როგორ ხდება მთვარის დაბნელება - rogor xdeba mtvaris dabneleba

მთავრის დაბნელება — დაბნელება, როდესაც მთვარე შედის დედამიწის ჩრდილის კონუსში. დედამიწის ჩრდილის დიამეტრი 363 000 კმ-ია (მთვარის მინიმალური სიშორეა დედამიწიდან) და მთავრის დიამეტრზე სამჯერ დიდია, ამიტომ მთვარე შეიძლება იყოს მთლიანად დაბნელებული. მთვარის დაბნელება ხდება მინიმუმ ორჯერ წელიწადში. დაბნელება მეორდება ყოველ 6585⅓ დღეში (ანუ 18 წელი, 11 დღე და ≈8 საათი - ამ პერიოდს საროსი ეწოდება). მთვარე დედამიწის ერთადერთი ბუნებრივი თანამგზავრია. მას რაიმე ფორმალური სახელი გარდა მთვარისა არ გააჩნია, თუმცა ზოგადად მეცნიერულ შრომებში მას „ლუნა"-დაც (ზედს. ლუნარული) მოიხსენიებენ (ლათ. Luna). მისი სიმბოლოა ნახევარმთვარე. მთვარის საშუალო სიშორე დედამიწიდან 384 399 კმ-ია. პერიგეუმში მანძილი 363 104 კმ -ია და აპოგეუმში 405 696 კმ. დიამეტრი 3 476 კმ-ია.
პირველი ხელოვნური ობიექტი, რომელიც მთვარეზე დაეშვა იყო „ლუნა 2“ (1959). პირველი ფოტოსურათები მთვარის დედამიწისგან მოფარებულ მხარეს გადაიღო „ლუნა 3“-მა იმავე წელს. პირველი ადამიანები, რომლებმაც მთვარეზე დადგეს ფეხი იყვნენ ხომალდიდან „აპოლო 11“ (აშშ, 1969).


სადამდე მიგვიყვანს სამყაროს მუდმივი გაფართოება - sadamde migviyvans samyaros mudmivi gafartoeba

დაახლოებით ერთი საუკუნის წინ მეცნიერებს სჯეროდათ, რომ მთელი კოსმოსი მხოლოდ ირმის ნახტომისაგან შედგებოდა. მეოცე საუკუნეში ასტრონომიის გაუმჯობესებამ ნათელი მოჰფინა სამყაროს გამოაგნებელ მასშტაბებს. სწორედ მაშინ დადგინდა, რომ სამყაროს 90 პროცენტზე მეტი ჯერ კიდევ გამოსაკვლევია. ამ აღმოჩენამ მეცნიერები ფიზიკის ძირითადი წარმოდგენებისა და ცნებების გადასინჯვის აუცილებლობის წინაშე დააყენა.

მეცნიერებმა სინათლის სიჩქარეზე დაკვირვებით უცნაური რამ შენიშნეს. მათ დაადგინეს, რომ დამკვირვებლებთან მიმართებაში სინათლის სიჩქარე ყოველთვის ერთნაირია, იმის მიუხედავად, თუ რა სისწრაფით მოძრაობს თავად დამკვირვებელი. ეს ყველაფერი ძალიან ალოგიკური იყო. ამ თავსატეხს ახსნა მას შემდეგ მოეძებნა, რაც 1905 წელს ალბერტ აინშტაინმა ფარდობითობის თეორია აღმოაჩინა, რომლის თანახმადაც მანძილი, დრო და მასა ფარდობითია.


ვარსკვლავები - varskvlavebi

ობიექტი წარმოადგენს წყალბადის ატომის ბირთვების ერთობლიობას, მოძრავს საერთო გრავიტაციის ცენტრის მიმართ. წყალბადის გარდა, ვარსკვლავი თავისი არსებობის პლეადესი, ვარსკვლავთა ჯგუფი დასაწყისში, სხვა ნივთიერებასაც შეიცავს მცირე ოდენობით. ტაურუსის თანავარსკვლავედში. ვარსკვლავისუდიდესი გრავიტაციული ძალა წარმოქმნის საკმარის წნევას იმისათვის, რომ წყალბადის ატომის ბირთვებს შორის დაიწყოს თერმობირთვული გარდაქმნა, ანუ დაიწყოს თერმობირთვული რეაქცია, წყალბადის ბირთვები შეერთდეს და წარმოქმნას ჰელიუმის ბირთვი.


მსოფლიო მიზიდულობის კანონი (ასტრონომია)

მსოფლიო მიზიდულობის კანონი აღწერს გრავიტაციულ ურთიერთქმედებას სხეულებს შორის. ამ კანონის ავტორი ისააკ ნიუტონია. იგი უდიდესი გერმანელი ასტრონომისა და მათემატიკოსის იოჰან კეპლერის კანონებს ეყრდნობოდა.

ამბობენ, რომ ერთხელ, როდესაც ისააკ ნიუტონი ბაღში იჯდა და ისვენებდა, მოულოდნელად თავზე ხიდან ჩამოვარდნილი ვაშლი დაეცა. სწორედ ეს ფაქტი დაედო საფუძვლად ნიუტონის მოსაზრებას, რომ არა მარტო დედამიწასა და ვაშლს, არამედ სამყაროში არსებულ ყველა სხეულებს შორის არსებობს მიზიდულობა. ამ მოვლენას მან მსოფლიო მიზიდულობა უწოდა. მსოფლიო მიზიდულობის ძალა არის ის ძალა, რომლითაც სამყაროში არსებული სხეულები იზიდავენ ერთმანეთს. მაგალითად, ერთმანეთს იზიდავს მთვარე და დედამიწა, რაც იწვევს მთვარის მოძრაობას დედამიწის გარშემო.


2012 წელი და ასტრონომია - 2012 weli da astronomia

ჩვენი პლანეტა დედამიწა არ წარმოადგენს იდეალურ სფეროს, მისი პოლარული რადიუსი (6356,78 კმ) ეკვატორულ რადიუსზე (6378,14 კმ) ნაკლებია, მზის და მთვარის არათანაბარი გრავიტაციული ზეგავლენის შედეგად, დედამიწის ღერძი ირხევა ( მაგ. 1). პროცესიონალური რხევის პერიოდი შეადგენს 26000 წელს (მაგ.2) ამის გამო დედამიწის ღერძი ”მიუთითებს სხვადასხვა ვარსკვლავზე”. თუ დედამიწა ამჯამად მიუთითებს პოლარულ ვარსკვლავზე,მაშინ 5000 წლის წინ იგი მიუთითებდა ალფა (დრაკონის) ვარსკვლავზე , ხოლო 8000 წლის შემდეგ მიუთითებს ვეგაზე. პროცესიონალური მოძრაობა პასუხს აგებს ბუნიობის და ნაბუნიობის მდებარეობის ცვლილებაზე. (მაგ.3) ძველმა ასტრონომებმა ამოხსნეს პროცესიონალური მოძრაობა თანავარსკვლავედების გადაადგილების მიხედვით და გამოთვალეს , რომ ციკლის ხანგრძლიობა უტოლდება 25600-დან 26000-მდე წელს.


კოსმოსური ლიფტი, დედამიწიდან კოსმოსში (ასტრონომია)

ადამიანის აუხდენელი ოცნება ოდითგანვე იყო კოსმოსში მოგზაურობა. დღესდღეობით ეს მხოლოდ მდიდარი ხალხის ხვედრია (რადგან 20 მილიონი დოლარი ღირს). ამიტომ მეცნიერებმა გადაწყვიტეს კოსმოსური ლიფტის შექმნა. ამით მათ სურთ რომ კოსმოსში მოგზაურობა უფრო ადვილი და ხელმისაწვდომი გახადონ. მისი დანიშნულება იქნება ადამიანების გადაყვანა და ტვირთის გადატანა. კოსმოსური ლიფტი მეცნიერებს ბევრ პრობლემას მოუხსნის და გარკვეულ საკითხებზე უფრო მეტი ინფორმაციის მიღების საშუალებაც იქნება.


მარგარეტ მიტჩელი - Margaret Mitcheli

მარგარეტ მიტჩელი - Margaret Mitcheli


მანანა მენაბდე - Manana Menabde

მანანა მენაბდე - Manana Menabde


დოროთი პარკერი - Doroti Parkeri

დოროთი პარკერი - Doroti Parkeri


სილვია პლათი - Silva Platia

სილვია პლათი - Silva Platia