როცა მე გარდავიცვალე

როცა მე გარდავიცვალე

(roca me gardavicvale)


როცა მე გარდავიცვალე, იდგა აღდგომის სწორი,
ზღაპარში ხარი ატირდა, სახლში - შვილი და ცოლი,
შემიდგნენ არაგველები, თავის მგალობლის ცხედარს,
ფარებზე გადამაწვინეს და წამასვენეს მცხეთას.
- საით, ბიჭებო, - გავძახე...
მითხრეს: უფლისა ნებით,
იქ დიდი საქართველოა, იქ აღარავინ ვკვდებით...
მე ჩავუარე ბავშვობას, - ბურთს თამაშობდა მინდვრად,
ადგა და გამომეკიდა, ღვარღვარა ცრემლებს ღვრიდა.
გადავუფრინე ციხეებს,
მთალად საქართველოს სერებს.
- ისე იყავით, კარგებო, როგორც გხატეთ და გწერეთ...
რა კარგი იყავ, სიცოცხლევ, ვერ მოგიყირჭე ქებით,
მტრებიც კი მყავდნენ კარგები, არათუ მარტო ძმები.
მშვიდობით, ჩემო ქვეყანავ, ვეღარ გიხილავ ხვალე,
ფალავნების და მგოსნების სტუმართმოყარე მხარე.
სულმა დავლოცე ცოლ-შვილი და პატიებაც ვთხოვე
ჩემი ცხოვრების სიხარულთ,
ჩემს ჯვარს და სვეტიცხოველს.
როცა მე გარდავიცვალე, იქ დავიბადე მყისვე,
ჩემი გვარის და სახელის ვიღაც ატირდა ისევ.
იტირე, ჩემო პატარავ,
გამახარე და მტანჯე,
ტირილით უთხარ მადლობა ჩვენს მარადიულ გამჩენს...


ვიქნები მაინც უკანასკნელი

ვიქნები მაინც უკანასკნელი

(viqnebi mainc ukanaskneli)

შენ გაირყვნები... აშკარა არი...
ვგრძნობ შენს დაცემას წინასწარულად.
შენი სხეული ნაქანდაკარი
ხელიდან ხელში წავა ფარულად.
შენ გაირყვნები, როგორც ბიანკა,
მე ასე ვფიქრობ... მე ასე მჯერა...
შენ გაირყვნები... ო, ისე ტლანქად,
როგორც არავინ გარყვნილა ჯერა!
შეკვეთილ გრძნობით სხვის ვნებას დაღლი,
დაგეწურება მკერდი მტევნებად_
და სადაც წახვალ_ ვით ქუჩის ძაღლი,
სიძვა, მრუშება აგედევნება.
მოგენატრება ეს სიყმაწვილე,
როცა სულს შლიდი ლამაზ სხეულად,
და იტყვი: "რისთვის დავანაწილე,
მე სიყვარული ხარისხეულად!
რა მომელოდა და რა დამარქვეს!
ნუთუ ეს იყო ჩემი მიზნები?
სულის სალაროს რათა ვხდი სარქველს,
რისთვის ვინთები? რისთვის ვიგზნები?"
მაგრამ თუ შემხვდი, ო, სულის მეფავ,
სადმე აკრული ქუჩის ბნელ კუთხეს_
მოვალ და ჩემის ხელით ავკრეფავ
მაგ შიშველ ტანზე დაყრილ ნაფურთხებს,
არც ჩამოკრული, არც საყვედური,
მკერდში ჩაგიკრავ, გულს დაგპირდები.
მე ბედნიერი და უბედური
წარბებს ჩამოვყრი და ავტირდები.
გეტყვი, რომ რა ვქნა, მიყვარხარ ისევ,
მომიახლოვდი... მომეცი ხელი...
თუ პირველობა მე არ მაღირსე,
ვიქნები მაინც უკანასკნელი.


ი. გრიშაშვილი
1928 წ.


წამებულ ცხოვრებას ემატება ტანჯვების წუთები

წამებულ ცხოვრებას ემატება ტანჯვების წუთები

(camebul cxovrebas emateba tanjvebis wutebi)


წამებულ ცხოვრებას ემატება ტანჯვეის წუთები,
ნეტავი რატომ, რისთვის ვარ მე ყველას
მსხვერპლი.
ვალის გადახდას ყველას მაგივრად რატომ ვუნდები,
რატომ ბედნიერ წუთებს, წამებს მე ახარ ველი.

ალბათ იმიტომ, ყველაფერმა ჩემზე იარა,
ქალმა ტუ კაცმა, ყველამ ტავზე გადამიარა.
უიხბლო ქვეყნად რატომ ვარ ღვთისგან გაჩენილ,
უკნდა ვიტანჯო წუთისოფელ, რაც მაქვს დარჩენილი.

არა! ტანჯვა და წამება ბერი ვიტანე,
ბევრი წუთები მე სიმწარის გადავიტანე.
უკვე რამდენჯერ სხვის მაგივრად სასჯელი ვატარე,
როგორც პატიმარს ეს ცხოვრება მე გავატარე.

და თუ შენდობას მტხოვენ კიდეც მონანიების,
უარს ვერ ვეტყვი დაე ღმერთმა აპატიოთ მათ.
ღმერთმა განკითხოს მათი ცოდვები ამქვეყნიური
მართალნი იყვნენ თუ მტყუანნი ვალი მაინც აქვთ.


შექსპირი (სონეტი XL) - Sheqspiri (soneti XL)

სონეტი XL

თელ ჩემს სიყვარულს შენ გიბრუნებ, შენ დაგიბრუნებ
ყველაფერს, რასაც თავად ფლობდი, როგორც მეუფე;
ჩემში გრძნობათა ნაკვალევს თუ სადმე იგულებ,
შენ დაგიბრუნებ!... მთელ შენს კუთვნილს შენ დაეუფლე!

თუ ჩემს სიყვარულს შეითვისებს შენი ბუნება,
თუ ჩემს გაძარცვას ვეღარასგზით გვერდს ვერ აუვლი,
ჩემგან განცდილით გამდიდრების თუ გაქვს ცდუნება,
დაე, ეს იყოს მთელი შენი დანაშაული.

მიჯობს, მაცდური სათნოების მერქვას მონა და
ჩემს უკაცრიელ გულში წყენა ვერვინ დატიოს,
დაე, სიყვარულს გადაბრალდეს ცოდვის ქონა და
შენ გეპატიოს ყველაფერი, შენ გეპატიოს!

თუ კვლავ გწადია ჩემს ტკივილში ეძიო ტკბობა,
ის მიჯობს მომკლა, ვიდრე ჩვენში მეფობდეს მტრობა!


თარგმანი ინგლისურიდან - ალექსანდრე ელერდაშვილი


შექსპირი (სონეტი XLI) - Sheqspiri (soneti XLI)

სონეტი XLI

ალბათ, არც იცი, ჩემს მიმართ რომ სცოდავ ხანდახან,
როცა შენს გულში უჩემობის ჟამი იწყება,
რომ სიყმაწვილის მოძალებით მაშინ მზადა ხარ
ცდუნებებს შორის მოიძიო თავდავიწყება.

შენ უგნურებით ვერ დაგსაჯა უგნურმა ხანამ,
ქალი კი დაგსჯის, ჟინით თუა ის შეპყრობილი,
ქალმა თუ რამე მოინდომა, იბრძოლებს მანამ
ჟინს არ დაუცხრობს მას სხვა ვინმე ქალის შობილი.

ალბათ, ლამაზმა სიყმაწვილემ შენც შეგაცდინა
და ღალატისთვის რომ გამწირე, ალბათ, არ იცი...
შენ უზნეობამ იმ საზღვარსაც გადაგაცდინა,
სადაც გატეხე ერთგულების ორმაგი ფიცი.

შესცოდე ქალთან, სიყვარული მეწადა ვისიც
და სამუდამოდ დამეკარგეთ დღეს შენც და ისიც.

თარგმანი ინგლისურიდან - ალექსანდრე ელერდაშვილი



შექსპირი (სონეტი XLII) - Sheqspiri (soneti XLII)

სონეტი XLII

ის რომ შენია, ახლა ამას სულაც არ ვნაღვლობ,
შენ რომ მისი ხარ, ამით მინგრევს გული საგულეს,
ის მეც მიყვარდა _ ვამბობ ამას და შენც გაგანდობ,
რომ დავემსგავსეთ სიყვარულით გზადაკარგულებს.

შენ რომ ის გიყვარს, ალბათ, ესეც ჩემი ბრალია, _
ვერ შევაყვარე თავი მას და შენსკენ გზას იგნებს...
ქალს რა მოვკითხო, თუკი ჩემზე შემომწყრალია,
ჩვენ კი ერთმანეთს, მეგობარო, დაგვაკარგინებს.

შენი დაკარგვით ძღვენს მივართმევ ჩემს ყოფილ სატრფოს,
მას რომ დავკარგავ, შენ შეიძენ ამით სარგებელს,
თქვენ რომ ერთმანეთს მოიპოვებთ, დამტოვებთ მარტოს
და უთქვენობა, ვინ რა იცის, რას შემაგებებს.

მაგრამ მე და შენ ჯერ ერთნი ვართ _ ესეც იცოდე! _
და ვინც შენ გიყვარს, მეც მეკუთვნის მისი სიცოცხლე.


თარგმანი ინგლისურიდან - ალექსანდრე ელერდაშვილი


შექსპირი (სონეტი XLIII) - Seqsipri (soneti XLIII)

სონეტი XLIII

თვალებს დავხუჭავ, რადგან ვიცი, ფუჭად ვირჯები,
შენს ძებნაში რომ ვეურჩები დროის დინებას,
ჩემს წუთისოფელს სიზმარეთში გავემიჯნები
და იქ ვიხილავ მაგ მშვენების ამობრწყინებას.

იქ შენი ჩრდილიც დამიჩრდილავს ღამეულ ხილვას,
იქაც დამხვდება მე ეს ნატვრა სააქაოსი,
რომ დაემგზავრო სიზმრებიდან მოვლენილ დილას
და სამზეოშიც დამიამო ვნების ქაოსი!

რომ ჩემთვის იყო მაცოცხლებელ სხივთა მხლებელი,
რომ დღის სინათლეს დაემადლო დიდი პატივით,
რომ მიცვალებულ ზმანებათა საბრძანებელი
აღარ მიხმობდეს საპაემნოდ ანდამატივით.

ნეტავი ღამეს დილის ვალი აღარ ეხადოს
და შენი სახე მზისქვეშეთშიც გამომეცხადოს.


თარგმანი ინგლისურიდან - ალექსანდრე ელერდაშვილი


შექსპირი (სონეტი XLIV) - Shakespeare (soneti XLIV)

სონეტი XLIV

ფიქრი რომ ვიყო, რომ შემეძლოს ზმანებასავით
მოვიდეს შენთან ხორციელი ჩემი სხეული,
რომ გადმოვთელო შენს ძებნაში ძველი გზასავით
მე ეს სამყარო, შემზარავად გარს მოხვეული,

რომ ვერაფერმა შემაკავოს.... რომ ვერ იქნება
ხელისშემშლელი სიშორე და უსაშველეთი,
რომ მოგიძიონ მოფარფატე ჩემმა ფიქრებმა
და უსწრაფესად გადმოლახონ ზღვა და ხმელეთი...

მაგრამ ვაი, რომ ფიქრს და სხეულს არ აქვთ მსგავსება
და ვერსად გეძებ, უცხოეთში გადახვეწილო!
წყალმა და მიწამ ისე შექმნეს ჩემი არსება,
რომ დროს და სივრცეს ვერასოდეს ვერ შევეცილო...

შენს შესახვედრად კარი ჩემთვის არსად იღება
და ეს სიცოცხლე ჩემს სხეულზე ცრემლად იღვრება.


თარგმანი ინგლისურიდან - ალექსანდრე ელერდაშვილი


შექსპირი (სონეტი XLV) - Sheqspiri (soneti XLV)

სონეტი XLV

ცეცხლსა და ჰაერს რომ გიგზავნის ჩემი არსება,
ორივეს შენთვის რომ იმეტებს ჩემი სხეული,
პირველი ვნებას, მეორე კი ფიქრს ემსგავსება,
ყოფნა-არყოფნის ზღვარზე რომ მაქვს გარს მოხვეული.

როცა ეს ორნი უსწრაფესად ჩემგან მიქრიან,
რათა სიყვარულს მსახურებდნენ, როგორც ელჩები,
მე აღარ მახსოვს, როგორ შემქმნა ოთხმა სტიქიამ
და ვიცი მხოლოდ, ცოცხალმკვდარი ორს რომ შევრჩები.

და სანამ შენთან გამოგზავნილ ფიქრსა და ვნებას
კვლავ დავიბრუნებ, სანამ ვებრძვი დროს და საწუთროს,
ორივე მათგანს მე იმედით ვანდობ იმ ნებას,
რომ ერთმა მაინც შენზე რამე კარგი მაუწყოს.

მოვლენ, შენს ამბავს მახარებენ, მაგრამ მათ ისევ
შენსკენ ვგზავნი და სულზე სევდის მსახურებს ვისევ.


თარგმანი ინგლისურიდან - ალექსანდრე ელერდაშვილი


შექსპირი (სონეტი XLVII) - Sheqspiri (soneti XLVII)

სონეტი XLVII

ჩემს გულს და თვალებს კავშირი აქვთ თურმე ფარული,
მოყვარესავით სწყალობს ერთი მუდამ მეორეს;
როცა გულს ძლიერ შეაწუხებს ზღვა სიყვარული
და როცა თვალი ამას მზერით გაიმეორებს,

მაშინ შენს ერთგულ მაყურებლად იქცევა თვალი
და გულსაც უხმობს, ვით მსახიობს, დაგხვდეს სცენაზე,
გულსაც სწადია დაუბრუნოს მოყვარეს ვალი
და თვალს მასპინძლობს ოცნებების გამოფენაზე.

და რადგან ასე ყოველ დილით კვლავ მეორდება,
თვალი იმ ტკივილს რომ ანელებს, გულს რომ ვნებია,
მათი წყალობით შენზე ფიქრი მეც არ მშორდება
და მივდევ იმ ფიქრს, შენ რომ კვალში აგდევნებია.

როცა თვალს სძინავს და გულსაც რომ ედება რული,
მარტონი ვრჩებით მე და შენ და ზღვა სიყვარული.


თარგმანი ინგლისურიდან - ალექსანდრე ელერდაშვილი