გალილეა ( ისრაელის გეოგრაფია )

galilea nishnavs olqi provincia istoriuli olqi israelis chrdiloetit libanis sazgvartan
გალილეა (ივრ: הגליל‎ ჰაგალილ, ნიშნავს: ოლქი, პროვინცია, ძვ. ბერძნ.: Γαλιλαία, ლათ.: Galileia, არაბ.: الجليل‎ ალ-ჯალილ) —ისტორიული ოლქი ისრაელის ჩრდილოეთით, ლიბანის საზღვართან. დასავლეთიდან აკრავს ხმელთაშუა ზღვა, სამხრეთიდან ისრაელის ველი, ხოლო აღმოსავლეთიდან - იორდანიის ველი. გალილეაში მდებარე მთა მერონი (სიმაღლე - 1208 მ.) არის საერთაშორისოდ აღიარებული ისრაელის ტერიტორიის უმაღლესი წერტილი.
ძვ. წ. 104 წელს გალილეა ჰაშმონაიმთა მმართველობის დროს მიიერთა ისრაელის სამეფომ. გალილეაში გაატარა ბავშვობა და სიყრმე იესო ქრისტემ. გალილეა არის ქრისტეს მოციქულთა უმრავლესობის სამშობლო.


ნეგევი ( ისრაელის გეოგრაფია )

negevi udabno naxevrad udabno israelis geografia qalaqebi
ნეგევი – უდაბნო და ნახევრად უდაბნო რეგიონი ისრაელის სამხრეთში. აქ მცხოვრები არაბები მას ალ-ნაქაბს უწოდებენ, ხოლო სახელწოდება „ნეგევი“ ებრაულიდან მოდის და „მშრალს“ ნიშნავს. ბიბლიაში სიტყვა Neghebh სამხრეთის მიმართულებას აღნიშნავს.
ნეგევის უდაბნო ისრაელის ტერიტორიის თითქმის ნახევარზე მეტს მოიცავს. მისი ფართობი 13,000 კმ²–ია და ისრაელის ტერიტორიის 55%–ს შეადგენს. გააჩნია ამობრუნებული სამკუთხედის ფორმა, რომლის დასავლეთითაც სინაის ნახევარკუნძული მდებარეობს, აღმოსავლეთით კი არაბაჰის ველი. ნეგევი კულტურული და გეოლოგიური მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. უდაბნოს ტერიტორიაზე მდებარეობს სამი უდიდესი კანიონის ტიპის კრატერი – მახტეშ-რამონი, მახტეშ-გადოლი და მახტეშ-კატანი.
ნეგევი ქვიანი, კლდოვანი უდაბნოა. აქ დომინირებს ყავისფერი, ერთმანეთში გადადის კლდოვანი მთები, დამშრალი მდინარეები და ღრმა კრატერები. ტერიტორიას ხუთ განსხვავებულ ეკორეგიონად ყოფენ: ჩრდილოეთი, დასავლეთი, ცენტრალური ნეგევი, მაღალი პლატო და არაბაჰის ველი.
ნეგევის უდაbნოს მთელი ტერიტორია წარმოუდგენლად მშრალია. ამის ძირითადი მიზეზი ისაა, რომ ის საჰარის აღმოსავლეთით მდებარეობს. მაღალ ტემპერატურას კი მისი ჩრდილოეთ განედის 31–ე პარალელზე მდებარეობა განაპირობებს. ნალექების რაოდენობა ივნისიდან ოქტომბრამდე ნულის ტოლია.


იერუსალიმი

ierusalimi israelis saxelmwifo dedaqalaqi iudaizi qrisitanoba mosaxleoba qveynebi qalaqebi
იერუსალიმი (ებრ. ירושלים - იერუშალაიმ, არაბ.: القُدس - ალ-კუდსი (ქართ. - წმინდა); ან أُورْشَلِيم - ურშალიმ - მხოლოდ ფორმალური, ებრაული სახელმწიფოსადმი ლოიალობის გამომხატველი სახელი) — ისრაელის სახელმწიფოს დედაქალაქი, წმინდა ქალაქი სამი მონოთეისტური რელიგიის - იუდაიზმის, ქრისტიანობისა და ისლამის — მიმდევართათვის. მოსახლეობა: 695 000 (დაახ. 2/3 ებრაელი, 1/3 არაბი). მდებარეობს იეჰუდის (იუდეის) მთების გულში, ზღვის დონიდან 800 მეტრის სიმაღლეზე. იყოფა ძველ და ახალ (ძველზე გაცილებით დიდ) ქალაქად.


კამბოჯა ( აზიის ქვეყნები )

kambojis samefo samxret azia aziis qveynebi geografia
კამბოჯის სამეფო (გამოითქმის /kæmˈboʊdɪə/, ყოფილი კამპუჩია (/kæmpuˈtʃiːə/, , ტრანსლიტ.: Preăh Réachéanachâkr Kâmpŭchea) — ქვეყანა სამხრეთაღმოსავლეთ აზიაში; მოსახლეობა 13 მილიონი ადამიანია.

კამბოჯა ( აზიის ქვეყნები )

დედაქალაქია პნომპენი. მემკვიდრეა ერთ დროს ძლიერი ჰინდუ და ბუდისტური ქჰმერების იმპერიის, რომელიც თითქმის მთელ ინდოჩინეთის ნახევარკუნძულს მართავდა XI-XIV საუკუნეებში.


პალესტინის სახელმწიფო ( აზიის ქვეყნები )

palestinis saxelmwifo aziis qveynebi geografia
პალესტინის სახელმწიფო (არაბ. دولة فلسطين‎‎, ინგლ. State of Palestine) — ნახევრადაღიარებული სახელმწიფო ახლო აღმოსავლეთში. პალესტინის გათავისუფლების ორგანიზაციამ პალესტინის სახელმწიფოს დამოუკიდებლობა გამოაცხადა 1988 წლის 15 ნოემბერს ალჟირში ეროვნული საბჭოს სხდომაზე.
პალესტინის სახელმწიფო ( აზიის ქვეყნები )
ის არის არაბული ქვეყნების ლიგის წევრი და აღიარებულია რამდენიმე სახელმწიფოს მიერ.
სახელმწიფო შედგება ორი ერთმანეთისაგან დაშორებული ტერიტორიისაგან (მდინარე იორდანეს დასავლეთი ნაპირი და ღაზის სექტორი).


ყარაყორუმი ( ჩინეთის მთები )

yarayorumi chinetis mtebi mtata sistema centralur aziashi pakistani chineti indoeti
ყარაყორუმი (ჩინ. 喀喇昆仑山脉, ურდ. سلسلہ کوہ قراقرم‎, თურქ. შავქვა მთები) — მთათა სისტემა ცენტრალურ აზიაში. პაკისტანის, ჩინეთისა და ინდოეთის ტერიტორიებზე. ყარაყორუმი ჰიმალაის მთების შემდეგ, სიმაღლით მეორე მთათა სისტემაა დედამიწაზე. იგი ინდისა და ტარიმის აუზების წყალგამყოფია.

ბუნებრივი პირობები
ყარაყორუმის სიგრძე დაახლოებით 500 კმ-ია. ჩანგჩენმოსა და პანგონგის ქედებთან ერთად 800 კმ. სიგანე 150-იდან 250 კმ-მდე. შედგება რამდენიმე პარალელური ქედებისაგან. ყარაყორუმის საშუალო სიმაღლე დაახლოებით 6000 მ-ია, მაქსიმალური - 8611 (ჩოგორი, სიმაღლით მეორეა ევერესტის შემდეგ). კიდევ სამი მწვერვალის სიმაღლე 8000 მ აღემატება, ხოლო რვა მწვერვალისა - 7500 მ-ს. ბევრი უღელტეხილი 4600-4800 მ სიმაღლეზე მდებარეობს.


უიშანი ( ჩინეთის მთები )

uishani mtata sistema chinetis fudzianisa da dzianis proviciebshi chinetis mtebi
უიშანი (ჩინ. 武夷山) — მთათა სისტემა ჩინეთის ფუძიანისა და ძიანსის პროვინციებში. მისი ფართობი 60 კმ²-ია. 1999 წელს, იუნესკომ იგი ბუნებრივი და კულტურული ღირებულებების გამო მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. წარმოადგენს სამხრეთ ჩინეთის ერთ-ერთ ყველაზე ბიომრავალფეროვან რეგიონს. მთებში ხარობს ბევრი რელიქტური მცენარე, რომელიც ჩინეთისთვის ენდემურია,მათ შორისაა ჩაის მრავალი სახეობა.
აქ ასევე მდებარეობს მრავალი ტაძარი და მონასტერი, რომელთაგან ზოგიერთი დღეს დანგრეულია. ამ მონასტრებში ჩამოყალიბდა ნეო-კონფუციანური დოქტრინა, რომლის გავლენასაც XI საუკუნეში მთელი აღმოსავლეთ აზია განიცდიდა.


პამირი ( ჩინეთის მთები )

pamiri mtata sistema centralur aziashi tajiketi chinetis mtebi
პამირი (ტაჯ. Помир) — მთათა სისტემა ცენტრალურ აზიაში. ძირითადად მდებარეობს ტაჯიკეთის რესპუბლიკაში. გარდა ამისა განფენილია ჩინეთის, ავღანეთისა და ყირგიზეთის ტერიტორიებზე. უმაღლესი მწვერვალია კონგური (7720 მ). ასევე მაღალი მწვერვალებია ისმაილ-სამანი (7495 მ), იბნ სინას პიკი (7165 მ), კორჟენევსკის პიკი (7105 მ), დამოუკიდებლობის პიკი (6974 მ). პამირი გამოირჩევა ალპური ტიპის ქედებით, ღრმა ხეობებითა და რელიეფის ძველ მყინვარული ფორმებით. პამირის მთიანეთისთვის დამახასიათებელია მკაცრი კონტინენტური ჰავა, რის ფონზე განვითარებულია მძლავრი გამყინვარება. პამირში ათასობით მყინვარია, რომელთა სიგრძე ხშირად ათეულ კმ-ს აღწევს.


უდანშანი ( ჩინეთის მთები )

udanshani mtata sistema chinetshi xubeis provincia teritoria chinetis mtebi
უდანშანი (ჩინ. 武當山) - მთათა სისტემა ჩინეთში, ხუბეის პროვინციის ქალაქ შიიანის სამხრეთით.
ეს ტერიტორია მიიჩნევა დაოსისტური სამხედრო ხელოვნების ერთ-ერთ აკვნად, რომელიც აქ XVIII საუკუნის დასაწყისში განვითარდა. მთებში მრავალი დაოსისტური მონასტერი მდებარეობს, რომლებსაც უამრავი მნახველი სტუმრობს. ეს წარმოადგენს მედიტაციის შესწავლისა და შესრულების ცენტრებს, ასევე ტრადიციული ჩინური მედიცინისა და დაოსისტური ხელოვნების განვითარების უმნიშვნელოვანეს ცენტრს.
მონასტრების უმრავლესობა იუანისა და ცინის დინასტიების ეპოქაში აშენდა. 1956 წელს აქ აღმოჩენილ იქნა ბრინჯაოს მრავალი ქანდაკება. 1964 - 1978 წლებში ჩინეთში მიმდინარე კულტურული რევოლუციის დროს, მონასტრები დიდი საფრთხის წინაშე აღმოჩნდა, მაგრამ ბოლო წლებში კვლავ საკმაოდ პოპულარული გახდა ჩინელ და უცხოელ ტურისტებში, რომლებსაც აქ ისტორიული ღირებულებები და შესანიშნავი ლანდშაფტი იზიდავს.
კულტურული რევოლუციისას დაოსიზმის ბევრმა ლიდერმა ტაივანს შეაფარა თავი, რომლებმაც აქ დაბრუნება მხოლოდ 2005 წელს შეძლეს.
1994 წელს, იუნესკომ მონასტრები მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა სახლით „უდანშანის მთების ძველ შენობათა ანსამბლი".


მაკალუ ( ჩინეთის მთები )

makalu mtiani masivi himalaize everesti chinetis mtebi
მაკალუ (ჩინ. 马卡鲁山 Mǎkǎlǔ Shān) — მთიანი მასივი ჰიმალაიზე. მდებარეობს ევერესტის სამხრეთ-აღმოსვლეთით 22 კმ-ზე. სიმაღლე — 8485 მ. ის არის სიმაღლით მსოფლიოს მე-5 მწვერვალი.