კოტეტიშვილი ვახუშტი - უცნაური რეცეპტი

vakhushti kotetishvili vaxushti kotetishvili ucnauri recepti literatura poezia
მე ავად ვიყავი და მკურნალს ვეძებდი,
უეცრად მოფრინდა ცისფერი ფერია,
რაღაც უცნაური გადმომცა რეცეპტი,
რომელიც ანთებულ ყაყაჩოს ფერია.

თან მითხრა ჩურჩულით: ისეთი რამ არის,
რომ უნდა მიიღო უმცირეს დოზით,
არისო ძალიან ლამაზი წამალი,
არ დაილევაო ის სუფრის კოვზით.

იმედის ნაფლეთი გულს უცებ ეძგერა,
ვიფიქრე, იქნება როგორმე მოვრჩე.
თვალი გადავავლე, რეცეპტზე ეწერა:
«მანანას ღიმილი, კვირაში ორჯერ!»

1949 წ.


კოტეტიშვილი ვახუშტი - შემოდგომის დღე

vakhushti kotetishvili vaxushti kotetishvili shemodgomis dge literatura poezia
ქარს გაახელებს სურნელი მიწის
და ნდომის ჟინი გაავერაგებს,
ნოემბრის ხენი ჰკარგავენ სირცხვილს
და ქარს ატანენ ყვითელ პერანგებს.

მეზობლის ცოლი დარდობს ადრევე
და წვიმის შიშით ვეღარ ისვენებს;
თან ეზარება ქოლგის წათრევა,
თან კატასავით უფრთხის სისველეს.

ქუჩებში უკვე არ ჩანს არავინ,
ციდანაც წვიმის წვეთები ცვივა;
ქალაქს ღრუბლები რუხად ფარავენ
და თმების ვარცხნით ერთობა წვიმა.

1958 წ.


კოტეტიშვილი ვახუშტი - ჩემი აკაცია

vakhushti kotetishvili chemi akacia poezia literatura
ჩემი აივნის წინ თეთრი აკაცია,
ფოთლები ფერმკრთალი, ჯერ დაუცვენელი.
ეს ხე დატოტვილი ჩემი ძმაკაცია
და ჩემი ლექსების პირველი მსმენელი.

მის ფოთოლთ შრიალზე ლექსს დავწერ პატარას,
ლექსს დავწერ პატარას და თითქმის უხილავს.
მე სულაც არ ვფიქრობ მის ხალხში გატანას,
ეს აკაცია კი სულყველას უკითხავს.

ფოთლების შრიალით უკითხავს გამვლელებს
ჩემს ლექსებს, გულისთქმას და ფიქრებს მთვარეულს,
თავისი ნაზი ხმით ის თითქოს ანელებს
ცეცხლიან ქარიშხალს, ჩემს გულში არეულს.

იგი საიდუმლოს შენახვას ვერ ითმენს,
ტოტს უქნევს ჩემს ფიქრებს მთვარისკენ გაფრენილს,
სარკმლიდან შრიალით კითხულობს ნედლ რითმებს,
გასამზეურებლად სტრიქონზე გაფენილს.

თუ იგი შრიალებს, მაშინ ვწერ მეც ლექსებს,
მკარნახობს სტრიქონებს, მაშ რის ძმაკაცია?!
და მე აღარ ვიცი, ვინ არის მელექსე
მე თუ აკაცია?..

1951 წ.


კოტეტიშვილი ვახუშტი - ისევ შენზე ოცნებებმა მიხმო

vaxushti kotetishvili isev shenze ocnebebma mixmo lieratura poezia
ისევ შენზე ოცნებებმა მიხმო
და მომინდა ხეტიალი ქართან,
ცხრა ფიქრის და ცხრა ოცნების მიღმა
აშრიალდა შენი კაბის კალთა...

ღამით, რა ვქნა, ოცნებების მეტი,
მაგ ღიმილის გახსენების გარდა;
დავეცემი, როგორც წვიმის წვეთი
მოგონების საჩრდილობლის კართან.

უძილობის თეთრ თოლიებს მისევს
გახსენება მაგ ანთებულ თვალთა
და ფიქრებში გათენდება ისე,
როგორც უცებ ჩამომწყდარი ფარდა.

1957 წ.


კოტეტიშვილი ვახუშტი - მთაწმინდიდან დევნილი

kotetishvili vaxushti mtawmindidan devnili
მთაწმინდიდან დევნილი
მეიდანში ვსახლობ,
საიათნოვას მეზობლად,
იეთიმ გურჯთან ახლო.
ერთი ჭიქა მაღირსე,
სირაჯხანის დახლო,
ხმა ყელში გაჩხერილი
ლექსად ავიმაღლო,
ჩემს თავს ვუთხრა: გამაგრდი,
ნურაფერზე ნაღვლობ,
კოჭლობით არ მოკვდები,
ქალაქელო ძაღლო!

1994 წ.


კოტეტიშვილი ვახუშტი - სიყვარული

kotetishvili vaxushti siyvaruli poezia literatura

შენ რა იცი, სიყვარული რა ხილია?!
არ გიგრძვნია გულში ტრფობის გაღივება.
სიყვარული მთაში ირმის ძახილია
და ბოლოს კი სევდიანი გაღიმება.

სიყვარული ცრემლებია დაკარგული,
იცი, კარგო, რას ამბობდა საიათნოვა?
სიყვარული ტალღააო ნაკადულის,
თუ წავიდა, აღარ მოვა.

მე შენ მეტი განა არვინ მყვარებია,
ეს ალვები მეჩვენება გოგონებად,
ეს ლექსები მაშინდელი ქარებია
და ტკბილ-მწარე მოგონება.

შენ რა იცი, სიყვარული რა ხილია?!..

1952


კოტეტიშვილი ვახუშტი - მე არ ვიცი

kotetishvili vaxushti me ar vici poezia

მე არ ვიცი, რა მიტევს, რა არის თუ ვინ?
ჩემში მარად მბორგავი, რომ არ მტოვებს შინ,
ძარღვში სისხლს მიშადრევნებს, მექაჩება წინ,
როგორც გალაკტიონის: «ტა-რა-რა-რა-ძინ!»

დღე და ღამე ჩამძახის მისი მყიფე ხმა:
ნურასოდეს გახდები ამა სოფლის ყმა,
მიატოვე ნადიმი, ღრეობა და სმა,
ამას გირჩევ, უბრალოდ, როგორც ღვიძლი ძმა.

ამქვეყნად საქარავნოდ მუდამ იყავ მზად,
არაფერმა არასდროს შეგაფერხოს გზად,
თუნდაც ქვეყნის სიმდიდრე რომ გიქციონ ზღვად,
იმად დარჩი, ვინცა ხარ, არ გარდიქცე სხვად.

მე ვპასუხობ: მოგყვები, თუმც არ ვიცი, სად?
ამ გზის ბოლოს რა მელის, ან ვიქცევი რად?
ერთი ვიცი და მისთვის მუდამ ვიყავ მზად:
ხორცი მიწად მექცევა, სული წავა ცად.

ხორცი არ მედარდება, სულს რა ელის, რა?
სული ილტვის ცისაკენ, ხორცს ვერ ვუქენ ძვრა.
აღარ ძალმიძს, მომბეზრდა ეს ძარღვების ხვრა,
ნაცრის ფუჭად ქექვა და მერე თავზე ყრა.

როდის შთამნთქას ცხოვრების უსიერმა ტყემ,
ბედითობის ღამემ თუ ავბედითმა დღემ,
როდის სად მიმატოვონ მთვარემა თუ მზემ,
უწყის ოდენ უფალმა და იმისმა ძემ.

ასე რომ, გენაცვალე, გთხოვ, დამტოვო შინ,
შენ ნუღარ გენაღვლება, რა მაწუხებს, ვინ?
მაინც კი მეამება, რომ მიმიხმობ წინ,
როგორც გალაკტიონის: «ტა-რა-რა-რა-ძინ!»


ივანე თარბა - წარწერა

ivane tarba tarba ivane warwera leqsi poezia
თარგმნა შოთა ნიშნიანიძემ

როცა ციმბირის ვიყავ სტუმარი,
შემომაფრინდა წარწერა ქვაზე:
“ტყეს გავუფრთხილდეთ, ტყეს მოვუაროთ“-
ქვა ყველა გამვლელს შესთხოვდა ასე.

მე ამ წარწერას, ვით გრძნეულ ფრინველს
და მწარე მოთქმას, ქვაზე დაღვენთილს,
აქ აფხაზეთის ზღაპრულ ტყეებში
შევუშვებდი და მოვამრავლებდი.

ტყის ოკეანე არის ციმბირი
და ზეცას მწვანედ შეჰკიდებია;
დიდი ზრუნვით და დიდი სიფრთხილით
ყოველ ხეს და ბუჩქს უფრთხილდებიან.

მე კი ვაჟკაცურ ბრძოლას მავალებს
ტყე, მოუვლელი და გაჩეხილი,
ეს აფხაზეთის მწვანე ზღაპარი,
ეს სილამაზე, ჩვენგან შერყვნილი.

დაე, ტყის მოვლა მალე გვენებოს,
თქვენგან გვესწავლოს, თაიგულებო!.


ივანე თარბა - ოჯახი

ivane tarba tarba ivane ojaxi leqsi poezia
თარგმნა შოთა ნიშნიანიძემ, ნინო ჟღენტს

ბიჭებს არ გვქონდა თავშესაფარი
თუნდაც პატარა კუთხე-კუნჭული;
სარდაფი ბევრჯერ იყოზღაპარი,
მართლაც ზღაპრული განძთა კუნძული.

ის დრო მრავალჯერ დამსიზმრებია
და კიდევ ბევრჯერ დავესესხები;
სარდაფებს ბევრჯერშეხიზნებია
ჩვენი ლანდები, როგორც ფრესკები.

ისევ ფხიზლები და დაღლილები
ამოვდიოდით სარდაფებიდან,
იმათი ბინდი და აჩრდილები
დამტყდარ ფრთებივით მხრებზე გვეკიდა.

საით წავიდეთ? ან ვისთან დავსხდეთ,
ვისი ოჯახის ვიყოთ სტუმარი?
ისედაც გიცდის მთაწმინდის ცაზე
მთვარის ქათქათა თავსასთუმალი.

დიახ, სტუმრობის ხართ მოყვარული,
და ყინულივით დნება დუმილიც;
თქვენი ჩრდილი და ხმა მხიარული
გამოგვეგება ნაკადულივით.

შემოვედით და ამაღლდა ჭერი,
სხვენზე ორბივით ლექსი შემოვსვათ.
შენა ხარ, დაო, ამ წმინდა კერის
კეთილი სული და ანგელოსი.

... სვანურ-აფხაზურ სიმღერებს ვჭექდით
და ქართულ ხმებით ოთახს ვავსებდით
და ეტეოდა პატარა ჭერქვეშ
მთლად საქართველო და აფხაზეთი..


ივანე თარბა

ivane tarba biografia
აფხაზი ავტორი . დაიბადა სოფელ ბესლახუბაში (ოჩამჩირის რაიონი). დაამთავრა სოხუმის ა.მ. გორკის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი (1948). 1953-54 წლებში იყო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების მინისტრი.

1958 წლიდან აფხაზეთის მწერალთა კავშირის თავმჯდომარეა. პირველი ლექსი 1937 წელს გამოაქვეყნა, ხოლო პირველი კრებული 1949 წ. ლექსებისა და პოემების სხვა კრებულებია: „ორი ზღვა“, „ლექსები და პოემები“, „აფხაზეთო ჩემო“, „მთიდან მთამდე“, „ლექსები“, „შუადღის გზებზე“, „სიმღერიდან სიმღერამდე“, ი. თარბას ეკუთვნის რომანები „ცნობილი კაცი“ და „მზე ჩვენთან იღვიძებს“.