ზუთხი, სვია ან ორაგული შამფურზე

ზუთხი, სვია ან ორაგული შამფურზე

(zutxi, svia an oraguli shampurze)



საჭირო ინგრედიენტები:

1 კგ თევზი,
2 თავი ხახვი,
1 ც ლიმონი,
პილპილი და მარილი - გემოვნებით.

მომზადების წესი:

გასუფთავებული და გარეცხილი თევზის (ზუთხის, სვიის ან ორაგულის) ნაჭრები ჩავალაგოთ ფაიფურის ჭურჭელში, მოვაყაროთ მარილი, პილპილი, დავამატოთ წვრილად დაჭრილი ხახვი და ლიმონის პატარა ნაჭრები, კარგად გადავურიოთ, დავახუროთ სახურავი და 1-2 საათით დავდგათ სიცივეში.
თევზის ნაჭრები წამოვაგოთ შამფურზე, დავდოთ მაყალზე და შევწვათ უალო ნაკვერჩხლებზე. შამფურები მუდმივად ვატრიალოთ. შემწვარი თევზი მაგიდასთან მივიტანოთ შამფურზე წამოგებული, ან გადავიტანოთ თეფშზე, მოვაყაროთ დაჭრილი ხახვი და შემოვუწყოთ ლიმონის პატარა ნაჭრები.


მოხარშული ზუთხი ან სვია

მოხარშული ზუთხი ან სვია

(moxarshuli zutxi an svia)




საჭირო ინგრედიენტები:

1 კგ ზუთხი ან სვია,
1 თავი ხახვი,
2 ც დაფნის ფოთოლი,
1 ც სტაფილო,
2-3 მარცვალი სურნელოვანი პილპილი,
მარილი - გემოვნებით.

მომზადების წესი:

თევზი გავრეცხოთ, ჩავუშვათ მდუღარე წყალში 3-5 წუთით, მოვაცილოთ ძვლები და ქერცლი, კარგად გავრეცხოთ. დავჭრათ ნაჭრებად, ჩავდოთ მარილიან წყალში, შემოვდგათ ცეცხლზე, მოვქაფოთ. დავამატოთ 1 თავი ხახვი, დაფნის ფოთოლი, სტაფილოს ნაჭრები, სურნელოვანი პილპილის მარცვლები, მარილი და ვხარშოთ მზადყოფნამდე.
მზა თევზი ამოვიღოთ ბულიონიდან, გავაცივოთ, გადავიტანოთ სინზე, მოვრთოთ ოხრახუშის ფოთლებით.


ორაგული საკუთარ წვენში

ორაგული საკუთარ წვენში

(oraguli sakutar wvenshi)


საჭირო ინგრედიენტები:

700 გრ ორაგული,
400 გრ თავი ხახვი,
ქინძი, პილპილი, მარილი - გემოვნებით.

მომზადების წესი:

დამუშავებული თევზი გავრეცხოთ და დავჭრათ ულუფებად. ქვაბში ფენა-ფენა ჩავალაგოთ ალყა-ალყა დაჭრილი ხახვი და თევზის ნაჭრები, მოვაყაროთ მარილი და პილპილი, დავასხათ წყალი ისე, რომ ოდნავ დაფაროს თევზი, დავახუროთ სახურავი და ვხარშოთ ნელ ცეცხლზე.
მზა კერძი გადავიტანოთ ღრმა ლანგარზე, მოვაყაროთ წვრილად დაჭრილი ქინძი.


შემწვარი კალმახი ბროწეულის წვენით

შემწვარი კალმახი ბროწეულის წვენით

(shemcvari kalmaxi broweulis wvenit)


საჭირო ინგრედიენტები:

700 გრ კალმახი,
50 გრ ზეთი,
1/2 ჩაის ჭიქა ნიგოზი,
1 თავი ხახვი, ქინძი,
1,5 ჭიქა ბროწეულის წვენი,
ნიორი, მარილი - გემოვნებით.

მომზადების წესი:

მსხვილი კალმახი დავჭრათ, მოვაყაროთ მარილი, ამოვავლოთ ფქვილში, შევწვათ ორივე მხრიდან. გადავიტანოთ სინზე.
გამოვწუროთ ბროწეული, დავამატოთ დანაყილი ნიგოზი, ნიორი, მარილი, ქინძი, წიწაკა, წვრილად დაჭრილი ხახვი და გადავურიოთ. მომზადებული სოუსი მოვასხათ კალმახს.


გოჭი - ტაბაკა

გოჭი - ტაბაკა

(gochi tabaka)


საჭირო ინგრედიენტები:

1 ც გოჭი,
100 გრ კარაქი,
3-4 კბილი ნიორი,
ოხრახუში, ქინძის თესლი, მარილი - გემოვნებით.

მომზადების წესი:

მთელი, გამოშიგნული გოჭი კარგად გავრეცხოთ, მოვაცილოთ ჯირკვლები და ზედმეტი ქონი, გავჭრათ მთელ სიგრძეზე მკერდის მხარეს და ამოვატრიალოთ ფეხებით ზევით, ანუ მივცეთ ბრტყელი ფორმა. ნიორი და მარილი დავნაყოთ, დავამატოთ დანაყილი ქინძის თესლი და ორი-სამი სუფრის კოვზი ანადუღარი ცივი წყალი და გადავურიოთ. ეს მასა წავუსვათ გოჭს შიგნითა მხრიდან. გაზქურის ცხელ ოთხკუთხა ტაფაზე დავდოთ გოჭი ისე, რომ ბრტყლად მჭიდროდ მიეკრას ტაფის ძირს. გარედან წავუსვათ კარაქი, შევდგათ ცხელ ქურაში და შევწვათ.
შეწვის პროცესში რამოდენიმეჯერ წავუსვათ კარაქი. იმისათვის, რომ გოჭი თანაბრად შეწვის ყველა მხრიდან, ტაფა შემოვაბრუნოთ. გოჭი შემწვარია, თუ ჩაჩხვლეტისას ნემსი ადვილად შედის ხორცში, ხოლო გამოსული წვენი უფერულია.
შემწვარი გოჭი გადავიტანოთ სინზე, მოვრთოთ ოხრახუშის ფოთლებით და მივიტანოთ მაგიდასთან (მაგიდასთან შეიძლება მივიტანოთ დაჭრილიც).
ცალკე მივიტანოთ ტყემლის, ბროწეულის, ნიგვზის ან სხვა საწებელი.


წიწილა - ტაბაკა

წიწილა - ტაბაკა

(wiwila - tabaka)



საჭირო ინგრედიენტები:

1 ც წიწილა, 100 გრ კარაქი, ოხრახუში, მარილი - გემოვნებით.

მომზადების წესი:

წიწილა გავასუფთავოთ, გავრეცხოთ, გავჭრათ მკერდის მხარეს მთელ სიგრძეზე და ამოვატრიალოთ ფეხებით ზევით, ანუ მივცეთ ბრტყელი ფორმა, მოვაყაროთ მარილი ორივე მხრიდან და დავდოთ ცხელ, ცხიმიან ტაფაზე. ზემოდან დავაფაროთ თეფში, რომელსაც დავადოთ სიმძიმე, იმისათვის რომ წიწილა მჭიდროდ მიეკრას ტაფას. ტაფა შემოვდგათ ცეცხლზე, შევწვათ 40-50 წუთის განმავლობაში ჯერ ერთი, შემდეგ მეორე მხრიდან.
შემწვარი წიწილა დავჭრათ ოთხ ნაწილად, გადავიტანოთ თეფშზე, მოვაყაროთ დაჭრილი ოხრახუში.


შემწვარი წიწილა ნივრით

შემწვარი წიწილა ნივრით

(shemwvari wiwila nivrit)


საჭირო ინგრედიენტები:

1 ც წიწილა,
50 გრ კარაქი,
6 კბილი ნიორი,
მარილი - გემოვნებით.

მომზადების წესი:

წიწილა გავასუფთავოთ, გავრეცხოთ, მოვაყაროთ მარილი, შევწვათ კარაქიან ტაფაზე, დავჭრათ ნაწილებად და ჩავდოთ ქვაბში. ტაფაზე, რომელზედაც წიწილა შეიწვა, დავასხათ 1 ჭიქა ცხელი წყალი, წამოვადუღოთ 2-3 წუთი, ჩავასხათ წიწილიან ქვაბში, დავახუროთ ქვაბს სახურავი, შემოვდგათ ნელ ცეცხლზე და ვშუშოთ 10-15 წუთი. დავამატოთYდანაყილი ნიორი, კარგად გადავურიოთ და გადმოვდგათ ცეცხლიდან.



ღვინოში მოშუშული წიწილა

ღვინოში მოშუშული წიწილა

(gvinoshi moshushuli wiwila)



საჭირო ინგრედიენტები:

1 ც წიწილა,
200 გრ თავი ხახვი,
50 გრ ნაღების კარაქი,
1,5 ჭიქა თეთრი ღვინო,
ოხრახუში, ქინძი, მარილი - გემოვნებით.

მომზადების წესი:

წიწილა გავასუფთავოთ, გავრეცხოთ, დავჭრათ, ჩავდოთ ქვაბში და მოვშუშოთ, დავამატოთ წვრილად დაჭრილი ხახვი, კარაქი, მოვაყაროთ მარილი და კარგად შევწვათ. დავამატოთ 0,5 ჭიქა თეთრი ღვინო, ვშუშოთ რამოდენიმე წუთი, დავამატოთ 1 ჭიქა ღვინო, წვრილად დაჭრილი მწვანილი და მოვურიოთ, წამოვადუღოთ და 5 წუთის შემდეგ გადმოვდგათ ცეცხლიდან.


გულვერდაშვილი - Gulverdashvili


გვარის ფუძეა საკუთარი სახელი გულვერდა. ის სპარსულ-თურქული სახელია და „ვარდის მბოძებელს” ნიშნავს. ეს მეტსახელი გვხვდება გვარებში: გულვერდაძე, გულვერდაშვილი. ასევე, გვხვდება სახელები: გულაბერ, გულადა, გულგულა, გულბადი, გულმაგარა, გულთა, გულაშარ, გულისაბედა, გულისა, გულმახარა, გულინდუხტ, გულქან.

მარაბდაში 1818 წელს გულვერდაშვილის ქალიშვილი ბარბარე მოუნათლავს სოსია ბერიაშვილს. ტბისში 1873 წელს მოიხსენიება თამაზა გულვერდაშვილი. 1881 წელს ტბისში მცხოვრები სახელმწიფო ყმა ზურაბ გულვერდაშვილი და მისი მეუღლე სალომე ნათლავენ შვილს თევდორეს. მიმრქმელი იყო თავადი შერმაზან დარია.

საქართველოში 190 გულვერდაშვილი ცხოვრობს: თბილისში – 91, თეთრი წყაროში – 31, გარდაბანში – 22. არიან სხვაგანაც.


ჭილიკაშვილი – ჭილიკაძე - Chilikashvili-Chilikadze


ჭილიკაშვილი – ჭილიკაძე ერთი და იგივე გვარია. 1700 წელს, ერთსა და იმავე საბუთში ერთი და იგივე პიროვნება ხან ჭილიკაშვილად და ხან ჭილიკაძედ მოიხსენიება.

გვარის ფუძე მამაკაცის საკუთარი სახელიდან ჭილა არის ნაწარმოები, მოფერებით. კნინობითი სახელია ჭილაკა.

„დიასამიძე იოსემ მიჰყიდა ნაფუძარი და ბაღი საბოსტნითა და კალო-საბძლით ჭილიკაშვილის ნაფუძვრამდე და ქვემო ნიქოზის ბოლოს მდებარე მიწა ჭილიკაძის საზღვრამდე”.

საქართველოში 22 ჭილიკაშვილი ცხოვრობს: თბილისში – 15, დედოფლისწყაროში – 1, ოზურგეთში – 1. არიან სხვაგანაც.