ესენინი სერგეი - სევდა მომგვარა

esenini sergei sergei esenini sevda momgvara სერგეი ესენინი ucxouri literatura poezia
სევდა მომგვარა მშობელმა მხარემ,
გაშლილ მინდვრებზე მიხმობს ფიქრები,
გავიპარები შინიდან ბარემ,
მაწანწალა და ქურდი ვიქნები.

დღე გამაცილებს წიწიბურები,
ღამეს შევხვდები ბედისამარა,
სადმე მიწურში ნაბახუსევი
დანას ალესავს ჩემთვის ავარა.

მეწამული მზით დაიფერება
ჩემი ბოლო გზა, ყრუ და ყვითელი,
ჭიშკართან აღარ მომეფერება
ობოლი გოგო თბილი თითებით.

კვლავ მამისეულ კერას ვეწვევი
და დავემხობი ნაცნობ მდელოზე,
მწუხრზე დარდით რომ დავილეწები,
თავს ჩამოვიხრჩობ ჩემს სახელოზე.

ძაღლის ყეფაში მიგლოვს უბანი,
გადაევლება ქარი მაყვლიანს,
ბერიკაცები ტანგაუბანელს
პეშვობით მიწას გადამაყრიან.

ისევ გასცურავს მთოვარე ცაზე
და გაზაფხული მოვა კვირტებად,
რუსი ღობესთან გარმონის ხმაზე
ხან იცეკვებს და ხან ატირდება


ვაჟა-ფშაველა - რა-გინდა ბედმა მიმტყუვნოს (სიმღერა)

vaja fshavela vaja pshavela ra ginda bedma mimtyuvnos simgera qartuli poeziaqartuli literatura
რა-გინდა ბედმა მიმტყუვნოს,
რა-გინდ ვარამმა მკბინოსა,
კიდევ შავმღერნებ ერთხელა,
რომ გულმა მაილხინოსა,
მურის მაგივრად არა სჯობს,
პირს ვარდი მაიფინოსა?!
რა კაცი ჰქვიან იმასა,
ვინც ჯავრის ხდება ვირადა!
ადე, შაჰხედე ქვეყანას,
გორიდამ გორის პირადა!
წეღან რო ჩალად არ გიჩნდა,
დაგიფასდება ძვირადა;
რაც უნდა უძლური იყო,
თავს სცნობ უსწორო გმირადა...
არავის არ დაედები
ტყლაპად და ქალმნის ძირადა,
მოზღვავებული ნაღველი
მოგეჩვენება ლხინადა.

1890 წ.


ვაჟა-ფშაველა - საახალწლოდ

vaja fshavela vaja pshavela saaxalwlod qartuli poeziaqartuli literatura
თქვენი სიცოცხლე მაცოცხლებს,
ახლებო, გენაცვლენითა;
სიცოცხლე მიათკეცდება
თქვენის სიკეთის სმენითა.
აკეთეთ რაც-კი შაიძლოთ
თავით, გულით და ხელითა,
რომ შვილთ გვიკურთხონ საფლავი,
არ მოგვიგონონ წყევლითა.
ოფლმა, დაღვრილმა მიწაზე,
ამოაცენოს იანი,
განოყიერდეს ოფლითა
მიწა მწირი და კლდიანი,
გადაიაროს ნისლებმა,
დღე გამოვიდეს მზიანი
და აღაღანდეს მინდორი
ოფლით მორწყული, ცვრიანი.
ძვალი განედლდეს გამხმარი,
ფერფლი ადუღდეს გრძნობითა,
მკვდარნი ხარობენ საფლავში
კარგის შვილების ყოლითა.
მივინძრ-მოვინძრეთ... რას ვარგებთ
უქმად ტახტებზე წოლითა!
ბედს ვხედავ, როგორც მზის სხივსა,
გადმოშუქებულს გორითა,
ვამაყობ, მაღალს ღმერთს ვფიცავ,
გამოსადეგის სწორითა.
ჩემს გულში სანთლად ანთიხართ,
გზა მინათდება თქვენითა;
ჯავშანს ჩაიცვამს ოცნება,
გავალმასდები ენითა.

1891 წ.


ვაჟა-ფშაველა - შემომღუღუნე, ჩონგურო

vaja fshavela vaja pshavela shemomgugune chonguro qartuli poeziaqartuli literatura
(სიმღერა)

შემომღუღუნე, ჩონგურო,
აკვნესდი, ამაკვნესია;
მორწყე და ააბიბინე
გულს ვარდი დანათესია,
ჩემთვის კვნესაში სილაღე
რამდენი ჩანალესია!..
ამოჟღარუნდი ხმატკბილად,
ატირდი, ამატირია!..
ჩემთვის ღვთის პირით ტირილში
სამოთხე დანაპირია,
ტირილით გაუმთელდება
გულს მოტეხილი პირია.
ანგელოზთ გუნდში კი ვმღერი
მაშინ, როს აქა ვტირია.
თვალს ნუ მარიდებ, ლამაზო,
ჩემკენ მოიღე პირია.
შენს მზერას ჩონგურის ხმაზე
რაღა სამოთხე სჭირია?!


ვაჟა-ფშაველა - ქართლს

vaja fshavela vaja pshavela qartls qartuli poeziaqartuli literatura
ქართლო, დარდების ამშლელო,
გულ-მაგარ ძეთა მხარეო!
რო გნახე, გული აძგერდა,
ფიქრი მეწვია მწარეო.
არა ვსთქვა, ისა სჯობია,
გულშივე დარჩეს ბარეო.
დავჯე, დავიწყე ტირილი,
ცხარე ცრემლები ვღვარეო.
ათას დარდებში გამხვიე,
ლამაზო არე-მარეო!..
ტირილით რაღას ვუშველი,
ფიალაც გამოვცალეო.
შენგან აღძრულსა ფიქრებსა
ვეთაყვან-ვენაცვალეო.
გაღმით რომ გორიჯვარია,
საოცნებოა რამეო.
გორის თავს გალავანია,
დიდს მთის კლდეს შევადარეო;
ბევრი უნახავს ვაება,
ცრემლი და ომი ცხარეო;
რა დამავიწყებს იმ წამსა,
როს დაჰნათოის მთვარეო!
ეამბნა ჩემთვის რაცა მკლავს,
ლიახვსაც ვემუდარეო,
მტკვართან აქვს მტკიცე კავშირი,
ურყევი, დაუმცდარეო;
მათ ზიარი აქვთ სიცოცხლე
ერთი-სხვის გასახარეო.
რა ვნახე იმათ ძმობაი,
ცრემლები გადმოვღვარეო.
ტირილით ვეღარ ავავსებ,
ფიალა გამოვცალეო.
შენგან აღძრულსა ფიქრებსა
ვეთაყვან-ვენაცვალეო!

1912 წ.


ვაჟა-ფშაველა - ქალას

vaja fshavela vaja pshavela qalas qartuli poeziaqartuli literatura
ქალავ, ის მიყვარს მე შენი,
თავს რომ დაჰკიდებ მელადა,
პირდაპირ ცქერას ვერ ჰბედავ,
ვაჟთ ცქერას იმჩნევ წყენადა.
დრო-და-დრო გაგეღიმება
გულის საკლავად, ნელადა;
უხმლო ხმალს იქნევ, უხანჯლოდ
გულის გამხდარხარ მჭრელადა.
ჯერაც ატყვია ჩემს გულსა
შენგნით წყლულები ჭრელადა,
ოცგანაც კიდევ რომ დამჭრა,
ვერ გაგიხდები მტერადა!

1886 წ.


ვაჟა-ფშაველა - ხევზედ მიდიან ნისლები (სიმღერა)

vaja fshavela vaja pshavela xevzed midian nislebi simgera
ხევზედ მიდიან ნისლები,
გაჩქარებულნი, მღერითა.
როგორ ხარობენ ტივლები,
რომ მიწას ჰფარვენ ბნელითა!

ვეღარას ვხედავ ბეჩავი,
გამიქრენ წვერნი მთისანი;
ვაჰმე, ვეღარა მწვდებიან
სათბობლად სხივნი მზისანი.

ბარემ მეც ჩამთქით, ნისლებო,
დამნაცრეთ, დამაფერფლეთო,
თვალნი დამთხარეთ, გულისაც
სადილი გაიკეთეთო.

სად მიხვალ, სადა, ყორანო,
შენ მაინც შამიბრალია,
მიამხანაგე, გენაცვლე,
ყრანტალით გამახარია!..

წავიდეთ, ერთად წავიდეთ,
მოვშორდეთ მშობელს მხარესა,
ნუღარ ვიხილავთ საყვარლის
ჩვენის ქვეყნისა მთა-ველსა.

წავიდეთ, გადავიკარგნეთ.
დავსთელოთ სხვისნი არენი!
ვანჩქლიოთ, ერთად ვანჩქლიოთ
ცრემლის წყარონი მწარენი.

1886 წ.


ვაჟა-ფშაველა - ხმა სამარიდამ

vaja fshavela xma samaridam qartuli literatura poezia
ხმალი გალესე, ძმობილო,
მტერი გადმოდგა მთაზედა;
აგვიოხრებენ ქვეყანას,
დაგვეცემიან თავზედა;
გალესე, ისე გალესე,
პირს იკიდებდეს თმაზედა;
მადლია, კიდევ ეღირსოს
გორდას მტრის სისხლი ფხაზედა!
აგერ მოდიან წყეულნი
მწყობრად, უშიშრად გზაზედა.
საცაა, თოფი იჭექებს,
კვამლი შაჯდება კვამლზედა…
აგვიოხრებენ ქვეყანას,
დას ატირებენ ძმაზედა!..
გალესე, კარგად გალესე,
არ ილეოდეს ძვალზედა.
უფლის კურთხევა ანთია
სამშობლოს მცველის ფარზედა…
თამარ-დედოფლის ნაკოცნი
ბეჭდად უსვია ხმალზედა.
მხნედ იყავ, ძმაო, ნუ ჰკრთები,
ნეტავ ყოყმანობ რაზედა?
ერთხელ სჯობია სიკვდილი
შავს ყოფნას ქვეყანაზედა!


ვაჟა-ფშაველა - ნუმცა მსმენია სიკვდილი (სიმღერა)

vaja fshavela vaja pshavela numca msmenia sikvdili simgera
ნუმცა მსმენია სიკვდილი
და ნუმც მინახავ ლომისა!
ნუმც მინახია არწივი,
შნო აღარ ჰქონდეს ომისა!
ლომს ტახტი უდგა მხეცებში,
არწივს - ფრინველთა შორისა.
რა ლამაზია დილითა,
მზე რომ სხივს მოჰფენს გორისა!
ნუმც წაუხდება მშრომელსა
წმინდა ნაღვაწი შრომისა!
დამლახვრელია გულ-მკერდის
ცხელი ცრემლები ობლისა.
უჩირქო, მეტად წმინდაა
შვილზე ტირილი მშობლისა,
ღვთიურს ხმასა ჰგავს, ვისც ძალუძს
ხმების აკინძვა მწყობრისა,
და გულის მკვლელი სიტყვები
ენა-წყლიანის მთხრობლისა.
ტურფაა ახალგაზრდობა,
ზათქი ვნებათა თრთოლვისა.

1914 წ.


ვაჟა-ფშაველა - ომის წინ ჯარის სიმღერა

vaja fshavela vaja pshavela omis win jaris simgera qartuli literatura poezia
გული გავლესოთ გრძნობითა,
საცაა დაჰკრავს ნაღარა;
ერთი დავსძახოთ ქართულად,
ხვალ არ გვეცლება, აღარა;
ხვალ გვინდა ცემა მტრისადა,
ხმლის ქნევა, ფარის ფარება,
შავის, შავხალის ხანჯრისა
მტრისად გულ-ღვიძლში ტარება.
სისხლის სმა ღვინის მაგივრად,
ცხენთა ფიცხელთა მალება.
დაე, იტირონ დედათა
შვილთა ლაშქარში წასვლაზე:
ან ვისახელოთ, ან გავწყდეთ
ომში პირველად ჩასვლაზე.
იხილოს მიწამ მშობელმა:
გული გვაქვს პაპათეული,
სისხლი გვიფუის ძარღვებში,
სისხლი ლაშქრობას ჩვეული,
მკლავიც გვაქვს შამქორს ნაცადი,
არა ვართ გამორჩეული!