ლიტერატურა - ლიტერატურა / მეამაყება, რომ ქართველი ვარ... https://literatura.mcvane.ge/ ლიტერატურა - ლიტერატურა / მეამაყება, რომ ქართველი ვარ... true https://literatura.mcvane.ge/main/36719-.html devi მთავარი / ლიტერატურა / ფესვები / ბრძნული / ბრძნული აზრები / მეამაყება, რომ ქართველი ვარ... Wed, 17 Feb 2021 22:38:19 +0000

დედაშენი არის ღმერთი - ნოდარ დუმბაძე

დედაშენი არის ღმერთი. შენ რომ ზიხარ და უყურებ. ისიც რომ გიყურებს. შენ რომ დედას ეძახი და ის შვილს გეძახის, ამიტომ შენ გგონია ღმერთი არ არის? შენ ღმერთი ვინ გგონია? წვერებიანი ბაბუა? ღრუბლებზე ზის და პირს რომ იბანს, წვიმა მოდის? ღმერთი ისე ნათელია, ისე ახლობელი, ისე ახლო და ისე უბრალო, რომ როდესაც ხედავ, არ იცი, რომ ღმერთია, ამაშია ღმერთის უბედურება, ამიტომ არ წამთ ღმერთი. ღმერთი რომ სხვაგან იყოს, შორს ჩვენგან, ცალკე და მაღლა, ღმერთი რომ ჩვენში არ იყოს, მაშინ ყველა იწამებდა.
ამაშია საქმე! ღმერთი მაშინ უნდა იწამო, ღმერთის სახე რომ არ აქვს, რომ არ ჰგავს ღმერთს, რომ არ გეუბნება, ღმერთი ვარო, პურს რომ გიყოფს, სადილს რომ გიკეთებს, ტანზე რომ გაცმევს, თავზე რომ გახურავს, გიღიმის და გეფერება, გკოცნის და ტირის შენი გულისთვის, კვდება შენი გულისთვის, ცივა, წყურია, შია შენთან ერთად, სულს აძლევს ეშმაკს შენი გულისთვის, მაშინ უნდა იწამო, აბა, ღმერთმა თუ თავისი სახე გაჩვენა, კედელთან მიგაყენა, ყური აგიწია და თვითონ თუ გითხრა, ღმერთი ვარ და მიწამეო, მაშინ რაღად უნდა ღმერთს შენი რწმენა? ასეთ ღმერთს შენ კი არა, ყველა იწამებს. ღმერთი მაშინ უნდა იწამო, შენ რომ გგავს, მე რომ მგავს, დედაშენს რომ ჰგავს, გასაგებია?
ნოდარ დუმბაძე

]]> true https://literatura.mcvane.ge/main/36704--.html admin მთავარი / ლიტერატურა / ლექსები / მეამაყება, რომ ქართველი ვარ... Mon, 18 Jan 2021 13:52:15 +0000

უკან დავბრუნდი, სამოთხიდან, ორი დღის მკვდარი,

უკან დავბრუნდი, სამოთხიდან, ორი დღის მკვდარი,
ასე ამბობდა, ერთი კაცი, სიტყვით ქველობდა.
კაცოო, არავინ გამიღო სამოთხის კარი,
შენ თვითონ ხარო სამოთხიდან, საქართველოდან..

/შოთა ნიშნიანიძე / ]]> true https://literatura.mcvane.ge/main/36697-bbbbbb-bbbbbbbbb-bbbb-bbbbbeb.html ivlita მთავარი / პოეზია / იკა გოლეთიანი / პოეზია/პროზა / ლექსები Tue, 21 Jan 2020 09:55:57 +0000

ივლიტა იკა გოლეთიანი- ქარი ქუჩაში

დღე უნებურად უჩქარებს ნაბიჯს,
ხორხიდან დახსნილ ბგერებს აგროვებს,
და ეშმათფერა ფიქრების ჩათვლით
სუყველა ვნებას ასამყაროებს !

რად გამორბიან ჩემსკენ სახლები?!
(ვერსად კი ვხედავ თუმცა მარეკებს...)
და საალერსოდ ხელებს გაშვერილს,
ფიალჯამივით დაცლილს აჩეჩებ.

თითქოს სამყარომ,დღეს ნათუხთუხარს
ნისლი მოქაფა,ცეცხლზე-თუჯივით,
უკვე გამყარა სიტყვებს მუხთლურად
და ვიშველიებ ხელებს მუნჯივით.

ქარს სახრესავით გადაკრავს ხეებს,
გააყრევინებს ვიდრემდე ნუჟრებს,
ტოტებზე წითელ ფოთლების ცეცხლიც
ალიყურივით შემოჰკრა მუხებს.

გაირბენ ჩიხებს,დაგაწევს ვიდრე,
მოგხვდება ვიდრე სამყაროს ტერფი,
მეხამრიდებად აღმართავ ფიქრებს,
მობაგიბუგობს სამყარო ფეთქვით.

რომ ბოლობოლო შეკრა კამარა,
ბოლო მოუღო თავთან თარეშებს,
ეს აფრენაა ლოცვის ამარა,
ეს გაფრენაა ფრთების გარეშე!

დღეც უნებურად უჩქარებს ნაბიჯს,
ხორხიდან დახსნილ ბგერებს აგროვებს,
და ეშმათფერა ფიქრების ჩათვლით,
სუყველა ვნებას ასამყაროებს!]]> true https://literatura.mcvane.ge/main/literatura/poezia/36696-bbbbb-bbbbbbbbb-bbbbbbbb.html merab saluqvadze პოეზია Sun, 13 Oct 2019 21:41:08 +0000

მერაბ სალუქვაძე უსათაურო

რად გინდა ყალბი აკორდი,
მაშ, რის მომტანია ის?
ჩემს გულს თუ გაუთავებლად,
აწვიმს და თოვლი ცრის.]]> true https://literatura.mcvane.ge/main/literatura/poezia/36641-bbbbb-bbbbbbbbb-v-bbbbbbb-bbbbbb-v.html merab saluqvadze პოეზია Wed, 31 Jul 2019 18:45:46 +0000

მერაბ სალუქვაძე – ნანატრი დღეები –

– ნანატრი დღეები –

გადიან დღეები,
როგორ ვბერდებით,
მიდიან ისე რომ,
ვერაფერს ვხვდებით..
რას ვტოვებთ ქვეყნაად?
ისეთს არაფერს,
რისთვის ვართ
რა გვინდა?
თუ მაინც ვკვდებით..]]> true https://literatura.mcvane.ge/main/literatura/poezia/36636-bbbbb-bbbbbbbbb-bbbbbbbb.html merab saluqvadze პოეზია Mon, 29 Jul 2019 20:15:34 +0000

მერაბ სალუქვაძე უსათაურო

ვგრძნობ,
მალე წავალ
მე ამ ქვეყნიდან
და ეს გზა იქნება
უსასრულობის..
გამყვება დარდი,
ტკივილი, შფოთვა,
ფიქრი და ფიქრი
მომავლის რწმენა..

ვიცი, ერთ დღეს
წვიმა გადარეცხავს
ყველა ჩემს ნაფიქრალს,
ნაფეხურს, მანძილს,
ბავშვობიდან დღემდე,
რაც ამივლია, რაც ჩამივლია
და წაიშლება ყველა კვალი
ადამიანობისა, კაცობისა,
რაც მთელი ჩემი ცხოვრება
ავად თუ კარგად ვთესე..

ხშირად სევდიანი,
ნახევრად შეშლილი
შლეგიანივით ამოვირბენდი აღმართს,
მაღლა და მაღლა
და გადაღლილი
ჩავუყვებოდი დაღმართს
წვიმაში, ქარში..

ვიცი, მე კარგად ვიცი,
უჩემოდ მოიწყენს მასა,
ირგვლივ ყვავილები,
რომელსაც განთიადისას
ყველაზე ადრე ვეგებებოდი
და ვუზიარებდი ყველა ჩემს ნაფიქრალს..

არა, მე კარგად ვგრძნობ
მალე წავალ წუთისოფლიდან
და ეს გზა იქნება უსასრულობის..
დარჩება დარდი,
წუხილილი, მოთქმა,
ფიქრი ყოველთა..
ყველა ის დღენი,
მონატრება აწ გარდასული,
თუმცა უჩემოდ
ის ნანატრი წლები..]]> true https://literatura.mcvane.ge/main/literatura/proza/36629-bbb-bbbbbbbbbb.html nunu პროზა Thu, 18 Jul 2019 11:49:46 +0000

რას ინატრებდით?

გადაუღებლად წვიმდა, ზანტად, გაჭიანურებულად. ალბათ ყველაფერი სწორედ ამ წვიმის ბრალი იყო, გაწუწულს და შემცივნებულს თვალში შემეჩხირა ნეონით გაჩირაღდნებული წარწერა ,,ნატვრისთვალი~. ძალზე მიმზიდველად ბრკიალებდა, თითქოს აღთქმული ქვეყნის ნაპირი გამოჩნდაო.
დიახ, ასეა. მეტად მიმზიდველი წარწერა იყო, მრავლისაღმქმელი შინაარსის მქონე. მის მიღმა ალბათ ან მაღაზია იქნებოდა ან კაზინო. კიდევ უფრო უკეთესი, კაფე ან ღამის კლუბი თუ აღმოჩნდებოდა. ჩემისთანა გზადაბნეულისთვის პირდაპირ ზედგამოჭრილი იყო. თავს ავარიდებდი წვიმას, ცოტა ხნით შევისვენებდი, შევთბებოდი და კვლავ გავაგრძელებდი ჩემს გზას. სრულიად შემთხვევით შემოვეხეტე ამ ქუჩაზე, ქალაქის ამ მხარეს თითქმის არ მიწევს სიარული.
როგორც კი კარის ზღურბლს გადავაბიჯე, საკმაოდ მოზრდილ დარბაზში ამოვყავი თავი. სრულიად ცარიელი იყო იქაურობა, და ეს ძალიან უცნაურად მომეჩვენა. წვიმაში ხომ განსაკუთრებული ხალხმრავლობაა, მაღაზია იქნება თუ კაფე. შემთხვევითი გამვლელები შემოვლენ ვითომდა რაიმეს შესაძენად ანდა თითო ფინჯარი ყავის დასალევად. ამასობაში შეიძლება წვიმამ გადაღიოს, ანდა შესუსტდეს მაინც და ისინიც გააგრძელებენ თავიანთ გზას.
აქ კი, როგორც უკვე ვთქვი, გადასაწვიმებლად შემოსულთაგანი არავინ ჭაჭანებდა. არც ისეთი ჩანდა ვინმე, შინაურს მგვანებოდა. ოღონდ მეტი ყურადღებით როცა მოვათვალიერე იქაურობა, ასე ათიოდე წუთის შემდეგ, აღმოჩნდა, რომ მარტო არ ვიყავი: ჩია ტანის კაცუნა დაბალ სკამზე მიმჯდარიყო შესასვლელთან, სახით დარბაზისკენ. სწორედ ამიტომ ვერ შევამჩნიე შემოსვლისთანავე. კაცუნა თვლემდა. ჭაღარა თხელი თმა ჩაქინდრულ თავზე წამოშლოდა. ჩემთვის ზედაც არ შემოუხედავს.
დარბაზის შუაგულში მწვანე მაუდგადაკრული ფართო მაგიდა იყო გამართული. ერთი შეხედვით ბილიარდის მაგიდას წააგავდა, ჩარჩოთი იყო შემოსაზღვრული. ოღონდ მისგან განსხვავებით, ოვალური ფორმისა გახლდათ. მაგიდის შუაგულში რაღაც ციმციმებდა. ბრჭყვიალა თვალი აღმოჩნდა, როცა უფრო კარგად დავაკვირდი. ზომით ასე კაკლის ტოლა იქნებოდა.
მგონი კაზინოში მოვხვდი, გავივლე გულში. ოღონდ ეს მაგიდა არ ჰგავს რულეტს, არც კარტის სათამაშოდ გამოდგება, არც ჩემთვის ცნობილი რომელიმე გასართობისთვისაა შესაფერისი. ერთი ბრჭყვიალა თვალი დევს და მეტი არაფერი. ამასთან ერთად, არც სხვა მაგიდები ჩანს, არც სათამაშო ავტომატები. როგორ, ამოდენა დარბაზი ერთი მაგიდისთვის მოცდება?
მოთამაშეც რომ არავინ ჩანს?
სხვა მხრივ თვითონ დარბაზი მშვენივრად გამოიყურებოდა; იატაკი, კედლები, ჭერი, ყოველივე ჯეროვნად მოერთოთ და აღეჭურვათ ფერებით, ფიგურებით, განათებით. ირგვლივ ყოველივე ჩახჩახებდა და ელავდა. ეს უცნაური სიცარიელე რომ არა, კაზინოს ნამდვილად შეეფერებოდა აქაურობა.
იქნებ ეს ჩემთვის აქამდე უცნობი რომელიმე თამაშია, რაიმე ახალი ტიპის გასართობი, დიდად გათვითცნობიერებული არ გახლავართ ასეთ საკითხებში.
- ერთი მითხარით, თუ შეიძლება, - მივუბრუნდი კაცუნას, იგი ისევ თვლემდა, სანამ მე აქაურობას ვეცნობოდი, - ეს რაიმე ახალი თამაშია?
კაცუნამ თვალი დააჭყიტა, ორიოდე წამს ჩუმად მიყურებდა, თითქოს ჩემი ნათქვამის გააზრებას ცდილობსო.
- თამაში? - როგორც იქნა, ამოიღო ხმა, - შეიძლება ასედაც ითქვას.
- რას გულისხმობთ?
- ეს ხომ ნატვრისთვალია! - ისეთნაირად მითხრა, თითქოს ამით ყოველივე გასაგები იყო.
- რაო, რა ბრძანეთ? ნატვრისთვალი?
- დიახ, დიახ, ნატვრისთვალი.
ახლა ჩემი გაჩუმების ჯერი დადგა. ალბათ ათიოდე წამი მაინც ვდუმდი, სანამ ხმას ამოვიღებდი.
- მეხუმრებით?
არაო, კაცუნამ ენერგიულად გაიქნია თავი, თხელი თმა აეშალა.
- კი, მაგრამ ნატვრისთვალი განა მართლა არსებობს?
- განა არ გსმენიათ მის შესახებ? - კითხვა დამიბრუნა.
- მხოლოდ ზღაპარში...
- რომელი ზღაპარია თვით ცხოვრებაზე უფრო ზღაპრული? - კვლავ კითხვა შემომაგება მან, თან თავისთვის ჩაიღიმა, თბილად, უბოროტოდ.
- მართალია, მაგრამ მაინც მიჭირს დავიჯერო, - ვთქვი მე, - ნატვრისთვალმა ხომ რაიმე ნატვრა უნდა შეასრულოს...
- ცხადია, ეს მისი პირდაპირი დანიშნულებაა.
- მერე, ეს ხომ იმას ნიშნავს, რომ ნატვრა იქცეს იმად, რასაც ვინატრებ, ანუ უსხეულო იქცეს სხეულად... ვთქვათ, ვინატრე ოქროს ზოდი...
კაცუნა წამოდგა, მაგიდას მიუახლოვდა და მოპირდაპირე მხარეს დადგა.
- წონა მითხარით, - საქმიანი სახით მითხრა, - აქ სიზუსტეა საჭირო.
- ჰმ, ვთქვათ, ათკილოგრამიანი...
- სინჯი!
- ასე, ოთხმოცდაათამდე.
- რაოდენობა!
- ვთქვათ, ასი ცალი... ჰოდა, სანამ მე ის მენატრება, იგი უსხეულოა, ნავტრას ხომ სხეული არ აქვს. ოქროს ზოდს კი ნამდვილად აქვს სხეული, თუკი არსებობს საერთოდ. აქედან გამოდის, რომ უსხეულო უნდა იქცეს სხეულად. განა ასეთი რამ შესაძლებელია? ეს ხომ ბუნების კანონების დარღვევაა.
- ეს ყველას უკვირს, - კვლავ ჩაიღიმა კაცუნამ, - არადა სულ უბრალო ამბავია; ნატვრისთვალის მეოხებით სივრცის გადაკეცვა ხდება...
- ეს რაღას ნიშნავს? - გაკვირვებით ვკითხე.
- ...რაც შეეხება დროს, იგი ზამბარასავით შეიკუმშება, - ყური არ მათხოვა კაცუნამ, - თუმცა თქვენ ალბათ არც ის იცით, რომ სივრცე მყიფეა, როგორც ბროლის სარკე, დრო კიდევ ფოლადის ზამბარასავით დრეკადია. დიახ, სივრცე და დრო სრულიად განსხვავებული ბუნების არიან. უფრო მეტიც, შეუთავსებელნი არიან. ამის მიუხედავად, მთელი სამყარო მათი შეთანაწყობისგან შედგება...
- გამაგებინე, რას ამბობ...
მან, როგორც იქნა, შემომხედა.
- ძნელია თქვენთან ლაპარაკი, არც არაფერი იცით, არც რაიმეს დაჯერება შეგიძლიათ. ნებისმიერი სხეული ბოლოს უსხეულო ენერგიად გარდაიქმნება ხოლმე და პირიქით, უსხეულო ენერგია სხეულით შეიმოსება. სხეული და ენერგია, ეს ორი უძველესი მოცეკვავე, განუწყვეტლივ ადგილმონაცვლეობენ. სკოლიდან მაინც გაიხსენეთ ენერგიის მუდმივობის და გარდაქმნის კანონები...
- ეს სულ სხვა რამეა, - შევესიტყვე მე.
- ზუსტად იგივე ამბავია, - გაფიცხებით ჩამომართვა სიტყვა, - ბუნების კანონები არსად არ ირღვევა. აი, შემომხედეთ, - მან ორივე ხელი ფართოდ გაშალა, ხელისგულებით მაღლა, - ერთ ხელისგულზე თქვენი ნატვრა მიდევს, მეორეზე ნატვრის საგანი. მათ შორის ძალზე ფართო სივრცე - დროის რკალია, იმდენად ფართო, რომ ვერც კი წარმოიდგენთ. თქვენი სასიცოცხლო დრო მაგ რკალში რამდენჯერმე ჩაეტევა. მინდა იცოდეთ, თუ აქამდე არ იცოდით: როცა იქნება, თქვენი ნატვრა აუცილებლად ასრულდება, იგი აუცილებლად იქცევა სხეულად. ნატვრა იგივე ენერგიაა და არც ის დაიკარგება, როგორც სხვა უსხეულო ენერგიები არ იკარგებიან. საქმე იმაშია, ვერაფრით ვერ მიწვდებით მას, სივრცე-დროის უფართოესი რკალი გადაულახავი დაბრკოლებაა თქვენთვის. მაგრამ აი, ნახეთ, - მან გაშლილი ხელები ერთმანეთს დაუახლოვა, მაღლა მიმართული ხელისგულები ერთმანეთის გვერდით მოაქცია, - სივრცე გადაიკეცა, დრო შეიკუმშა, მანძილი ნატვრასა და მის საგანს შორის ნულის ტოლი გახდა. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ თქვენი ნატვრა ასრულდა, იგი იქცა იმად, რაც ინატრეთ. უსხეულომ სხეული შეიძინა. აი რა შეუძლია ნატვრისთვალს, ეს ყოველივე მისი წყალობით ხდება. ახლა ხომ გაიგეთ...
- თითქმის...
კაცუნამ ცნობისმოყვარეობით შემომხედა და ოდნავი დაყოვნებით მითხრა:
- მინდა ბარემ აქედანვე იცოდეთ, მხოლოდ ერთი ნატვრის უფლება გაქვთ.

* * *

ათიოდე წამით სიჩუმე ჩამოვარდა, კაცუნა მომლოდინე სახით შემომყურებდა. მე ჩემთვის ვფიქრობდი. თავი ოდნავ მიბრუოდა, გაგონილი საკმაოდ დამაჯერებელი მომეჩვენა. დიდად განსწავლულმა თავებმა დაამტკიცეს, რომ ამქვეყნად არაფერი არ იკარგება, არც სხეული, არც ენერგია. ყველაფერი ერთი მდგომარეობიდან მეორეში გადადის, ანუ სახეს იცვლის, ხატოვნად რომ ვთქვათ. ჰოდა, ნატვრაც ხომ ენერგიაა, როგორც ამ მოლეულმა ბრძანა. ალბათ ისიც პოულობს თავის გზაკვალს სივრცე-დროის წიაღში...
კოღოების გუნდივით დამაცხრა თავზე ათასნაირი ფიქრები და ვარაუდები, რა იცი, იქნებ ყოველივე მართლაც ასე ხდება, როგორც ეს მოლეული ბრძანებს. ყოველ შემთხვევაში, მე მისი შემოწმება არ შემეძლო და არც სურვილი მქონდა ამისი. თუ ყველაფერი ნაღდად ასეა, როგორც ახლახანს მოვისმინე, ვმსჯელობდი მე, მაშინ ეს ბრჭყვიალა თვალი მართლა შემისრულებს რაიმეს. რატომ გავუშვა ასეთი შანსი ხელიდან? მხოლოდ ერთი ნატვრაო, ის ერთიც წყალს გავატანო?
არადა, რამდენი რამაა სანატრელი... ნეტავი ასე რატომ დაუწესებიათ, ერთის გარდა მეტის უფლება არ გაქვთო. იქნებ მეორის უფლებაც მომცეს. ვიკითხავ, კითხვას წინ რა უდგას...
- არ შეიძლება, მეორეჯერაც ვინატრო რაიმე? - ვკითხე კაცუნას.
- მაშინ აქ მეორეჯერ უნდა მობრძანდეთ, - იყო პასუხი.
- აჰა,- ვთქვი მე, ძალიან გამახარა გაგონილმა, აქ კიდევ შემოსვლაზე ადვილი რაღა უნდა იყოს (თურმე როგორ ვცდებოდი!) - ბარემ ისიც მითხარით, ნატვირისთვალი მხოლოდ აქ, ამ დარბაზში მოქმედებს თუ სხვაგანაც? ძალა ხომ არ ეკარგება ამ კედლების მიღმა.
- რა საკითხავია! ნატვრისთვალი ყველგან ნატვრისთვალია.
- თუკი ვთქვათ, ნატვრისთვალი ჩემი საკუთრება იქნებოდა, სიტყვაზე... ასეთ შემთხვევაში რამდენი ნატვრის უფლება მექნებოდა?
მეგონა, ამ შეკითხვის მერე კაცუნა დაცვას გამოუძახებდა (თუ ასეთი რამ არსებობდა ბუნებაში), მან კი სრულიად უბრალოდ მიპასუხა.
- ასეთ შემთხვევაში ნატვრათა რიცხვი უსასრულოა, - მან თავშეკავებულად დაამთქნარა და დაუმატა, - ეს კი იგივეა, რაც ნატვრათა სრული არარსებობა, ან თითქმის იგივე...

* * *

ახლა კი სხვა აღარაფერი დამრჩენია, უნდა ვინატრო რაიმე, უკვე დროა. კაცუნას თავშეკავებული დამთქნარებაც ამას მიმანიშნებს, თავი მოვაბეზრე ნაღდად. რა ვინატრო? არაა საჭირო ამაზე დიდი ფიქრი და თავის მტვრევა, ისედაც ბევრი ვიფიქრე უკვე, რაც აქ შემოვდგი ფეხი. ოქროს ვინატრებ, ეს ყველაზე საიმედოა, უფრო მაღალ ფასეულობებს ვერ შევბედავ, მეშინია რაიმე ხათაბალაში არ გავეხვიო. რაც არ უნდა იყოს, სიფრთხილეა საჭიროა, ეს უცხო თამაშია ჩემთვის, უნდა გავფრთხილდე.
უცბად ერთმა აზრმა გამიელვა.
- ერთი ესეც მითხარით, თუ შეიძლება, - ვკითხე კაცუნას, - რაიმე წინასწარი პირობა ხომ არ არის საჭირო, სანამ, ასე ვთქვათ, ნატვრისთვალი ამოქმედდებოდეს, თუნდაც გარიგება ანდა ფსონის ჩამოსვლა, რაც გარკვეულ თანხასთან იქნება დაკავშირებული.
არაო, მაშინვე გადაჭრით შემომაგება კაცუნამ, არავითარი წინასწარი პირობა, არაფერი მაგის მსგავსი არ არის საჭირო. არავითარი თანხა, თუნდაც სულ უმცირესი. თქვენ სრულიად ხელგახსნილი ხართ, ყველაფერი თქვენზეა დამოკიდებული. ოღონდ აი, როდესაც ყოველივე დასრულდება და წასვლას დააპირებთ, სასურველია, აქ დატოვოთ თქვენი ნანატრის რაღაც ნაწილი, ჩვენც ხომ ცხოვრება გვინდა... მაგრამ თუ მთლიანად თან წაიღებთ, არც ამაზე შეგედავებათ ვინმე. იგი თქვენია, მთლიანად თქვენი.
- გასაგებია, - ვთქვი მე, თუმცა ერთმა ღმერთმა იცოდა, რა იყო ჩემთვის გასაგები, - მაინც რამდენ ნაწილს ტოვებენ ხოლმე ნანატრიდან? რამდენი უნდა დავტოვო?
- რამდენსაც ინებებთ. ესეც მთლიანად თქვენზეა დამოკიდებული.
-მე გარკვეულობა მიყვარს, - ვუთხარი კაცუნას. - მინდა ვიცოდე, სხვები როგორ იქცევიან; რამდენს ირგუნებენ თავისთვის და აქ რამდენს ტოვებენ, როგორ ხდება უმეტეს შემთხვევაში.
- უმეტეს შემთხვევაში? - გაიმეორა კაცუნამ ჩემი სიტყვა, - უმეტეს შემთხვევაში აქ ტოვებენ თითქმის ყველაფერს, რასაც კი ინატრებენ, მხოლოდ უმცირესი მიაქვთ თან, - აქ კაცუნამ ისევ დაამთქნარა წინანდელივით თავშეკავებულად, მერე ისევ გააგრძელა,- ისედაც მომხდარა, მთლიანად აქ დაუტოვებიათ თავიანთი ნანატრი, უმცირესიც კი აღარ რგებიათ, სრულიად ცარიელნი დარჩენილან.
ამ პასუხმა ძალიან გამაკვირვა. ერთ ხანს ჩუმად ვუყურე და მერე ისევ ვკითხე.
- რატომ რჩებიან ცარიელნი, როცა ნანატრის მთლიანად წაღებას არავინ უშლით. დავიჯერო, ერთხელ მაინც ვერავინ ირგუნა მთლიანად თავისი ნანატრი?
- ასეთი რამ ნამდვილად არ მაგონდება, - თქვა კაცუნამ. მერე შუბლზე თითი მიიდო და დაფიქრდა, - თუმცა, მოიცა... აქ ერთხელ ვიღაც კაცი შემოეხეტა, ძალზე შიოდა, ხაჭაპური ინატრა და აქვე შეჭამა. ეს იყო ერთადერთი შემთხვევა, როცა აქ შემოსულმა სრულად მიიღო თავისი ნანატრი. მსგავს შემთხვევას სხვას ვერ ვიხსენებ.
აქ კაცუნამ ისეთი იერით შემომხედა, თითქოს მეკითხებოდა, დარჩა კიდევ რაიმე გასარკვევიო?

* * *

- ვინატრებ რაიმეს, - ვთქვი გადაჭრილად, თან გულში ვფიქრობდი; ბოლოს და ბოლოს რატომ არ უნდა მივიღო მონაწილეობა ამ თამაშში. თუ ვერაფერს მოვიგებ, არც არაფერს დავკარგავ. კაცუნა მაშინვე თაგვივით წაცუნცულდა შესასვლელისკენ, მე თვალი მივადევნე... დაიხარა, შლიაპა აიტაცა ჯორკოდან... არც ჯორკო და არც შლიაპა მანამდე არ შემინიშნავს, სკამი ეფარებოდა უცხო თვალისგან. ფართოფარფლებიანი შავად მბზინავი შლიაპა იყო, ზუსტად ისეთი, ილუზიონისტები რომ იყენებენ ფოკუსებისთვის. კაცუნას ამობრუნებული ეჭირა იგი. როგორც აღმოჩნდა, ქაღალდის ნაკუწებით იყო სავსე.
- ხელი ამოურიეთ და ერთ-ერთი ქაღალდი ამოიღეთ, - მეუბნება კაცუნა. ასედაც მოვიქეცი. ქაღალდი გავშალე, აი რა ეწერა მასზე:
,,მარჯვენამ აიღოს მარჯვნიდან, მარცხენამ - მარცხნიდან~.
- ეს რაღას ნიშნავს? - ვიკითხე გაოცებულმა, ვერაფერი გამეგო.
-ესაა კეთილი რჩევა, რითაც უნდა ისარგებლოთ ნანატრის სრულად მისაღებად. თუ ამ რჩევას უგულებელყოფთ, უმცირეს ნაწილს მიიღებთ, ანდა სულაც ცარიელზე დარჩებით.
- კი მაგრამ, არ მესმის ამ სიტყვების აზრი.
- მაგაზე მე ვერ დაგეხმარებით. ეს სიტყვები თქვენთვისაა და არა ჩემთვის.
გაოგნებული დავყურებდი ქაღალდის ნაკუწს, მისი აზრის ამოცნობას ვცდილობდი. კაცუნა ფუსფუსს განაგრძობდა. შლიაპა ჯორკოზე დააბრუნა და ახლა ქვიშის საათი დააძრო საიდანღაც.
- აბა, - მკითხა ომახიანი ხმით, - მზადა ხართ?
- დიახ! - ვუპასუხე და ქაღალდს თვალი მოვწყვიტე.
- ძალიან კარგი. ნატვრისთვალს უყურეთ და ინატრეთ რაიმე. ნატვრა მთელი სისრულით სწორედ თვალებში ცხადდება. სივრცე გადაიკეცება, დრო ფოლადის ზამბარასავით შეიკუმშება, თქვენ მის ცენტრში მოექცევით. აი ასე, - მან ქვიშის საათი ამოაბრუნა და დიდის ამბით დადო მაგიდის განაპირას. - სანამ ქვიშა ჩამოიცლებოდეს, ნატვრისთვალი თქვენს განკარგულებაშია, შეგიძლიათ გონების თვალით ერთხელ კიდევ გადახედოთ თქვენს ნატვრას.

* * *

კაცუნამ ისევ თავის სკამს მიაშურა შემოსასვლელთან, მარტო შემატოვა ნატვრისთვალს და ქვიშის საათს. მაშინვე თავში ქარიშხალივით დამიტრიალდა ფიქრები, სულ რამდენიმე წამის წინ კი ასე მეჩვენებოდა, თითქოს მზად ვიყავი ამ უცხო თამაშისთვის. თურმე სადა ხარ...
ჯერ იყო და ქვიშის საათს მივაჩერდი მოჯადოებულივით. ქვიშა იყრებოდა, იყრებოდა შეუჩერებლად, და ამ დროს რატომღაც ძალიან მკაფიოდ გავიგონე წვიმის ხმა. არ ვიცი, მანამდე არ მესმოდა თუ ყურადღებას არ ვაქცევდი. ქვიშის საათს წვიმის წვეთების შხაპუნი დაეფინა, რაღაც საოცრად კი მოუხდნენ ერთმანეთს. წვიმის შხაპუნი და უხმო ჩამოფენა ქვიშისა, უხილავი დროის ხილული და კეთილხმოვანი დინება...
მერე გამახსენდა, რომ შემეძლო გონების თვალით გადამეხედა ჩემი, უკვე მოფიქრებული ნატვრისთვის, ქარიშხალიც სწორედ ამან გამოიწვია. ეეჰ, სათქმელი სულ მებნევა, როცა ამ წუთებს ვიგონებ. უცნაურია, მაინც რა გვემართება ხოლმე სწორედ მაშინ, როდესაც მართლა ძალიან გვჭირდება სწორი განსჯა, აზრების მოკრეფა. სად ქრება ჩვენი სწავლა-განათლება, გამოცდილება, უამრავი წაკითხული წიგნი, ფილმი, უამრავი ბრძნული გამონათქვამი, იგავი... სულ ტყუილია, სრულიად უსარგებლონი ხდებიან ისინი, როცა ყველაზე მეტად გვჭირდება გზის გაკვლევა მოულოდნელობათა ლაბირინთებში.
არადა, თითქოს არაფერი შემშლია, არც არაფერი გამომრჩენია. თავიდანვე ძალზე ზუსტად შევაფასე ჩემი მდგომარეობა. გონებაში განუწყვეტლივ ვუმეორებდი საკუთარ თავს, რომ ეს ჩემთვის უცხო თამაშია, ამიტომ განსაკუთრებული სიფრთხილე მმართებს. არც იმის გამორკვევა დამვიწყებია, რომ არავითარ ფსონს არ ჩავდიოდი. ანუ თუ არაფერს მოვიგებდი ამ უცხო თამაშიდან, წაგებითაც არაფერს წავაგებდი. მხოლოდ ამის შემდეგ დავიწყე იმაზე ფიქრი, რაც შეიძლება მეტი სარგებელი მენახა ამ თამაშიდან. დიახ, მე არაფერი შემშლია, არაფერი გამომრჩენია, სულ უმცირესი წვრილმანიც კი გავითვალისწინე...
და მაინც, ერთხელ კიდევ კარგად დავფიქრდეთ. დრო გვაქვს, ქვიშის საათის ზედა კონუსში ბევრად მეტი ქვიშაა, ვიდრე ქვედაში. ალბათ ისევ ამ ოქროს ზოდებს ვინატრებ, რა დაწვრილებით გამომკითხა მათ შესახებ კაცუნამ. დიახ, სიზუსტეა საჭირო, წონა, სინჯი. ეს ჩემს ხელთაა, ვერსად გამექცევა, მაგრამ მინდა კია? როდესაც საქმე ნატვრისთვალთან გაქვს, ოქრო როგორაც უფერულდება. ოქრო, ანუ სიმდიდრე, ეს ისეთი რამეა, რაც ნატვრისთვალის გარეშეც შეიძლება მოიპოვო. იგი გადადის ხელიდან ხელში, მეტად არამყარია.
დავფიქრდეთ, რაც შეიძლება კარგად დავფიქრდეთ, არაფერი გამოგვრჩეს. სიმდიდრეს ინატრებ? მაშინ ხანგრძლივი სიცოცხლეც გინდა, რათა მოასწრო მისით ტკბობა. ამასთან ერთად ჯანმრთელობაც აუცილებელია, თორემ სიცოცხლე ჯოჯოხეთად გექცევა, რაც არ უნდა მდიდარი იყო. ეს ყველაფერი თუ მოგეცა, მაშინვე იმის სურვილიც გაგიჩნდება, გამორჩეული გარეგნობა და ღირსებები გქონდეს, რათა ვერავინ დაგხედოს მაღლიდან. ...აი, ხომ ხედავთ, ნატვრათა მთელი თაიგული მივიღეთ. ძნელია, მეტად ძნელია ამოარჩიო ამ თაიგულში ერთადერთი ნატვრა, რომელიც ყველაზე სასარგებლო და შესაფერისი იქნება თქვენთვის. ქვიშის საათი კი იცლება, იცლება შეუჩერებლად. არა, ერთი ნატვრა აქ საქმეს ვერ უშველის, რამდენიმეა საჭირო. მეუბნებიან, შეგიძლია კიდევ მოხვიდეო, რაღაც ეჭვი მეპარება. ყოველ შემთხვევაში, დარწმუნებული არა ვარ მაგაში. ვინ იცის, იქნებ ეს ერთადერთი შანსია... იქნებ მერე მთელი სიცოცხლე სანანებლად გამიხდეს, თუ ამ შანსს ხელიდან გავუშვებ და შესაძლებლიდან უდიდესს არ მივიღებ მისგან.
ქვიშის საათი კი იყრება, იყრება შეუჩერებლად, მგონი, სულ უფრო და უფრო სწრაფად. რა კარგად მესმის იმ მოჭადრაკეებისა, უცნაურ სვლებს რომ აკეთებენ მძიმე ცაიტნოტში, მერე თვითონ უკვირთ...
იფიქრე, იფიქრე, თავო...
არა, ერთი ნატვრა საქმეს ნამდვილად ვერ უშველის. თვითონ ნატვრისთვალი რომ გავიტანო აქედან? აი, ეს იქნებოდა ყველაზე ნაღდი. ჰო, ეს მართლაც ყველაფერს აჯობებდა.
აი, მაშინ მოევლებოდა ყველაფერს ერთხელ და სამუდამოდ, რაც ცხოვრებას მიწამლავს.
ო, რა სწრაფად იყრება ქვიშა.
როგორ მოვიქცე?
ნაღდად ასეა, ნატრვისთვალის აქედან გატანაა ერთადერთი საუკეთესო სვლა ამ უცხო თამაშში. რაც უფრო მეტს ვფიქრობ, მით უფრო ცხადი ხდება ეს ჭეშმარიტება.
კი მაგრამ, როგორ შევძლო მისი აქედან გატანა?
ჰოო, მოვიფიქრე! რაიმეს ისეთს ვინატრებ, რაც ნატვრისთვალის აქედან გატანაში დამეხმარება.
ასეთი რა შეიძლება იყოს?
ალბათ ალმასის თვლები, ისეთივე ზომის, როგორიც ნატვრისთვალია.
ოჰ, ეს მართლაც კარგად მოვიფიქრე; ვინატრებ ალმასის თვლებს ზომით ნატვრისთვალის ტოლს. ჯიბეში ჩავიყრი და ვითომ შემთხვევით, ნატვრისთვალსაც მივაყოლებ, მის ადგილას კი ალმასის თვალს დავტოვებ.
კაცუნას გავხედე. შესასვლელთან სკამზე ჩამომჯდარი ყვინთავდა.
მაგის მოტყუებას რა უნდა. მით უმეტეს, ჩემსკენ არც კი იხედება.
აბა, კიდევ დავფიქრდეთ, ხომ არაფერი გამომრჩა მხედველობიადნ. ვთქვათ, წავიღე ალმასის თვლები და მათთან ერთად ვითომ შეცდომით ნატვრისთვალიც. იქნებ მერე ქურდობა დამწამონ, როცა აქედან უჩუმრად წავალ. ვინ რა იცის, რა მიდარაჯებს. თითქოს არაფერი სჩანს, მაგრამ მაინც...
იფიქრე, თავო! ო, რა სწრაფად იყრება ქვიშა...
მოდი ასე მოვიქცევი; ვინატრებ უბრალო შუშის ბურთულებს, ზომით ნატვრისთვალის ტოლს, მათ სანაცვლოდ ნატვრისთვალს წავიღებ. თუ გამომიჭირეს, ასე ვეტყვი; უბრალო შუშის ბურთულის გამო რა ამბავს ტეხთ-მეთქი. უწყინარი ხუმრობის სახე ექნება ყველაფერს.
დიახ, ასეა, ალმასის თვლები სულ სხვა რამეა, შუშის ბურთულა კი თითქმის არაფერი ღირს. მისი წყალობით სულ ადვილად გავიმართლებ თავს, მე ეს ყველაფერი ხუმრობა მეგონა და მეც გაგეხუმრეთ-მეთქი, ასე ვიტყვი.
მგონი, კარგად მოვიფიქრე...
რა კარგი იქნებოდა, გონების თვალით ერთხელ კიდევ გადამეხედა ყველაფრისთვის, უფრო საგულდაგულოდ გამეთვალა ვარიანტები ნატვრისთვალის აქედან გასატანად, მაგრამ მეტი დრო ნამდვილად არ მრჩება, ქვიშის საათის ზედა კონუსში სულ ცოტა ქვიშა დარჩა. წესიერად ვერაფრის მოფიქრება ვერ მოვასწარი, ისე სწრაფად ჩამოიცალა, არა და, მეგონა, ქვეყნის დრო მქონდა მარაგში.
რაც არის, არის! აღარც დროა დარჩენილი საამისოდ, აღარც ფიქრები მემორჩილებიან. გადაწყდა, შუშის თვლებს ვინატრებ, მეტის განსჯა მე აღარ შემიძლია.
თვალი გავუშტერე ნავტრისთვალს, იდუმალი პეწით რომ ციმციმებდა ამ უცნაური მაგიდის შუაგულში. ასი ცალი უბრალო შუშის თვალი ვინატრე, ზომით მისი ტოლსწორი.
ქვიშის საათიც ჩამოიცალა. ჩამოიცალა და ჩემი ნატვრაც აღსრულდა, მთელი მაგიდა ბრჭყვიალა შუშის თვლებით დაიფარა. მართლაც საოცრად გავდნენ ნატვრისთვალს, სულ ადვილად შეიძლებოდა აგრეოდა ერთმანეთში. ამის თავიდან ასაცილებლად ნატვრისთვალს წამითაც აღარ ვაცილებდი მზერას. მაშინაც კი, როცა ხელი ამოვურიე თვლებს და ისინი მსუბუქი ტკაცანით გაგორდნენ მაგიდაზე, ჩემი მზერა ნატვრისთვალზე იყო მიჯაჭვული. დიახ ნატვრისთვალი არცერთხელ არ გამსხლტომია მზერიდან. ის ჩემგან ხან მარჯვნივ მოექცა, ხან მარცხნივ. ორივე ხელით მოვხვეტე თვლები, თითქოს ყველას ერთად აღებას ვაპირებდი, ამ დროს ნატვრისთვალი ჩავბღუჯე. წამით კაცუნას გავხედე, კვლავინდებურად ყვინთავდა. თავი კიდევ უფრო დაბლა დაეხარა. კიდევ ერთი წამიც და... ნატვრისთვალი ჯიბეში მედო. ,,მარჯვენამ აიღოს მარჯვნიდან.~, თითქოს ცეცხლოვანი ასოებით აენთო სადღაც ჩემს თავში ეს სიტყვები. კეთილი რჩევაა მართლაც, ნატვრისთვალი ზუსტად მარჯვენა მხარეს იყო ჩემგან მოქცეული და სწორედ მარჯვენა ხელით ავიღე. ესეც კარგი ნიშანი უნდა იყოს, მგონი გაამართლა ჩემმა განსჯამ, ალბათ, ყველაფერი რიგზეა...
გულდაარხეინებული გავემართე კარისკენ, კაცუნა ისევ ყვინთავდა თავის სკამზე. როცა გვერდით ჩავუარე, თავი ოდნავ ჩამოკრა კიდეც, თითქოს დამემშვიდობაო.
ისევ წვიმდა. რამდენიმე ნაბიჯი აუჩქარებლად გადავდგი, კარგია, სიდინჯემაც არ მიღალატა. თანდათან მოვუმატე ნაბიჯს, მერე კი... მერე მგონი გავრბოდი, ზუსტად ვერ გეტყვით. ის კი ნამდვილად მახსოვს, ჩემს ოთახში ვდგავარ და იდუმალი შუქით მოციმციმე ნატვრისთვალი დიდის ამბით მესვენა ხელის გულზე. საკუთარი თავით უაღრესად კმაყოფილი ვიყავი. რა უბრალო გეგმა იყო და რა კარგად იმუშავა, განსაკუთრებული სირთულით სულაც არ გამოირჩეოდა. კარგი ინჟინერი მხოლოდ მარტივ კონსტრუქციას ქმნის, აბა ვინ ინატრებს შუშის თვლებს. ვინ მოაცდენს ამ მიზნით ნატვრისთვალს? ეს მე, მხოლოდ მე შევძელი, მიზანსაც მივაღწიე...

* * *

აი, ახლა კი მოემზადეთ დიდი ამბებისთვის. ნატვრისთვალი ჩემს ხელშია, მე ის დამსახურებულად მოვიპოვე. რასაც მინდა, ვინატრებ და უმალ ამისრულდება. როგორც კაცუნამ თქვა, სივრცე გადაიკეცება, დრო ფოლადის ზამბარასავით შეიკუმშება და ნატვრაც ხორცს შეისხამს, რა უნდა იყოს ამაზე მშვენიერი. არც მეტი, არც ნაკლები, უკვე აღთქმულ ქვეყანაში ვიმყოფები, და მთლიანად ჩემს ნება-სურვილზეა დამოკიდებული, თუ როგორი იქნება ეს ქვეყანა. დიახ! ჩემი ნებასურვილი, ეს ყველაფერია ახლა. ნუ ვიჩქარებთ, სულ უბრალო რამით დავიწყოთ, ერთი კარგი სუფრა არ მაწყენდა, ძალიან მომშიებია...
არ მინდა თავი შეგაწყინოთ, მოკლედ და გასაგებად ვიტყვი; ერთი, სულ ერთადერთი, სულ უბრალო ნატვრაც კი არ შემისრულა ნატვრისთვალმა, პურის ნამცეცსაც ვერ ვეღირსე მისგან. ასეთი გახლდათ პირველი ნაბიჯი ჩემს აღთქმულ ქვეყანაში.
პირველ ნაბიჯს მეორეც მოჰყვა, მერე მესამეც, მეოთხე...სრულიად უშედეგოდ...ბოლოს და ბოლოს დავიქანცე ამდენი აუსრულებელი ნატვრისგან და მკვდარივით დამეძინა.
მომდევნო დღეებიც სრულ გაუგებრობაში გავატარე, არცერთ ნატვრას არ ეხმიანება ჩემი ნატვრისთვალი, ნეტავი რატომ? მე ხომ ყველაფერი საგულდაგულოდ გამოვარკვიე წინასწარ, სანამ რაიმეს ვინატრებდი იმ კაზინოში (მაინც ასე ვუწოდებ). დავაზუსტე, რომ ნატვრისთვალი ყველგან და ყოველთვის ნატვრისთვალია, ვის ხელშიც არ უნდა მოხვდეს. კაცუნას თავიც კი მოვაბეზრე, იმდენი შეკითხვა დავუსვი. იქ ამისრულა ნატვრა ნატვრისთვალმა, დამაჯილდოვა შუშის ბურთულებით. ჩემს სახლში რაღა დაემართა?
აღარაფერი მინდოდა სხვა, ოღონდ კი გამეგო, რაში იყო საქმე. ამის გამოსარკვევად, ცხადია, იმ პატარა კაზინოს ვეღარ ვესტუმრებოდი, როგორმე თვითონ უნდა ამომეხსნა ეს საიდუმლო. ამ მიზნით ბოლოს საიუველირო მაღაზიას მივაკითხე, რამეთუ სხვა ვერაფერი გავარიგე.
- ერთი ეს თვალი შეამოწმეთ, - ვთხოვე იუველირს და ნატვრისთვალი მივაწოდე, თან დავუმატე, ფრთხილად მოექეცით, ძალიან ძვირფასი, უნიკალური თვალია.
გასინჯეს, შეამოწმეს და მომახსენეს, უბრალო შუშის თვალიაო.
- როგორ! უბრალო, სულ უბრალო?
- სულ, სულ უბრალო. თუმცა უნდა ითქვას, ძალზე დახვეწილი რამაა. ისეთი ზუსტია, თითქოს უწონადობაში შექმნილაო.
ჩემს გაოგნებას კიდევ ესღა უნდოდა? გარკვევის მაგივრად სულ მთლად დამებნა თავგზა. შუშის თვალი? რანაირად... მე ხომ ნატვრისთვალს დავავლე ხელი, იგი ჩემგან მარჯვნივ იდო, მზერა წამითაც არ მომიცილებია მისთვის, არც კეთილი რჩევა დამვიწყებია, ,,მარჯვენამ აიღოს მარჯვნიდან~, ერთი სიტყვით, არაფერი დამიკლია, ნატვრისთვალი სწორედ მარჯვენა ხელით ავიღე.
საინტერესოა, ასეთი რა მოხდა, როგორ შემრჩა ხელში ეს უბრალო შუშის თვალი ნატვრისთვაის მაგივრად. ამას ნამდვილად არ ველოდი. ცხადია, ნატვრისთვალს იუველირები ვერ ამოიცნობდნენ (ამას ვერც ვერავინ შეძლებს, რაც არ უნდა მახვილი თვალი ქონდეს), მაგრამ მეგონა იმას მაინც იტყოდნენ, ჩვენთვის გამოუცნობი ძვირფასი, ანდა უკიდურეს შემთხვევაში, საინტერესო თვალიაო.
ამათ კი, სულ უბრალო თვალიაო.
იქნებ რაიმე ეშლებათ, ანდა განგებ, ასედაც ხდება...
ერთი სიტყვით, დავყევი და სადაც კი საიუველირო მაღაზია თუ ფარდული იყო, სულ ყველგან შემოვატარე ჩემი ნატვრისთვალი. ყველგან ერთი და იგივე პასუხი მესმოდა, უბრალო შუშის თვალიაო.
არც კი ვიცი, რამდენ ხანს მომიწია ამ გაუგებრობაში ყოფნამ, დღე და ღამე ერთი ფიქრი მიბურღავდა თავს. აღარაფერი მინდოდა, აღარაფერს ვნატრობდი ერთი რამის გარდა, გამეგო თუ როგორ შემრჩა ხელში უბრალო შუშის თვალი.
და აი ერთხელ ავტობუსით მივემგზავრებოდი ერთ-ერთ მორიგ საიუველირო მაღაზიაში ჩემი განუყრელი ,,ნატვრისთვალით~. ჩემი ფიქრები, ცხადია, გამუდმებით მას დასტრიალებდნენ, ავტობუსში ადგილი არ იყო, ფეხზე ვიდექი. ფიქრებში გართულს მოულოდნელად ვიღაცამ ყურში ჩამყვირა ცივი, მკივანა ხმით:
- ...მარჯვენა მხარე, გესმის, მთელი მარჯვენა მხარე აქვს წართმეული, მარჯვენა ხელს სრულებით ვერ ამოძრავებს. ხომ გესმის, დამბლა დაეცა, ტვინის მარცხენა ნახევარსფეროში მოხდა გაჟონვა...
მოვიხედე, ვიღაც ქალი თავის დაქალს ელაპარაკება, საერთო ნაცნობის ამბავს ამცნობს. მე ზედაც არ მიყურებს, მაგრამ ამ ჭედვაში პირი ისე აქვს მომართული, ლამის ყურის ბიბილოზე მეხება...
ვაი შენ, ჩემო თავო?..
რა უცბად გაიხსნა გაუგებრობათა გორგალი, ყველაფერს სინათლე მოეფინა, დიახ, ,,მარჯვენამ აიღოს მარჯვნიდან~. თითქოს ასედაც ვიქცევით, მაგრამ იმ მარჯვენა ხელს ტვინის მარცხენა ნახევარსფერო მართავს. ასეა ადამიანი მოწყობილი. მეც თითქოს მარჯვენა ხელით ავიღე ჩემგან მარჯვნივ მყოფი ნატვრისთვალი, მე ხომ მაშინ გადაკეცილ სივრცეში ვიმყოფებოდი. ჰოდა, იქ პირიქით მოხდა, ამერია ყველაფერი. მეგონა ნატვრისთვალს ვიღებდი და შუშის უბრალო თვალს ჩავავლე ხელი. შეიძლება ითქვას, საკუთარ თავში გავიხლართე.
ხომ დასანანია, არა? რა ახლოს ვიყავი ნატვრისთვალთან, რა ახლოს... წამი რაა, წამითაც არ გამსხლტომია მზერიდან, და სულ ამაოდ, ხელი ვერ მისწვდა, თვალი მოტყუვდა. მეტისმეტად ადვილად ტყუვდება ჩვენი თვალი თუნდაც ჩვეულებრივ ბუნებრივ სივრცეში. რაღა შორს წავიდეთ, კინოფილმი გავიხსენოთ... რაღა მოგივა მაშინ, როდესაც სივრცე რაიმეთი შეიცვლება, ანუ როცა გადაიკეცება, იმ კაცუნას თქმისა არ იყოს. მე იმ ,,კაზინოში~ ფეხის შემდგმელი აღარ ვარ, მიუხედავად კაცუნას სტუმართმოყვარული მიპატიჟებისა, რამდენჯერაც გნებავთ, მობრძანდითო. არ მინდა კიდევ ერთხელ გავიხლართო საკუთარ თავში.
მთელი გზა მთვარეულივით ვიარე, ამ ფიქრებში გართულმა. არც კი გამიგია, ისე მივედი იმ მაღაზიამდე. დახლს რომ მივადექი, მაშინღა მოვედი აზრზე. აქ რაღა მინდა-მეთქი, ვიფიქრე. გამობრუნებას ვაპირებდი და ვხედავ, კარი იღება, შემოდის ჩემთვის კარგად ნაცნობი კაცუნა ხელში შავი ჩანთით. მაშინვე გვერდზე მივბრუნდი, თავი ისე დავიჭირე, ვითონ ძვირფას ნაკეთობებს ვათვალიერებდი, თან თვალი მისკენ მეჭირა. კაცუნამ ჩანთა გახსნა და იქიდან შუშის თვლები წამოყარა.
- იქნებ რაიმეში გამოგადგეთ, - იუველირს მიმართა, - ერთმა მუშტარმა დამიტოვა, სულ ოთხმოცდაცხრამეტი ცალია.
იუველირმა გასინჯა და თავი დაუქნია, ვიღებო. რაღაც პატარა თანხაც გამოუწერა. მე ჯიბისკენ გავაპარე ხელი, ჩემი ,,ნატვრისთვალი~ ამოვიღე. მინდოდა დახლზე დახვავებული თვლებისთვის მიმემატებინა, ოღონდ ისე, რომ მე თვითონ შეუმჩნეველი დავრჩენილიყავი. თავს ვიმტვრევდი, ეს როგორ მოვახერხო-მეთქი. ამ დროს შემთხვევა დამეხმარა, ერთი თვალი ძირს დაუვარდა კაცუნას. მეც მაშინვე მოფარებულად ძირს დავაგდე ჩემი ,,ნატვრისთვალი~. დინჯი ნაბიჯით გავდექი განზე, მერე კარისკენ გავემართე სასხვათაშორისო იერით. როცა გავდიოდი, დავინახე, როგორ აიღო კაცუნამ შუშის თვალი და ჩემს ,,ნატვრისთვალსაც~ დასწვდა. ალბათ ეგონა, ორი ცალი დამივარდაო. კარს მაშინვე მოვცილდი, სხვა აღარაფერი მაინტერესებდა. მივდიოდი და ყურებში მედგა კაცუნას სიტყვები: ვინც აქ შემოდის, აქვე ტოვებენ თავისი ნანატრის უდიდეს ნაწილს. ისედაც ხდება, რომ მთლიანად აქ რჩება, რასაც ინატრებენ, სრულიად ცარიელი მიდიანო.

]]> true https://literatura.mcvane.ge/main/literatura/poezia/36621-bbbbb-bbbbbbbbb-bbbbbbbb.html merab saluqvadze პოეზია Wed, 19 Jun 2019 18:41:22 +0000

მერაბ სალუქვაძე უსათაურო

გული ქვეყნის ოდენა,
კვლავ კრთის, როგორც ლამპარი,
ბოლოს უახლოვდება,
ჩემი დიდი ზღაპარი..
დღეებს შემატებია,
ორი სხივი ახალი,
ერთი დედის ფრთებია,
მეორე, მამის ფარ - ხმალი..]]> true https://literatura.mcvane.ge/main/literatura/proza/36619-bbyebb-bbbb.html nunu პროზა Mon, 17 Jun 2019 18:03:11 +0000

უცხო ხილი

ძმის ნაჩუქარი ხამლები ხურჯინში ჩავაწყვე, არ მინდა გამიცვდეს ამხელა გზაზე. შენსკენ ფეხშიშველა მოვეშურები და ამისთვის ნუ დამძრახავ, დედოფალო. როცა მოვატან შენს კარიბჭეს, მაშინ კი ჩავიცმევ ფეხზე. მანდ ხომ უამრავი ხალხი იქნება, დიდებულებიც იქნებიან ბევრნი, ოქროქსოვილით და დიბა-ატლასით შემოსილები. შემრცხვება მათი, უფრო მეტად კი შენი. აკი ამბობს ჩემი რძალი, ფეხშიშველა სიარული სირცხვილიაო, ამიტომაც ხალხში არ მაძლევს უხამლებოდ სიარულის უფლებას. ხალხისა რცხვენია, არა სთქვან, მული ფეხშიშველა დაუდისო, თორემ ჩემი რა დარდი აქვს. ერთი პირობა ვცადე, ყოველდღე მევლო ხამლებით. შავი დღე დამაყარა მე უბედურსა. რაღა არ მაკადრა: ჰაი, შე ჭკუათხელო, ქათმებთან და ინდაურებთან მოლაპარაკევ (ეს იმაზე გადმომკრა, ფრინველებს და ცხოველებს ხანდახან ადამიანებივით ველაპარაკები. მცენარეებსაც, მათაც ხომ სული უდგათ.) ისღა გაკლია, ტყეში ხამლებით იარო. რაო, მეხი კი დაგაყარე, არ გეკადრება? განა რამდენი უნდა იშოვნოს შენმა ძმამ, რომ კიდეც გასვას, გაჭამოს და თან მუდამდღე ხამლებით გატაროსო. ამით კი მეტისმეტი მოსდის. განა მე არ ვშველი მუშაობაში ჩემს ძმას, მაგ პირშავის ქმარსა. კარგი ვაჟკაცივით ვუდგევარ მხარში. ჩემი შრომით, საცა სამართალია, კი უნდა ვჭამდე დაუყვედრებელ ლუკმას. მაგრამ უენო კაცია ჩემი ძმა, ცოლმა დაჯაბნა. თან არც აბადიათ რაიმე. დიდი სარჩო - საბადებელი არ გაიმეტა მაგათთვის ღმერთმა. ოთხნი ძმანი იყვნენ, რომ გაიყარნენ, არც-რა დარჩა მამისეული ქონებიდან თითოეულს. მე უმცროს ძმასთან დავრჩი, მამიჩემის კერიასთან. არც მინდა სადმე სხვაგან წასვლა, აქ უნდა ამომხდეს სული. მეშინიან მეტად, არ გამაგდოს ჩემმა რძალმა. მანაც იცის ეს და არ მზოგავს, რა ვქნა, რა ჭირს შევეყარე...
ყველა ჩემს ძმას წვრილშვილი ახვევია, თავისი თავისთვისაც ვერ მოუვლიათ, ჩემთვის ვიღა მოიცლის. თანაც, რაღა დაგიმალო და ცოტათი ერცხვინებათ კიდეც ჩემს გამო, ბავშვობიდანვე მეტად ჩუმი და მფრთხალი ვიყავი, თან შეუხედავი და უმარჯვო. მერე ყვავილი შემეყარა და სულ დამიკენკა სახე. მე თვითონაც არ მსიამოვნებს ჩემი პირისახის დანახვა, ხანდახან დამდგარ წყალში ჩამიხედია და თვალი ამირიდებია. გარეშეთ რაღა მოუვათ ჩემი ნახვისას. ეს კია, მეტად მახარებს სხვათა სილამაზის ხილვა. გული სიხარულით მინათდება მაშინ. ასე მგონია, წყალობის თვალით გადმომხედა ღმერთმა-თქო, როცა ვინმეს დავინახავ პირლამაზსა და მოხდენილს. ბალღობისას ჩუმად უკან დავდევდი ლამაზ ქალებს, მათი ჭვრეტით ვეღარ ვძღებოდი. მღვდლის ქალი ცხოვრობდა ერთხანს ჩვენს მეზობლად, მეტად ლამაზი. კოკით წყალი რამდენჯერ ამიტანია მისთვის, რომ ახლოდან მეჭვრიტა მისი მწყაზარი სახისთვის.
ღვთისმშობელიც ხომ ლამაზია, დედოფალო. ხშირხშირად დავყურებ ღვთისმშობლის ხატს, მიხარია მისი სათნო იერის ხილვა. ალბათ, შენც ასეთი ლამაზი იქნები. აკი გამიგია, თამარ მეფე ღვთისმშობელივით ლამაზიაო. ამ ხატის მეტი არაფერი მაბადია ამ ცის ქვეშ. ბებიაჩემის ნაქონი ხატია. ვუყვარდი ბებიაჩემს, ვებრალებოდი. ისღა იყო ჩემი ერთადერთი ქომაგი და გულშემატკივარი, რაც დედ-მამა გარდამეცვალა. ბატკანივით სულ უკან დავდევდი, ნაბიჯზეც არ ვშორდებოდი. ბევრი საინტერესო ამბები იცოდა, ღმერთი სწამდა მეტად. ზღაპრებს მიყვებოდა, ლექსებსაც. ჰოი, რა ნათელი დაადგებოდა მაშინ სახეზე, ისეთივე ნათელი, ღვთისმშობელს რომ ავლია სახის ირგვლივ ხატზე. ერთხელ ვუთხარი კიდეც ეს. გაიცინა და თან დამტუქსა: ღვთისმშობელზე ეს როგორა თქვიო, მაგის თქმა ცოდვააო. მე კი მივხვდი, გულში იამა მეტად ჩემი სიტყვები.
სიკვდილის წინ მე მაჩუქა ეს ხატი, თან ასე მითხრა, ჩემს შვილებსა და შვილიშვილებში ყველაზე მეტად შენ მგავხარო. გამიკვირდა მეტად, ეს რომ თქვა. ბებიაჩემი კარგა ლამაზი, თან მეტად ყოჩაღი ქალი იყო. ჩემისთანა საწყალსა და გონჯ არსებას როგორ შეიძლებოდა ჰგვანებოდა. ალბათ, მომეფერა ბებიაჩემი. ყურადღებას არ ვაკლებდი, ყოველთვის მოვიცლიდი მისთვის, რაც არ უნდა ბევრი საქმე მქონოდა. მის შვილიშვილებში ყველაზე ხშირად მე ვიყავი მის სასთუმალთან.
დიდი სიობლე ვიგრძენი, როცა ბებიაჩემი გარდაიცვალა. ეს იმიტომ, რომ ოჯახი არა მაქვს ჩემი, შვილები არა მყავს. მარტო ვარ, სულ მარტო, ჩემთან სალაპარაკოდაც კი არავინ იცლის. აბა, ვის შეუჩერდებოდა ჩემზე გული ან თვალი. მე ხომ არც შეხედულება მაქვს, არც ქონება, არც მოხერხება. ეს მეც კარგად ვიცი და არც ვყვედრი ღმერთს. რა ვქნა, ასეთი ბედი მქონია...
განა ერთხელ და ორჯერ მინახავს, როცა მახინჯი, ავადმყოფი წიწილა გამოჩეკილა. მე ყოველთვის განსაკუთრებით მებრალებოდა ასეთი წიწილა, ცალკე ვუყრიდი საკენკს, ვცდილობდი ისიც გაზრდილიყო და ვერასოდეს ვერ ვახერხებდი ამას. ან ქორი წამართმევდა, ან კატა, ან თავისი და-ძმები მოჰკლავდნენ ცემით. ასე ყოფილა ეს ქვეყანა მოწყობილი.
მეც ასეთი წიწილა ვარ, მაგრამ მე ვახერხებ თავის შეფარებას ტყეში. იქ არავინ არ მიგდებს აბუჩად, არც მიყვირის. როცა მწვანე ხეების შრიალს ვუსმენ, ასე მეჩვენება, მათი ლაპარაკი მესმის თითქოს. სისხლით და ხორცით ჩემი ახლობლები მგონია ისინი ხანდახან, როცა წვენით სავსე ნედლი ტოტების ქნევით თავისკენ მიმიხმობენ. გასუსული ვუგდებ ყურს და ამ ყურის გდებაში რაიმე სიტყვებიც წამომედება ხოლმე. ასე მივეჩვიე ხეებთან და ტყის ბინადრებთან ლაპარაკს, ჩემი რძალი რომ ასე მაყვედრის.
მერე რა ლამაზები არიან ისინიც... განა ადამიანზე ნაკლები სილამაზე აქვთ ხეებს და ტყის ცხოველებს, ან ფრინველებს. მეტად მადლიერი ვარ უფლისა, რომ თვალისჩინი არ წამართვა ავადმყოფობისას, შემიძლია თვალი გავახილო და დავინახო მისი გაჩენილი ქვეყანა. მეზობელ სოფელში ერთი საწყალი ქალი დააბრმავა ყვავილმა, მე კი სახე დამიკენკა მხოლოდ. ყოველდღე ვუყურებ ამ ნათლით სავსე ქვეყანას. დიდი მადლია ჩემთვის...
მზის ამოსვლისას, სანამ ცვარი შეაშრებოდა ტანზე, ხის ფოთლები ზურმუხტებივით ბრწყინავენ. ახლა ყვავილებს არ იკითხავ, როგორ იფერებენ ამ ცის ნაჩუქარ სამკაულს, ნამდვილი კეკლუცი ქალებივით იღერებენ კისერს. ფრინველნი რომ მათ შორის დაგოგმანობენ, მათ ნახვას ხომ არაფერი სჯობს. ისინიც ხარობენ ყვავილთა სილამაზით, თან თავის უცხოდ მოხატულ ბუმბულსაც ამაყად უჩვენებენ სამზეოს, აჰა, ნახეთ, ჩვენც რა ლამაზები ვართო. რამდენჯერაც არ უნდა ვნახო ისინი, მაინც ასე მგონია პირველად ვხედავ-მეთქი, ისე მაოცებს მათი მოყვანილი თავ-კისერი და ჭრელი ფრთა-ბუმბული. მიკვირს, ასე ლამაზად რომელმა ხელმა დახატა-მეთქი ისინი. რა ენა აღწერს, რასაც თვალი ნახავს ტყეში, დედოფალო. რა ჩამოთვლის იმ უცხო სილამაზის ნიშნებს, ღმერთი რომ უხვად მოფანტავს ამ დალოცვილ მიწაზე, რათა გაგვაოცოს და გაგვახაროს თავისი ჯადოთი. შენთვისაც მომაქვს ერთი რამ უცხო ნიშანი ამ ზღვა სილამაზისა, ამიტომაც დავადექი ამხელა გზას...
თიკანი დაგვეკარგა ერთხელ ტყეში. ბევრი ვეძებე. ჩემი ძმაც წამომყვა მერე მის საძებრად. მე მარტო ღრმად ვერ შევიდოდი ტყეში. მაისი იყო, ყვაოდა ყველაფერი. ხეები და ყვავილები ზეიმობდნენ, სიცოცხლის წვენით პირთამდე ავსებულნი. ჰაერში თაფლივით ტკბილი სურნელი ტრიალებდა. ფრინველები ისეთი გაცხარებით გალობდნენ, თითქოს ქეიფი აქვთო და ამ ტკბილი ჰაერით დამთვრალანო. ერთ ახოს მივაგენით იმ თიკნის ძებნაში. ისეთი არაფერი მენახა. ბუჩქებით ისე იყო შემოღობილი, თითქოს საგანგებოდ დაურგავს ვინმესო. პატარა იყო, სიფართით სამი ნაბდის გაშლა თუ იქნებოდა, მეტი არა. უცნაურად წითელი მარწყვი ამოსულიყო იმ ახოში. ჰოი, რას ღაჟღაჟებდნენ, სიზმარში მეგონა თავი მათ შემყურეს. მარწყვის მეტი რა მინახავს ტყეში, მაგრამ ის არ ჰგავდა მათ, რაღაც უცხო ფერი გადასდიოდა. ბევრი თვალი და მარგალიტი გექნება ვიცი, დედოფალო, მაგრამ მათ შორის ასეთი ლამაზი თუ იქნება ნეტავი რომელიმე პატიოსანი თვალი, როგორც ის მარწყვი იყო, მზის სხივებით გაბრწყინებული. წითლად ღუოდა იქაურობა. ახლა სურნელს არ იკითხავ? რა საუცხოო სუნი იდგა მარწყვისა. ლამის ღვინოსავით დამათრო და გამაბრუა მისმა სურნელმა. ჩემმა ძმამ თქვა, ეს გველების მარწყვიაო. მე არაფერი გამეგონა მაგის მსგავსი. წავწვდი იმ უცნაურად ლამაზ მარწყვს საჭმელად. ძმამ დამიშალა, უწმინდური ხილია და ღმერთი გაგირისხდებაო, მხოლოდ გველები სჭამენ მაგასო. არ დამანება მისი ჭამა. მართლაც შეიძლებოდა კაცს რაიმე უცნაური ეფიქრა იმ მარწყვზე და შეშინებოდა მისი ჭამა, იმდენად უცხო სილამაზისა იყო.
მაგრამ მე არ შემშინებია, დედოფალო, იმ მარწყვის ჭამისა. პირი მოვარიდე ჩემს ძმას და ჩუმად გავუსინჯე გემო. გემოც ისეთივე ტკბილი და უცხო ჰქონია, როგორც იერი. გულმა მითხრა, რომ იმ მარწყვის ჭამა არ იყო ცოდვა, ღმერთი არ გამირისხდებოდა მაგისთვის. როცა გული ასე მითქვამს რაიმეს, ის უტყუარია ჩემთვის. გულის ხმას ავყევი მაშინაც, დიდ ყორესთან რომ ჩავიარეთ და არ დავუჯერე ნათლიაჩემს, მთელს სოფელში ცოდნით განთქმულ ქალს. მან მიამბო: იქ თურმე ერთი ცოდვილი ქალი ჩაუქოლავთ. გაუთხოვრად დაფეხმძიმებულა და სახლიდან გაუშვიათ შინაურებს, როგორც შემარცხვენელი. მერე მთელ სოფელს ქვებით ჩაუქოლავს. ახლა, ვინც კი გაივლის იმ ყორესთან, ყველამ თითო ქვა მაინც უნდა მიაგდოს, თორემ ცოდვად ჩაეთვლებათ. ნათლიაჩემმაც მიაგდო ერთი ქვა იმ ყორეს, მე კი არ მივაგდე.

განა არ ვიცი, დიდი ცოდვა ჩაუდენია იმ ქალს, მაინც შემებრალა ის საცოდავი. მისი ჯავრი გამყვა, ვეღარ მოვისვენე. მერე ერთხელ ახალშეღამებულზე მივიპარე იმ ყორესთან და ორი დიდი ქვა, რასაც მოვერიე, ჩუმად გადავაგორე გვერდზე: ერთი ქვა დედისა და მეორე მისი დაუბადებელი შვილისა. ჩემი წილი სიმძიმე, რაც კი შევძელი, გულიდან ავაცალე დედა-შვილს. თუ ცოდვა იყო, ღმერთი დამსჯიდა. არა, არ დავუსჯივარ. პირიქით: ის ორი ქვა თითქოს მე მომცილდა გულიდან, ისეთი სიმსუბუქე ვიგრძენი. გულმა მითხრა მაშინ, გულმა, რაც გავაკეთე. ისიც გულმა მითხრა, არააო ცოდვა ამ ლამაზი მარწყვის ჭამა, არც მოგწამლავსო და სწორი აღმოჩნდა ჩემი გულის ხმა. არც მოვწამლულვარ, არც ღმერთი გამრისხებია.
მერე და მერე ხშირად ვაკითხავდი იმ ახოს, ვჭამდი იმ უცნაურად ლამაზსა და ტკბილ მარწყვს. მართლაც, თურმე გველებს ჰყვარებიათ იგი. ვნახე ერთხელ, როგორ შეექცეოდნენ გემრიელად. თვითონაც ლამაზები იყვნენ გველები, ჭრელად მოხატულები, ტანი მზის სხივებზე უპრიალებდათ. მათაც დამინახეს, არ შეშინებიათ ჩემი. არც მე ვერჩოდი იმათ რაიმეს, რას მიშავებდნენ. თან თამაშობდნენ გველები, ერთმანეთს ესიყვარულებოდნენ. არც ვიცოდი, თუ გველებსაც შეეძლოთ სიყვარული. რა გასაკვირია, ისინიც ხომ ღმერთმა გააჩინა. კარგად ვარჩევდი იმათ ნაჭამ მარწყვს, არ ვეკარებოდი. ჩემთვის სხვაც ბევრი იყო იმ ახოში. ჩემს გარდა კი არავის არ სჭირდებოდა ის მარწყვი. მთელ სოფელში არავის არ უნდოდა მისი ჭამა, თუმცა ყველამ კი იცოდა თურმე, გველების მარწყვი რომ ხარობს ტყეში. მეც ვმალავდი ამ ამბავს, არავის არ ვეუბნებოდი, მეშინოდა სოფლისა.
ერთხელ კინაღამ გაიგო ყველამ ჩემი საიდუმლო: იმ ახოში ყოფნის შემდეგ საუცხოო სუნი მომყვებოდა თან მარწყვისა. მე თვითონ კი ვგრძნობდი მის სუნს მთელ ტანზე, ხელებზე, ტუჩებზე. თურმე სხვებსაც უგრძვნიათ და ეჭვი შეპარვიათ. ერთხელ ძროხების მწყემსმა გოგომ პირდაპირ მკითხა, გველების მარწყვი ხომ არ გიჭამიაო. არა-მეთქი, ვიუარე. შემეშინდა, რძალთან არ დავებეზღებინე. მან მიყურა, მიყურა და მერე გვერდზე სამჯერ გადააფურთხა
"ცოდვილი ხარ, ცოდვილის" ძახილით. მას შემდეგ ფრთხილად ვარ, მუდამ დიდი გულისყურით ვიბან ხელპირს იმ ახოში ყოფნის შემდეგ. იქიდან მომავალი ვცდილობ თავი მოვარიდო, თუ ვინმე შემხვდა.
და ერთხელაც, იმ ახოში ყოფნისას, შენზე ფიქრი მომეძალა, დედოფალო. მე ასეთი გონჯი, საბრალო არსება მივირთმევ ამ საუცხოო ხილს, თან შენი სახელის მოზიარეც რომ ვარ... მეც თამარი მქვია, დედოფალო, ოღონდ შენ ამ სახელთან ერთად "მეფესაც" გეძახიან, მე კი მხოლოდ თამარიას მეძახის ყველა. "გოგო, თამარია". - ამის მეტი არა გამიგონია რა ჩემს სიცოცხლეში, როცა მე მიხმობენ. გულმა რეჩხი მიყო, შენი გახსენებისას. შენ რად არ უნდა იგემო ეს უცნაურად ტკბილი მარწყვი. აქ უწმინდური არა არის რა. ეს არაა ცოდვა, ამაზე ღმერთი არ განრისხდება, იმაზე კი შეიძლება გაწყრეს, რომ მე, თამარიამ, ვჭამო ეს უცხო ხილი, შენ კი თვალითაც არ ნახო იგი. შენ ტაძრებს აშენებ, დედოფალო. მე საბრალოს ერთი ქოხიც ვერ ამიშენებია, რომ ჩემი კაპასი რძლის რისხვას თავი მოვარიდო და რითღა მეკუთვნის მეფის საკადრისი ნუგბარი მივირთვა? მაპატიე, თუ ისე ვერ გითხარი, როგორც გეკადრება. მე ხომ არ მისწავლია, წერა-კითხვაც არ ვიცი, მაგრამ გულით გელაპარაკები. ასე ვეუბნები მე ღვთისმშობელს, როცა შემწეობას ვთხოვ. მას ესმის ჩემი, შენც უნდა გაიგო ჩემი გულით ნათქვამი სიტყვების, და ნუ გამიწყრები, შენი ჭირიმე. მე საბრალომ შენთვის დავკრიფე ეს წითლად მოღაჟღაჟე მარწყვი, ცოდვის ხილს რომ უხმობენ. ჩემი ხელით მოწნულ კალათაში რბილი ფოთლები ჩავაფინე და მათზე ფრთხილად დავალაგე. ხურჯინში ჩემს ხამლებს ზემოდან ადევს ეს კალათა. შენთვის მომაქვს, უცილობლად უნდა გასინჯო ეს მეფეთა საკადრისი ხილი. ჯერ შენს ნაფეხურებს ვეამბორები, როცა სასახლეში მოვაღწევ. მერე დიდის მოკრძალებით მოგართმევ ამ უცნაურად ლამაზსა და ტკბილ მარწყვს. ვიცი, არ გამირისხდები ამისათვის, არც დამსჯი. პირიქით, მადლს მომაგებ და იგემებ კიდეც ჩემგან მოტანილ უცხო ხილს. ასე იქნება ნამდვილად. გული მითქვამს, გული.
]]> true https://literatura.mcvane.ge/main/literatura/proza/36616-bbbbbbbb-bbbbebb.html nunu პროზა Mon, 10 Jun 2019 09:50:26 +0000

სინათლის ბავშვი

ციდან ჩამოვარდაო, ასეთ დროს იტყოდნენ ალბათ: ბავშვი იპოვა, სულ ქორფა, სახვევებში მუთაქასავით გამოკრული. იპოვა თავისი სახლის კართან, ადრიან დილით რძის საყიდლად გამოსულმა.
აიყვანა და ოთახში შეარბენინა მაშინვე. კარგად იცოდა, ასეთ შემთხვევაში სიფრთხილეა საჭირო. ვთქვათ, განგებ მიუგდო ვინმემ, თუმცა ეს ნაკლებად სავარაუდოა. ჩვენს დროში ბავშვებს ასე უფასდ (?) აღარ არიგებენ. ზოგიერთი აჯილღა (დედა არ შეიძლება ეწოდოს, თუმცა მისი სხეულიდან გაჩნდა) სარგებლობასაც კი ნახულობს ამით... ჰო, თუ განგებ მიუგდო ვინმემ, ესმასთვის სულერთია, მაშინაც ვერ აიყვანს ამ ბავშვს. დღესვე საბავშო სახლში ჩააბარებს აღსაზრდელად. ესმა ბავშვზე მხოლოდ იმ შემთხვევაში არ იტყვის უარს, თუ მისი ღვიძლი შვილი იქნება.
ანდა ვთქვათ, დაავიწყდა ვინმეს. მაგრამ რაღა ჩემი სახლის კართან? მაინც, თუკი დავუშვებთ ასეთ რაიმეს, ცხადია, ძებნას დაუწყებენ. ესმაც ახლავე დარეკავს მილიციაში, აღნიშნავს ბავშვის გარეგნულ ნიშნებს და მხოლოდ ამის მიხედვით ჩააბარებს პატრონს, რათა ბავშვი ვინმე არამკითხემ არ მიისაკუთროს.
ჯერ ისევ თბილ ლოგინზე დააწვინა ბავშვი, თვითონ ხელახლა გავიდა სახლიდან რძის მოსატანად. კიბე სულ სირბილით ჩაირბინა, ბავშვი მყავს მარტო დატოვებულიო. რძე აუდუღა პატარას, სახვევებიც გამოუცვალა. ყველაფერ ამას ნახევარი საათი მაინც დასჭირდა. მერეღა აიღო ყურმილი და ბავშთა სახლში დარეკა, მილიციასაც შეატყობინა თავისი ამდილანდელი თავგადასავალი. რაც შეიძლება ჩქარა მოაგვარეთ ყველაფერიო, შეეხვეწა მორიგეს. მაშინვე გამომიგზავნეთ, თუ ვინმე გამოჩნდეს. დღეს მთელი დღე სახლში ვარ, ყველაფერი ხვალამდე უნდა მოესწროს, თუ არადა, მე არ მცალია, თვითონვე ჩავაბარებ ბავშვთა სახლშიო.
მორჩა რა ამ გაწამაწიას, ბინის დალაგებას შეუდგა. საგულდაგულოდ გააპრიალა პარკეტი, მტვერი გადაწმინდა. თავიც მოიწესრიგა. თავდაპირველად დინჯად ირჯებოდა. რაც დრო გადიოდა, მით უფრო მოუთმენლობა ეტყობოდა მის მოქმედებას. თითქოს უმიზნით მიმოდიოდა ოთახში, საათისკენაც ხშირ-ხშირად გაურბოდა თვალი.
საუკეთესო კაბა ჩაიცვა, რომელიც ჯერ საგულდაგულოდ დაათუოვა. მერე გაიხადა, ხალათით შეიმოსა (არ იფიქროს, თითქოს საგანგებოდ ველოდები). ხალათშიაც პეწიანად გამოიყურებოდა. საყოველდღეო არ იყო ის ხალათი, ხანდახან თუ წამოისხამდა ხოლმე, ათიოდე წუთის შემდეგ ისევ გადაიძრო, ისევ კაბა ჩაიცვა და მერე აღარ გაუხდია. სადა, მაგრამ კოხტად შეკერილი თეთრი კაბა იყო... თეთრი ფერი საიმედოა. თუ გაგიძნელდეს ფერების შერჩევა, თეთრს დაადგი თვალი, იშვიათად გიმტყუნებს. თეთრი ფერი ყველას ალამაზებს და აახალგაზრდავებს. ყველას უხდება, განურჩევლად კანის ფერისა.
იდაყვზე დაყრდნობილი იჯდა სავარძელში, ისე კოხტად და მსუბუქად, თითქოს პეპელა დააფრინდა ყვავილსო. ორიოდე წუთის შემდეგ წამოხტებოდა და კედლებს აწყდებოდა ვიწრო ოთახში: სად არის ამდენ ხანს, სად? გაზულუქებული ბერბიჭა, ნამდვილი არამზადა, ნამდვილი, საერთოდ ვერ ამჩნევს, რა ზვარაკიც არ უნდა გაუფინო ფეხქვეშ... მოვალეობად გითვლის, მოვალეობად.
ვაითუ არც დღეს მოვიდეს...
ამის გაფიქრებაზე ცხადად გრძნობდა, თუ რა არაბუნებრივად უფართოვდებოდა თვალები და შეშინებული, თვითონვე იწყებდა საკუთარი თავსი დამშვიდებას: მოვა, აუცილებლად მოვა, რისი გეშინია? მაშინდელივით, გესმის? (სამი თვის წინანდელ ამბავს იხსენებდა) მოვა და შენც სულ ტყუილუბრალოდ შეგრჩება ამდენი ნერვიულობა.
ძალიან ცოტა ხანს ჰყოფნიდა ეს თვითდამშვიდება. ოჰ, ნეტავი შენ არ გაჩენილიყავი ამქვეყნად - კვნესოდა მეორე წუთს ხურვებაშეყრილივით და ხელებს სიმწრით უჭერდა ერთმანეთს, - ანდა მე თვითონ არ გავჩენილიყავი. უკეთესი იქნებოდა. როგორმე ავცდენოდით ერთმანეთს, სხვადასხვა დროში და სივრცეში დავბადებულიყავით... დარეკოს მაინც, დარეკოს იმ ჩემი ცოდვით სავსემ. ასე რად მაწამებს. გამაგებინე მაინც, მოხვალ თუ არ მოხვალ...
ბავშვის ტირილმა რამდენჯერმე გამოაფხიზლა ამ ყოფიდან. ჯოჯოხეთს ერთი მუგუზალი აკლდა და ისიც მიემატაო, ბუტბუტებდა უაზროდ. ერთი შენღა მაკლდი, ნეტავი რაში მჭირდებოდი? რაღა ჩემს კართან მოგაგდეს...
ფათიფუთით უცვლიდა სახვევებს, ნაღდად არ ჰქონდა მისი თავი, მაინც ეცოდებოდა უმწეო პატარა. ფაფაც მოუმზადა, აჭამა; საწოვარას მოძებნა დასჭირდა საამისოდ, საწებლის ბოთლს ააძრო და საგულდაგულოდ გარეცხა.
მაძღარ, დამშვიდებულ პატარას საწოლზე მიაგდებდა და ისევ თავიდან იწყებდა ოთახში უთავბოლო წრიალს წვრილქუსლებიანი ფეხსაცმელების ხმამაღალი ბაკუნით: ვიცოდე მაინც, მოხვალ თუ არ მოხვალ, სახლში არ დავჯდებოდი მთელი დღე... სადმე წავიდოდი, იქნება გული გადამეყოლებინა, თორემ ასე შეიძლება გაგიჟდე ადამიანი. ზღვაზე მაინც წავიდოდი. ჩემი ზღვა, ჩემი აღთქმული ქვეყანა... კიდევ კარგი, ზღვასთან ახლოს ვცხოვრობ...
როგორც ცოცხალ, მსუნთქავ არსებას, ისე აღიქვამდა ესმა ზღვის მარად მოძრავ, მოუსვენარ ტალღებს, არ ბეზრდებოდა მათ გვერდით ყოფნა, მათთან მუსაიფი. როგორც კი დროს იშოვიდა, მაშინვე ზღვისკენ გარბოდა. უმეტესად საღამო ხანი ერჩივნა თავისი აღთქმული ქვეყნის საჭვრეტად, უღრუბლო, წყნარ ამინდში, როცა მზის ბრიალა დისკო დაუბრკოლებლად მიცურავს ერთიანად ავარდისფერებულ, მოსარკულ ცაზე (ღრუბლები არ უშლიან ხელს) და სანამ ტალღებს იქით ჩაეშვება, სხივოსან ოქროსფერ ბილიკს მოისვრის ზღვის მერწევ ზედაპირზე. განსაკუთრებით საამო იყო თვალისთვის ეს სანახაობა, მდინარის ოქრო და ლაჟვარდი, ერთმანეთში ათქვეფილი... ამ სხივოსანი ბილიკის ჭვრეტისას ესმას ათასნაირი ფიქრი გაუელვებდა ხოლმე თავში. ასე ეჩვენებოდა, აუცილებლად რაღაცას უნდა ნიშნავდესო ეს საოცარი, ღვთაებრივი ნიშნით აღბეჭდილი სანახაობა, ეს ცეცხლოვანი ნიშნები, უხილავი ხელით ცაზე წარწერილნი იდუმალი იეროგლიფებივით...
ერთ საღამოს სუსხიანი ქარი ქროდა. ესმა გაზიანი წყლის გასაყიდ ფარდულს მოეფარა, იქიდან უნდოდა მზის ჩასვლის ყურება. სანახაობა მართლაც შთამბეჭდავი იყო; ცისკიდურს ალისფრად გაჰქონდა ბრიალი, როგორც ქარიან დღეში იცის ხოლმე. როცა ესმა ფარდულთან მივიდა, იქ უკვე დახვდა ვიღაც ქალი, ისიც მასავით გამორიდებოდა სუსხიან ქარს. ესმა იმ ქალის მხარმიღმა შეჰყურებდა ზღვაში ჩამავალ მზეს და მასზე დაფენილ სხივოსან ბილიკს. ო, როგორ გააღიზიანა ესმა იმ ქალის იქ ყოფნამ. ნატრობდა, ნეტავი არ არ იყოსო, ამასთან ერთად მკაფიოდ გრძნობდა, თვით ის ქალი როგორ ღიზიანდებოდა მისი იქ ყოფნით. ორივე თავის საკუთარ სამყაროში იყო ჩაღრმავებული. ხელს უშლიდნენ ერთმანეთს და აქედან გამომდინარე, საშინლად სუძლდათ ერთმანეთი. მაინც ვერ სცილდებოდნენ იმ ფარდულს, რადგან სხვა გამოსავალი არ ჰქონდათ. იქაურობა ყველაზე ხელსაყრელი ადგილი იყო ზღვის საყურებლად. მაშინ ასე იფიქრა ესმამ, ადამიანები, ანუ მათი სხეულები რა ძალიან ავიწროვებენ ერთმანეთსო. ხანდახან იქამდეც კი მიდის საქმე, სასიკვდილოდაც იმეტებენ ერთმანეთს. მხოლოდ ამ სხივოსან ბილიკზე დაეტევა ერთად უთვალავი ადამიანი... უფრო სწორედ, მათი ოცნებები, მათი ფიქრები, სულის სამყარო... ოცნებით რამდენიც გინდა ინავარდე ამ სხივოსან ბილიკზე. წინ არავინ გადაგეღობება, არავის დაეჯახები. ჩვენი ოცნებებით უსასრულოდ ბევრნი ერთად დავეტევით ამ ბილიკზე. სხეულით კი ორნივ როგორ ვავიწროვებთ ერთმანეთს.
და იქნებ სულაც არაა შემთხვევითი ამბავი, როცა მზე ას სხივოსან ბილიკს გვიფენს ფეხქვეშ, იქნებ რაღაცას გვანიშნებს. სადაც არ უნდა გადაინაცვლო, ეს სხივოსანი ბილიკიც თან მოგყვება. თითქოს გეუბნება, რომ იგი შენთვისაა, მხოლოდ შენთვის... და მავე დროს ყველასთვისაა. ყველას (გეყოფათ, ყველანი დაეტევით, ამ ბილიკზე თქვენ ერთმანეთს აღარ შეაწუხებთ)...
სანამ მთლიანად არ აფრქვევდა მზე თავის ოქროვან სხივებს, მანამდე თვალმოუცილებლად შეჰყურებდა ესმა ამ სხივოსან ბილიკს და ყოველთვის მოწესრიგებული, ანუ დამშვიდებული სტოვებდა ზღვის სანაპიროს. დღესაც წავიდოდა, ზღვას მიანდობდა თავის აბორგებულ ფიქრებს. ასე აღარ გაუჭირდებოდა მაშინ. ზღვა ყოველთვის დაუზარებლად ეხმაურება მის ფიქრებს, ზღვას მისი ესმის. სხივოსანი ბილიკიც ეტყოდა თავის სათქმელს. თითქოს განგებ, დღეს ცა დილიდანვე მოწმენდილია, საღამოს სულ მთლად მოისარკა. მზის ჩასვლა ამ საღამოს მაცხოვრის გარდამოხსნას ემგვანებოდა.
დაღამებისას ესმის ვიწრო ოთახში, სიბნელესთან ერთად სიწყნარეც დამკვიდრდა, აღარ გაისმოდა ქუსლების აჩქარებული ბაკიბუკი. მაგრამ ამ სიწყნარეს სიმშვიდესთან არაფერი ჰქონდა საერთო. ესმა დაიღალა, სიარულის თავი აღარ ჰქონდა. ფიქრიც კი აღარ შეეძლო რაიმეზე, თვალგაშტერებული, გაუნძრევლად იჯდა საწოლზე. ერთადერთი ისღა რიალებდა მის თავში, ამ ღამეს რა გაათენებსო. მგონი ყველაფერს სჯობია, საძინებელი ტაბლეტების დიდი დოზა მიიღოს და მოისვენოს ერთხელ და სამუდამოდ.
ბავშვის ტირილის ხმამ გამოიყვანა ამ გარინდებიდან. ძლივს წამოწია საწოლიდან. შუქი აანთო. ჰო, მართლა, ამ ბავშვსაც არავინ მოაკითხა. ,,დაგვივიწყეს მე და შენ, ორივენი დაგვივიწყეს~.
უღონოდ გაეღიმა ამის გაფიქრებაზე. პატარასკენ დაიხარა, ისეთი ბრაზი აღარ ედგა თვალებში, უფრო შესაბრალისი ეთქმოდა მის იერ-სახეს.
- ისევ მოგშივდა? ახლავე...
სანამ ბავშვი საჭმელს ჭამდა, ესმას სახიდან არ მოსცილებია გაურკვეველი, შესაბრალისი გამომეტყველება. ,,დაგვივიწყეს, ორივენი დაგვივიწყეს~. უხმოდ, ტუჩების მოძრაობით იმეორებდა. მაძღარმა პაწიამ მაშინვე დაიძინა, ესმა დაფიქრებული შეჰყურებდა ბავშვის ქორფა, სათუთ სახეს, რაღაცას მახლობელს, რაღაც საერთოს გრძნობდა მის მიმართ. სცადა სახელი მოეძებნა ამ გამაერთიანებელი გრძნობისთვის. ჩაუკვირდა და ასე განსაზღვრა: უმწეობა აერთიანებდათ მათ ამ წუთას. საკუთარი თავიც ამ პაწიასავით უმწეო მოეჩვენა, თვითონაც ბავშვის გამომეტყველება მიიღო უნებურად. ცრემლიც კი მოადგა თვალზე. გაიგე? მე და შენ ორივენი დაგვივიწყეს, საწყალობელი ბავშვური ხმით გაუმეორა პაწიას. სახე ახლოს მიუტანა, მათი გამაერთიანებელი უმწეობა უნდოდა ახლოან დაენახა. რაღაც უჩვეულოდ მიესალბუნა ეს პაწია, ქორფა სახე. ვეღარ მოსწყვიტა თვალი. სიმშვიდე, მომაჯადოებელი სიმშვიდე შემოჰყურებდა პაწაწინა სახიდან. მაგრად დახუჭულ, სიფრიფანა ქუთუთოებზე ეფინა, სათუთ, ნაზ პირისკანზე, კოკორივით მოკუმულ ვარდისფერ ტუჩებზე. ესმას უნებურად მიცვალებულის შუბლზე აღბეჭდილი მშვიდი იერი გაახსენდა: არაამქვეყნიური ნათლით მოსილი, ყოველგვარი ვნებისგან დაწმენდილი და თავისუფალი. ოღონდ იმ სიმშვიდეს უკვე ჩავლილი ცხოვრების მღვრიე ნალექიც ახლდა თან, აქ კი მხოლოდ გამჭირვალება იყო. აუმღვრეველი წმინდა სიმშვიდე, სასოება... ეს სიტყვები თავისთავად ამოცურდნენ სადღაც ფიქრების გორგალიდან: სხვას ვერაფერს უწოდებ. აქამდე არ მიმიქცევია ყურადღება, თურმე რა მომხიბლავი სიმშვიდე ახლავთ პაწიებს, თუკი არსებობს საერთოდ სასოება და სიწმინდე, ამ ბავშვის სახეზეა ახლა აღბეჭდილი.
თითქოს პირველად დაინახაო, თვალხარბად შეჰყურებდა ესმა პაწია, მძინარე სახეს. შეჰყურებდა და გრძნობდა, ამ პაწია, უმწეო სხეულიდან როგორ გადმოდიოდა მასში სიმშვიდე. თითქოს უხილავ ნაკადი იღვრებაო ერთი ჭურჭლიდან მეორეში. გრძნობდა, წამიდანწამს როგორ ლაგდებოდა მასში, რაც ასე აბორგებული იყო აქამდე. დაშოშმინდნენ თითები, კრუნჩხვისებური მოძრაობით აღარ ეხლართებოდნენ ერთმანეთს. თვალებიც ჩაჯდნენ თავიანთ ბუდეებში, გულმა შეანელა სრბოლა. ნელა, მაგრამ შეუჩერებლად უბრუნდებოდა ესმა თავის თავს.
უეცრად ბავშვმა გაიღიმა. სათუთი ბაგეები ამოძრავდნენ, საოცრად მეტყველად გამოხატეს ღიმილი.
ესმა სახტად დარჩა, თითქოს რაღაც საოცრება იხილაო. - ვის უცინი, პაწია, ვის უცინი? - წაიჩურჩულა და თავისდა უნებურად, თვითონაც გამოეხატა სახეზე ისეთივე ღიმილი. ამ გაუცნობიერებლმა ღიმილმა საბოლოოდ მოაჯადოვა ესმა. იგი განაცვიფრა მისმა სრულიად განსაკუთრებულმა გულწრფელობამ და სიცისკროვნემ. ეს იყო ყოველგვარი ზედმეტისგან თავისუფალი, პირველქმნილი სიხარულის ყველაზე ცხადი გამოხატულება, რაც კი ოდესმე ეხილა ესმას. უსასოობა ამ ღიმილსაც განუყრელად ახლდა თან, მაგრამ რაღაც მიუწვდომელი, სიღრმისეული ძალაც იგრძნობდა მასში. თითქოს ნათელმა იელვაო, და იმ ნათელის მიღმა თვალჩაუწვდენი სიღრმის უფსკრული გამოკრთა წამით. პაწიამ ხომ არ იცის, ვის უღიმის და საერთოდ, რისთვის იღიმება. განა სასწაული არაა ღიმილი, რომელიც არავისკენაა მიმართული, და ამავე დროს ყველასთვისაა. არავის ეკუთვნის, თან ყველას აქვს უფლება თავის საკუთრებად ჩათვალოს. ასე მხოლოდ მზე იღიმება. მხოლოდ მზეს შეუძლია ასე გულწრფელად და დაუნანებლად აჩუქოს ღიმილი ყველას, ყველას განურჩევლად, მიუხედავად იმისა, თუ ვისი თვალი შეჰყურებს, ურჩხულის თუ ანგელოზის.
- კიდევ მაჩუქე ერთი ღიმილი, პაწაწინავ, - ჩაიჩურჩულა ესმამ. - ერთხელ კიდევ გამიღიმე. როცა შენ იღიმები, ასე მგონია, მთელი სამყარო მე მიღიმის, მხოლოდ მე.
თითქოს მისი თხოვნა გაიგოო, მართლა გაიღიმა პაწიამ. კიდევ უფრო ფართოდ გახსნა პაწია ბაგე. თვალგაშტერებული შეჰყვრებდა ესმა, თითქოს მისი თვალებით ჩანთქმა სურსო. მის სახეზეც, თითქოს სარკეაო, მაშინვე აისახა ისეთივე ღიმილი, რომელსაც თან განცვიფრებაც ერთვოდა, ძალიან დიდი განცვიფრება. მერე ცრემლიც ჩამოუგორდა სახეზე.
ხელებით საწოლის თავს დაეყრდნო, ზედ თავი დადო და ჩუმად ასლუკუნდა, ოდნავადაც არ გაუწევია წინააღმდეგობა ცრემლების ღვარისთვის, ერთბაშად რომ მოასკდა. გამოცდილებით იცოდა: ეს იყო უკანასკნელი საზღაური სიმშვიდის მოსაპოვებლად. ესმამ უკვე აიარა უსასრულო აღმართი, ახლა ვაკე იწყება. ქარიშხალი ჩადგა. სიწყნარის ჟამმა მოაწია. ცრემლებმა ქარიშხლის ნაკვალევი უნდა გადარეცხონ. ამ ღამით ესმა კარგად გამოიძინებს, არავითარი ძილისმომგვრელი საშუალება არ დასჭირდება. ხვალ დილით კი ისეთი უზრუნველი სახით წავა სამსახურში, თითქოს მისი დარდი თვით პეპელასაც არ გაუხდება მძიმე ტვირთად... ,,და ეს ყველაფერი შენი წყალობით ჩემო პაწაწინავ. რა გაათენებდა უშენოდ ამ ღამეს. დალოცვილ საათს გიპოვნე ჩემს კართან. რა ძალა ყოფილა ამ ერთი ბეწო, უმწეო სხეულში. რაღაც საოცრად დიდი, ყოვლისშემმუსვრელი ძალის შემცველია ეს უმწეობა, როგორ მედლის მეორე მხარე, მისი საპირისპირო წერტილი~.
დილით ესმამ ბავშვთა სახლში დააპირა დარეკვა, აკრიფა კიდევ ნომერი და მერე გადაიფიქრა. ერთი-ორი ღამით კიდევ იყოს ჩემთან ეს პაწაწინაო. როგორ მიშველა, როგორ მომაწესრიგა, იქნებ მართლა რაიმე ამეტეხა საკუთარი თავისთვისო. მადლიერი თვალით შეჰყურებდა ესმა პაწიას. როცა იქნება, ესმა შეძლებს, როგორმე თავი დააღწიოს ამ კოშმარს. ადამიანის ცხოვრება მდინარესავითაა, არასოდეს არ დგას ერთ ადგილას. ხან აჩქარდება, ხან მდოვრდება, ხანაც ღვარცოფად იქცევა, როგორმე უნდა გაუძლო და ეს ღვარცოფი გადაიტანო, მისი გადატანისთვის კი ეს პაწია დაეხმარება... კიდევ ცოტა ხანს.
საბავშვო სახლის ნაცვლად საყოფაცხოვრებო მომსახურების ბიუროში დარეკა ესმამ, ძიძა ითხოვა. დაახლოებით საათნახევარში სასიამოვნო გარეგნობის შუახანს მიტანებული ქალი გამოცხადდა. ანიკო მქვიაო, კარშივე აცნობა. ესმამ სიამოვნებით მოისმინა ანიკოს სიტყვები, ნუ გეშინია, არხეინად წადი სამსახურში, შენს პაწიას ცივ ნიავს არ მივაკარებო. უჩვეულო განცდა გაუჩნდა, სისავსის გრძნობა. თითქოს რაღაც აკლდა და ახლა აივსო, მთელი დღე არ მოსცილებია ეს განცდა, სიამოვნებით იღიმებოდა, როცა წარმოიდგენდა, თუ როგორ ეძინა პაწიას მის საწოლში და შეუცნობლად უღიმოდა ვიღაცას, ამ შემთხვევაში ესმას... სახლში მისული, ჯერ ტანსაცმელიც არ გამოეცვალა, საჩქაროდ მიიჭრებოდა პაწიასთან, რათა ერთი წამით დაეხედა მისთვის. დაღამებისა აღარ ეშინოდა. დააძინებდა პაწიას, თვითონ საწოლის გვერდით ჩამოჯდებოდა და დააცქერდებოდა მის მშვიდ სახეს. თვალხარბად მომზირალი ესმა ისე ეწაფებოდა ამ სიმშვიდეს, როგორც დაჭრილი ნადირი დაეწაფება წყაროს ცივ წყალს. მართლაც წყალივით იღვრებოდა მასში ეს სიმშვიდე.
მერედა, პაწიები თურმე როგორ გრძნობენ მზერას. ესმასთვის ესეც ახალი აღმოჩენა გახლდათ. პაწიას თვალის ქუთუთოები აუთრთოლდებოდა ხოლმე, თავსაც შეარხევდა. თუ ამ დროს არ მოაცილებდი მზერას, აუცილებლად გაახელდა თვალს. ამიტომ ესმამ სიფრთხილეს მიმართა. რამდენიმე წამს შეჰყურებდა პაწიას, მერე განზე გადაჰქონდა მზერა. მისი თვალები ინახავდნენ სიმშვიდის ულუფას, მერე ისევ შეხედავდა ფრთხილად, ფრთხილად... თითებსაც სათუთად მოუცაცუნებდა ქორფა ლოყებზე. მთელი ღამე მშვიდად ეძინა. ხანმოკლე გამოფხიზლებები, ბავშვისთვის სახვევების გამოსაცვლელად, სულაც არ უფრთხობდნენ ძილს. დილით მხნედ გრძნობდა თავს, ფრთაშესხმული გარბოდა სამუშაოზე, საღამოობით კი ,,პირთამდე სავსე~ გულით მოიჩქაროდა სახლისკენ.
და რა დიდი იყო მისი შეცბუნება, როცა ერთ დილას ვიღაც სამი ქალი დაადგა თავზე, ბავშვის თაობაზე გეახელითო. ესმა კუშტად შეეგება, ზარის ხმამ მისი პაწია გააღვიძა. რამდენი ხანია აპირებდა ადგილის შეცვლას ზარისთვის და ერთი ვეღარ მოაბა თავი.
- ამდენ ხანს სად იყავით? - უნებურად მოსწყდა ეს კითხვა.
- რა, თქვენ გგონიათ, სხვა საქმე აღარაფერი გვაქვს? - შემოუღრინა ჭოტივით
თვალდაკუსულმა ქალმა, როგორც ჩანდა, უფროსმა ამ სამში. - ჩაგვაბარეთ ბავშვი, მალე, ახლაც ძლივს მოვიცალეთ აქ მოსასვლელად. ძალაინ ცოტა დრო გვაქვს.
ესმა გაუნძრევლად იდა და შეჰყურებდა: და ამ ჭოტმა უნდა მოუაროს მის პაწიას. უნდა უყუროს მის აუმღვრეველ, წმინდა სიმშვიდეს. მისი ღიმილის ენითგამოუთქმელ სიცისკროვნეს. რაში სჭირდება მერე ეგეები ამ ჭოტისთვალებიანს. დაინახავს კი რაიმეს? ნეტავი რას ხედავს საერთოდ ეს უბედური. დავურეკე, სასწრაფოდ მოდით, უპატრონო ბავშვი ვიპოვე-მეთქი. ყურიც არ შეიბერტყა. ფეხებზეც არ ეკიდათ, მოკვდებოდა თუ ცოცხალი დარჩებოდა ეს ბავშვი. კარგი, ვთქვათ, მე მოვუარე, ღვთის ანაბარა არ დამიტოვებია, მაგრამ ხომ შეიძლებოდა ისეთ ვინმეს ჩავარდნოდა ხელში, თავი არ შეეწშუხებინა მისი მოვლით. ესმას ცივად გააჟრჟოლა ამის წარმოდგენაზე... უმეთვალყროდ მიგდებული უმწეო პატარა... უმწეობა, რომელიც ესმამ დაინახა და შეიგრძნო, როგორც სასწაულმოქმედი ძალის მქონე. და ეს სასწაული ამ საქმიანი ქალის ხელში ჩავარდნილი...
- უკაცრავად, - თქვა ესმამ, - დარეკვით მე დავრეკე, მაგრამ ის სხვა ბავშვია, ვიღაცამ წაიყვანა, ჩემთვის უცნობმა ადამიანმა. მე ჩემი შვილი მყავს.
სამი წყვილი თვალი ეჭვით მიაჩერდა ესმას.
- მართლა თქვენი შვილია?
- ჩემია.
- აბა, ერთი საბუთები გვიჩვენეთ.
- კიდევ რას ინებებთ! - ირონიულად შესცინა ესმამ. - ამდენი ხნის დაგვიანებით საქმე გააფუჭეთ და ჩემზე აპირებთ ჯავრის ამოყრას.
ბოლოს და ბოლოს ჭოტების შემოტევა მოიგერია. მათი წაბრძანების მერე ესმა დიდხანს ვერ დამშვიდდა. ,,მირჩევნია ძუ მგელს ჩავაბარო ბავშვი, ვიდრე ამ ჭოტებს ჩავუგდო ხელში~. იმეორებდა და ხელებს ისე გამწარებით იფშვნეტდა, თითქოს ვიღაცასთან საჭიდაოდ ემზადებაო. ამ წუთებში ესმა არც ამის წინაშე დაიხევდა უკან, კინწისკვრით გაჰყრიდა გარეთ იმ სამეულს. ძალ-ღონის საოცარ მოზღვავებას გრძნობდა მთელ სხეულში. ,,ძუ მგელიც გაზრდის ბავშვს, ყოფილა ასეთი შემთხვევბიც. ძე მგელსაც ათვინიერებს ამ პაწია საოცრების უმწეობა და ღიმილი, მხოლოდ ამ საქმიან ჭოტებს არაფერი ეშველებათ. მთელი სიცოცხლე ჭოტებად დარჩებიან. სიცოცხლით კი, იცოცხლე, დღეგრძელნი არიან ჭოტები. მაგათ რა მოკლავს, რა მოერევა~.
მაგრამ საბუთების ხსენება ხიწვივით ჩარჩა გულში ესმას. გადაწყვიტა ამ საქმისთვის მოევლო, რათა ვინმეს ასე არხეინად არ შეძლებოდა მის პაწიაზე ენის მოქავება. სულ რაღაც ორიოდე კვირაში მოაგვარა ყველაფერი. არავინ კითხულობდა ამ პაწიას, ამიტომაც დიდი წინააღმდეგობა არსად შეხვედრია. პატარ-პატარა საჩუქრების შემდეგ (ორიოდე კოლოფი ლიქიორიანი შოკოლადი და უცხოური სუნამო) დამჯერედ ამოქმედდა კანცელარიული აპარატი, რომელმაც ეს პაწია მის ღვიძლ შვილად აღიარა.
ორიოდე კვირაც არ გასულიყო, რაც ესმა კანცელარიულ წვრილმანებს მორჩა, როცა ერთ მშვენიერ დღეს ისევ დაუფრთხო მის პაწიას ძილი ზარის ხმამ. ესმა საჩქაროდ გაქანდა კარისკენ, თან თავის თავს წყევლა-კრულვა შეუთვალა, რომ ამდენ ხანს ვერ მოაბა ამ საქმეს თავი და ეს უხეირო ზარი ვერ გამოცვალა. ამ ფიქრებით ისე იყო შთანთქმული, ხეირიანად არც კი შეუხედავს, თუ ვინ რეკავდა ზარს, როცა კარი გააღო, კინაღამ ჰკითხა, რა გნებავთო.
როცა იცნო, ჩუმად მიდგა გვერზე. ,,შემოდი~ - ძლივს ჩაილაპარაკა.
შემოვიდა...
ესმა ხმაამოუღებლად იდგა, უნდოდა ეგრძნობინებია, თუ რა გაბრაზებული იყო. რამდენხანს ალოდინა, არც დარეკა, არც შემოუთვალა რამე... ეს უკვე მერამდენეჯერ გაიმეორა... სრულებითაც არ ენაღვლება, ესმა მის ლოდინში ჯავრისგან კედელს თუ მიახლის თავს. ალბათ გულში ხარხარებს კიდეც მსგავსი სურათის წარმოდგენისას. ეს უკვე აბუჩად აგდებაა, ამის ადვილად პატიება აღარ შეიძლება...
ასე ფიქრობდა ესმა, თან იმასაც აკვირდებოდა თავის თავში, რომ რაღაც ახალი, აქამდე უცნობი გრძნობა გასჩენოდა... გრძნობა სიმშვიდის, სიმყარის, თავდაჯერების... მგონი უწინდელივით არ უნდა ემართებოდეს ელეთმელეთი ამ გაზულუქებული ვაჟბატონის დანახვაზე. უწინ ლამის გული მისდიოდა, ოღონდ ერთი მისი ხმა გაეგონა, ოღონდ ხელი მოეხვია მხარზე, იმწამსვე უკვალოდ ავიწყდებოდა მისგან მიყენებული ყოველგვარი ტკივილი და წყენა. რა გაბრაზებულიც უნდა ყოფილიყო ესმა, როგორც უნდა შეემზადებინა საკუთარი თავი, ახლა კი მაგრამ დავხვდებიო, მისი ხმის ერთი გაგონებაც კი ისე გაფანტავდა მთელ ამ წინასწარ თადარიგს, როგორც ძლიერი ქარი გაფანტავს ბზის უღონო გროვას.
თან აკვირვებდა, თან ახარებდა ესმას თავის თავში მომხდარი ცვლილება. ის კი... მგონი არაფერი უგრძვნია, არ შეუმჩნევია მასში მომხდარი ცვლილება. ვერ ამჩნევს, რომ ახლა ფხიზელი, დინჯი თვალებით შეჰყურებენ, რაც აგრერიგად განსხვავდება წინანდელი, შიშით და მღელვარებით სავსე გამოხედვისგან. ანდა რას შეამჩნევს, საკუთარ ცხვირს იქით ვეღარ იხედება. მამაკაცური გულუბრყვილო ეგოიზმის სრული ხორცშესხმაა. შემომხედე, ეს მე ვარ, მე... უფლებას გაძლევ, გიყვარდე. რაღა გინდა ამაზე მეტი?
- გაბრაზებული ხარ ჩემზე?
- გაბრაზებული? რისთვის?
- იმ დღეს რომ...
- რას ბრძანებ, რას ბრძანებ...
მგონი რაღაც იგრძნო, ხელი მოაცილა მხრიდან და დაკვირვებით შეხედა.
- გეფიცები, არ შემეძლო.
- ცხადია...
- ვერც დაგირეკე, ვერ მოვიცალე, იმდენი საქმე მქონდა...
- რა საჭიროა ამდენი ახსნა-განმარტება...
- სამაგიეროდ, დღეს საღამომდე თავისუფალი ვარ.
- ნუთუ?
- ჰმ... თუ გინდა, სადმე გავიაროთ.
- ახლა მე აღარ მცალია.
ბავშვზე ანიშნა ესმამ, რომელიც მას აქამდე არ შეუმჩნევია, ,,რას შეამჩნევს, საკუთარ ცხვირს იქით ვეღარ იხედება~.
- ეს რაა... ბავშვია?
- როგორც ხედავ...
- შენია?
- ოჰ, ღმერთო ჩემო! - თეატრალურად ამოიხვნეშა ესმამ.
- მე მინდოდა მეკითხა, რომ... ჰმ...
- ვერ გავიგე...
- არა, არაფერი... ისე, კარგად გამოიყურები. ბავშვი ქალს ძალიან ალამაზებს.
- ვცოცხლობთ ჩვენც...
- ჰო, მართლა, გამახსენდა. ქვეყნის გადაუდებელი საქმე მაქვს. აბა, დროებით... როცა მოვიცლი, აუცილებლად დაგირეკავ.
- რა თქმა უნდა, აუცილებლად დარეკავ.
კარი მაგრამ მიაჯახუნა ესმამ, ორიოდე წუთს ქანდაკებასავით იდგა, მერე ისტერიული სიცილი აუვარდა. თავს ძლივს იმაგრებდა, ხმამაღლა არ ახარხარებულიყო და ბავშვი არ გაეღვიძებინა.
- ღმერთივით ყოვლისშემძლე ყოფილხარ! - მძინარე ბავშვს წაუჩურჩულა ესმამ, როცა ძლივს მოითქვა სული, სიცილისგან მოგვრილი ცრემლები სახეზე შეჰყინვოდა. - ნამდვილი ღმერთი ხარ, ეს რა შემაძლებინე. რას წარმოვიდგენდი, თუ ამდენს მოვახერხებდი ოდესმე. მისი დანახვისას მთელი სხეული მერღვეოდა, თითქოს ბამბის ძაფით ვიყავი დაბლანდული.
ბავშვმა გაიღვიძა, ტირილით ამცნო ესმას ეს მნიშვნელოვანი ამბავი.
- რა გატირებს, სულო? - გამოეხმაურა იმწამსვე ესმა. - ალბათ მზეს ღრუბლები მოეფარა... აბა, როგორ გინდა, სულ მუდამ დარი ხომ არ იქნება, ხანდახან წვიმაც მოდის... მოდის და მერე როგორ. აბა, მოდი ჩემთან, უნდა ვიჭყუმპალაოთ მე და შენ. მერე საჭმელს მოგიმზადებ.
ბავშვის მოვლა ადვილი არასოდეს ეჩვენებოდა ესმას. იქნებ ვერასდროს შევძლო, ასე ფიქრობდა, როცა სხვებს შეჰყურებდა შორიდან. მართლაცდა, არც ისე ადვილი იყო, ათასგვარი წვრილმანი საზრუნავი ეხვია მუდამ თავს, მაგრამ პაწიას საოცრად ნათელი, გულუბრყვილო და მიმდობი ღიმილი ერთი ასად ანაზღაურებდა ყველაფერს. თანდათან მოიზარდა ესმას პაწია, აზრი აუკიაფდა თვალებში, და ეს აზრი ისეთივე წმინდა და ნათელი იყო, როგორც ნამის წვეთში აციაგებული მზის სხივი. ესმა ასე თვლიდა: თუ ეს ღიმილი მე მეკუთვნის, ეს უფრო მეტიცაა, ვიდრე ჩემი ღვაწლიო.
,,მე ვალში ვარ შენთან, - ჩაუჩურჩულებდა ხოლმე პატარას, - შენ უფრო მეტს მაძლევ, ვიდრე მე ვცდილობ შენთვის~. თანაც დღითი დღე უფრო და უფრო ლამაზდებოდა ეს პატარა ეშმაკუნა. პირდაპირ მთვარესავით ივსებოდა და მშვენდებოდა: ესმამ დაასკვნა (ამაში ერთი წამითაც არ ეპარებოდა ეჭვი), რომ მის პაწიაზე ლამაზი ბავშვი არსად მოიძებნებოდა მთელი დედამიწის ზურგზე. ძიძამაც, ქალბატონმა ანიკომ, ღიმილით დაუდასტურა, ნამდვილად ასეაო, როცა ესმამ თავისი აღმოჩენა გაუზიარა... ძალიან გაუმართლა ესმას ისეთ საეგებიო და საჭოჭმანო საქმეში, როგორიცაა ბავშვისთვის ძიძის შერჩევა. როგორც კი ქალბატონმა ანიკომ გადმოაბიჯა მისი ბინის ზღურბლს, ესმას სხვა ძიძა აღარ უძებნია, პირველი დანახვისთანავე მოეწონა და არც შემცდარა ვარაუდში: ეს იყო კოხტა აღნაგობის, ტანმომცრო ქალი, ფართო ხორბლისფერი სახით და გძრელკილოიანი თვალებით. განსაკუთრეით მისმა ღიმილმა მოხიბლა ესმა; ღიმილი თითქოს ჩქარობდა, თავად მას უსწრებდა წინ, უფრო ადრე გამოიჭრებოდა მისი სულის სიღრმიდან, სანამ სახის კუნთები გაამჟღავნებდნენ თავიანთ შეკუთშვა-გაფართოებით. ამ გულიანი, ფართო ღიმილით ხვდებოდა ანიკო ესმას ყოველ ახალ აღმოჩენას, რაც მის პაწიას შეეხებოდა, და მაშინვე ბანს დააწევდა ხოლმე. ესმასაც, იცოცხლე, აღმოჩენები აღარ ელეოდა. ერთ საღამოს, დაძინების წინ ზედიზედ სამჯერ გამოუცვალა ბავშვს სახვევები, მთელი გროვა სარეცხი დაუგროვდა, სულ ღიღინით დარეცხა ესმამ, თან სახვევების ყოველი გამოცვლისას ასე ემუსაიფებოდა პაწიას: - ისევ ჩაიფსი, დათვის ბელო, საძაგელო... აბა, ამოსკუპდი საწოლიდან, უი, თურმე მეტიც გიქნია... აბა, ახლა რისი ღირსი ხარ, თუ იცი? მგონი გასატყეპი ხარ არა? მაგრამ შენისთანა ბატის ჭუკს რა უნდა მოსთხოვო... თანაც... ოოო, ჩემო თვალისჩინო, ჩემო მზეო და მზისთვალო. ეს ხომ სულაც არაა რაიმე უსიამოვნო და შესაზიზღი... ჭუჭყიანი საფენები. ჭუჭყიანიო? არაფერიც, ჭუჭყიანი კი არა და... ეს ხომ იისა და ვარდის სურნელია, მისი შეზიზღება კი ვინ სთქვა... მე სულელს, ადრე რა ხშირად მიფიქრია, ნეტავ დედები როგორ რეცხავენ თავიანთი პაწიების ჭუჭყიან საფენებს, როგორ არ ეზიზღებათ-მეთქი. რას წარმოვიდგენდი მაშინ, თუ ჩემს პაწიას საფენებს სულ სხვა სურნელი ექნებოდა. ამათი რეცხვა როგორ მომბეზრდება, თუნდაც დილამდე ვრეცხო... ძალიან მიკვირს, ამდენ ხანს როგორ ვერ შევამჩნიე... ანიკო, ანიკო, ია-ვარდის სუნი ასდის ამ საფენებს, ჩემი პაწია ნამდვილი ანგელოზია...
ქალბატონი ანიკოც მაშინვე გამოეხმაურა თავისი ბარაქიანი ღიმილით: - ...ნამდვილად ასეა, ია-ვარდის სუნი ასდის შენი პაწიას საფენებს, ნამდვილი ანგელოზია შენი პაწია.
მალე პაწიამ ფეხიც აიდგა, სასაცილოდ მიბაჯბაჯებდა ესმასკენ, ისიც ხელგაწვდილი ელოდა: აბა, მოდი სულო, ერთი-ორი... ნუ გეშინია... ფეხი მაგრად დაადგი მიწაზე... იცი, რამდენ რამეს უძლებს ეს დალოცვილი მიწა? შენ გაგიძლებს, მიწას არ დაამძიმებ... აბა, ერთი კიდევ ვცადოთ...

არა უშავს, რა გატირებს სულელო? როცა დაეცემი, ტირილი არ უნდა მორთო. უნდა წამოხტე და გზა გააგრძელო, ასეა ჩვენი ცხოვრება მოწყობილი. აი ასე... ყოჩაღ. ახლა უკვე ქვიშაზე სიარულსაც შევძლებთ. ზღვის პირას გავისეირნოთ, ჩემო სიხარულო... სუფთა ჰაერი ჩავყლაპოთ. მერე კარგად დაგვეძინება, ძილში ოქროს სიზმრებს ვნახავთ. ქვიშაზე სიარული ცოტა უფრო ძნელია, არა უშავს, ამასაც მიეჩვევი. ჯერჯერობით დაისვენე, დაჯექი თბილ ქვიშაზე და ჭრელი კენჭებით ითამაშე. ნახე, ყველა შენ გიყურებს, ეს რა სასაცილო დათვის ბელიაო, ამბობენ. ყველას თვალი რჩება შენზე, ჩემო სიხარულო, აგერ ის ქალი გიყურებს, თვალს ვერ გაშორებს. მზეც შენ გიყურებს. მზესაც შენზე რჩება თვალი. დღეისთვის გვეყოფა, საყვარელო, საირნობა, არ დაგწვას მზის ბრიალა თვალმა. შენი ფეხით წამობაკუნდი, შენ ხომ უკვე დიდი ხარ, სიარული შეგიძლია. ხომ ხედავ, ორივე ხელი დაკავებული მაქვს, ფეხით წამობრძანდი-მეთქი. ჰო, კარგი, ნუ იტირებ. დაიღალე ალბათ, ოჰ, რა მძიმეა ეს ოხერი ჩანთა, შენც აგიკიდებ, როგორმე მივაღწევთ სახლამდე.
ესმამ ცალ ხელში გადაიტანა ორივე ჩანთა, ბავშვი აიტაცა, რამდენიმე ნაბიჯი გადაადგა და გაოცებული შეჩერდა:
- ეს რაა, ჩემო სიხარულო, შენ აგიყვანე თუ ჩიტის ბარტყი? სრულებითაც არ დამამძიმე. პირიქით, ეს ჩანთაც უფრო გამსუბუქდა, როცა შენ დამასკუპდი მკლავზე. რა დაუკვირვებელი ვარ, სულო. ამდენ ხანს როგორ ვერ შევამჩნიე ასეთი ცხადზე უცხადესი რამ. წონა თურმე სრულებითაც არ გქონია. თუმცა რა მიკვირს, შენ ხომ ანგელოზი ხარ, ნამდვილი ანგელოზი. როგორ შეიძლება ანგელოზი მძიმე იყო, შენ კი არ მამძიმებ, როცა ხელში გიყვან, პირიქით, კიდევ უფრო მამსუბუქებ. შენთან ერთად ცხრა მთას და ცხრა ზღვას გადავივლი, სიყვარულო, შენთან ერთად არასოდეს დავიღლები... ქალბატონო ანიკო, წონა სრულებით არ ჰქონია ჩემს პაწიას, უწონადო ყოფილა ნამდვილი ანგელოზივით.
ანიკოც თავისი ფართო, გულიანი ღიმილით უქნევდა თავს, რა თქმა უნდა, უწონადოა შენი სიყვარული... იგი არასოდეს დაგამძიმებს, თუნდაც მთისოდენა ტვირთი გეკიდოს ზურგზეო.
ზღვაში ბანაობასაც შეაჩვია ესმამ თავისი პაწია. პირველად პატარა, მწვანე ტაშტში ჩაუყარა მზის სხივებზე გახურებული კენჭები და ამგვარად შემთბარ წყალში აბანავა, მერე ნელ-ნელა თვით ზღვის პატარა ტალღაშიც გააგორა. ტალღები მაინცდამაინც არ სიამოვნებდა პატარას, ისე ხმამაღლა მორთავდა ჭყივილს; აბა, სწრაფად მოუსვი მკლავი და გათბები. - გულდინჯად არიგებდა ესმა. - სწრაფად, სწრაფად, ზღვის წყალსაც უნდა შეეჩვიო. მთელ ზღვას ხომ არ გაგითბობენ. აი, ასე, კიდევ უფრო სწრაფად. უნდა შეეჩვიო, უნდა გამაგრდე. ამოხვალ თუ არა ზღვიდან, მაშინვე გათბები მზის სხივებზე, ნახე, როგორ გიცინის მზე... ოქროს ბილიკს გიფენს ფეხქვეშ. თავისთან გეპატიჟება, შენთან თამაში უნდა. არა, მზეო, არა, შენთან ვერ გამოვუშვებ ჩემს პაწიას. შენ თვითონ მოდი მასთან. ორივემ ერთად ირბინეთ ამ ოქროსფერ ბილიკზე. ეს თქვენთვისაა, ორივესთვის. ჩემი სიყვარული არ ჩაიძირება ზღვაში, შენთან ერთად ირბენს ოქროსფერ ბილიკზე.
ყოველთვის ჭრელი ხალხი ირეოდა პლაჟზე. ესმა თითქოს ვერავის ვერ ამჩნევდა, იმდენად იყო შთანთქმული თავის პაწიასთან თამაშით და მუსაიფით. მხოლოდ ერთი ქალი ეჩხირებოდა თვალში უსიამოვნოდ. ზღვის პირას გაფენილ ჭრელ ფარდაგზე იწვა ხოლმე, იქ სადაც ზღვა და ხმელეთი ჰკოცნიდნენ ერთმანეთს (ესმაც ასე იქცეოდა, რაც შეიძლება ზღვასთან ახლოს ირჩევდა ადგილს, ნამიან ქვიშაზე ჩაიმუხლებდა, ტალღები ჟამიდანჟამს უწვდენდნენ წინწკლებს)... იმ ქალს ერთხელაც არ შემოუხედავს მისთვის ჯიქურ, მაგრამ მის შეუნელებელ ყურადღებას ყოველთვის აშკარად გრძნობდა ესმა. კარგად იცოდა, ვერაფერს გამოაპარებდა, მიუხედავად იმისა, რომ ჭრელფარდაგიანი ქალბატონი მეტისმეტად იყო გართული საკუთარი თავის მოვლით, ზრუნვით და სამსახურით. მზის სხივებისგან დამცავ კრემს ისე ისვამდა, თითქოს საკუთარ სხეულს ეფერებაო. გვერდით ედო ლურჯი ფერის ფლაკონი, დაზეთილი თითებით იღებდა კრემს, იზელდა და იზელდა გულდაგულ... რომ შესძლებოდა, ალბათ, ასევე ამოხაპავდა მთელ ზღვას და წაისვამდა თეძოებზე, ერთ გრამსაც არ დაუტოვებდა ესმას და მის სიყვარულს...
თვითონაც არიდებდა იმ ქალს თვალს, თუმცა ყოველთვის ფხიზლად კი იყო. თუ მისი პაწია სიხარული, თამაშობაში გართული, ცოტად თუ ბევრად მიუახლოვდებოდა ჭრელ ფარდაგს, ესმას მღელვარება იპყრობდა. მაშინვე შესძახებდა, ჩემთან მოდიო. ისიც, პაწია ანგელოზი, მაშინვე მისკენ გამორბოთა თავისი ფუნთუშა ფეხებით. ესმა ჩაისვამდა კალთაში, დღეისთვის გვეყოფაო, წაულაპარაკებდა და მასთან ერთად დამშვიდებით უჭვრეტდა ზღვას.
იმ საღამოს ზღვა რაღაც განსაკუთრებულად წყნარი იყო, მისი მოსარკული ზედაპირი სულ ოდნავ ხუჭუჭდებოდა ნაპირთან. ვარდისფრად აბრდღვიალებულ ცაზე ღრუბლის ერთი ფთილაც არ ჭაჭანებდა. მზე ენთო დიდი, ბრიალა თვალივით, დაუბრკოლებლად მიცურავდა ზღვასთან შესახვედრად. ესმა იჯდა მზით გამთბარ ქვიშაზე, იქ, სადაც ზღვა და ხმელეთი ჰკოცნიდნენ ერთმანეთს. კალთაში თავისი პატარა სიხარული ეჯდა, თითებით ფრთხილად ეალერსებოდა მის ღუნღულა თავს და თვალწინ გადაშლილი მშვენიერი სანახაობით ტკბებოდა.
მზის ბრიალა თვალი ნელ-ნელა მიუახლოვდა ზღვას, ცეცხლოვანი კიდით შეეხო და ოქროსფერი ბილიკი მოისროლა ლაჟვარდოვან, ოდნავ მერწევ ზედაპირზე. მისი დანახვისას ესმას ჩვეული ფიქრები აეშალა: ოქროსფერი ბილიკი, გზა ზღაპრული სამყაროსკენ, სინათლის სამყაროსკენ... გზა, რომელიც ყველასთვისაა, ყველას ერთნაირად ეკუთვნის... თანაც ჯერ არასოდეს მინახავს ასე მკვეთრად გამოხატული ეს ოქროვანი ბილიკიო, აღნიშნა ესმამ გულში. ისე მგონია, მართლა შეიძლება მასზე სიარული. ალბათ ასე იმიტომ ჩანს, ამინდი ძალზე წყნარი რომაა, მზის სხივებს წინ არაფერი ეღობება...
უეცრად ბავშვმა თავი გაინთავისუფლა ესმას ხელებისგან, წამოდგა და ზღვისკენ გადაადგა ნაბიჯი. ესმას წინააღმდეგობა არ გაუწევია. შეიძლება ერთხელ კიდევ იბანაოს, სანამ მზე არ ჩასულაო, იფიქრა... მაგრამ პაწია, როგორც ჩანს, არ აპირებდა ბანაობას. მან ორიოდე ნაბიჯი კიდევ გადაადგა და ესმას წინ შეჩერდა. ზღვის ხუჭუჭა ქაფი ლამის ეხებოდა მის ფეხებს. ესმას ანაზდად თვალები ისე გაუფართოვდნენ, თითქოს ქუთუთოების მიღმა აპირებდნენ გადმოცოცებას: ბავშვი ხომ მასა და მზეს შუა ჩადგა, წესით მზე უნდა მოეჩრდილა მისთვის. ასე სრულიადაც არ მომხდარა. პირიქით, ბავშვის სხეულის მიღმა ისევ დაინახა ესმამ მზე, დაინახა კიდევ უფრო ბრწყინვალე, უფრო ბრიალა და ცეცხლისფრად განფენილი, ვიდრე ოდესმე ენახა. თვით ოქროსფერი ბილიკიც დაუბრკოლებლად დაიანახა ესმამ, უჩვეულო ძალით. აბრდღვიალებულ, საოცრად დიდ მზეს უერთდებოდა ამ პატარას არსების მიღმა.
მზის სხივების სითბოსაც აშკარად გრძნობდა ესმა, გრძნობდა, როგორ ელამუნებოდნენ ბავშვის სხეულში გაცრილი სხივები... ზღაპრულად მოელვარე თბილი ათინათი მოეფინა მისგან.
ხმაამოუღებლად შეჰყურებდა ესმა თავის პატარა სიყვარულს და მზეს, ერთმანეთში ჩამდნარს. მას არაფერი არ გაკვირვებია, არც ეუცხოვა რაიმე, მხოლოდ და მხოლოდ მოიხიბლა ამ მართლაცდა ლამაზი, მიმზიდველი სანახაობით. ,,როგორ შეიძლება ჩემმა სიყვარულმა მზე მომიჩრდილოს, - საკვირველი სწორედ ის იქნებოდა, მზე რომ მოეჩრდილა ჩემთვის - წაიჩურჩულა გულზე მლოცველივით ხელდაჭდობილმა. - ,,შენ მზის სხივი ხარ, მისი ნაწილი. სხივი მზეს კი არ დაჩრდილავს, პირიქით, ბრწყინვალებას და სინათლეს შემატებს. შენ ამ ოქროვან ბილიკზეც შეძლებ სიარულს, სულაც არ გაგიძნელდება~.
მაგრამ მე შევძლებ?.. შენ ანგელოზი ხარ, უწონადო, ალბათ სწორედ შენ გაგიფინა მზემ ოქროვანი ბილიკი ფეხქვეშ, მე ვინღა ვარ, როგორ უნდა შევძლო შენს გვერდით მაგ ბილიკზე სიარული...
როცა ეს გაიფიქრა ესმამ, ბავშვმა თავი მოაბრუნა მისკენ და შემოხედა ნდობით სავსე, აციაგებული თვალებით... შემოხედა და აღარ მოაცილა მზერა, თითქოს რაღაცას ელოდაო მისგან.
ამ დროს ესმამ ვიღაც სხვა თვალის მზერაც იგრძნო. მიიხედა, ის ქალი დაინახა, ჭრელ ფარდაგზე მოკეცილი, დაჟინებით შემოჰყურებდა.
ესმა შეაკრთო ამ ჯიქურმა შემოხედვამ, როგორც ჩანს, ამ ქალმა ყველაფერი დაინახა; დაინახა საოცრად დიდი ბრიალა მზე, ესმას პატარა სიყვარულის სხეულში გაცრილი, მისგან მოგვრილი უჩვეულოდ ელვარე ათინათი, რომელიც მთელ სხეულზე მოეფინა ესმას და ასე საამოდ მოელამუნა. ყველაფერი კარგად დაინახა, არაფერი გამოპარვია...
და ესმამ ხელები გაიწოდა ბავშვისკენ, თავისკენ ხმამაღლა მოუხმო: - მოდი ჩემთან, ჩემო სიხარულო... უკვე გვიანია, ბანაობას სხვა დროსაც მოასწრებ.
ბავშვი გამგონედ მოტრიალდა, მივიდა მასთან და კალთაში ჩაუჯდა. სანამ მზე არ მიიმალა, გაუნძრევლად იჯდა ესმა, თითებით ეფერებოდა თავის პაწიას თავს. მერე ჩუმად გააპარა თვალი ,,იმ ქალისკენ~. ისიც ფეხმოუცვლელად იჯდა ზღვის პირას, იქ სადაც ზღვა და ხმელეთი ჰკოცნიდნენ ერთმანეთს, და ისეთი სახით გაჰყურებდა ზღვას, თითქოს სხვა არაფერი აინტერესებს ამქვეყნადო.
იმ საღამოს ჩვეულებრივზე დიდხანს შეყოვნდა ესმა ბავშვის საწოლთან; ფრთხილად დაჰყურებდა მის მშვიდ, მიძინებულ სახეს. ,,ხალხი სასწაულს სადღაც სულ სხვაგან, შორს დაეძებს, მე კი აქვე, გვერდით მყავს ჩემი სასწაული. განა ვინმეს თვალს უხილავს ოდესმე ამაზე მეტი საოცრება? პაწია ანგელოზს დაუტოვებია ანგელოზთა საკრებულო და ჩემდან დაუდევს ბინა. ოღონდ, სულ მუდამ შენ მყავდე გვერდით, ჩემო სიყვარულო. ცივ ნიავს არ მოგაკარებ, შენთვის ვიცოცხლებ მხოლოდ, ძალა მუდამ მექნება შენს სამსახურად, ისევ შენგან მონიჭებული ძალა~. უხმოდ იმეორებდა გულში საწოლის თავზე ხელებდაყრდნობილი ესმა.
მერე ასევე ჩაეძინა, მკლავებზე თავჩამოდებულს.
ესიზმრა, ვითომ ზღვის პირას დასეირნობდა თავის პატარა სიყვარულთან ერთად. მზე ჩასვლას ეპირებოდა, ოქროვანი ბილიკი იყო გაფენილი ზღვის მერწევ ზედაპირზე. ესმა ნათლად ხედავს მზის დიდ, ბრწყინვალე ბადროს მისი პაწიას სხეულის მიღმა... ზუსტად ისევე, როგორც ცხადში იხილა. სულ ერთიანად ბრიალებს პატარა სხეულში გავლილი მზე, ესმა იმ მზის სხივების სითბოსაც გრძნობს მთელ სხეულზე. ოღონდ ცხადისგან განსხვავებით, ნამიან ქვიშაზე როდი დგას ესმას პაწია სიყვარული. არა, იგი თვით იმ ოქროვან ბილიკზე შემდგარა, მზეს რომ გაუფენია ცის დასალიერამდე.
- ნუ, ჩემო სიყვარულო. - ეუბნება ესმა და მისკენ იწვდის ხელებს. - ნუ მიუახლოვდები მზეს. დაგინახავენ, წამართმევენ შენს თავს.
ესმას სულისდგმამ, პაწია სიყვარულმა, გაიგონა მისი ნათქვამი, მაგრამ მისკენ არ გამოქცეულა. ისევ ისე დგას იმ მერწევ, ოქროვან ბილიკზე, შეჰყურებს ესმას და უღიმის, უღიმის იმ მიმნდობი, მშვიდი ღიმილით, რითაც სულ თავიდანვე მოაჯადოვა იგი. ესმა იმასაც ამჩნევს, რომ მის პაწიას, ამ საოცარ ბავშვს, რაღაც უცნაურად შეცვლია სახე: ესმასთვის დღემდე უცნობი, მუქი ჩრდილები ჩაფენია თვალებში, რაც მის სახეს ნაღვლიან იერს აძლევს. ტკივილის აშკარა კვალი დაინახა ამ სახეზე ესმამ, მისთვის კარგად ნაცნობი, და საერთოდ ყველასთვის კარგად ნაცნობი და მახლობელი ტკივილის კვალი, ვისაც კი ოდესმე ფეხი დაუდგამს მიწაზე. თითქოს ბავშვსაც აღარ ჰგავს; ეს მუქი, ნაღვლიანი ჩრდილები ხანმოთეულ ადამიანს ამსგავსებს, რომელმაც გაიარა ადამიანური ცხოვრების, ტანჯვის და მწუხარების ყოველი ბილიკი, იტვირთა ყველაზე გაუსაძლისი ტკივილი, რაც კი შეიძლება იტვირთოს ძე-ხორციელმა. თითქოს უფრო გამაღლებულა კიდეც. მაგრამ, ყველაფრის მიუხედავად, იგი მაინც ესმას საყვარელი პაწიაა, მისთვის კარგად ნაცნობი სათუთი უმწეობაც განუყრელად თან ახლავს, და ესმაც ისევ და ისევ უხმობს თავისკენ: მოდი ჩემთან, ჩემო საყვარელო, თორემ წამართმევენ შენს თავს... ამაოდ იწვდის მისკენ ხელებს ესმა. ბავშვი არ იძვრის ადგილიდან, უხმოდ შეჰყურებს ესმა ტკივილნარევი, ნათელი ღიმილით.
მაშინ ესმამ თვითონვე შედგა ფეხი ოქროვან ბილიკზე, რათა მიახლოებოდა თავის სიყვარულს, დაემალა თავის კალთაში, უცხო თვალისგან მოეფარებინა. ხელებგაწვდიდი მიეშურებოდა მისკენ, სწრაფად ადგამდა ნაბიჯებს იმ მერწევ, ოქროვან გზაზე... მაგრამ უცნაური იყო, ერთი გოჯითაც ვერ მიუახლოვდა, მიუხედავად იმისა, რომ თითქოს თავიდანვე ძალიან ახლოს იყო მასთან მისი სიყვარული, სულ ახლოს... და თვით ესმაც დიდი მონდომებით და ძალისხმევით მიილტვოდა მისკენ...
კიდევ უფრო დაატანა თავს ძალა ესმამ, რათა ნაბიჯი უფრო აეჩქარებინა, ახლა იგი კი არ მიდიოდა, მირბოდა იმ ოქროვან ბილიკზე... უფრო სწორად, უდიდესი სურვილი ჰქონდა ამისი, მაგრამ ვერ შეძლო. პირიქით, რაც უფრო მეტი მოინდომა, მით უფრო დაუმძიმდა ნაბიჯი. უკვე სიარულსაც ვეღარ ახერხებდა, კიდურები სულ ერთიანად შეებოჭა, ტყვიასავით დაუმძიმდა მთელი სხეული, ოდნავადაც ვერ მიწევდა თავისი სიყვარულისკენ, რომელიც იმავე ადგილას იდგა იმ ოქროსფერ ბილიკზე, ასე ახლობელი და თან მიუწვდომელი. შეჰყურებდა ესმას უმწეო ბავშვის და ხანიერი მოხუცის ერთმანეთში ათქვეფილი, ნაღვლიანი მზერით... თან რა საოცარი ძალით ენთო მის სხეულში გავლილი მზე, სულ უფრო და უფრო მეტი სხივმოსილებით ენთებოდა, კოცონივით გიზგიზებდა, ესმა უკვე თვალსაც ვეღარ უსწორებდა მის ცეცხლოვან გიზგიზს... თან ახლოსაც ვერ ეკარებოდა, ვერა და ვერ მიუახლოვდა, თუმცა მეტისმეტი ძალისხმევისგან უკვე კრუნჩხვები უვლიდა ტყვიასავით დამძიმებულ სხეულში...
ბოლოს ერთი ძლიერად შეკრთა... და გამოეღვიძა.
ისევ ცეცხლოვანი მზე ბრიალებდა მის თვალებში, ღია ფანჯარაში შემოჭრილიყო მისი ნათელი. წამით ვერ გაერკვა, ისევ სიზმარი ეგონა თავი, - მოდი ჩემთან, ჩემო სიხარულო, - ხმამაღლა მოუხმო და მისკენ გაიწოდა ხელები.
როცა საბოლოოდ გამოერკვა და საწოლს დახედა, იქ ვეღარ დაინახა თავისი პაწია. თვალები მოიფშვნიტა ესმამ, ისევ ხომ არ მძინავსო, ისევ ცარიელი საწოლი დაინახა, ფაქიზად გასწორებული, საფენგადაფენილი, თითქოს არც არავინ წოლილიყო მასში...
ესმა ბორძიკით მივიდა ტელეფონთან, თითქოს ისევ მაჯლაჯუნა აწევსო და ყურმილი აიღო...
- ქალბატონო, ბავშვის გარეგნული ნიშნები აგვიწერეთ.
სახეზე ხელებაფარებული ესმა თავს უღონოდ იქნევდა აქეთ-იქით. დილიდანვე ისეთი გრძნობა გაუჩნდა, თითქოს რომელიღაცა მანქანის კბილანებში მოჰყვა, ნაწილ-ნაწილ რომ აგლეჯდნენ სხეულის ნაწილებს. ესმა სრულიად უღონო იყო, წინაღდგომოდა ამ მანქანას, შეეჩერებინა მისი კბილანების უაზრო ტრიალი. გარეგნული ნიშნები? რატომ ეკითხებით გარეგნულ ნიშნებზე, რა უნდა გითხრათ? როგორც უნდა აუწეროს მათ თავის პაწია სიყვარული, მისი ნათელი, მიმნდობი ღიმილი, ნამის წვეთში აციაგებული მზის სხივივით წმინდა. ბუმბულისებური სიმსუბუქე. მის პატარა სხეულში გაცრილი და განფენილი ბრწყინვალე მზე, ციურ მნათობზე ორჯერ უფრო დიდი სხივმოსილი...
- ქალბატონო, ჩვენ ამდენი დრო არა გვაქვს, საქმე...
ჰო, რა თქმა უნდა, საქმე... საქმე უპირველეს ყოვლისა... ახლავე...
შემდეგ უკანვე გააბრუნა ანიკო. კეთილ ქალს აშკარად შეებრალა იგი, ღმერთმა გაპოვნინოსო, თანაგრძნობით უთხრა ესმას, მეც თვალს დავიჭერ, მე ხომ კარგად ვიცნობ შენს პაწია სიყვარულს, იქნებ სადმე შევამჩნიოო. საერთოდ კი, ყველამ იმედი მისცა ესმას, ნუ გეშინია, არ დაიკარგებაო, მის მოსაძებნად ყველა ზომას მივიღებთო.
მიუხედავად ამისა, ესმა დამშვიდებიდან ახლაც ისევე შორს იყო, როგორც დილით, გაღვიძებისას: მოძებნიან? რა ვიცი, განა ადვილია დაკარგულის პოვნა...
ყველაზე მეტად ის აშფოთებდა, რომ, როგორღაც დარწმუნებული იყო, იქ არ ეძებენ, სადაც საჭიროაო. არა, იმათ სადღაც სხვაგან უჭირავთ თვალი, ჩემი პატარა სიყვარული კი სადღაც სხვაგანაა, სულ სხვაგან. ის კეთილი ქალი, ანიკო უფრო იპოვის, ვიდრე ესენი თავიანთი მანქანებით, გადამცემებით თუ ათასგვარი ტექნიკური ხარახურით. ანდა ისევ მე თვითონ, თვითონ...
თავის აღთქმულ ქვეყანას, ზღვას მიაშურა. იქაურობა ახლაც ხალხით იყო გაჭედილი. ყველაფერი ისევ ისეა, თითქოს არაფერი მომხდარა, არაფერი შეცვლილა. მხოლოდ ესმას გვერდით აღარ მობაკუნობს მისი პაწია სიხარული... ის ქალიც ისევ ისე გაწოლილა ჭრელ ფარდაგზე იქ, სადაც ზღვა და ხმელეთი ჰკოცნიან ერთმანეთს. ლურჯი ფერის ფლაკონიდან დაზეთილი თითებით იღებს კრემს და მზემოკიდებულ სხეულზე ისვამს, ისვამს ისე, თითქოს საკუთარ თავს ეფერებაო, რომ შეიძლებოდეს მთელ ზღვასაც ასევე ამოხაპავს და თეძოებზე წაისვამს, ისე რომ წვეთსაც არავის დაუტოვებს...
აი, დაამთავრა საკუთარი სხეულის ფერება, ჭრელ ფარდაგზე პირქვე გაწვა, სახით ზღვისკენ და ზურგი მზეს მიუფიცხა.
ესმა მივიდა, თვითონაც მის გვერდით დაწვა სახით ზღვისკენ, ლურჯ, მშვიდ ტალღებს სულ ახლოს გაჰქონდათ დგაფუნი. გრილი წვეთები ჟამიდანჟამს სახეზე ეფრქვეოდათ ორივეს.
- რატომ წამართვი სიხარული...
- მე მეუბნებით? - თავი გაოცებით მოატრიალა ქალმა.
ჰმ, მე მეუბნებიო, როგორ გაიკვირვა, აბა, ვის უნდა ვეუბნებოდე.
არაფერს დავიტოვებ, სულ შენი იყოს, რაც გამაჩნია. ოღონდ დამიბრუნე ჩემი საყვარელი პაწია, ჩემი შვილი...
- ხომ არ გაგიჟდი, ჩემთან რა უნდა შენს პაწიას, არც კი ვიცოდი, თუ შვილი გყავდა.
- იცოდი, იცოდი... შორიდან გვითვალთვალებდი, იმ დღესაც დაინახე, როცა მზეს მოეფარა ჩემი სიყვარული და მზე არ მომიჩრდილა, დაინახე მასში გაცრილი დიდი, ბრიალა მზე...
- ვთქვათ, დავინახე. მერე რა? ეს იმას ხომ არ ნიშნავს, თითქოს მის წართმევას ვაპირებდი...
- კი არ აპირებდი, წამართვი უკვე...
- რისთვის? რა მიზნით...
- შეგშურდა ჩემი...
- მე... შენი შემშურდა? რა გაქვს ჩემი შესაშური.
- სხივმფინარი იყო ჩემი პატარა სიყვარული, თვით მზეზე უფრო ბრწყინვალე და აღმატებული. მთელი ქვეყნის ყვავილები რომ დაკრიფო და ერთ კონად შეკრა, მისი სილამაზის მკრთალ აჩრდილად თუ გამოდგება...
- ყველა დედიკოს ასე ეჩვენება. - იქედნურად გაიღიმა ქალმა.
ესმამ ეს ნათქვამი გადაკრულ სიტყვად მიიღო, ქალს ეჭვით გახედა.
- დავუშვათ, ის ჩემი ღვიძლი შვილი არაა, მის გაჩენაზე სამშობიარო ტკივილები არ განმიცდია, მაგრამ ეს გრძნობა, რომლითაც მე იგი მიყვარს, ხომ ჩემშდი დაიბადა? სიყვარულის დაბადება კი ხორციელ მშობიარობაზე უფრო ადვილი ნუ გეგონება. მე ღვიძლ დედაზე ნაკლებად არ მეკუთვნის ჩემი პაწია. არ არსებობს ტკივილი ამ ცის ქვეშ, რომელზეც უარს ვიტყოდი, ოღონდ ისევ მობაკუნებდეს ჩემს გვერდით, ოღონდ ისევ შემომცინოს თავის მიმნდობი, ნათელი ღიმილით. როცა იღიმება, ასე მგონია, მთელი სამყარო მე მიცინის მაშინ. ჩემი სიცოცხლე, ჩემი სულისდგმა... ის ხომ ნამდვილი ანგელოზია, მის ჭუჭყიან საფენებს ია-ვარდის სურნელი ასდიოდა, სულაც არ მეზიზღებოდა მათი რეცხვა, პირიქით... ნეტარება იყო ჩემთვის მისი სამსახური, როცა ხელში ვიყვანდი, წონა სრულებითაც არ ჰქონდა, თითქოს ჩიტის ბარტყი დამაფრინდა მკლავზე...
- ნამდვილი გიჟია, ეს უბედური, - ჩაილაპარაკა ქალმა და ზიზღით მიაბრუნა თავი.
ესმა გველნაკბენივით შეკრთა. ისეთი გულისგამყინავი სიცივე და აბუჩად ამგდები სიძულვილი იგრძნობოდა ამ ნათქვამში. მიხვდა, ამ ქალს სულ არაფრად, ფრჩხილის ნაკვნეტადაც არ უღირდა არც თვითონ, არც მისი პაწია სიყვარული...
- უბედურიო? - წამოიძახა გააფრთხრებით. - თან გიჟადაც მთვლი, არა? მაგრამ შენ რომ ჩემზე უბედური ხარ, თუ ატყობ ამას? სულ ნამცეცა, უგულო არსება, რომელიც ამქვეყნად ვეღარაფერს ამჩნევს საკუთარი თეძოების გარდა... შენ ხომ მარტო სხეულით არ ხარ ბერწი. შენ სულითაც ბერწი ხარ. შენში არასოდეს დაიბადება ისეთი სიყვარული, რომელიც მზეს არ მოგიჩრდილავდა, პირიქით, მასზე მეტიც იქნებოდა სხივმოსილებით. შენ ვერც საკუთარ შვილს გააჩენ, ვერც სხვის შვილს შეიყვარებ. ბერწი სული ვერაფერს შობს, მხოლოდ შური და ბოღმა შეჭამს.
ამის გაგონებაზე ქალმა თავი მოაბრუნა. ესმამ დაინახა, რა დაუნდობელი გაბოროტებით აენთო თვალები, უფრო კი იმან შეაძრწუნა, რომ საკუთარი სახე დაინახა იმ თვალებში არეკლილი, და ეს სახეც ორი წვეთი წყალივით ჰგავდა თვით იმ ქალის სახეს, გამომეტყველებაც ერთნაირი ჰქონდათ, მასავით ბოღმით და მძულვარებით იყო დაღდასმული და დასახიჩრებული. შეშინებულმა ესმამ თვალები დახუჭა...
- ამბობ, შეგშურდაო... - შოლტივით გაისისინა ჰაერში ქალის ხმამ. - მაგრამ შენ... შენ არავისთვის არაფერი არ გშურს? არა? ერთი ამას დამიხედეთ, თავი ანგელოზად და წმინდანად რომ მოაქვს. განა შენ არაფერი გენანება სხვისთვის? ისიც კი ვერ აიტანე, შორიდან დამენახა შენი სიხარული, შორიდან მეყურებინა, როგორ ბრიალებდა მის სხეულში გაცრილი მზე. მაშინვე თვალს მოაფარე, დამალე ჩემგან. არადა, რა იცი, როგორ მჭირდებოდა მე თვითონ იმ ნათელის ხილვა, შენ ასე უხვად რომ ტკბებოდი. შენ მხოლოდ შენთვის გინდა მზის ნათელი, მისი ყოველი სხივი, გინდა სადმე მყუდრო ადგილას ჩაჰკეტო, რათა არავის თვალი არ მისწვდეს. ერთი მითხარი, ეს რითაა შურზე უკეთესი...
- მერე, მაგისთვის მსჯი ასე მწარედ? - თვალგაუხელელად წაიჩურჩულა ესმამ.
- ...რატომ არ მიჰყევი, როცა სინათლის ბილიკზე მიგიხმო? შეგეშინდა, ვინმეს არ დაენახა შენი სიხარული, მასში გაცრილი საოცრად სხივმფინარი მზე... შენ ვერასოდეს მიჰყვები მის ნაკვალევს, ვერასოდეს ივლი იმ სინათლის ბილიკზე, საცოდაობაა მშიშარა ადამიანის სიყვარული.
- გაჩუმდი, ნუღარაფერს მეტყვი... - შეეხვეწა ესმა და ხელები აიფარა ყურებზე. მაგრამ ხმა ისევ სისინებდა;
- ...შენ გინდა, მუდამ თვალებში შემოგციცინებდეს, მაგრამ ის ხომ თვალს მიეფარება ხოლმე ხანდახან. ასე ძალიან რატომ გეშინია სიბნელის... შენი სხეული ინარჩუნებს მზისგან მიღებულ სითბოს, სულს რაღა დაემართა... შენ იმ ბუხარს ჰგავხარ, რომელიც იმწუთშივე ცივდება, როგორც კი ცეცხლი ჩაქრება. მთელი სამყაროს მზეები რომ გაერთიანდნენ ერთ სხივის კონად, ისიც კი ურგებია შენთვის. ვერავინ გიშველის, ვერავინ...
- გაჩუმდები თუ არა!.. - წამოიყვირა ესმამ და ხელები წინ წაიწოდა. უნდოდა პირზე აეფარებინა ამ ქალისთვის ხელი, იქნებ როგორმე გაეჩუმებინა.
მხოლოდ გრილი ტალღა გადაევლო ხელებზე...
ესმამ თვალები გაახილა. მის გვერდით ლურჯი, ცარიელი ფლაკონი ეგდო, ზღვის ღელვა საგრძნობლად მომატებულიყო.
ცისკიდურს ვარდისფრად გაჰქონდა ღაჟღაჟი. მზის ბრიალა თვალი დაუბრკოლებლად მიისწრაფვოდა ზღვასთან შესახვედრად. ლაჟვარდოვან ზედაპირზე გაფენილი ოქროვანი ბილიკი ჩვეულებრივზე უფრო მეტად იბურცებოდა და ირწეოდა. ესმამ უკან დაიხია სანაპიროდან, გამოერიდა ზღვის მომძლავრებულ ტალღებს. ,,ამ ოქროვან ბილიკზე სიარული ამჟამად უფრო ძნელი იქნება, ვიდრე სიწყნარის დროს, - ფიქრობდა გულში. - ჰო, ადვილი სულაც არ იქნება, თუკი საერთოდ შეძლებს ვინმე~...

]]>