ვარდისფერი დელფინი

vardisferi delfini
ნაზი, სწრაფი, მშვენიერი და რაც მთავარია ვარდისფერი დელფინი.

ნავის კაპიტანმა სახელად ლეიკ ჩარლსმა გადაუღო სურათი იშვიათ ვარდისფერ დელფინს რამოდენიმე კვირის წინ კალკასიუს ტბაში, ეს ადგილი მდებარეობს მექსიკის ჩრდილოეთ ყურეში.

ლეიკთან ერთათ ტბაზე ერიკ რუეც იმყოფებოდა 24 ივნის, ისინი ერთად თევზაობდნენ, როდესაც 5 დელფინი დაინახეს. 4 ნორმალური ნაცრისფერი, მაგრამ 1 გამორჩეული ვარდისფერი, რომელიც მოზრდილი იყო სხვებთან შედარებით.

ეს როგორც ჩანს იშვიათი ჯიშის ალბინოსი დელფინი იყო, რომელზეც წითური თვალები და პრიალა ვარდისფერი კანი აქვს.

არსებობს სახეობა ვარდისფერი დელფინების, ისინი ცხოვრობენ ასევე ამაზონიის მდინარეში, სამხრეთ ამერიკაში, მაგრამ ეს ერთი, როგორც ჩანს, უფრო განსხვავებული “ბოთლებცხვირა” დელფინი იყო.


ადამიანის შესაძლებლობები – მზერის ძალა #2

adamianis shesadzleblobebi - mzeris dzala

ბევრი მკვლევარი აღნიშნავს, რომ ალიასკელი შამანები ატარებენ მაგიური კოცონის ანთების რიტუალ. ერთად იკრიბება რამდენიმე შამანი, აწყობენ შეშას ან ფიჩხს და როკვას იწყებენ. ერთი შამანი შეშის გროვიდან ათიოდე ნაბიჯის მოშორებით ზის და დაჟინებით უცქერს მას. დანარჩენები მის გარშემო “უცნაურ” მოძრაობებს ასრულებენ. მკვლევართა აზრით ისინი პირველ შამანს თავიანთ ენერგიას გადასცემენ. კოცონი ასეთი რიტუალიდან ნახევარი საათის შემდეგ ინთება. ზოგიერთ შამანს მარტოც შეუძლია ცეცხლის ანთება, მაგრამ ამის შემდეგ შეიძლება მძიმედ გახდეს ავად.

ცნობილია შემთხვევები, როცა შამანები კოცონს დიდ მანძილზეც ანთებდნენ. მაგალითად, რამდენიმე კილომეტრზე. დაახლოებით ასეთივე უნარს მიაწერენ ავსტრალიელ და აფრიკელ ჯადოქრებსაც. კუნძულ კალიმანტაზე კი, უძველესი ლეგენდის თანახმად, ოდესღაც მთელი ტომი ცხოვრობდა, რომლებიც თავიანთ კოცონს სწორედ ამგვარად ანთებდნენ და ცეცხლის გაჩენის სხვა საშუალებებს არც კი იცნობდნენ.

თანამედროვეობამ “ცეცხლის გამჩაღებელი” რამდენიმე ასეული ადამიანი დააფიქსირა. ასე მაგალითად, პარაგვაის ერთ-ერთ ქალაქში მცხოვრებ რიკარდო ანსელს, რომელიც ერთ-ერთ მსხვილ ბანკში მუშაობს, შეუძლია მზერის დახმარებით მცენარეები დაწვას. მისთვის საკმარისია, რომ ყვავილებს ან ბუჩქებს შეხედოს, რომ მცენარეები ყვითლდებიან, იჭმუჭნებიან და ალდებიან. თავად ანსელი ამასთან დაკავშირებით აღნიშნავს, რომ იგი უბრალოდ უყურებს მცენარეს და ამ დროს არაფერს აკეთებს. მედიკოსებმა კი, რომლებმაც ბანკირი გამოიკვლიეს მის ორგანიზმში და თვალებში უცნაური ვერაფერი აღმოაჩინეს.

მსგავსი ნიჭი გააჩნია მონღოლეთის დედაქალაქში მცხოვრებ გოგონას, რაც მას ბევრ უსიამოვნებას უქმნის. ყველაფერი იმით დაიწყო, რომ ერთხელ ამ გოგონას მასწავლებელმა რვეული ესროლა, რომელიც უცბად ცეცხლში აგეხვია და დაიფერფლა. მას შემდეგ გოგონას მახლობლად არსებული სხვადასხვა ნივთები ხშირად იწვებოდა და ოჯახის წევრებს უკვე სერიოზული ხანძრის გაჩენის ეშინოდათ. ისინი იურტაში ცხოვრობდნენ და იძულებული გახდნენ ნათესავებთან, მაღალსართულიან კორპუსში გადასულიყვნენ. მაგრამ მეზობლებმა ოჯახი აითვალწუნეს. გოგონამ ვერ აიტანა მათი მტრული დამოკიდებულეა და საავადმყოფოში აღმოჩნდა “ნერვიული აფეთქების დიაგნოზით” .ეს პირველი შემთხვევა არ იყო… თუმცა ფენომენით ბოლო ხანებში პრესაც დაინტერესდა. გაზეთ “უნენდის” ჟურნალისტებმა საკუთარი თვალით იხილეს როგორ იწვება გოგონას მახლობლად მდებარე საგნები. ისინი აღნიშნავდნენ, რომ ამრიგად გაჩენილ ცეცხლს წყალი არ აქრობს, მაგრამ ხანძრის დროს დამწვრის სუნი და კვამლი არ შეინიშნება. ფაქტი დადასტურებულია, თუმცა “ცეცხლოვანი ქალის” ფენომენი ამოუცნობი.

ისრაელში ცხოვრობდა ქალი, გოლდა კუცი, რომელიც თავისი ცხოვრების მანძილზე რამდენიმე ასეული ხანძრის მიზეზი გახდა. ჯერ კიდევ ბავშობაში, როცა სკოლაში სწავლობდა, გოლდა კლასელ გოგონას წაეჩხუბა. როცა თანაკლასელმა მას “ჩაარტყა”, დაზარალებულმა მრისხანე მზერით უპასუხა და მოულოდნელად თავდამსხმელის კაბას ცეცხლ მოედო. 30 წლის ასაკში გოლდას ბრალი დასდეს იმაში, რომ მან მეზობლის ბინაში გამოიწვია ხანძარი. ეს ფაქტი დადასტურდა კიდეც, ოღონდ ექიმებმა ისიც აღნიშნეს, რომ საბრალო ქალი ვერაფრით უწევდა წინააღმდეგობას ამ უზარმაზარ ძალას, მის ორგანიზმში რომ არსებობდა. საკმარისი იყო, რომ ვინმეზე გაბრაზებულიყო, რომ “მტრის” სახლი ცეცხლის ალში ეხვეოდა. არცთუ იშვიათად თავად გოლდაც გამხდარა საკუთარი ფენომენის მსხვერპლი.იმისათვის რომ მისთვის საზოგადოებრივ ადგილებში ყოფნა არ აეკრძალათ, გოლდა კუცი ღამითაც კი მზის სათვალეს ატარებდა. მის სახლში ისეთი ავეჯი არ იდგა რომლის დაწვაც შეიძლებოდა. თავისი ცხოვრების დიდი ნაწილი მან უფანჯრო ოთახში გაატარა, სადაც მიწის იატაკზე იძინებდა.


ყველაზე მდიდარი ადამიანები ისტორიაში

yvealze mdidari adamianebi istoriashi

კორნელიუს ვანდერბილტმა 11 წლის ასაკში სკოლა მიატოვა და კარიერა ნიუ იორკში დაიწყო. 16 წლის ასაკში მან დედას ფული სთხოვა რატა ტრანსპორტის ბიზნესი მოეწყო. 82 წლის ასაკში მისი ქონება დოლარებში 167.4 შეადგენდა.

ბაზილ II
ბიზანტიის იმპერატორი იყო XI საუკუნეში (976-1025 წ.). 67 წლის ასაკში მისი ბიუჯეტი $169.4 შეადგენდა.

იტალიელი გენერალი მარკ კრასი (115-53 წ. ძვ.წ.), რომელიც მონების გაყიდვით იყო დაკავებული 169.8 მილიარდი დოლარი გამოიმუშავა.

ჰენრი ფორდმა პირველად წამოიწყო საავტომობილო მრეწველობა. მან გახსნა პირველი კომპანია 36 წლის ასაკში, 20 წლის შემდეგ ბანკში მის ანგარიშზე 188 მილიარდი დოლარი ირიცხებოდა.

ენდრიუ მელონი ამერიკის პრემიერ მინისტრი იყო 3-ჯერ. 80 წლის ასაკში მისი ბიუჯეტი 188 მილიარდ დოლარს შეადგენდა.

ოსმან ალი კხან აზაფ ჯა VIII, ინდოეთის მმართველი იყო. 1937 წელს იგი გამოჩნდა ჟურნალ Times-ის მთავარ გვერდზე სადაც მსოფლიოს ყველაზე მდიდარ ადამიანად დასახელდა. მისი ბიუჯეტი 210.8 მილიარდი დოლარი იყო. ამ დროს ის 50 წლის იყო.

უილიამ გენრიმ მამისაგან 100 მილიარდი დოლარი მიიღო. უილიამმა ფული სწორად გაანაწილა და 100 მილიარდი 231 მილიარდში აქცია.

რუსი მეფის ნიკოლაი II ბიუჯეტი 49 წლის ასაკში 228 მილიარდ დოლარს შეადგენდა.

როდესან ჯონ როკფელერი ახალგაზრდა იყო, ამბობდა რომ მას ორი ოცნება აქვს. 1. მას უნდოდა რომ 100 მილიარდი დოლარი გამოემუშავა. 2. მას უნდოდა რომ 100 წლამდე ეცოცხლა. ჯონი დაიღუპა 98 წლის ასაკში, მაგრამ მისი ბიუჯეტი 318 მილიარდი $ იყო.


მისალმება და მადლობის თქმა სწორად იცით?

მისალმება და მადლობის თქმა სწორად იცით?
misalmeba da madlobis tqma sworad icit?
ფსიქოლოგები ამტკიცებენ, რომ კარგი მანერები გარშემომყოფების კეთილგანწყობის მოპოვებაში გვეხმარება. სამწუხაროდ, თავაზიანობის ეტიკეტს ყოველთვის არ ვიცავთ.

მსოფლიოში ყველაზე თავაზიანი ერი იაპონელები არიან. იქ მიღებულია ბოდიშის მოხდა მაშინაც კი, როდესაც დამნაშავე არაფერში ხართ. მაგალითად, თუ ფეხზე დაგაბიჯებენ, პატიებას ითხოვს ის, ვინც მოუხერხებელი იყო და ისიც, ვისაც თითებზე დააბიჯეს, იმიტომ, რომ არასწორად იდგა და სხვებს ხელს უშლიდა. უსასრულოდ მადლობის გადახდა – ესეც იაპონელების ჩვევაა. მადლობას იხდიან იმ საქმისთვისაც, რაც რამდენიმე წლის წინ შესრულდა და ამას იმიტომ აკეთებენ, რომ, ეტიკეტის თანახმად, საჭიროა საუბარი ისე წარმართოთ, რომ თანამოსაუბრეს განწყობა არავითარ შემთხვევაში არ გაუფუჭოთ. ამიტომაა, რომ იაპონელები არასდროს კამათობენ და "არა”–ს არ ამბობენ.

თავაზიანობა – ეს პატივისცემა–დაფასებაა როგორც თანამოსაუბრის, ასევე საკუთარი თავის.

მისალმება

ოდესღაც ადამიანებს შეხვედრისას თითქმის მთელი რიტუალური ცეკვის შესრულება უწევდათ. ახლა ამას თავის მსუბუქად დაკვრა ცვლის. აღმოსავლეთში ერთმანეთს თავს უფრო ენერგიულად უკრავენ, ხოლო ზოგიერთ ქვეყანაში, თუნდაც იმავე იაპონიაში, ამავდროულად ესალმებიან კიდეც. რაც ყველა ქვეყანაში უცვლელია, ეს არის შეხვედრის დროს ჯანმრთელობის, მშვიდობიანი დილის, დღის, საღამოს სურვება.

მისალმების მთელი ეტიკეტი არსებობს: პირველად მამაკაცი ესალმება ქალს, უმცროსი – უფროსს, დაქვემდებარებული – ხელმძღვანელს. უცნობ ადამიანს (განსაკუთრებით თუ ასაკით უფროსია) ბატონობით ან ქალბატონობით მიმართავენ. დაგვიანებული უკვე შეკრებილ სტუმრებს პირველი ესალმება. და კიდევ, მისალმების დროს თანამოსაუბრეს თვალებში უნდა შეხედოთ.

ყველას მადლობა

მიღებულია მადლობის გადახდა უმნიშვნელო სამსახურისთვისაც კი, მაგალითად, როდესაც რესტორანში მენიუს მოგაწვდიან ან პალტოს ჩაცმაში დაგეხმარებიან.

საჩუქრისა და დახმარებისთვის შეიძლება ადამიანს მადლობა განმეორებით გადაუხადოთ. ეს სასიამოვნო ჟესტია. მაგალითად, გარკვეული დროის შემდეგ საუბარში გაიხსენეთ, რომ ნაჩუქარი შარფი ძალიან მოგწონთ ან მეგობრის მიერ მოცემული რჩევის სისწორეში დარწმუნდით.

სამსახური გაგიწიეს? მხოლოდ სიტყვიერი მადლობის გადახდა არასაკმარისია. მადლიერების ნიშნად საჩუქარი გაუკეთეთ, ხოლო საქმიანი პარტნიორი რესტორანში დაპატიჟეთ.

გახსოვდეთ, მადლობის გადახდა უნდა იყოს დროული. ვთქვათ, დღესასწაული ღია ბარათით მოგილოცეს. ეცადეთ, არაუგვიანეს ორი დღისა უპასუხოთ.

თუ შეიძლება… გეთაყვა…

ყოველ თქვენს თხოვნას, თუნდაც უმნიშვნელოს, თან უნდა ახლდეს სიტყვები: "გეთაყვა”, "თუ შეიძლება”. მაშინ უარს არ მიიღებთ. არსებობს პატარა ეშმაკობა: უარყოფით ფორმულირებას, მაგალითად, "ხომ ვერ შეძლებდით” მოერიდეთ. ადამიანის ტვინისთვის გაცილებით სასიამოვნოა პოზიტიური გამოთქმები: "შეგიძლიათ პატარა სამსახური გამიწიოთ?” ან "გეთაყვა, არჩევაში დამეხმარეთ”.

შეუცვლელია თავაზიანი სიტყვები სიტუაციებშიც, სადაც საჭიროა დანაშაულის გამოსწორება, მაგრამ, როგორც წესი, მხოლოდ ბოდიშის მოხდა არასაკმარისია, ასევე საჭიროა თქვენი ქცევის მიზეზის ახსნა.

პატიებას მესამე პირის საშუალებით ნუ მოითხოვთ. როგორი ცუდიც უნდა იყოს თქვენი საქციელი, ძალა მოიკრიბეთ და ბოდიში პირადად მოიხადეთ. ამავე დროს სასურველია, ეს გააკეთოთ ინციდენტის შემდეგ, მაშინვე. თუ საუბარია სერიოზულ შეცდომაზე, არ ეცადოთ, ბოდიშის მოხდის დროს ყველაფერი ხუმრობაში გაატაროთ. ამით თანამოსაუბრეს კიდევ მეტად გაანაწყენებთ.

დაგვიანებაც ბოდიშის მოხდის საბაბია. იგულისხმება არამხოლოდ საქმიან შეხვედრაზე, ასევე პაემანზე დაგვიანებაც.

ზოგჯერ დუმილი ჯობს

კეთილი სიტყვები დროული უნდა იყოს. ზოგიერთ შემთხვევაში დუმილი ნამდვილად ოქროდ ფასობს.

მოკლედ წარმოთქვით. სამუშაოზე მოერიდეთ ასეთი ტიპის გრძელ ფრაზებს: "დიდსულოვნად მაპატიეთ, სამსახურს ხომ ვერ გამიწევთ?”. ადამიანებს მათი მოსმენის დრო არ აქვთ.

დაიჭირეთ მომენტი. სანამ ვინმეს თხოვნით საგონებელში ჩააგდებთ ან ბოდიშს წარმოთქვამთ, თანამოსაუბრეს თქვენთვის მოსასმენად მოხერხებული დრო შეურჩიეთ. ვთქვათ, ტელეფონით საუბრობს. უმჯობესია, ნებართვის თხოვნის შემდეგ მისი მაგიდიდან ავტოკალამი უხმოდ აიღოთ და მადლობა ჟესტით გადაუხადოთ.


ნიკოლაი სკლიფასოვსკი (პედაგოგი) - Nikolai Sklifasovski

ნიკოლაი სკლიფასოვსკი (????-1935) - რუსი წარმოშობის მხატვარი, პედაგოგი.
ნიკოლაი სკლიფასოვსკის სახელს განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს საქართველოს სახვითი ხელოვნების ისტორიაში. მან აღზარდა გამოჩენილ ქართველ ფერმწერთა მთელი პლეადა – ე. ახვლედიანი, ს. ქობულაძე, ვ. ხოჯაბეკოვი, ვ. წილოსანი, კ. ზდანევიჩი, ა. ბაჟბეუქ-მელიქოვი, ა. ციმაკურიძე, ი.ოცხელი და სხვები.
ნიკოლაი სკლიფასოვსკიმ საშუალო განათლება მინსკის კლასიკურ გინმაზიაში მიიღო, უმაღლესი იურიდიული – მოსკოვის უნივერსიტეტში, პარალელურად სწავლობდა სტროგანოვის უმაღლეს სამხატვრო სასწავლებელში და სტუდიებში ლევიტანთან და გრანდკოვსკისთან, მონაწილეობდა პერიოდულ გამოფენებში მოსკოვში.

მოღვაწეობა საქართველოში

1895 წელს მისი მეგობრის მხატვარ ბ. ფოგელის რჩევით ის გადასახლდა თბილისში. 1896 წლიდან ასწავლიდა თბილისის პირველ ვაჟთა გიმნაზიაში და სხვა სასწავლებლებში. რამდენიმე წელი ის ცხოვრობდა და მუშაობდა ბათუმში, სადაც თავისი ხარჯებით ჩამოაყალიბა ბავშვთა პირველი სამხატვრო სკოლა, ასწავლიდა ბათუმის ქალთა და ვაჟთა გიმნაზიებში. 1909 წელს სკლიფასოვსკიმ მიიღო მოწვევა თბილისის I და II ქალთა გიმნაზიებიდან და დაბრუნდა თბილისში.
სკლიფასოვსკი 1909-10 წლებში მონაწილეობდა “ნატიფი ხელოვნების წახალისების კავკასიის საზოგადოების” თითქმის ყველა გამოფენაში. ასწავლიდა ხატვას ამ საზოგადოებასთან არსებულ სკოლაში. მისი ყველა ნამუშევარი ზეთის საღებავით შესრულებულია გლუვად, რეალისტურ მანერაში. მთელი სიმაღლით მდგარი ქალის ფიგურა თეთრებში, ქოლგით, მსუბუქი იისფერი ტონების ლამაზი შერწყმით მზისგან გამჭვირვალე რეფლექსებით. ზუბალაშვილის პორტრეტი, სადაც ძირითადი ამოცანა იყო მსგავსება და სახის მახასიათებელი ნაკვთების გადმოცემა – რამდენადმე აკადემიურია. მისი ნატურმორტები: “ვარდები” და “ყვავილები” ლამაზად არის შეკრებილი, განსაკუთრებით “ვარდები”, სადაც რამდენიმე ლარნაკი ვარდებით ქმნიან ორიგინალურ კომპოზიციას.
სკლიფასოვსკი საზოგადოებრივ საქმიანობასაც ეწეოდა. სამჯერ ჩამოაყალიბა და ხელმძღვანელობდა მოკლევადიან კურსებს სახალხო სკოლის მასწავლებლებისათვის, მონაწილეობდა სხვადასხვა კომისიებში, ხატვის სწავლების რეორგანიზაციის და ახალი პროგრამების შედგენის საკითხებზე. მონაწილეობდა კავკასიის სასწავლო ოლქის ყრილობებში 1910 წელს პიატიგორსკში და 1914 წელს ბაქოში. 1913 წელს მონაწილეობა მიიღო დრეზდენის IV საერთაშორისო კონგრესის მუშაობაში ხატვის და გამოყენებითი ხელოვნების შესწავლის საკითხებზე. სკლიფასოვსკი ამ კონგრესზე თავის მოხსენებაში ამბობდა: “აქ გამოფენილ ექსპონატებზე თვალის ერთი გადავლებაც საკმარისია, რომ დავრწმუნდეთ რამდენადაა დაკავშირებული სასკოლო სწავლების მთელი სისტემა ცხოვრებასთან, რამდენი სიხარული შეაქვს სწავლებაში ფერების გამოყენების თემებს და ფორმების მრავალფეროვნებას, რომელიც უშუალოდ ჩვენს გარშემო სამყაროდან არის აღებული". თავის მოხსენებაში მან დაწვრილებით მიმოიხილა სხვადასხვა ქვეყნებიდან ყველა განყოფილებაში წარმოდგენილი ექსპონატები. მან წარმოადგინა დაწყებით, საშუალო და სახელოსნო სკოლებში სწავლების შემდგომი განვითარების პროგრამა წლების მიხედვით. მან წარმოადგინა მუშაობის გეგმა, თემატიკა და მოსწავლეთათვის საჭირო მაგიდების, მერხების და მოლბერტების ნახაზებიც კი.
1911 წელს სკლიფასოვსკიმ საკუთარ სახლში გახსნა ხატვისა და ფერწერის სამკლასიანი კურსები, სადაც ბავშვების უმრავლესობას უფასოდ ასწავლიდა. ის გამოირჩეოდა გულისხმიერებით, იყო გულღია და ჰქონდა განსაკუთრებული პედაგოგიური ნიჭი. შეეძლო თითოეულ მოსწავლეში დაენახა და წარმოეჩინა ინდივიდუალური შესაძლებლობები. სკლიფასოვსკი სამხატვრო წრეებში დიდი ავტორიტეტით სარგებლობდა. 1922 წელს, თბილისის სამხატვრო აკადემიის გახსნისას, მისი ხატვისა და ფერწერის კურსები შევიდა აკადემიის შემადგენლობაში. სკლიფასოვსკი აირჩიეს აკადემიის პროფესორად.

1925 წელს ის ლენინგრადში მიდის, 1930 წელს იძულებული გახდა დასავლეთ ციმბირში წასულიყო ბავშვებისათვის ხატვის მასწავლებლად, სადაც დაავადდა და 1935 წელს გარდაიცვალა.


რადიშ თორდია - Radish Tordia

რადიშ თორდია (დ. 21 აგვისტო, 1936, აბაშა), ქართველი ფერმწერი, საქართველოს დამსახურებული და სახალხო მხატვარი, საქართველოს მხატვართა კავშირის წევრი, დოცენტი და პედაგოგი. მიეკუთვნება XX საუკუნის სამოციანელთა პლეადას. მონაწილეობა აქვს მიღებული არაერთ საკავშირო თუ საზღვარგარეთულ გამოფენაში.
დაიბადა აბაშაში 1936 წლის 21 აგვისტოს. მშობლები: ტერენტი თორდია და ვერა ჩოჩია.
1953-1957 წ.წ. სწავლობდა თბილისის იაკობ ნიკოლაძის სახელობის სამხატვრო ტექნიკუმში, რომლის დასრულების შემდეგ იმავე წელს ჩაირიცხა თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემიაში, სადაც ფერწერის ფაკულტეტზე მისი პედაგოგი იყო გამოჩენილი ქართველი მხატვარი უჩა ჯაფარიძე.
1963 წელს წარჩინებით დაამთავრა სამხატვრო აკადემია და ამის შემდეგ ღებულობდა მონაწილეობას საკავშირო და საზღვარგარეთულ გამოფენებში.
1977 წელს ოთხ ქართველ მხატვართან ერთად (ნანა მესხიძე, გივი ნარმანია, ზურაბ რაზმაძე და ბეჟან შველიძე) მიიღო მონაწილეობა მოსკოვში, სირიასა და ერაყში გამართულ გამოფენებში.
1979 წელს მიენიჭა საქართველოს დამსახურებული მხატვრის წოდება.
1980 წელს დაჯილდოვდა საქართველოს სახელმწიფო პრემიით.
1990 წელს მიენიჭა საქართველოს სახალხო მხატვრის წოდება.
1997 წელს დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით.
მისი ნამუშევრები დაცულია საქართველოს, რუსეთისა და გერმანიის გალერეებში.
მეუღლე: მარიამ გველესიანი (დ.1950).
შვილები: თეა თორდია (დ.1984), საბა თორდია (1971-1992) და რატი თორდია (დ.1966)


კორნელი სანაძე - Korneli Sanadze

კორნელი ბარნაბის ძე სანაძე (დ. 19 სექტემბერი/2 ოქტომბერი, 1907, ხონი – გ. 1985, თბილისი), ქართველი ფერმწერი, გრაფიკოსი, პროფესორი, საქართველოს სახალხო მხატვარი, შოთა რუსთაველის სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.

კორნელი ბარნაბის ძე სანაძე დაიბადა 1907 წლის 2 ოქტომბერს, დაბა ხონში (წულუკიძე), რკინიგზელთა ოჯახში. თბილისის ეკონომიკური ტექნიკუმის დამთავრების შემდეგ, სახვითი ხელოვნებით გატაცებული ახალგაზრდა 1922 წელს შევიდა მოსე თოიძის სახალხო სამხატვრო სტუდიაში, სადაც სწავლობდა 1924 წლამდე. ამავე წელს იგი ჩაირიცხა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. აქ სამხატვრო ხელოვნებას ეუფლებოდა შესანიშნავი რუსი მხატვრების ე. ლანსერესა და ი. შარლემანის, საქართველოს სახალხო მხატვრის გიგო გაბაშვილის, მხატვარ თათე ვოსიანის ხელმძღვანელობით.
1929 წელს აკადემიის დამთავრების შემდეგ, სანაძემ დაიწყო დამოუკიდებელი შემოქმედებითი მოღვაწეობა, ხოლო 1934 წლიდან იგი ფერწერას ასწავლიდა აკადემიაში. აღსანიშნავია, რომ 1930 წელს, როდესაც მკაფიოდ ჩამოყალიბდა კორნელი სანაძის სახვითი და პოეტური მისწრაფებები, იგი შევიდა თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში, სადაც სწავლობდა ოთხი წლის განმავლობაში და ეუფლებოდა ვოკალს. გარდა ამისა 1924 წელს მან დაამთავრა თბილისის ეკონომიკური ტექნიკუმიც. კორნელი სანაძე იყო 1830 წლის 8 თებერვალს დაარსებული საქართველოს რევოლუციონერ მხატვართა საზოგადოების-”სარმას” ერთ-ერთი დამაარსებელი და ხელმძღვანელი.
1924 წლიდან სანაძე უკვე ყველა რესპუბლიკური გამოფენის მონაწილეა, ენერგიულად მუშაობს მხატვართა ასოციაციებში, მხატვართა კავშირის გამგეობებში. მას გაფორმებული აქვს კინოფილმები: ”დარიკო”, ”ქალი მწვანეში”. ასევე ოპერისა და ბალეტის თეატრში: ”კარმენი”, ”დაისი”, ”მთების ძახილი”, ”დედა და შვილი”. რუსთაველის თეატრში: ”ტირიფის ქვეშ”. მარჯანიშვილის თეატრში: ”კოლმეურნეს ქორწინება”, ”შამილი”. ქუთაისის თეატრში: ”ოტელო”, ”გუშინდელნი”, ”კიკვიძე”. ბათუმის თეატრში: ”ფოლადაური”, ”პური”.
კორნელი სანაძეს მონაწილეობა აქვს მიღებული საზღვარგარეთ გამართულ გამოფენებშიც, კერძოდ პოლონეთის დედაქალაქ ვარშავაში. მნიშვნელოვანია კორნელი სანაძის, როგორც პედაგოგის როლი, ახალგაზრდა ქართველ მხატვართა აღზრდასა და ჩამოყალიბების საქმეში. მისი მოსწავლეები იყვნენ გამოჩენილი მხატვრები: გ. თოიძე, გ. თოთიბაძე, გ. ჯაში და სხვები. კორნელი სანაძის ნამუშევრები გამოფენილია საქართველოს სახელმწიფო ლიტერატურის მუზეუმში, სახელმწიფო თეატრალურ მუზეუმში, შოთა რუსთაველის სახელობის დრამატული თეატრის მუზეუმში, ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის თეატრში, აჭარის ავტონომიურ მუზეუმში, სანკტ-პეტერბურგის სახელმწიფო მუზეუმში. კორნელი სანაძის ნაშრომებიდან განსაკუთრებით ცნობილია ”მებაღე” და ”სინგაპურის საზამთროები”, რომლებიც 2007 წელს ბირმინგენის აუქციონზე იქნა წარდგენილი და საიდუმლო მყიდველის მიერ უცნობ ფასად შეძენილი.
კორნელი სანაძეს ჰყავდა მეუღლე და ქალ-ვაჟი, მანანა და დავით სანაძეები. კორნელი სანაძე გარდაიცვალა 1985 წელს. იგი დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.


პეტრე ოცხელი - Petre Ocxeli

პეტრე გრიგოლის ძე ოცხელი (დ. 25 სექტემბერი/8 ოქტომბერი, 1907, ქუთაისი ― გ. 1937), ქართველი თეატრის მხატვარი.

დაიბადა ცნობილი ქუთაისელი კათოლიკეების ოჯახში. იოსებ ოცხელი იყო პეტრეს ბიძა.1920-იდან ქუთაისის რეალურ სასწავლებელში სწავლის პარალელურად მეცადინეობდა სასწავლებელთან არსებულ მცირე სახელოსნო-სტუდიაში, 1927-1928 სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. 1927 ოცხელმა თბილისის მუშათა თეატრში გააფორმა ა.ლუნაჩარსკის "ცეცხლის გამჩაღებლები". 1928 კ. მარჯამიშვილმა იგი ქუთაისის ქართული დრამის სახელმწიფო თეატრში მიიწვია, სადაც ოცხელმა გააფორმა შ. დადიანის "კაკალ გულში" (1928) და კ. გუცკოვის "ურიელ აკოსტა" (1929). ჯერ კიდევ სრულიად ახალგაზრდა მხატვარმა თავისი ნიჭისა და მხატვრული ხედვის წყალობით შექმნა განზოგადების ძალის მქონე მოცულობითი ესკიზები. 1930-იან წლებში მხატვარმა გააფორმა პ. ბ. შელის "ბეატრიჩე ჩენჩი" (1930), ნ. პოგოდინის "ფოლადის პოემა" (1931), კ. კალაძის "ხატიჯე" (1930), გ. ბააზოვის "მუნჯები ალაპარაკდნენ" (1932), უ. შექსპირის "ოტელო" (1933, ყველა ქუთაისის ქართული დრამის თეატრი). ამ ნამუშევრებში გამოჩნდა ოცხელის დახვეწილი გემოვნება, კოლორიტის ფაქიზი გრძნობა, პოეტურობა, სცენის სივრცის აღქმის უტყუარი ალღო, ეპოქისა და ნაწარმოების შინაგანი არსის ღრმა წცდომის უნარი. 1931 კ. მარჯანიშვილმა მოსკოვის კორშის თეატრში დადგა ჰ. იბსენის "მშენებელი სოლნესი". სპექტაკლის გასაფორმებლად რეჟისორმა ოცხელი მიიწვია. სპექტაკლის მხატვრობას უდიდესი წარმატება ხვდა. 1936-1937 ოცხელმა მოსკოვის მცირე თეატრში გააფორმა ფ. შილერის "ვერაგობა და სიყვარული" და ვ. გუსევის "დიდება", ამავე თეატრის ფილიალში - ლოპე დე ვეგას "ცხვრის წყარო". 1939 ლონდონში თეატრის მხატვართა გამოფენაზე ოცხელის ესკიზები ოქროს დიდი მედლით დააჯილდოვეს. 1937 კ. სტანისლავსკის მიერ მოწყობილ ჯ. ვერდის "რიგოლეტოს" დადგმის კონკურსზე ოცხელის ესკიზებმა პირველი პრემია დაიმსახურა. ოცხელმა მხოლოდ 9 სეზონი იმუშავა თეატრში, მაგრამ მოკლე დროში შექმნა ნაწარმოებები, რომელთაც არსებითი როლი შეასრულეს ქართული თეატრის მკაფიოდ თავისებური სახის შექმნაში.


ბორის რომანოვსკი - Boris Romanovski

ბორის რომანოვსკი (*1879, კიევი, უკრაინა ― გ. 1947, იქვე) - პოლონელი მხატვარი, რომელმაც სიცოცხლის მნიშვნელოვანი ნაწილი საქართველოში გაატარა.

დაიბადა კიევში, უკრაინა, შეძლებულ ოჯახში. ბავშვობაში კიევის დანილოვის გრაფიკისა და ხატვის სკოლაში სწავლობდა. შემდეგ პარიზში მიმგზავრება, სადაც სახვითი ხელოვნების აკადემიაში (Ecole de Beaux-Arts) ირიცხება. აქ ის ოგიუსტ დელაკლუზისა და პიერ ბონარდის სტუდიებში გადის პრაქტიკას. 1908-1911 წლებში პარიზის ოპერის სცენის დიზაინერად მუშაობს. აქ მის მთავარ ნამუშევართა შორის იყო პეტრე ჩაიკოვსკის "პიკის ქალი". 1911 წელს იმართება მისი პირველი პერსონალური გამოფენა პარიზში. 1912 წელს კიევში ბრუნდება. პირველი მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ ფრონტის წინა ხაზზე კორესპონდენტად აგზავნიან. დაჭრილი დემობილიზაციით უკან კიევში ბრუნდება. კიევში ის ხდება უკრაინის მხატვართა გაერთიანების ერთ-ერთი დამფუძნებელი. 1922 წელს გაერთიანების პრეზიდენტად ირჩევენ. 1918-1925 წლებში რომანოვსკი კიევის სხვადასხვა თეატრში და კიევის ოპერაში მუშაობს სცენურ დიზაინერად.
1925 წელს კოტე მარჯანიშვილის რჩევით რომანოვსკი თბილისში გადმოდის საცხოვრებლად. აქ ის წითელ თეატრში და გამომცემლობა "ზარია ვოსტოკა"-ში იწყებს მუშაობას. 1927 წელს თბილისის საქალაქო მუზეუმმა რომანოვსკის შეუკვეთა ძველი თბილისის ამსახევლი აკვარელის ნახატების სერიის შექმნა (სულ 33 ტილო). ამ თემით აღტაცებული მხატვარი საათობით ძველი თბილისის უბნებში დახეტიალობდა: მეიდანზე, რიყესა და მეტეხის უბანში. ქალაქის ნამდვილი ფერების შესაცნობად ის ამ უბნების ქარვასლებს, სახელოსნოებსა და ჩაიხანებს სტუმრობს. იუმორითა და სითბოთი გამსჭვალული ეს 33 ტილო ძველი თბილისის ყოველდღიური ცხოვრების ამსახველი უნიკალური დოკუმენტური მასალა გახდა, მისი ვიწრო ქუჩებითა და მოფუსფუსე მცხოვრებლებით.
1929 წელს იმართება რომანოვსკის პერსონალური გამოფენა თბილისის სასტუმრო ორიენტში ქართველ მხატვართა ასოციაციის დარბაზში. თბილისში ყოფნისას რომანოვსკი უმეგობრდება ლადო გუდიაშვილს, რომელიც დიდ გავლენას ახდენს მის ხელოვნებაზე. მის ახლო მეგობართა შორის იყვნენ ძმები კაკაბაძეები (დავით და სარგის). სარგის კაკაბაძემ გააცნო რომანოვსკის ქართული ლეგენდები და ისტორიული გმირები. ამ ისტორიებით შთაგონებული მხატვარი ქმნის მის ყველაზე მეტად ცნობილ ისტორიულ ტილოებს, მათ შორის "კრწანისის ბრძოლას", რომელშიც ქართველთა და სპარსთა ბრძოლის სცენაა აღბეჭდილი.
1931 წელს რომანოვსკი ტაშკენტში გადადის, სადაც ის ადგილობრივი მუსიკალური თეატრის სცენური გამფორმებლად იწყებს მუშაობას. მცირე ხანში მას ტიფი შეეყარა და ლოგინად ჩავარდა. 1934 წელს საქართველოში ბრუნდება მკურნალობის გასაგრძელებლად. ამჯერად სოხუმში სახლდება, სადაც ის სახვითი ხელოვნების სკოლაში ხატვისა და გრაფიკის მასწავლებლად იწყებს მუშაობას. რომანოვსკის რამდენიმე ნამუშევარი ინახება სოხუმის საქალაქო მუზეუმში, მათ შორის "პირველყოფილი ადამიანის ორთაბრძოლა დათვთან" და "ციტრუსის მოსავალი".
1937-1941 წლებში რომანოვსკი მუშაობს ქართული ფილმის სცენურ დიზაინერად და მხატვრულ გამფორმებლად თბილისში.
1947 წელს კიევში მოულოდნელად გარდაიცვალა გულის შეტევით.


სერგო ქობულაძე - Sergo Qobuladze

დაიბადა ახალციხეში 1909 წლის 7 თებერვალს. ქალაქ ახალციხეში იმ დროს სამხედრო ნაწილი იდგა, სადაც მამამისი სოლომონ ქობულაძე მსახურობდა, სოლომონი სოფელ მაკვანეთიდან იყო, ხოლო დედა ნინო ხუნდაძე საჯავახოდან. ხატვისადმი მიდრეკილება მომავალმა მხატვარმა ბავშობის წლებში გამოამჟღავნა. შვილის ნიჭის გამოვლენას ხელს უწყობდა დედა, რომელიც ხელსაქმის კარგი მცოდნე იყო. მის ნაქარგს მოწიწებით ინახავს ოჯახი. როცა ქობულაძეების ოჯახი თბილისში გადმოვიდა, სერგო ქობულაძეს საშუალება მიეცა საშუალო სკოლაში სწავლასთან ერთად ბ. შებუევისა და ნ. სკლიფასოვსკის ხატვის გაკვეთილებს დასწრებოდა.
1925-1930 წლებში სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში ე. ლანსერესთან, ი. შარლემანთან და გ. გაბაშვილთან. ამ პერიოდზე მხატვარი იგონებდა:

„პირველ-მეორე კურსზე აკადემიაში მხოლოდ ხატვას გვასწავლიდნენ. პირველ კურსზე ხატვას გვასწავლიდა ი. შარლემანი, მომდევნო კურსზე კი ე. ლანსერე, ყველაზე მეტი ვისწავლე და შევიძინე გიგო გაბაშვილისაგან, რომელიც ფერწერას გვასწავლიდა. მისგან გავიგე პირველად, თუ რას ნიშნავს თბილი და ცივი ტონები, რამაც ჩემზე დიდი შთაბეჭდიკლება მოახდინა.“

თბილისის სამხატვრო აკადემია სულ სამი წლის დაარსებული იყო. აკადემიაში სწავლის გატარებულ წლებს მისი შემოქმედების ფორმირებისათვის არსებითი მნიშვნელობა ჰქონდა. ფერწერის ფაკულტეტის სტუდენტი სარგებლობდა უფლებით, დასწრებოდა მეცადინეობას სხვა ფაკულტეტებზე. სამხატვრო აკადემიაშივე იღებს დასაბამს მის მიერ ძველი ქართული ხელოვნების ძეგლების შესწავლა და დასავლეთ ევროპის, განსაკუთრებით კი იტალიური რენესანსის ეპოქის ხელოვნებით გატაცება.
1931 წლიდან სსრკ-ის დიდი თეატრისა და თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრის მხატვარი სერგო ქობულაძე თეატრში კოტე მარჯანიშვილმა მიიწვია 1932 წელს. ამ დროიდან მისი მოღვაწეობა მჭიდროდ იყო დაკავშირებული თეატრთან. მან გააფორმა სპექტაკლები თბილისის კოტე მარჯანიშვილის სახელობის და რუსთაველის სახელობის თეატრებში, ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის აკადემიურ თეატრში, და მოსკოვის დიდ თეატრში. მათ შორის თბილისის საოპერო თეატრში მ. შველიძის ოპერა „ამბავი ტარიელისა“ (1947 წელი) და გრიგოლ კილაძის ბალეტ სინათლეს (1947 წელი) გაფორმებისათვის მას სახელმწიფო პრემიები მიენიჭა „სსრკ-ის სახელმწიფო პრემიების ლაურიატი“.
1930 წლიდან სისტემატიურად მონაწილეობდა გამოფენებში, რომლებიც თბილისში, მოსკოვსა და სხვა ქალაქებში ეწყობოდა. 1950-იან წლებში მისი ნამუშევრები გაიგზავნა ვენეციასა და ლონდონში.
1930-1932 წლებში მუშაობდა მოსკოვსა და ლენინგრადში. 1930 წელს, აკადემიის კურსის დამთავრების შემდეგ, მხატვარი მუზეუმებში დაცულ ძველ ოსტატთა სურათების გასაცნობად, მოსკოვსა და ლენინგრადში მიემგზავრება. წარსული ეპოქებისადმი ინტერესი, რომელსაც მხატვარი ინარჩუნებდა, თავის დროზე დიდ როლს ასრულებდა მის შემოქმედების ჩამოყალიბებაში, გემოვნებისა და მხატვრულ მიდგომათა გამომუშავებაში.
1938 წლიდან ასწავლიდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში. 1939 წლიდან სერგო ქობულაძემ, პედაგოგიური მოღვაწეობა დაიწყო თბილისის სამხატვრო აკადემიაში, სადაც შემდგომში პროფესორი, აკადემიკოსი, ხატვის კათედრის ხელმზღვანელი და ერთ ხანს რექტორი იყო. მრავალწლიანი გამოცდილების საფუძველზე. მან სასწავლო ნახატის გარკვეული სისტემა შეიმუშავა და სპეციალური ნაშრომი მიუძღვნა მას. ნატურის შტუდირებისათვის მას არასდროს მიუნებები თავი, მის მოსწავლეებს ახსოვს, რომ ხატვის გაკვეთილებზე პროფესორი ვერ უძლებდა ცდუნებას, ჯდებოდა მათ გვერდით და ნატურიდან ხატვას იწყებდა, მკაფიო ინდივიდუალური თვისებებით დაჯილდოვებული მხატვარი და პიროვნება, სტუდენტების შემოქმედებით თავისებურებათა გამოვლენას, პატივისცემით იღებდა და მათ სულიერი სამყაროს გამდიდრებაზე ზრუნაცდა, იქნებოდა ეს საუბარი სახვითი ხელოვნების კლასიკური მუსიკის, ლიტერატურის შესახებ, თუ კამათი ფეხბურთისა და ჭადრაკის გულშერმატკივრებთან, მსმენელებს ხიბლავდა სერგო ქობულაძის მახვილგონიერება, იუმორი, მოვლენების სრულიად მოულოდნელ ასპექტეშ დანახვის უნარი. 1957 წლიდან გახდა პროფესორი. 1952-1959 წლებში აკადემიის რექტორი.
1958 წელს საქართველოს სახალხო მხატვარი, სსრკ-ის სამხატვრო აკადემიის წევრ-კორესპონდენტი.
ზაქარია ფალიაშვილის სახელობის ოპერისა და ბალეტის აკადემიური თეატრისათვის, სერგო ქობულაძემ მოხატა საზეიმო ფარდა (1960) რომეშიც მთელი თავისი ოსტატობა ჩააქსოვა.
სერგო ქობულაძემ გამოიკვლია ანტიკური და ქართული არქიტექტურული ძეგლების კომპოზიციური აგების პრინციპი. „ამ გამოკვლევაზე მუშაობით, — ამბობდა შემოქმედი, — დიდი სკოლა გავიარე, იმდენი რამ ვისწავლე, რასაც მრავალი წლის მანძილზე ვერ შეიძენს კაცი“.
1972 წლიდან სერგო ქობულაძე ხელმძღვანელობდა საკავშირო სამხატვრო აკადემიის თბილისის გრაფიკის შემოქმედებით სახელოსნოს, რომელსაც დიდი მნიშვნელობა ჰქონდა ქართველი ახალგაზრდა გარფიკოსების აღზრდის საქმეში.
სერგო ქობულაძე გარდაიცვალა 1978 წელს. გარდაცვალების შემდეგ გახდა რუსთაველის პრემიის ლაურეატი.