ჯავახეთის ქედი ( საქართველოს ქედები )

javaxetis qedi saqartvelos qedebi dmanisi da walkis municipalitetebi mtiani
ჯავახეთის ქედი, კეჩუთის ქედი - ქედი ნინოწმინდის, დმანისის და წალკის მუნიციპალიტეტებში (აგრეთვე სომხეთში), ჯავახეთის მთიანეთში. სიგრძე დაახლ. 30 კმ-ია, სიმაღლე 3196 მ (მთა აჩკასარი). აგებულია ძირითადად ლავური წარმოშობის ქანებით. ქედი მდებარეობს ნოტიო ჰაერის მასების მოძრაობის გზაზე, ამიტომ მის დასავლეთ კალთებზე დიდი ოდენობის ნალექი მოდის. გავრცელებული ლანდშაფტებია: მთის სტეპები, სუბალპური და ალპური მდელოები.


ხოხის ქედი ( საქართველოს ქედები )

xoxis qedi kavkasionis chrdiloeti gverditi qedi saqartvelos qedebi saqartvelos kutxeebi
ხოხის ქედი — კავკასიონის ჩრდილოეთ გვერდითი ქედი. მარადთოვლიან-მყინვარებიან თხემზე აღმართულია მწვერვალები: წითიხოხი (3905 მ), სივერაუტი (3768 მ), ჯიმარა (4780 მ), მაილი (4506 მ), სუათისი (4466 მ), ჩათა (4099 მ), მყინვარწვერი (5047 მ) და სხვ. აგებულია იურული თიხაფიქლებითა და ქვიშაქვებით, რომლებიც გამსჭვალულია დიაბაზების ძარღვებით. ღერძული ზონა გარღვეულია დიორიტებითა და ინტრუზიებით.
ხოხის ქედი კავკასიონის მთელი აღმოსავლური ნახევრის ყველაზე მაღალი და ყველაზე ვრცელი გამყინვარების მქონე ნაწილია. იგი მთავარ ქედთან გადაბმულია გარდიგარდმო სერით — არდონისა და თერგის წყალგამყოფით, რომელზეც თრუსოს უღელტეხილი (ზღვის დონიდან 3150 მ) მდებარეობს. ხოხის ქედის მაღალი, მნიშვნელოვან დადაბლებებს თითქმის მოკლებული თოვლ-ყინულოვანი თხემი ძნელი გადასალახავია; აქ უღელტეხილები, შეიძლება ითქვას, მხოლოდ ალპინისტებისათვის არსებობს. აღმოსავლეთით ხოხის ქედი მყინვარწვერის მასივით თავდება. ქედზე მყინვარული, ძველმყინვარული, ვულკანური და ეროზიული რელიეფის ფორმებია. ქედზე ბევრი მყინვარია, მ.შ. გერგეტი, დევდარაკი, აბანო, მნა, ჩათა, სუათისი და სხვ.
დამახასიათებელია სუბალპური ტყეების, სუბალპური მდელოს, ალპური მდელოს, სუბნივალური და ნივალური ლანდშაფტები.


შოდა-კედელას ქედი ( საქართველოს ქედები )

shoda kedelas qedi saqartvelos qedebi racha lechxumi kavkasioni
შოდა-კედელას ქედი — რაჭა-ლეჩხუმის კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთი შტოქედი. გამოეყოფა ლეჩხუმის ქედს მწვერვალ ლუხუნისწვერთან. გადაჭიმულია დასავლეთიდან აღმოსავლეთისაკენ კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის გასწვრივ დაახლოებით 56 კილომეტრზე და უერთდება მას მწვერვალ კოზი-ხოხთან. საშუალო აბსოლუტური სიმაღლე 3050-3080 მ, უმაღლესი მწვერვალია შოდა (3609 მ). აგებულია ზედაიურული და ქვედაცარცული კარბონატული ქანებით. სამხრეთი მხრიდან გამოეყოფა ქვაციხის, საკაოსმთის, ხეორისწვერის, გორმაღალის, საუხოხისა და სხვ. შტოქედები. მდინარე რიონის ხეობით იყოფა ორ ნაწილად - შოდად და კედელად. შოდა-კედელას ქედის თხემური ნაწილისათვის დამახასიათებელია ტიპიური ალპური რელიეფი (მოკლე ტროგული ხეობები, ცირკები და სხვა). 1900-2000 მეტრზე ზემოთ კალთები შემოსილია სუბალპური და ალპური ბალახეულობით. იყენებენ საძოვრად და სათიბად.


შავშეთის ქედი ( საქართველოს ქედები )

shavshetis qedi saqartvelos qedebi shuaxevis xelvachauris raionebi
შავშეთის ქედი - ქედი შუახევის, ქედისა და ხელვაჩაურის რაიონებში, საქართველოს სამხრეთ მთიანეთში, თურქეთის საზღვარზე. სიგრძე დაახლოებით 65 კმ, სიმაღლე 2812 მ-მდე (მთა ხევა). ჭარბობს პლატოსმაგვარი ზედაპირები. აგებულია ქვიშაქვებით. ქედის ფერდობებზე ფართოფოთლიანი და ნაძვნარ-ფიჭვნარია, თხემზე - სუბალპური მდელოები.


შავანის ქედი ( საქართველოს ქედები )

shavanis qedi saqartvelos qedebi kavkasioni mdinare xdisa da armis
შავანის ქედი (შანის ქედი) — კავკასიონის ჩრდილოეთ გამყოლი ქედის შემადგენელი ერთეული, მდინარეების ხდისა და არმხის (თერგის მარჯვენა შენაკადები) წყალგამყოფი. მაქსიმალური სიმაღლე 4491 მეტრი (მწვერვალი შავანა).
ქედი აგებულია ქვედაიურული თიხაფიქლებით. ორივე კალთაზე დაკიდებული მყინვარებია, მყინვარებისაგან თვისუფალი ადგილები კლდოვანია ან ღორღნალებითა და ალპური მდელოს ბალახეულითაა დაფარული.
შავანის ქედზე გაბატონებულია მთა-მდელოსა და გლაციალურ-ნივალური ლანდშაფტები.
[left][/left]


ოკრიბის ქვაბული ( საქართველოს ქვაბულები )

okribis qvabuli saqartvelos qvabulebi kavkasionis samxret mtiswineti kolxetis dablobi
ოკრიბის ქვაბული, ქვაბული კავკასიონის სამხრეთ მთისწინეთში, კოლხეთის დაბლობის აღმოსავლეთი კუთხის ჩრდილოეთით, დაახლოებით ემთხვევა ტყიბულის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიას.
გეოლოგიურად მიეკუთვნება საქართველოს ბელტს და წარმოადგენს დამრეც ტექტონიკურ გუმბათს, რომლის პერიფერიული ნაწილები — ნაქერალის, ოკრიბა-არგვეთისა და სამგურალის ქედები აგებულია ცარცული კირქვებით. შუა ნაწილი ეროზიის გამო გათავისუფლებულია ცარცული წყებების საფრისაგან, რის შედეგად გაშიშვლებულია იურული ფორმაციები (უმთავრესად ბაიოსის პორფირიტული სერია და ბათური ასაკის ფიქლები). ოკრიბის ქვაბულის რელიეფი ზოგადად დაბალმთიან-ბორცვიანია, ჩრდილოეთიდან ესაზღვრება რაჭის საშუალმთიანი ქედის დასავლეთი ნაწილი, რომლის მონაკვეთები ცნობილია ნაქერალის, მოხოულის (მოხვეულის) და სხვა სახელებით. ბუნებრივი მცენარეული საფარია ფართოფოთლოვანი ტყე, რომლის ქვეშ განვითარებულია ყვითელმიწა და ყომრალი ნიადაგები.


თიანეთის ქვაბული ( საქართველოს ქვაბულები )

tianetis qvabuli saqartvelos qvabulebi daba tianetis midamoebi kaxeti
თიანეთის ქვაბული, ივრის ხეობის გაფართოებული მონაკვეთი დაბა თიანეთის მიდამოებში. შესაზღვრულია კახეთისა (აღმოსავლეთი) და ქართლის (დასავლეთი) ქედებითა და მათი შტოქედებით, რომლებიც ვრცელდება ზღვის დონიდან 1060-იდან 1700 მ-მდე. ქვაბულის ფსკერი ბრტყელი აკუმულაციური ვაკეა, აგებულია ალუვიურ-პროლუვიური მასალით, რომლის სისქე რამდენიმე ასეულ მეტრს უდრის, გასდევს მდ. იორს და მის შენაკადებს ქუსნოსა და საგამს. დაბა თიანეთთან ქვაბულის ფსკერის სიგრძეა 17 კმ, სიგანე 3-5 ჯმ. თიანეთის ქვაბულის ფერდობები აგებულია ცარცული ასაკის კირქვებით, მერგელებით, ქვიშაქვებით, დანაწევრებულია ხევებით.
თიანეთის ქვაბული მთლიანად შემოსილი იყო შერეული ფართოფოთლოვანი ტყით. ამჟამად მხოლოდ ფერდობებზეა შემორჩენილი. ქვაბულის ფსკერი კულტურულ მცენარეულობას უჭირავს. ადგილ-ადგილ გვხვდება მეორეული მდელო-ბუჩქნარი.


თბილისის ქვაბული ( საქართველოს ქვაბულები )

tbilisis qvabuli saqartvelos qvabulebi mtkvris xeobis monakveti teletis qedi fonichala
თბილისის ქვაბული — მტკვრის ხეობის მონაკვეთი მუხადგვერდის ვიწრობის ბოლოდან (ზემო ავჭალა) თელეთის ქედის ბოლომდე (ფონიჭალა). შემოსაზღვრულია: დასავლეთიდან და სამხრეთიდან თრიალეთის ქედის განშტოების — საწკეპელის, მსხალდიდის, მთაწმინდის, თაბორისა და თელეთის ფერდობებით; აღმოსავლეთიდან — ივრის ზეგნის ჩრდილოეთი ნაწილით; ჩრდილოეთიდან — საგურამოს ქედის კალთებით. სიგრძე 21 კმ, სიგანე 7 კმ. ქვაბულის ფსკერის დონე 350-450 მ ფარგლებში იცვლება. კალთები ზოგან 1500 მ აღწევს. აგებულია უმთავრესად ტერიგენული და ტუფოგენური ქანებით. სამხრეთ ნაწილში განვითარებულია შუა ეოცენის ვულკანოგენური წყება. მნიშვნელოვანი ფართობი უკავია მეოთხეულ (მდინარეულსა და ტბურ) ნალექებს. ქვაბულის ჩრდილოეთი ნაწილი ალუვიური ვაკეა, ცნობილია დიღმის ვაკის სახელწოდებით. უფრო სამხრეთით, მტკვრის ხეობაში კარგადა გამოხატული ტერასული საფეხურები, რომელზეც გაშენებულია ქალაქი თბილისი.
ქალაქის აღმოსავლეთით, მდინარე მტკვრის პარალელურად, გაჭიმულია მტკვრის ძველი ხეობა, სადაც ადრე მცირე მლაშე ტბები იყო, ახლა კი, სამგორის სარწყავი სისტემის აგების შემდეგ, თბილისის წყალსაცავია. თბილისის ქვაბულში მტკვრის მარჯვნიდან ერთვის მდინარეები დიღმისწყალი, ვერე და წავკისისწყალი, მარცხნიდან — გლდანისხევი. ტბებიდან აღსანიშნავია ლისისა და კუს ტბები. თბილისის ქვაბული ოდესღაც ტყით იყო შემოსილი, რომელიც ამჟამად შემორჩენილია მხოლოდ მთის კალთების მაღალ, ძნელადმისადგომ ნაწილებში, ქვაბულის ფსკერი კულტურული მცენარეულობას უჭირავს, გავრცელებულია აგრეთვე ჯაგეკლიანი სტეპი. აქა-იქ ტუგაის ტყეებია.


თეთრად გათენებული უძილო ღამეები

tetrad gatenebuli udzio gameebi
თეთრად გათენებული უძილო ღამეები
ბოროტ ადამიანთა ცოდვილი სახეები
სიცოცხლეს მოწყვეტილი ლამაზი ვარდები
მეც ავდგები და ღვინით დავთვრები...
ოცნებით გავივლი ამ მწარე ცხოვრებას
გულით ვატარებ დატანჯული ოცნებას
დავლევ ღვინოს და მომაგონდები
რომ შენ არასდროს არ გაგონდები
ისევ ოცნება ... ისევ ფიქრები
ისევ ღვინო და ... მთვრალი ვიქნები.



სიყვარულს აგიხსნი

siyvaruls agixsni me isev satutad
სიყვარულს აგიხსნი… მე ისევ სათუთად
ნაზი ჰარმონიის წამებში ვიღვრები,
რომ ახლა ცის კიდეს მივადგამ კიბეს და,
ცისარტყელაზე სიყვარულს გპირდები.
ლერწამის ტოტიდან დავკრიფავ სტრიქონებს,
მიმონებს, ეგ მზერა საოცრად მიმონებს,