კოსტავა მერაბ - Kostava Merab

"შენ გევედრები"

(shen gevedrebi)


შენ გევედრები სულით გლახაკი,
ვინმე დევნილი სიმართლისათვის,
თუმც ვერ ვამრავლე სამსხვერპლო ხარკი,
ვეღარ გავიღე თავი ღვთისათვის.

გამოუთქმელო წმინდა საბაოთ,
თვალაპყრობილი მოგმართავ ზენარს,
მასმინე სიტყვა დაუსაბამო,
ნუ ამარიდებ მშობლიურ მზერას.

არ მითხოვია შავი დღისათვის
თვალის წილ თვალი, კბილის წილ კბილი,
არ განმიკითხო ცოდვებისათვის,
არ დამიტეო უძღები შვილი.

ოდეს ვირეკდე, განმიღე კარი,
ელვავ, ღრუბლებში შემოპარულო
და განმიახლე სულის საყდარი,
სასოებაო და სიხარულო.

როდესაც წართქვი: "იყავნ ნათელი",
აღენთო ჭაღი მზიანი ღამის.
აელდა თვალი, ტაძრის სარკმელი,
განმმარტებელი სანთელი გვამის.

შენ მიანიჭე ნათელი იმ მზეს,
რადგან გწადია ჩვენც გაგიმზევდეთ,
რომ იმავ თვალით, რომლითაც გვიმზერ,
შენვე გხედავდეთ, შენვე გიმზერდეთ.

მაშ რაღას ვაქნევ წელთა სიბერეს,
რაღას დამაკლებს ჟამთა დინება.
თუკი მეოხად ხმა შენმიერი
და შენი მადლი მომეფინება.

სული მარტვილი აღვაპყარ შენდა,
ოდითგან ქმნილი შენეულ ხატად,
გულის სიღრმეში დაფარულს ხედავ,
დაფარულთათვის მიმაგებ ცხადად.

და დაფარული თუ გაცხადდების,
იმ პირველ სიტყვას მადლით მთოვარო,
ღირსად მყავ შენი გამოცხადების,
დამბადებელო და მაცხოვარო.

თუ სიდიადე იმ პირველ თქმულის,
საღვთო სინედლის არის პირობა,
მომმადლე ლექსით აღვსებულ გულის,
დაუშრეტელი ოქროპირობა.

ცდაში მარჯვენა არ მომიცარო,
აბჯრად ამასხი ძალი თმენისა,
უკვდავებისა შთამასვი წყარო,
შემასხი ფრთენი აღმაფრენისა.

და მაშინ ვიტყვი, მსხვერპლი შენთვისაც
ეკლიან გზებზე ავათავთავე,
რადგან ვით სულის, ნაღდი ლექსისაც,
სასუფეველი არის სათავე.

იმედი იგი, ყოვლის მძლეველი,
მეოხად ჩვენდა შენგან ისახვის,
რადგან კაცთაგან შეუძლებელი,
შესაძლებელი არის ღვთისათვის.

ჭეშმარიტების მიჯნურთა მწდეო,
ბჭეთა დახშულთა ლოცვავ ფარულო,
მარადი მამის მარადო ძეო,
რწმენავ, იმედო და სიყვარულო.


კოსტავა მერაბ - Kostava Merab

იქ თავგანწირვა გაგიღებს კარებს

(iq tavganwirva gagigebs karebs)


ართა გამრიგემ არ გაიმეტოს
ვინც სამყაროთა თვალის ჩინია.
ადამიანო, შენდა იმედად
ღაღადებს სიტყვა "ნუ გეშინია".

ზეცამ ძუძუდან არ მოგიკვეთა,
ყოველი არსი შენთვის ხმიანობს,
ვაგლახად სასო არ წარიკვეთო,
ვინძლო სული არ დაიზიანო.

ფათერაკს მკერდით დაგაუდექი,
მოძმეთ იმედი არ წარუხოცო,
ადამიანო, იყავ უდრეკი,
იყავ უშიში, ვითა უხორცო.

სტიქიონების ველურ თარეშში
სულის სიმტკიცე გმართებს მალული,
რადგან ვაჟკაცურ გზნების გარეშე,
არ არის ქვეყნად არც სიყვარული.

როცა წინასწარ თქმული ახდება,
როცა სამყარო ფაფარს აიშლის,
განსაცდელს მშვიდად თუ არ დახვდები,
როგორ იწოდო პირმშო ქარიშხლის.

ნაჭუჭის კაცად ნუ გადიქცევი,
თორემ დინება წაგლეკს, გაგრიყავს,
სტიქიის რისხვას თუ გაექცევი,
რაღას დააკლებ ცხოვრების გრიგალს.

უტეხი რწმენით შენ არ წაწყდები,
დააცხრობ ღელვას, დათრგუნავ ქარებს,
სად თანაგრძნობა ვერას გახდება,
იქ თავგანწირვა გაგიღებს კარებს.


კოსტავა მერაბ - Kostava Merab

ვეღარ ვიოკებ შეშლილ სუნთქვის

(vegar viokeb sheshlil suntqvis)


ვეღარ ვიოკებ შეშლილ სუნთქვის დაწყევლილ ალებს,
მივდივარ შენგან, ბალდახინით შევიბურები,
საბუდრებიდან ამოვითხრი ყაჩაღის თვალებს,
შენ შემოგწირავ, რათა დასძღენ შენი ყურებით.
ქარონის ნავით გადავირბენ პირველ ქაოსებს,
ეთერის ჭავლებს ავაკვნესებ ცეცხლის ხოფებით,
საიქიოშიც მე ვიგლოვებ სააქაოზე,
რადგან ძვირფასო, აქ მიწაზე შენ იმყოფები.
და კვლავ დასთქვან პაემანი ერინიებმა,
ჩემი ცოდვები მათთვის დარჩეს აწ გასამხელი,
წავალ, წამყვება საშინელი მონანიება
და გულში შანთით ამომწვარი შენი სახელი.
ვერ დაგვაშორებს აქერონის შლეგი ტალღები,
სულ იფხიზლებს თუნდ რომ გვამი ეგდოს მძინარე,
სულეთის მგზავრნი, ანგელოსებს ჩვილი ბალღები
დავაშრობთ ლეტოს, დავიწყების წყეულ მდინარეს.


კოდალაშვილი ლელა - Kodalashvili Lela

რომელი უფრო..

(romeli ufro)


ვცხოვრობ ერთი დღით - ვიბადები, ვბერდები, ვკვდები.
ხშირი ტემპი აქვთ აკრეფილი გაზაფხულებს, ზამთრებს, ზაფხულებს.
ჩემი ტანი კი მრავალწლიანი მცენარეა.*
და თითოეულ სეზონზე ხელახლა ვზომავ
შენამდე მოსვლის ტყუილ-მართალ საფეხურებს –
ზოგს ფეხშესახებს, ზოგს კი ჩამტვრეულს.
ვიწრო ქუჩაზე მერამდენედ ვდგავარ და ვითვლი სამამდე,**

როგორმე ციდან რომ ჩამოვარდე.
ჩემს მხარეზე არც ქარია, და არც ეს ქუჩა - ამოგიჩემე.
ასფალტი ჩემი ტერფის ფორმებს იმეორებს,
კენჭსაც არ მახვედრებს - ეშინია, ამ გზიდან არ გადავუხვიო.
გიახლოვდები და ჰაერიც ნელა-ნელა ზავდება შენით.
მინდა რომ უკვე მერამდენედ,
ტანიც ააყოლო ჩემს გახდილ კაბას და დამტოვო ასე შიშველი.
ვიცი, რომ გვიყვარს ერთმანეთი თვეში ერთხელ ან ორჯერ.***

მანამდე კი ვლაპარაკობ, და ქვირითივით ვყრი სიტყვებს.
ზოგი ცოცხლდება, ზოგი კი - არა.
ჩვენ, რა თქმა უნდა,მკვდარ ქვირითს ვსანსლავთ,
მკვდარი ქვირითით ვითომ ვნაყრდებით,
ვითომ განვიცდით, ვითომ ვღელავთ.
გამოსაზოგი აბა, რა არის - დღეს ხომ მაინც უნდა დავმთავრდეთ.
და ხვალიდან ავირჩიოთ ახალი დილა –
ყველა სიმართლეზე უფრო მართალი ახალთახალი ტყუილით სავსე.
ვუყურებ ზამთრის გარინდებულ დეკორაციას შენი ტანისას -
უქარიშხლოს და თოვლითაც კი დაუმძიმებელს.
სადაც ყინვა მხოლოდ მხსნელია შემორჩენილი ყვითელი ფოთლის
ფერი მაინც რომ შემოინახო არ ვიცი, რისთვის.
გზადაგზა გიწნავ სიმართლეების და ტყუილების
შავ-თეთრ თოკ-ნაწნავს ჩემი თმებისგან.
და მერე კი ღამეღა მრჩება, რომ ჩამაცვას რამე შილიფი,
რომ უფრო მეტი თავდაჯერებით გავუყვე იმ თოკს**** -

კაცმა არ იცის, სად გამიწყდება,რომელი უფრო გამძლე აღმოჩნდება -
ტყუილი თუ მართალი, მართალი თუ ტყუილი.
და აი, ასე, ვიბადები, ვბერდები, ვკვდები.
შიგადაშიგ გაზაფხულია, შიგადაშიგ ას ტყუილთან - ერთი სიმართლე,
აღარც კი მინდა, სანამ დროა, განვაცალკევო -
ტყუილს ტყუილად,
სიმართლეს კი
სიმართლედ ვწნავდე.
შიგადაშიგ გაზაფხულია.
არც თუ ისე უიმედო,არც თუ ისე სასოწარმკვეთი.
თუმც კი ნაწნავი ნელა-ნელა თხელდება, ქრება.
სადაცაა, ბეწვის ხიდად გადაიქცევა,
ვეღარც კი ვარჩევ, სად შავია, სად კიდევ თეთრი,
სად გადარჩენა მელოდება, სად კი დაღუპვა.





*ჩემი ტანი კი მრავალწლიანი მცენარეა
დახოცილი ყვავილობა-ქორწინებების ერთი გრძელი პანაშვიდით.
ამასობაში დრო არ ითმენს –
მეფურჩქნება ახალი კვირტი.
უნდა მოვასწრო,
სანამ დამცვივა ყვავილები, როგორც სიტყვები,
რომლებიც ტუჩებს გადმოცდენილნი
უცებ ჭკნებიან.



___________________________
**
ერთი - დამარცხება, რომელიც მიყვარს, შეცდომების და ცოდვის სამოთხე.
ორი - გამარჯვება, რომელსაც ვიძულებ და ნელა-ნელა, ყინულივით ვადნობ თითებში.
სამი - მაინც გაკოცნი სიტყვებს.

***თვეში ერთხელ ან ორჯერ სიტყვებით ბილიკს გამიკაფავ
და გზადაგზა მაქსოვ სიყვარულს,
რომ მოვიდე და გადამაცვა, როგორც თევზს - ბადე.
და შევუყვე ასფალტისფერ მეხსიერებას, რომელიც არ ვიცი.
რომ ბოლო წვეთიც დავაქციო, გადავარჩინო ყელში ამოსვლას.


****ჩემგან ჩამოზრდილს სადღაც შენამდე.
ჩემი რომელიღაც გაზაფხულიდან
შენს მერამდენე ზამთრამდე,
ხიდივით გადებულ არა ცისარტყელას, არამედ მირაჟს.


კოდალაშვილი ლელა - Kodalashvili Lela

დაბრუნება ქვებში

(dabruneba qvebshi)

,,რატომ ვერასდროს ვერ თბებიან სახლის ახლოს მიყრილი ქვები.”
თითქოს ფანჯრიდან ჩვენთან ერთად გადმოყარესო,
ცოტა ხანს გვყოფნის გამოყოლილი სუნი და სითბო.
მერე კი ჩვენ-ჩვენ ადგილს ვპოულობთ, ცოტას თვითონ ჩავგორდებით,
ცოტათი სხვა ქვებს ჩავაჩოჩებთ.
მდგრადები ვხდებით.
ლოდებივით ვიზრდებით და ვყრივართ გზადაგზა.
ყოველი წელი თითო ბზარით ჩაღრმავებაა საკუთარ თავთან,
რომელსაც ისე ვირგებ-ვიხდენთ,
როგორც შვილი თავის მამის ბებერ ორეულს.
იმ სახლიდან გადმოყრილები ლოდებში ვსახლდებით და
მერე ლოდებს თვითონ ვისახლებთ.
და ზედ გარსად ვეტმასნებით.
იმ ბზარებში ჭკვიანდებიან ახალ-ახალი ყლორტებიც -
ერთმანეთისგან ვმტვრიანდებით.
ერთმანეთის თესლს ქარი შემთხვევით თუ ჩაგვაცლის
აბლაბუდაგაბმულ ნაპრალში,
სადაც ისევე, როგორც ასაკშიშესულ ქალის საშოში,
გულუბრყვილოდ აღმოჩნდება მზადყოფნა მსწრაფლი განაყოფიერების.
თითქოს ამდენი საუკუნეა,
მიჩვეული არ იყოს ხან თესლის სიბერწეს, ხან კი მუცლის უნაყოფობას.
გარშემო მხოლოდ ლოდის სიპი კედლებია.
სიბნელე ბოდავს ხან სიმშვიდეს, ხანაც - ხიფათის მოახლოებას,
იზრდება ყლორტი.
მისი ფესვი ევას ასაკის როსკიპია –
ჟამიდან ჟამზე ვამპირივით სჭირდება სისხლი – თავისზე მძიმე საზღაური,
რომ გადარჩეს, რომ იბატონოს, რომ შეიყვაროს.
(ცა იმდენი ჩანს, რამდენსაც იტევს ჩვენი თვალები).
ლოდს კი თანდათან ეხევა გული.
ყლორტები კი ბედის საძიებლად ამოდიან და მალევე ხმებიან.
მხოლოდ ზოგიერთი, როცა ლოდის ბზარები იკეტება,
იქ მოექცევა და არც ჭკნება, არც ფერს იცვლის –
ცოცხალს ჰგავს და ცოცხალი არაა.
მკვდარსა ჰგავს და მკვდარი არაა.
რადგან იმ სულსაც
ამოხდომის მაგიერ შიგნით იბრუნებს.
და ღამეებსაც თავის თავში ათენებს.
გარეთ კი სიზმრებს თუ ააორთქლებს,
დარდებმა რომ არ დაუხეთქოს საფეთქლების ღეროები.
მერე გზას ვხლართავთ, ლაბირინთს ვთხრით იმ სიმყიფეში
და ზიგზაგებით ვაგრძელებთ სიარულს,
ერთმანეთის სიყვარულის ფესვებს რომ არ დავაბიჯოთ, გვერდი ავუაროთ.
რომელზე რომელი ცოდვა მწიფდებოდა წლების მანძილზე, ამას ვეღარ ვთვლით.
და რომ ახლა უნდა გავასინჯოთ ქუსლებს ,
სარეველას თუ რა სიკეთის მოტანა შეძლებია.
მივდივართ და ჩვენი თავიც მორჩილად მოგვდევს.
და ბზარებზე ხელებს ვიფარებთ, სიცოცხლე რომ არ დაგვცდეს შემთხვევით.
და ორჭოფობის ქარი უბერავს,
და ბზარებმორეული ლოდის ნაპრალი მიწით ივსება.
და სახლს დავეძებთ, როგორც რძით სავსე ძუძუს.
ძუძუდან კი მჟავე რძე წვეთავს.
ლოდები ხავსს ეჭიდებიან,
ჩვენ ხავსს ვაბიჯებთ და ცრემლებს ვადენთ.
ჩვენი გულისძგერა ლოდისძგერად გადაიქცა.
ზღვას რა ხანია დაავიწყდა ისევ მოქცევა –
იქნებ რომელიმე დაითანხმოს და შეითრიოს,
და გაამხელინოს ლოდებს სიმართლე,
გაამხელინოს ლოდებს სიმართლე.
გაამხელინოს ლოდებს სიმართლე.
დავდივართ და თითო ქვიდან თითო მკვდარი გულისკრეფით ვერთობით.
რამდენსაც ვიღებთ, ზუსტად ორი იმდენი რჩება.
და მერე სიტყვებს გამოსავლად შებრუნებით მნიშვნელობებს ვარქმევთ,
ბოლოსწინა ტალახიან ნაფეხურს ვეძებთ და
და ქვებში ვბრუნდებით.


კობაიძე მანანა - Kobaidze Manana

ამ მთების იქით

(am mtebis iqit)


ვერც დავიწყება ვისწავლე,
ვერც ფიქრის დაბმა ბეჩავმა,
მზე ვერ ამოვა უშენოდ,
მთვარე უშენოდ ვერ ჩავა.

ამ მთების იქით შენა ხარ,
შენა და შავი არაგვი,
ამ მთების აქეთ ჩემი მზე,
ქართაგან დაუფარავი.

ეს სიყვარული შემინდე,
თუმცა კი არი არამი,
სიტყვას სუყველა შეგიქებს,
ფიქრს დაგიძრახავს არავინ.

ღრუბლის ჩრდილი წევს ღრუბელზე,
წყალნი ფიქრებსა მპარავენ,
თოვლჩამოძენძილ ქედებზე
შემეშინდა და არ ავედ.

ნურც გეხსომება ჩემი ხმა
შავი სამარის კარამდე,
ნურც შემიცოდებ, გინდ მნახო,
ცრემლით მიწასა ვღარავდე.


ლეჟავა მანუჩარ - Lejava Manuchar


დედა - deda

მზე ამოდის ვებერთელა
შენ მგონიხარ, დედა,
მთვარე ზღაპარს მომიყვება
შენი ლოცვით, დედა,
ვარსკვლავები - და და ძმები,
შენ მაჩუქე, დედა,
ციდან წვიმა წამოვიდა,
მე შენს ცრემლებს ვხედავ.
გაზაფხული მობრძანდება,
მომაგონდი, დედა,
გადამწვანდა მთა და მდელო,
გული ხარობს, დედა,
ხეებს კვირტი გამოუსხამთ,
გეფერები დედა.
თავს იწონებს ყვავილები,
გულში გიკრავ, დედა,
ზაფხულია, მზე ეღვრება
ოქროს თაველს, დედა,
შენი გულის სითბო არის
ეს სხივები, დედა.
მთიდან წყარო მოჩუხჩუხებს,
წყურვილს ვიკლავ, დედა,
ეს ხომ, შენი ნუგეშია,
ხმა დამტკბარო, დედა,
ჩითის კალთით შემოდგომა
შენ მომმადლე, დედა,
უხვ ფერებით მოფერებით
ჩამაფიქრე, დედა.
თონის პურის სუნი ვიგრძენ,
მომაგონდი, დედა,
ოდის ბანზე ჩურჩხელებით
მომენატრე, დედა,
ჭური ბადაგს აუვსია
ასე ტკბილი, დედა.
მატყლის წინდა მომიქსოვე,
შემაცივნა, დედა,
ომი! მიხმობს მე სამშობლო,
შენ მაკურთხე, დედა.
მაგ შავ ლეჩაქს გახუნება
შემიტყვია, დედა.
ვაჰ, ზამთარი დგება ცივი,
თეთრი თოვლი კრთება,
თეთრი, როგორც შენი სახე,
თმაჭაღარა დედა.
ყინვა, შენი ცრემლებია,
ასე ცივი, დედა.
სიზმრებს ვხედავ, სანთლებს ვანთებ,
ლოცვებს ვამბობ, ვბნედავ.
მზე ამოდის ვებერთელა,
შენ მგონიხარ, დედა.
თვალზე ცრემლი გამეყინა,
მზეს მთებს მიღმა ვხედავ,
ენითუთქმელ სიყვარულით
გაგაღმერთებ, დედა,
სულზე ტკბილო, საესავო,
შენ, ქართველო დედა.

ცხვარიჭამია ამაღლების მონასტერი.


ლეჟავა მანუჩარ - Lejava Manuchar


საყვარელო ჩემო

(sayvarelo chemo)

მაგ ტუჩების გემო
ალუბლების მსგავსი,
საყვარელო ჩემო,
მაგიჟებენ ყმაწვილს.
ეგ ღიმილი მაწვიმს
ამ აპრილის თვეში
და ფერმკრთალი ღაწვის
გულს მიტოკებს ეშხი.
მე მიჭირავს ხელში
შენი კაბა ჩითის,
ნახატებით ტყეში
ბუდეები ჩიტის.
აფეთქებულ კვირტის
დგას სურნელი ამო,
ვსუნთქავ ხარბად ჰაერს
შენი თმების გამო.
მაგ ტუჩების გემო
ალუბლების მსგავსი,
საყვარელო ჩემო,
სიკვდილამდე მასვი.
.


ლეჟავა მანუჩარ - Lejava Manuchar


ტკივილი სურვილში

(tkvili survilshi)

ნეტავ, როდესმე დამიბრუნდეს ბავშვობის წლები,
რომ მე ბავშვურად კვლავ აღვიქვა დედაბუნება.
მთა მეოცნებე, ყვავილებით მოფენილი ხასხასა ველი,
ხის ცხენზე ჯდომა, სიყრმის წლების ტკბილად ბრუნება.
შხაპუნა წვიმა, თევზაობა, ჯდომა ძველ ნავში,
დევებთან შებმა და ზღაპრები პატარა ჯუჯის,
ხილვა ვერტმფრენის, სიხარული განცდილი ცაში,
სილის გვირაბი და ფიფქების ფარფატი გუნდით.
ნაპოვნი ბარტყი, გამიფრინდა ბავშვობის წლები.
ფრთა, მოტეხილი, შეუხორცდა, აფრინდა ზეცას.
ახალგაზრდობაც ითელება ეკლიან გზებით,
მაგრამ მოხუცი ისევ ბავშვი ვიქნები, ეს მწამს.
ოჰ, სიბერემდე კიდევ დამრჩა რამდენი წელი,
რომ გაფრენილი სიყრმის დღენი ისევ მოფრინდეს.
მე მაშინ სულით ვიქნები ჩვილი,
ხოლო სხეულით ხრწნადი მეწყერი
და მხოლოდ მორფი დამიამებს საზარ ტკივილებს.


ლეჟავა მანუჩარ - Lejava Manuchar


თვლემდა ღამე

(tvlemda game)

ღამე თვლემდა თბილ ბუხართან კაცივით,
შავ ღრუბლეზე მთვარე ეგდი ცარცივით,
რაც მე ვნახე ცხოვრებაში აფთარი,
არ გინახავს შენ იმდენი ზამთარი.
ვითომ ძმების, სად გამქრალან ლანდები?!
გადი, ოხვრავ, ფიქრში ნუ მებლანდები.
გვიანია ახლა სევდა ამაზე,
არვინ მოვა, ადე, კარი ჩარაზე.
დარჩი მარტო ველზე მდგარი ცაცხვივით,
ღამე ჩათვლემს თბილ ბუხართან კაცივით.
სიგარეტის კვამლით, როგორც ნისლები,
ჩავლილია მოგონების ის წლები.
გარეთ ბარდნის ყრანტალებენ ყვავები,
ოთახში კი იები აგიყვავდა.
შავ ღრუბელზე მთვარე ეგდო ცარცივით
თვლემდა ღამე თბილ ბუხართან კაცივით