ვაჟა-ფშაველა - Vaja-Pshavela

იმედი საზიკაული

(imedi sazikauli)


ჯავრი ჰკლავს საზიკაულსა,

შადედებული შხამითა,

ცრემლი არ მოსდის თვალებზე,

გვაეჭვიანებს ამითა...

რკინის გული აქვს ვაჟკაცსა,

ცრემლს გულსვე ასმევს ჯამითა,


ვაჟა-ფშაველა - Vaja-Pshavela

იმერეთს

(imerets)


ერთხანად ჩემო მძრახაო,

ლიხს-აქათურო დედაო!

გხედავ, რომ შამრიგებიხარ,

მით შენთან სალამს ვბედაო.


ვაჟა-ფშაველა - Vaja-Pshavela

ისევ შენ, ისევ, ქალაო

(isev shen, isev, qalao)


(სიმღერა)


ისევ შენ, ისევ, ქალაო,

მომხედე, გამიცინია.

შენ მაინც ნუ მიღალატებ,

მოვკვდები - დამიტირია.


ვაჟა-ფშაველა - Vaja-Pshavela

ერეკლეს სიზმარი

(Erekles sizmari)




ომ-გადახდილსა პატარა კახსა

ასპინძის ველზე დაღლილს ეძინა,

თავი მიეყრდნო უნაგირზედა,

ტანზე ნაბადი გადაეფინა.

აღარ სჩანს მტერი - ბრძოლის საგანი,

თორემ გმირს ძილსა ომი ერჩივნა.

დარაჯად ადგან შვიდნი ხევსურნი,

ერეკლეს ცხენიც ბალახსა სძოვდა:

მიგდებ-მოგდებით ყოფნას ჩვეული,

თივას და ქერსა არავის სთხოვდა.

ერეკლეს თავით უზის ხევსური,


ვაჟა-ფშაველა - Vaja-Pshavela

1795 წლის სახსოვრად

(1795 wlis saxsovrad)


აგერ ამოდგა აჩრდილი,
აკლდამის კარი გაიღო;
რა ფრიად შეწუხებულა,
ხელში ფრანგული აიღო...
მოჰგვარეს ლურჯი ტაიჭი,
ნალმა ძგრიალი გაიღო.
თვალთაგან ცრემლ-დანადენსა
სისხლი უცინის მკლავზედა,
მაინც არ ტყდება მოხუცი,
ხელი უვლია ხმალზედა;
გასცქერის ტფილისისაკენ,
აღშფოთებული ძალზედა;
იწვება ჩვენი ქალაქი,
ალი შემჯდარა ალზედა.
იქ მიშველება სწადიან,
თავს ესხმის გუნდი მტერისა;
უხმობს იმერთ და ამერთა,
ვისაც თავი აქვს შველისა.
მოუვლენ არაგველები, -
გულ-გადალევით ელისა.
სადა ჰყავს შავარდნის გუნდი,
ვაჟკაცნი ლომის ფერანი?
ტახტი დაუწვეს მეფესა,
ქვეყანა ქმნილა ვერანი.
სრულ სისხლით გადაბასრულან
მწვანე ივერთა ველანი.
ფარფაშობს აღა-მაჰმადი,
თამაშობს იმის მერანი.
სადაა ქართველთ ბიჭები,
ვით გასძლონ ამის მზერანი?
- ვაჰმე, სადა და სადღაა,
კრწანისზე გასწყდენ ყველანი.
უხმობს, უწოდებს მხედართა...
დადუმებულან ენანი...
თამარს და ვახტანგს მიართვეს
ტანზედ წყლულების თმენანი.
ვაჰ, რომ მათ შთამაოებას
დაგვეხშო ყურთა სმენანი:
სისხლის დაღვრასთან სწორად გვაჩნს
ქაღალდს ნათითხნი მელანი.

1895 წ.


ვაჟა-ფშაველა - Vaja-Pshavela

მუტრუკი მიტომ მუტრუკობს...

(mutruki mitom mutrukobs)


(მუტრუკი მიტომ მუტრუკობს...)

მუტრუკი მიტომ მუტრუკობს,
დედა ჰყოლია ვირიო.
კაცი ბეჩავის მჩაგრავი
სად გაგონილა გმირიო!
გაიგე ავი და კარგი:
შაუფეროდე ყველასა;
ნუ მიენდობი, ერიდე
კაცს გაიძვერას, მელასა.
ოღონდ ვაჟკაცი ვარგოდეს,
რა უშავ ჩოხის ძველასა.


ვაჟა-ფშაველა - Vaja-Pshavela

ერთი რამ მინდა სათქმელად

(erti ram minda satqmelad)


ერთი რამ მინდა სათქმელად,

გულს ნისლად დაფარებული,

ციდამ ცა-ქვეყნის გამგესი

სამღერლად დაბარებული.

ვსთქვა, თუ არა ვსთქვა, რას მეტყვით,

გულისაც დავალებული?!

შორს მიდის ჩემი გონება,

ოცნება გამალებული;

გულს ბევრი უნდა ტიალსა -

ხარია ალაღებული.

ნუ მომთხოვთ, მაშინ არ ძალმიძს

მსჯელობა დალაგებული...

მაინც ბოღმა მკლავს, მაინცა

არა ვარ გალაღებული.

ნეტავ, დაგლევდი, ბუნებავ,

შენის ცოდვით და მადლითა,

ან შენ დამლევდი, რომ შენთან

მეც მემუშავა ადლითა.

ვერ სძღები სიყვარულითა,

გულო, არ იქნა არობით;

იმღერე, ისევ იმღერე,

ჟინი მოიკალ გალობით;

ეს გაზაფხულიც ჩამოდგა

ქვეყნის დამდგენის წყალობით.


1893 წ.


სიყვარულსა მალვა უნდა

სიყვარულსა მალვა უნდა

(siyvarulsa movla unda)


სიყვარულსა მალვა უნდა,
როგორც ცხენსა ნაპარევსა;
თუ გამოჩნდა,გლოვა უნდა,
როგორც გულის საყვარელსა!


ჩემი გული

ჩემი გული

(chemi guli)


ჩემი გული მხოლოდ იმათთვის ცემს ვისაც შეუძლია მისი მოსმენა, დანარჩენებისთვის მე გული არ მაქვს


დღეს მეყვარები აუხსნელად

დღეს მეყვარები აუხსნელად

(dges miyvarxar auxsnelad)


დღეს მეყვარები აუხსნელად, მხოლოდ თვალებით,ხვალ გადაგაგდებ, უშედეგოდ, როგორც თამბაქოს,რომელიც, უკვე, ვეცადე და ვერ გადავაგდე.