელერად იქცა, რამაც საბოლოოდ განსაზღვრა მისი კარიერა. ჯეიმზ ჰედლი ჩეიზი 80-მდე ნაწარმოების ავტორია.
ჩეიზის დეტექტივებში მოქმედება ძირითადად აშშ-ში ვითარდება, თუმცა მწერალი ამ ქვეყანაში მხოლოდ ორჯელ იყო ნამყოფი - მაიამისა და ნიუ-ორლეანში - ისიც მცირე ხნით. რეალური სურათის შესაქმნელად მწერალი ინფორმაციას ენციკლოპედიებიდან, რუკებიდან და სლენგების ლექსიკონებიდან იღებდა.
ჩეიზი ბევრს მოგზაურობდა, ძირითადად შვეიცარიაში ცხოვრობდა და იქვე გარდაიცვალა 1985 წელს.
]]> https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31516-bbbb-bbbbbb-bbbbbbbbbbbbb.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31516-bbbb-bbbbbb-bbbbbbbbbbbbb.html https://literatura.mcvane.ge/main/ucxouri/ucxouri-biografiebi/31516-bbbb-bbbbbb-bbbbbbbbbbbbb.html Sun, 12 Jan 2014 07:16:09 +0000 native-yes [გია მამალაძე]
1910 წლის 21 აპრილს გარდაიცვალა დიდი ამერიკელი მწერალი მარკ ტვენი (Mark Twain). მისი ნამდვილი სახელია სამუელ კლემენსი (Samuel Langhorne Clemens).

ბავშვობაში მარკ ტვენის ნაწარმოებების წაკითხვა ყველა თაობისათვის აუცილებლად იქცა. მარკ ტვენის სიცოცხლიდან დაწყებული ასეა დღემდე, ალბათ, მთელს მსოფლიოში. თუ ბავშვობაში "ტომ სოიერისა" და "ჰელკბერი ფინის" თავგადასავალი არ წაუკითხავს ადამიანს, ბევრი რამ დაკლებია. განათლებაში არა, შეიძლება ასეთმა ადამიანმა ენციკლოპედიური ერუდიციაც კი მიიღო, მაგრამ, რატომღაც მგონია, რომ ბავშვობა მაინც მთლიანად ვერ შეიგრძნო. მარკ ტვენის გმირების თავგადასავალი ხომ ყოველი ბავშვის თავგადასავლად და ცხოვრების რაღაც ნაწილად იქცა, რომლებმაც მარკ ტვენის წიგნები წაიკითხეს.

მარკ ტვენის "ტომ სოიერისა" და "ჰელკბერი ფინის" თავგადასავალი არ არის მხოლოდ ბავშვებისათვის დაწერილი. უფროსი და ხშირად ხნიერი ადამიანებიც უბრუნდებიან ხოლმე ამერიკელი კეთილშობილი და ხუმარა მწერლის ნაწარმოებებს და თავისი ლიტერატურული მეგობრების თავგადასავალთან ერთად თავის ბავშვობასაც იხსენებენ. იხსენებენ ოცნებებს - დახმარებოდნენ მათ. და სურვილებს, რომ უცნაური, ძნელი, საშიში, მკაცრი და საამაყო თავგადასავლები ჰქონოდათ თვითონაც...

დიდი მწერალი დაიბადა ფლორიდაში: მე ქვეყანას 1835 წელს კომეტა გალეასთან ერთად მოვევლინე... ღმერთმა, ალბათ, გადაწყვიტა: აი ორი გასაოცარი ამოუცნობი მოვლენა" - წერდა ხუმრობით. მამა, ჯონ კლემენსი პროვინციელი იურისტი იყო, პირქუში, სერიოზული და პედანტი კაცი. იგი ადრე გარდაიცვალა. მომავალი მწერალი თორმეტი წლისა იყო მამა რომ დაკარგა. ეს მოხრა 1847 წელს. ძალიან უჭირდათ. სამუელი სკოლიდან გამოვიდა და მუშაობა დაიწყო. სიცოცხლით სავსე და თამაშისა და გართობის მოყვარული ბიჭუნასათვის ეს ადვილი არ იყო. თანაც, ვერ იშოვნა ისეთი სამუშაო, სადაც ადამიანური პირობები ექნებოდა.

მუშაობდა სტამბაში შეგირდად, ფულს არ უხდიდნენ, მხოლოდ საჭმელს, სასმელს და ნახმარ ტანსაცმელს აძლევდნენ, რომელიც დიდი ჰქონდა. ღამით სტამბის იატაკზე ეძინა. ბევრი სამუშაო გამოიცვალა. მაგრამ, ყველაზე მეტად მდინარე მისისიპის სამდინარო გემებზე ლოცმანად მუშაობა აღმოჩნდა მისთვის მნიშვნელოვანი. ამ სამუშაოს მეშვეობით ნახა ბუნების საოცარი სილამაზე და ადამიანების სხვადასხვანაირ ხასიათებს გაეცნო. მერე დედას სწერდა: "აღარც კი ვიცი, რა მოგწერო, ისე ერთფეროვანია ჩემი ცხოვრება. ნეტა იმ დროს, როცა ლოცმანი ვიყავი და გემებს დავატარებდი მისისიპზე. მართლაც ყველაფერი ამაოებაა ამ ქვეყნად, გარდა ლოცმანობისა".

ლოცმანობის პერიოდში სწავლობდა სამყაროს, იწერდა სკეტჩებს, ანეგდოტებს, გამონათქვამებს. აკვირდებოდა ადამიანებს და ბუნებას. მერე, ცნობისმოყვარე ხასიათი და დაკვირვებულობა ძალიან გამოადგა. ამით აინაზღაურა ბავშვობაში განათლების გარეშე დაკარგული წლები. შეისწავლა ადამიანთა ტიპაჟები: "ლოცმანობის დროს პირადად გავეცანი და ახლო ურთიერთობა მქონდა ადამიანთა ტიპების ყოველ ნაირსახეობასთან, რასაც ჩვენ ლიტერატურასა, ცალკეულ ბიოგრაფიებსა თუ ისტორიაში ვხვდებით. როცა ლიტერატურასა თუ მემუარებში მკაფიოდ გამოკვეთილ მოქმედ პირსა ვხვდები, მის გაცოცხლებასა და აღქმაში მე თვითონ ცხოველ მონაწილეობას ვიღებ, რადგან ეს პიროვნება ჩემი ძველი ნაცნობია, მისისიპიზე მინახავს."

მისისიპიზე ნაოსნობიდან აიღო თავისი ლიტერატურული ფსევდონიმიც Mark
Twain, რაც სანაოსნო გემებისათვის საკმარის სიღრმეს ნიშნავს. დედისგან, ჯეინისგან გამოჰყვა იუმორის ნიჭი. 1861 წლიდან მუშაობდა ჯერ ვერცხლის მომპოვებლად. მერე გაზეთ Territorial Enterprise, ვირჯინიაში. აქ გამოიყენა თავისი ფსევდონიმი პირველად. მერე სან-ფრანცისკოში გადავიდა. 1865 წელს, ოცდაათი წლის იყო, როდესაც გამოქვეყნდა მისი პირველი მოთხრობა "ჯიმ სმაილი და მხტუნავი ბაყაყი". ამ მოთხრობამ დიდი წარმატება მოუტანა, დასახელდა იმ დროის ყველაზე საუკეთესო იუმორისტულ ნაწარმოებად. ბევრმა გაზეთმა გადაბეჭდა მოთხრობა. თვითონ მარკ ტვენს ძალიან უკვირდა. როგორც მერე ამბობდა, მწერლობაზე არასდროს მიფიქრია, მხოლოდ შემთხვევით გავხდი მწერალიო.

1866 წელს გაზეთმა Sacramento Union გააგზავლა ჰავაიზე. შემდეგ გაზეთის Alta California გამომცემელმა, პოლკოვნიკმა ჯონ მაკ კომბმა შესთავაზა ამერიკის მასშტაბით ტურნე, რომლის დროსაც ლექციებს წაიკითხავდა. შემდეგ მაკ კომბმა გააგზავნა ევროპაში და აზიაში. იქიდან კორესპოდენციებს აგზავნიდა, რომელიც საფუძვლად დაედა მის წიგნს.

1870 წელს იქორწინა ოლივია ლინგდონზე. შეეძინათ ვაჟი, რომელიც ორ წელიწადში გარდაიცვალა. შემდეგ სამი ქალიშვილი გაუჩნდათ. მერე ორი ქალიშვილიც დაეღუპათ. 1876 წელს გამოვიდა მარკ ტვენის "ტომ სოიერის თავგადასავალი". წიგნმა უმალ დაიპყრო მკითხველელები. შემდეგ ამას მოჰყვა "ჰელკბერი ფინის თავგადასავალი", "უფლისწული და მათხოვარი", "კაცი, რომელმაც აცდუნა ჰელდიბერგი" და სხვა.

მარკ ტვენი იყო საზოგადო მოღვაწე, არ უყვარდა პოლიტიკოსები, ვერ იტანდა ძალადობას, სხვა ქვეყნებზე შეტევას, სიცრუეს, ფარისევლობას, სიხარბეს, მდიდარ ადამიანებს არწმუნებდა ქველმოქმედებაში დაეხარჯათ ფული...

სიკვდილამდე ერთი წლით ადრე განაცხადა: "მე მოვედი 1835 წელს კომეტა გალეასთან ერთად. გაისად ის კვლავ ჩამოიფრენს. იმედი მაქვს თან გავყვები". მართლაც, მომავალ წელს დიდი მარკ ტვენი გარდაიცვალა. ეს მოხდა 1910 წლის 21 მარტს.

უილიამ ფოლკნერი მარკ ტვენზე წერდა: "ის იყო პირველი ნამდვილი ამერიკელი მწერალი, ჩვენ ყველანი მისი მემკვიდრეები ვართო". ხოლო ჰემინგუეიმ განაცხადა: "მთელი თანამედროვე ამერიკული ლიტერატურა გამოდის მარკ ტვენის ერთი წიგნიდან, რომელსაც "ჰელკბერი ფინის" თავგადასავალი ჰქვიაო".

მარკ ტვენის "ავტობიაოგაფია ასე იწყება: "ავტობიოგრაფიას რომ ვწერ, ერთი წუთითაც არ მავიწყდება, რომ სამარიდან გელაპარაკებით. ეს ნამდვილად სიმართლეა. ეს წიგნი რომ დაიბეჭდება, მე ცოცხალი აღარ ვიქნები. მირჩევნია მკვდარმა ვილაპარაკო, ვიდრე ცოცხალმა, მეტად სერიოზული მიზეზის გამო: სამარეში უფრო გულახდილი ვიქნები".

და ბოლოს, მარკ ტვენის შესახებ წერილის დაწერა ძალიან ძნელია. ადვილი არაა ჯერ მოკლედ ისაუბრო მასზე და მერე ძნელია გაჩერდე (ასე მემართება ყველა დიდი მწერლის შესახებ წერისას, რომელთაც ვიცნობ (მსოფლიოში უამრავი დიდი მწერალია, რომელთაგან ყველას მე კი არა, თავგადადებული მკითხელ-კრიტიკოსები არ იცნობენ). ამიტომ, დღევანდელი წერილი მარკ ტვენზე მისივე ერთი გამონათქვამით დავასრულოთ: "ჩემი წიგნები - წყალია, დიდი გენიოსებისა კი - ღვინო. წყალს ეტანება ყველა."

წყარო: presa.ge]]>