სადღეგრძელო ჩინეთში - sadgegrdzelo chinetshi

ჩინეთი ტრადიციების მოყვარული ქვეყანაა. სუფრაზე სადღეგრძელოებსაც ამბობენ და ერთმანეთს ჭიქებსაც უჭახუნებენ, მაგრამ უფროს-უმცროსობის წესს იცავენ. მაგალითად, თუ ასაკით უმცროსი უფროსს ჭიქას უჭახუნებს, ჭიქიქს ზედა ნაწილი უფროსის ჭიქის ფეხს უნდა შეეხოს ამით ის უფროსისადმი პატივისცემასა და მორჩილებას გამოხატავს.

მერიქიფემ ჭიქები ბოლომდე უნდა გაავსოს, ამით ის სტუმრებისადმი პატივისცემას გამოხატავს. დალების წინ ჩინელები წარმოთქვამენ: “კან პეი” (ან “კამპაი”) რაც ჩვენებურად ბოლომდე შესვის ნიშნავს ჩინურად კი – “მდინარე დააშრეს”



სადღეგრძელო შვედეთში - sadgegrdzelo shvedetshi

საახალწლო სუფრასთან შვედები Skoal-ს წარმოთქვამენ. სადღეგძელოს ოჯახის უფროსი ამბობს. იგი სუფრის თითოეულ წევრს გადახედავს, “სკოლს” იტყვის და შესვამს.


სადღეგრძელო გერმანიაში - sadgegrdzelo germaniashi

გერმანიაში სტუმრები მაშინ სვამენ როცა ოჯახის უფროსი Posit-ს იტყვის. კიდევ ერთი გავრცელებული ვარიანტია “ცუმვალ”.



სადღეგრძელო ინგლისში - sadgegrdzelo inglisshi

ინგლისელებმა ჭიქის მიჭახუნება საერთოდ არ იციან. გამორჩეული სადღეგძელოებიც არა აქვთ. დალევის წინ მხოლოდ ერთ სიტყვას – Cheers წარმოთქვამენ.


სადღეგრძელო საფრანგეთში - sadgegrdzelo safrangetshi

ფრანგები ყველაზე ხშირად ჯანმრთელობის სადღეგრძელოს სვამენ – A votre sante. ამ სადღეგძელოს შემოკლებულადაც ამბობენ – Sante. სადღეგრძელოს წარმოთქმის შემდეგ ისინი სასმისს სუფრის ყველა წევრს უჭახუნებენ. ჩვენებური “ბუჩქი” – ყველა სტუმრის ჭიქის ერთდროული მიჭახუნება მათთვის უცხოა.


ფრანსის სარჯენტ ოსგუდი - Fransis Sarjent Osgudi

ფრანსის სარჯენტ ოსგუდი - Fransis Sarjent Osgudi


ჩატარდა "სუპერდედამიწის" ატმოსფეროს ანალიზი

ასტრონომებმა ამერიკიდან და გერმანიიდან პირველად წარმოადგინეს ცოტა ხნის წინ აღმოჩენილი “სუპერდედამიწის” ანუ პლანეტა GJ 1214b-ის ატმოსფეროს გამოკვლევის შედეგები.

“სუპერდედამიწების” კატეგორიაში შედიან ეგზოპლანეტები რომელთა მასაც შეადგენს დედამიწის მეათედს. პლანეტა GJ 1214b-ის არსებობა დადასტურდა დაახლოებით ერთი წლის წინ, მისი მასა დედამიწისას აღემატება 6,5-ჯერ. მისი რადიუსი კი ფასდება როგორც დედამიწის 2,6.

წითელი ჯუჯა GJ 1214, მდებარეობს “გველისმჭერის” თანავარსკვლავედში, დედამიწიდან დაახლოებით 40 სინათლის წლის დაშორებით. მისი მასა და რადიუსი მზის მაჩვენებლებს ბევრად ჩამოუვარდება. ეგზოპლანეტა თავისი ღერძის გარშემო ერთ სრულ ბრუნს ასრულებს 38 საათში , მისი ნახევარღერძის სიგრძე შეადგენს 0,0143 ა.ე ( დაახლოებით 2მლნ კმ).

მეცნიერები თავიდან ვარაუდოდბდნენ, რომ GJ 1214b-ს უნდა ქონოდა ატმოსფერო, რადგან პლანეტის სიმკვრივე იყო საკმაოდ დაბალი. ექსპერიმენტული მონაცემები თითქმის არ არსებობდა, რამაც გამოიწვია ორი სხვადასხვა მოდელის წარმოქმნა. თეორიტიკოსების ნაწილი თვლიდა, რომ GJ 1214b-ს ექნებოდა წყალბადით გამდიდრებული ატმოსფერო, რომელიც მიღებულია პროტოპლანეტარული ნისლეულებისგან (ამის მაგალითია ყინულოვანი გიგანტები — ნეპტუნი და ურანი) ან ტექტონური აქტივობის პერიოდში (თუ ეგზოპლანეტა მიეკუთვნება კლდოვანი პლანეტების კლასს). მეორე მოდელში ატმოსფეროს ძირითად შემადგენლად ითვლებოდა წყლის ორთქლი.

ამ ვარაუდების შემოწმებაში დაეხმარა “ძალიან დიდი ტელესკოპის” სპექტოგრაფი FORS. მათ ჩაატარეს დაკვირვებები პლანეტის ტრანზიტებზე ამ წლის 29 აპრილიდან 6 ივნისამდე, რომლის დროსაც ვარსკვლავის სინათლის ნაწილი გადიოდა GJ 1214b-ის ატმოსფეროში. მიღებულ სპექტრში არ არის შთანთქვის მკაფიო ხაზები, რაც მიუთითებს პირველი მოდელის მცდარობაზე: წყალბადით მდიდარ ატმოსფეროს დიდი სისქე უნდა ქონდეს, ხოლო ეს თუ ესეა აუცილებლად უნდა ასახულიყო სპექტრზე. ცდების მონაცემები ადასტურებს იმ მოდელს, რომელშიც კონცენტრაციაა ატმოსფეროს დაბალ სიმაღლეზე, რომლის მასის 70%-ს შეადგენს “მძიმე” წყალბადის ორთქლი. არსებობს კიდევ ერთი ვარიანტი: შესაძლოა წყალბადის კვალი იმალება სპექტრში, ფენის ზედა ნაწილში პატარა ღრუბლების სახით, რომელიც ბლოკავს გამოსხივებას.

“წლის განმავლობაში ჩვენ უნდა ჩამოვაყალიბოთ საბოლოო პასუხი, — აცხადებს ერთ-ერთი ავტორი ჯეიკობ ბინი (Jacob Bean), რომელიც ჰარვარდ-სმიტსონის ასტროფიზიკის ცენტრს წარმოადგენს. — ჩვენ უბრალოდ გრძელ ტალღებზე დაკვირვების შედეგები გვჭირდება”.

ბატონი ბინის კოლეგების კომენტარები უფრო თავშეკავებულია “ეს მონაცემები მიღებულია დედამიწიდან დაკვირვებისას, ხოლო ჩვენი ატმოსფერო ძალიან უშლის ხელს ასტრონომებს, — ამბობს კეროლ ჰესველი (Carole Haswell) ღია უნივერსიტეტიდან. — სამუშაო ნამდვილად ძალიან საინტერესოა, მაგრამ სასურველი იქნება დამადასტურებელი ინფორმაციის მიღება კოსმიური ტელესკოპებიდან”.


ნიუტონი, აინშტაინი და გრავიტაცია

ნიუტონი, აინშტაინი და გრავიტაცია

სანამ დავიწყებდეთ ასტრონომიის სწავლას აუცილებელია რაღაც საკითხები ვიცოდეთ ფიზიკიდან. ყოველშემთხვევაში გრავიტაცია აუცილებლად. ასტრონომები არიან გრავიტაციის ექსპერტები, რადგან პლანეტები, ვარსკვლავები და გალაქტიკები გრავიტაციის მიზიდულობის ძალით მოძრაობენ. პირველი ნიუტონმა შეამჩნია გრავიტაცია და მისი ფორმულაც ჩამოაყალიბა მსოფლიო მიზიდულობის სახელით, მაგრამ თავად ნიუტონმაც არ იცოდა, თუ რა არის გრავიტაცია. შემდგომში, აინშტაინის აზრით, გრავიტაცია ეს არის სამყაროს გამრუდების შედეგი, მაგრამ რა არის თვითონ სამყაროს გამრუდება, რა აზრი დევს ამაში.

კითხვები ბევრია და სწორედ ამიტომ ამ გაკვეთილში ნახავთ რა არის გრავიტაცია. როგორ გროვდებოდა ცოდნა ბევრი, დიდი მეცნიერის დამსახურებით,როგორებიც იყვნენ გალილეი, კეპლერი, ნიუტონი და აინშტაინი. გაიგებთ ნიუტონის კანონებს და ძალიან მოკლედ აინშტაინის ფარდობითობის თეორიას.

ისააკ ნიუტონმა (1643 – 1727) გალილეო გალილეის, კეპლერისა და კოპერნიკის ექსპერიმენტებისა და დაკვირვებების შედეგად დაგროვილი მონაცემების ბაზაზე და მათემატიკის დამატებით ჩამოაყალიბა 3 კანონი, რომელიც ნიუტონის 3 კანონის სახელწოდებითაა ცნობილი.(დაწვრილებით ამ კანონებს ნახავთ ფიზიკის განყოფილებაში) მან ასევე აღმოაჩინა გრავიტაციის ძალის ფორმულა, რომელიც ცნობილია როგორც მსოფლიო მიზიდულობის ძალა და აგრეთვე განავითარა კალკულუსი, როგორც მოძრაობის განტოლებების ამოხსნის კარგი საშუალება.

ჩვენ ვიცით სიჩქარის ფორმულა v=x/t და ჩვენ ვიცით აჩქარების ფორმულა a=v/t. სიჩქარე ეს არის გადაადგილების ცვლილების შეფარდება დროსთან, აჩქარება კი სიჩქარის ცვლილება დროში შეფარდებული დროსთან. პირველი გვიჩვენებს რამდენად სწრაფად იცლვება რაღაც ობიექტის მდებარეობა, მეორე კი გვიჩვენებს რამდენად სწრაფად იცვლება სიჩქარე. ასევე, ვიცით რომ ორივე ვექტორული სიდიდიეა ანუ აქვთ მიმართულება.

გრავიტაცია, ვინაიდან და რადგანაც ის მიზიდულობის ძალა, როდესაც თავისკენ იზიდავს სხეულს, ააჩქარებს მას. ანუ ყველა სხეული აჩქარებულად ვარდება დედამიწაზე, რასაც სიმძიმის ძალის აჩქარება ეწოდება. ასევე ნებისმიერი სხეული ერთმანეთის მიმართ მოძრაობს გრავიტაციის გამო აჩქარებულად, მაგალითად მთვარე დედამიწის მიმართ.


მაგრამ უნდა დაიმახსოვროთ, რომ გრავიტაციის მიერ მინიჭებული აჩქარება არ არის დამოკიდებული სხეული მასაზე(დეტალებისთვის იხილეთ ფიზიკის ფუნდამენტების გვერდი) და ყველა სხეული ერთნაირად,ერთდროს, ვარდება. ეს იყო გალილეის აღმოჩენა.

ნიუტონის პირველი კანონის თანახმად სხეული თუ მოძრაობს ის არასდროს არ გაჩერდება ან შეიცვლის სიჩქარეს თუ მასზე რამე ძალამ არ იმოქმედა. მაგალითად თუ გაქრა მზე და ყველაფერი სამყაროში დედამიწის გარდა, დედამიწა არასდროს არ გაჩერდება და წრეზე მოძრაობის მაგივრად, იმოძრავებს წრფეზე.

მე-2 კანონის თანახმად სხეულის აჩქარება პირდაპირპროპორციულია ძალი და უკუპროპორციულია მასის: a=F/m F=ma. სხეული კი აჩქარდება ძალის გასწვრივ.ნიუტონის მე-3 კანონი. თუ რამე F ძალით მოქმედებს რაღაც სხეული მე-2 სხეულზე, იგივე ძალით მოქმედებს მე-2 პირველზე.

ასევე ნიუტონის წყალობით გვაქვს მსოფლიო მიზიდულობის ძალა.

ყველა ეს ზემოთხსენებული კი საშუალებას გვაძლევს გავიგოთ ყველა პლანეტის და მისი თანამგზავრის წრიულ ორბიტაზე მოძრაობის მიზეზი. მაგალითად, დავფიქრდეთ დედამიწასა და მთვარეზე. მათ შორის მოქმედებს მიზიდულობის ძალა. ორივე იზიდავს ერთმანეთ, მაგრამ რადგან დედამიწა შედარებით უფრო დიდი და მასიურია, მთვარე მოძრაობს დედამიწის გარშემო. მთვარე იმოძრავებდა წრფივად და არაფერი შეაჩერებდა მის სიჩქარეს და მიმართულებას, რომ არ ყოფილიყო დედამიწა. მაგრამ დედამიწა ყოველ უსასრულოდ მცირე წერტილში ააჩქარებს მთვარეს დედამიწის ცენტრის მიმართულებით და ეს აიძულებს მთვარეს ყოველ ასეთ მცირე მანძილზე დედამიწისკენ იმოძრაოს აჩქარებით.ორბიტაზე მოძრაობის უკეთ გასაგებათ განვიხილოთ ერთი მაგალითი. ვთქვათ ვისვრით რაიმეს დედამიწის გასწვრივ. იმისათვის, რომ მან დაიწყოს ორბიტაზე მოძრაობა უნდა მივანიჭოთ, რაღაც სიჩქარე. იმ ძალით თუ ვისვრით, რაც ადამიანებს გვაქვს, ვიცით რომ რამოდენიმე მეტრში დაეცემა მიზიდულობის გამო. მაგრამ თუ გამოვიყენებთ რამეს, რითაც შეგვეძლება საკმარისი ძალა მივანიჭოთ, შეგვიძლია ეს სხეული ვამოძრაოთ ორბიტაზე, ან სულაც პარაბოლაზე, ან ჰიპერბოლაზე.დედამიწის ცენტრიდან 42,250 კმ დაშორებით სატელიტები ზუსტად 24 საათს ანდომებენ ორბიტაზე მოძრაობას, რაც საშუალებას იძლევა სატელიტი სულ ერთი ქვეყნის მაღლა იყოს. თუ დაბალ მანძილზე გავუშვებთ მაშინ მეტი სიჩქარით იმოძრავებს სატელიტი და თუ უფრო შორ მანძილზე მაშინ ნაკლები სიჩქარით.
[img=right]http://t3.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcTboLg54jt86q7YbPEzE8Nx3nkQtGx_IYYIZA8KiqzqTyt5K6MA[/img]
ასევე, მოკლედ განვიხილოთ კეპლერის კანონები.

პლანეტები მოძრაობენ მზის გარშემო ელიფსზე.
დროის ტოლ მონაკვეთებში, ერთი და იმავე ფართობს გადიან.
პლანეტების ორბიტის პერიოდის კვადრატების შეფარდება ტოლია დიდი ნახევარღერძების კუბების შეფარდებისა.

აინშტაინმა(1879 – 1955) აღმოაჩინა, რომ ნიუტონის კანონები აღწერდა და გამოსადეგი იყო მხოლოდ იმ სხეულებისთვის,რომლებიც მოძრაობდნენ სინათლის სიჩქარეზე ბევრად ნაკლები სიჩქარით.

მან დაწერა ფარდობითობის სპეციალური თეორია და ფარდობითობის ზოგადი თეორია.

დამკვირვებლები ვერასდროს გაიგებენ თავიანთ მოძრაობას ერთმანეთის მიმართ, თუ არ არის ათვლის წერტილი.

სინათლის სიჩქარე ყოველთვის ერთი და იგივეა რა მიმართულებითაც არ უნდა ვმოძრაობდეთ მისი გავრეცელებიდან
ფარდობითობის სპეციალური თეორიის ამ პოსტულატებიდან გამომდინარეობს, რომ დრო ნელდება და სიგრძე მცირდება სხეული თუ მოძრაობს სწრაფად და სხეულის ენერგია გაჩერებულ მდგომარეობაში არ არის 0-ის ტოლი, არამედ:

რაც შეეხება ფარდობითობის ზოგად თეორიას. მთავარი პოსტულატი ისაა, რომ ვერ გავიგებთ აჩქარება ჩვენი სისტემის აჩქარებული მოძრაობითაა გამოწვეული, თუ დიდი ობიეექტის მიერ გამოწვეული გრავიტაციით. ეს არის ექვივალენტობის პრინციპი.

თუ დიდი სიდიდით აჩქარებულ, ვთქვათ, კოსმოსური ხომალდზე არის დამაგრებული რაღაც სინათლის წყარო, რომელიც წამიერად გაანათებს მოძრაობის მართობულად და ამ სინათლის ტრაექტორიას დავაკვირდებით დავინახავთ, რომ ის წავა წრფივად. ახლა მთელი ფოკუსირება გააკეთეთ ამ მოვლენაზე. სინათლის ანთებიდან ხომალდიც სწრაფად მოძრაობს, ამიტომ თუ წარმოვიდგენთ სინათლის ტრაექტორიას თავად ხომალდიდან ის იქნება მრუდწირული

ესე იგი, აჩქარებული ობიექტებისთვის სინათლე იხრება, აასე რომ, გრავიტაციის მიერაც სინათლე გადაიხრება, ზემოთ თქმული პრინციპის გამო. :)

ეს მოვლენა ექსპერიმენტულად არის შემოწმებული და დიდ ობიექტებთან ჩავლისას სინათლე მართლაც გადაიხრება. ესე იგი გრავიტაციის ახალი განმარტება აინშტაინის წყალობითა ესაა სივრცე-დროი გამრუდება.ეს მოვლენა საკმაოდ მნიშვნელოვანია ასტრონომებისთვის, რადგან დიდი ობიექტების გამო უკან მდებარე ვარსკვლავები სხვა ადგილას ჩანან ან, როგორც ქვემოთ სურათზე ჩანს,რადგან უკან მდებარე ვარსკვლავების სინათლის ფოკუსირებას ახდენენ. ეს ეფექტი საკმაოდ შესამჩნევია შავი ხვრელების მიერ გადახრილი სინათლის დროს. ასე რომ გრავიტაციის ბუნების ცოდნა საკმაოდ მნიშვნელოვანია ასტრონომიული დაკვირვებების დროს.


შავი ხვრელები,ნეიტრონული ვარსკვლავები, თეთრი ჯუჯები

არსებობს ბევრი სახის ვარსკვლავი. ზოგი გიგანტი,ზოგი პატარა. ზოგი პატარა შესაძლოა ბევრად დიდზე მეტად ანათებდეს და ასე შემდეგ. გიგანტური და სუსტად მანათობელი ვარსკვლავია, მაგალითად ბეტელჰეიზე.მცირე ზომის და მაღალი ტემპერატურის, კაშკაშა ვარსკვლავია მაგალითად სირიუსი. თეთრი ჯუჯები კი ისეთი მცირე ზომის და მკვრივი ვარსკვლავებია,რომ ვარსკვლავის ერთი კუბური სანტიმეტრი შესაძლოა ათეულობით ტონას იწონიდეს.
ვარსკვლავები ასევე განსხვავდებიან ცხოვრების ‘სტილითაც’. სამყაროში რომ ყველაფერი ხან ქრება ხან ჩნდება ამაზე მგონი შევთანხმდებით. ხოლო ვარსკვლავების შემთხვევაში, მათი ცხოვრების დასასრული განსხვავებულია. ეს განსხვავება დამოკიდებულია მათ ზომებზე და რაღა თქმა უნდა დიად გრავიტაციაზე.
როგორ მუშაობს ვარსკვლავი? ვარსკვლავში მიმდინარეობს თერმობირთვული რეაქციები, რომლებიც წვის შედეგად გამოასხივებს დიდ ენერგიას. მაგალითად მზე,რომელიც დედამიწაზე ყველა ენერგიის საწყისისა. ბირთვული რეაქციების გამომუშავებული ენერგიის ხარჯზე ხდება ისე,რომ ვარსკვლავი ინარჩუნებს ფორმას და ‘უძლებს’ გრავიტაციას. ანუ გრავიტაციის მოქმედება შეიძლება წარმოიდგინოთ, ვითომდა ფეხბურთის ბურთს აწვებით ყველა მხრიდან. ბურთში ჰაერი(ბირთვული რეაქცია) თუ არ არის დაიჩუტება თუ დავბერავთ გაწონასწორდება და გაიბერება.

ასე მარტივადაც არ არის საქმე. რამდენიმე მილიარდი წლის შემდეგ, როდესაც ბირთვული საწვავი გამოილევა, გაზის წნევა ხდება ნაკლები გრავიტაციულზე. ამ უკანასკნელის წყალობით ვარსკვლავი იწყებს შეკუმშვას და ბოლოს იმდენად კრიტიკულ,ძალზედ მცირე ზომას მიაღწევს, რომ წამებშ ხდება კოლაფსი,აფეთქება.
ძირითადად 3 სახის დასასრული შეიძლება ჰქონდეს ვარსკვლავს. გააჩნია მასებს.
თუ ვარსკვლავის მასა მცირეა და არ აღემატება მზის 1/2-ს მაშინ გრავიტაციული ‘დაწოლა’ არ იქნება დიდი და აფეთქება შეიძლება იქნეს შეჩერებული ელექტრონული გაზის წნევით.ასე წარმოიშობა ‘თეთრი ჯუჯის’ რიგის ვარსკვლავები,რამდენიმე ათასი კმ დიამეტრით. შეკუმშვის შეჩერება უზარმაზარი კინეტიკური ენერგიის გარდაქმნას სითბურად. აფეთქება ხდება გარეთ,ანუ გარსი განიტყორცნება სივრცეში.ეს ეგრედწოდებული სუპერნოვას აფეთქებაა.
თუ ვარსკვლავის მასა მზის მასის 1,2-ზე მეტია, მაგრამ არ აღემატება ორჯერ მზის მასას შეკუმშვა შესაძლოა აღარ შეჩერდეს თეთრი ჯუჯის სტადიაში.ის შემდგომაც იკუმშება და გადაიქცევა ნეიტრონულ ვარსკვლავად. როდესაც ზომები ძალიან მცირდება და დიამეტრი აღწევს ათეულ კილომეტრებს ბირთვები იშლება და ნივთიერება გარდაიქმნება ნეიტრონებად. ვარსკვალავი გადაიქცევა 10-12კმ დიამეტრის და უდიდესი სიმკვრივის მქონე სწრაფად მბრუნავ პატარა ნეიტრონულ ვარსკვლავად. მაგრამ უფრო მეტი სიმკვრივის მქონე ‘ვარსკვლავი’ შავი ხვრელია.

თუ ვარსკვლავის მასა 2-ჯერ მეტია მზისაზე, მაშინ გრავიტაციული ძალა იმდენად დიდია,რომ შეკუმშვას ხელს აღარაფერი უშლის. შეკუმშვა ხდება წერტილამდე წამზე ნაკლებ დროში და ხდება სრული აფეთქება. ნივთიერების შეკუმშულობა იმდენად დიდი ხდება, რომ კოლაფსის დროს ცენტრი ვარკვლავისა ითრევს ყველაფერს და ვეღარაფერი აღწევს რადიუსს მიღმა. ჩვენი მზის შემთხვევაში ეს რადიუსი იქნებოდა დაახლოებით 3 კმ. გრავიტაციული მიზიდვა იმდენად დიდია რომ თვით სინათლესაც კი აღარ შეუძლია გამოხწევა.ამიტომ ასეთი ვარსკვლავის დანახვა შეუძლებელია და ამიტომ ეწოდა შავი ხვრელი.
ერთი გიგანტური შავი ხვრელი აღმოჩენილია ჩვენი გალაქტიკის ცენტრშიც. შავი ხვრელების დანახვა პრინციპულად შეუძლებელია და ასეც არის მაგრამ ერთ კანონზომიერების მიხედვით შავ ხვრელსაც გააჩნია მასა რის გამოც აქვს ტემპერატურა,ხოლო ტემპერატურის გამო ხდება მისი აორთქლება, ადრე თუ გვიან…


კაშკაშა მზე გაცილებით საშიშია, ვიდრე გვგონია

ადამიანები, რომლებიც დროის უმეტეს ნაწილს მცხუნვარე მზეზე ატარებენ, საკუთარ ჯანმრთელობას დიდ საფრთხეში აგდებენ. ამ დასკვნამდე მივიდნენ გერმანელი მეცნიერები მიუნხენიდან, რომლებიც “Geo Risk Research” პროექტის ფარგლებში ატარებდნენ კვლევებს.

მათ მიერ წარმოდგენილი მონაცემების თანახმად, ულტრაიისფერი გამოსხივების შეფასების სადღეისოდ გამოყენებული მეთოდიკა კორექტული არ არის, რადგან იგი გარკვეულ ზედაპირზე მხოლოდ პირდაპირი ულტრაიისფერი სხივების მოქმედებას ითვალისწინებს. ამასთან დახრილი ზედაპირიდან არეკლილი სხივების ზემოქმედებას თითქმის უგულებელყოფენ. შეცდომაც სწორედ ამაშია: როგორც აღმოჩნდა, არეკლილი სხივების იგნორირება არ შეიძლება.

«ადამიანის სხეული ისეთნაირადაა მოწყობილი, რომ მას პრაქტიკულად არ გააჩნია ჰორიზონტალური სიბრტყეები,» – განაცხადა კვლევის ავტორმა დოქტორმა პიტერ ჰეპემ – «ამიტომ მასზე მოქმედებენ არა იმდენად მზიდან მომავალი პირდაპირი ულტრაიისფერი სხივები, რამდენადაც სხვადასხვა ზედაპირებიდან არეკლილი და ამ ზემოქმედების უგულვებელყოფა დაუშვებელია.