რეი ბრედბერი ( ამერიკელი მწერალი )

rei bredberi ucxouri literatura ucxouri mcerlebi ucxouri avtorebi amerikeli mwerali
რეიმონდ დაგლას ბრედბერი (ინგლ. Ray Douglas Bradbury; დ. 22 აგვისტო, 1920) — ამერიკელი მწერალი, რომელიც მოღვაწეობს ფანტასტიკის, საშინელებათა, სამეცნიერო ფანტასტიკისა და დეტექტივების ჟანრში.
ყველაზე მეტად იგი ცნობილია 1953 წელს გამოცემული ანტიუტოპიური ჟანრის ნოველით – 451º ფარენჰაიტით და 1950 წლის რომანით მარსის ქრონიკები.
მწერლის პოპულარობაზე დადებითად იმოქმედა მისი წიგნების მიხედვით გადაღებულმა ეკრანიზაციებმა. ბრედბერი აღიარებულია XX საუკუნის ერთ-ერთ საუკეთესო ფანტასტ მწერლად.


დენ ბრაუნი ( ამერიკელი მწერალი )

den brauni ucxouri literatura ucxouri mcerlebi ucxouri avtorebi amerikeli mwerali
დენ ბრაუნი (დ. 22 ივნისი, 1964, ექსეტერი, ნიუ-ჰემფშირი, აშშ), ამერიკელი მწერალი. ძირითადად წერს თრილერებს. მისი ყველაზე გახმაურებული რომანია „და ვინჩის კოდი“ (2003).
დენ ბრაუნმა მოღვაწეობა ინგლისური ენის მასწავლებლად დაიწყო. ადრეულ ასაკში წერდა სიმღერების ტექსტებს და ხშირ შემთხვევაში თავად ასრულებდა მათ. 1994 წელი დენ ბრაუნის კარიერაში გარდატეხის წელი იყო, გამოვიდა მისი პირველი რომანი „ანგელოზები და დემონები“, სადაც პირველად გამოჩნდა მისი გმირი, იკონოლოგი და სიმბოლოების ექსპერტი, რობერტ ლენგდონი. დენ ბრაუნის განცხადებით, მას წერა მას შემდეგ დაუწყია, რაც კუნძულ ტაიტიზე ყოფნისას სიდნი შელდონის რომანი „განკითხვის დღის შეთქმულება“ წაუკითხავს. საკუთარ ძალებში დარწმუნებულ მომავალ მწერალს განუცხადებია, ამაზე უკეთესს დავწერო.
1996 წელს დენ ბრაუნმა გადაწყვიტა მთელი თავისი დრო ლიტერატურისათვის დაეთმო. 1998 წელს დღის სინათლე იხილა მისმა მომდევნო რომანმა „ციფრული ციხე–სიმაგრე“. დენ ბრაუნის ნაწარმოებები თავდაპირველად დიდი პოპულარობით არ სარგებლობდნენ, მათი საშუალო ტირაჟი ათი ათას ეგზემპლარს არ აღემატებოდა და მას ლიტერატურული სამყარო არ იცნობდა. ნამდვილი წარმატება მასთან 2003 წელს მოვიდა, რომან „და ვინჩის კოდის“ გამოსვლის შემდეგ. რომანი დაწერიდან რამდენიმე თვის შემდეგ მყისვე მოექცა ბესტსელერების სიის სათავეში. ნიუ–იორკ ტაიმსის ბესტსელერების სიაში პირველი ადგილი რომანს რამდენიმე კვირის განმავლობაში ეკავა. დღესდღეობით გაყიდულია წიგნის 60 მილიონ ეგზემპლარზე მეტი და ზოგიერთი კრიტიკოსი ამ რომანს მსოფლიოში ერთ–ერთ ყველაზე პოპულარულ წიგნად ასახელებს. 2005 წელს დენ ბრაუნი, ჟურნალ ტაიმის გამოკითხვით, მსოფლიოს 100 ყველაზე გავლენიან ადამიანთა სიაში მოხვდა. ჟურნალმა „ფორბსმა“ კი იგი 2005 წლის გამოჩენილ ადამიანთსა სიაში მე–12 ადგილას განაწესა.
უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ რომანმა „და ვინჩი კოდმა“ მსოფლიოში არაერთგვაროვანი რეაქცია გამოიწვია. მის წინააღმდეგ ამხედრდა მთელი ქრისტიანული სამყარო. ძირითადად ეს მძაფრი რეაქცია გამოწვეული იყო იესო ქრისტეს პირადი ცხოვრების გაშუქების მცდელობით და წიგნის პერსონაჟის, ლი თიბინგის მოსაზრებებით ქრისტიანული რელიგიის, მაცხოვრის, მარიამ მაგდალინელის და ტამპლიერების შესახებ. შეიძლება იმის მტკიცებაც, რომ ამ უარყოფითმა რეაქციამ ერთი–ორად გაზარდა მწერლის რეიტინგი და წიგნის გაყიდული ეგზემპლარების რაოდენობა.
2006 წელს გამოვიდა რომან „და ვინჩის კოდის“ ეკრანიზაცია, რომლის რეჟისორი რონ ჰოვარდი იყო. მთავარი როლებს კი ოდრი ტოტუ, ტომ ჰენქსი და იან მაკელენი ასრულებდნენ. ამ ფილმით გაიხსნა 2006 წლის კანის კინოფესტივალი 17 მაისს.


აბდურაჰიმ ჰაგვერდიევი ( აზერბაიჯანელი მწერალი )

abdurahim hagverdievi ucxouri literatura ucxouri mcerlebi ucxouri avtorebi azerbaijaneli mwerali

აბდურაჰიმ ბეგ ასად ბეგ-ოღლუ ჰაგვერდიევი (დ. 17 მაისი, 1870 ქ. შუშა ― გ. 12 დეკემბერი, 1933), აზერბაიჯანელი მწერალი. აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1928).

1891 წელს დაამთავრა თბილისის რეალური სასწავლებელი. სწავლობდა პეტერბურგის უნივერსიტეტში, 1899-იდან შეუდგა პედაგოგიურ, ლიტერატურულ და თეატრალურ მოღვაწეობას ბაქოში. იყო აზერბაიჯანის თეატრის კომისარი. მის მხატვრულ შემოქმედებაში აისახა ახალი ცხოვრების მშენებლობა სოფლად, აკრიტიკებდა წარსულის გადმონაშთებს, ბურჟუაზიულ წყობილებას, პროპაგანდას უწევდა საბჭოთა ხელისუფლებას. ტრაგედიაში "დანგრეული ბუდეები" (1896) ასახა XIX საუკუნის მიწერულის თავადაზნაურული ფენის სოციალური კრიზისი. პიესაში "უბედური ახალგაზრდა" (1900), პირველად აზერბაიჯანულ ლიტერატურაში, გამოიყვანა პატრიარქალურ-ფეოდალურ სამყაროსთან მებრძოლი დემოკრატიულ გმირი. 1906-იდან აქტიურად თანამშრომლობდა ჟურნალ "მოლა ნასრედინში", აქვეყნებდა მოთხრობებს, სტატიებს, ფელეტონებს. ეკუთვნის ნარკვევი "აზერბაიჯანის თეატრის ისტორიიდან" (1924), მონოგრაფია "მ. ფ. ახუნდოვის ცხოვრება და მოღვაწეობა" (1928). ეწეოდა მთარგმნელობით მუშაობას.


მირზა ფათალი ახუნდოვი ( აზერბაიჯანელი მწერალი )

mirza fatali axundovi ucxouri literatura ucxouri mcerlebi ucxouri avtorebi azerbaijaneli mwerali
მირზა ფათალი ახუნდოვი (აზერბ. Mirzə Fətəli Axundov; დ. 30 ივნისი/12 ივლისი, 1812, შაქი, ახლანდელი ნუხა ― გ. 26 თებერვალი/10 მარტი, 1878, თბილისი), აზერბაიჯანელი მწერალი-განმანათლებელი, ფილოსოფოსი, აზერბაიჯანული დრამატურგიის ფუძემდებელი.

მიღებული ჰქონდა ტრადიციული სპარსულ-არაბული განათლება. მისი ერთ-ერთი მასწავლებელი იყო ცნობილი პოეტი და მოაზროვნე მირზა შაფი ვაზეჰი, რომლის გავლენითაც ახუნდოვმა უკუაგდო ადრინდელი გადაწყვერილება სასულიერო პირი გამხდარიყო. 1834 წლიდან მუშაობდა თბილისში, მეფისნაცვლის კანცელარიაში, აღმოსავლური ენების თარჯიმნად. ამასთან, თბილისის სამაზრო სასწავლებელში ასწავლიდა თურქულ და სპარსულ ენებს. თბილისში ახუნდოვი ეზიარა რევოლუციურ დემოკრატიულ იდეებს. ურთიერთობა ჰქონდა მისი დროის მოწინავე ადამიანებთან, მ. შ. კავკასიაში გადმოსახლებულ დეკაბრისტებთან. ლიტერატურული მოღვაწეობა 30-იან წლებში დაიწყო. წერდა ლექსებს, კრიტიკულ ნარკვევებს.
მისი პირველი მნიშვნელოვანი მხატვრილი ნაწარმოები იყო ელეგიური კასიდა "პუშკლინის გარდაცვალებაზე" (1837). დაწერილი სპარსულად "საბუჰის" ფსევდონიმიოთ (ქართული თარგმანი ი. გრიშაშვილისა, 1938). 1850-1855 წლებში დაწერა ექვსი კომედია, რომლებითაც აზერბაიჯანულ ლიტერატურაში კრიტიკული რეალიზმს ჩაუყარა საფუძველი. ახუნდოვი ასახავდა ისლამის რელიგიის ფანატიზმით, ცრუმორწმუნეობითა და დრომოჭმული ტრადიციებით დაბეჩავებული ხალხის ცხოვრებას ("მოლა იბრაჰამ ხალილი", 1850; "ბოტანიკოსი მუსიე ჟორდანი", 1850; "ყაჩაღის დამჯაბნელი დათვი", 1851; "ლენქორანის ხანის ვეზირი", 1850; "ძუნწის თავგადასავალი" ("ჰაჯი ყარა"), 1852), . თავის უკანასკნელ კომედიაში "კანონის დამცველები ქალაქ თავრიზში" (1855) ახუნდოვმა მძაფრი სატირით ამხილა ირანის სასამართლო სისტემის სიყალბე. 60-იანი წლების რუსული ლიტერატურის კრიტიკამ მას "თათარი მოლიერი" უწოდა. "ლენქორანის ხანის ვეზირის" დადგმით (1873 წლის 10 მარტი/22 მარტი, ბაქო, აზერბაიჯანულ ენაზე) იწყება აზერბაიჯანული პროფესიული თეატრის ისტორია. ახუნდოვის კომედიები ცალკე წიგნად პირველად თბილისში გამოიცა: რუსულ ენაზე (თარგმანი ავტორისა) - 1853, აზერბაიჯანულად - 1859; სპარსულად გამოვიდა ირანში 1875 წელს. ახუნდოვის სატირულ მოთხრობაში "მოტყუებული ვარსკვლავები" (1857, ქართულად პირველად ითარგმნა 1934) ახალი აზერბაიჯანული მხატვრული პროზის საუკეთესო ნიმუშია. განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება სპარსულ და აზერბაიჯანულ ენაზე დაწერილ ფილოსოფიურ ტრაქტატს "ქემალ-უდ დოვლეს წერილები" (1864-1875, პირველად გამოიცა ბაქოში 1924), რომელმაც ახუნდოვს დიდი პოპულარობა მოუხვეჭა მთელს აღმოსავლეთში.
ახუნდოვის მოღვაწეობამ დიდი როლი შეასრულა აზერბაიჯანულ და ახლო აღმოსავლეთის ლიტერატურისა და საზოგადოებრივი აზრის განვითარებაში. მისი ნაწარმოებები თარგმნილია მრავალ ენაზე. ქართულად ახუნდოვის კომედია ("ლენქორანის ხანის ვეზირი") პირველად თარგმნა ა. წერეთელმა "ხანის ვეზირის" სახელწოდებით (დაიბეჭდა 1898 წელს "კრებულში", № 7 და იმავე წელს წარმოადგინეს ქართულ სცენაზე).
აღსანიშნავია, რომ გ. ორბელიანის აქტიური მეცადინეობით ახუნდოვი დაკრძალეს თბილისში, ახლანდელი ბოტანიკური ბაღის ტერიტორიაზე, ვინაიდან ქალაქის მუსლიმანთა მეთაურები წინ აღუდგნენ მის დაკრძალვას მუსლიმანთა სასაფლაოზე ან მის მახლობლად.


აბდულა თალიბზადე ( აზერბაიჯანელი მწერალი )

abdula talibzade ucxouri literatura ucxouri mcerlebi ucxouri avtorebi azerbajaneli mwerali
აბდულა შაიგი თალიბზადე (დ. 1881, თბილისი — გ. 1959), აზერბაიჯანელი მწერალი. დაწყებითი განათლება თბილისში მიიღო. 1901 წლიდან ცხოვრობდა ბაქოში, სადაც ეწეოდა პედაგოგიურ მოღვაწეობას. შემოქმედების ადრინდელი პერიოდი აღმოსავლური ლიტერატურის ტრადიციებითაა შემოსაზღვრული, მოგვიანებით პროგრესული რომანრიზმის მიმდევარი იყო. მნიშვნელოვანია აბდულა თალიბზადეს მოთხრობები „უბედური ოჯახი“, „წერილმა ვერ მოაღწია“, „ლამაზი გაზაფხული“ (1912-1913); რომანი „არაზი“ (1940), დრამატული ნაწარმოებები: „ელვა“ (1927), „ხასაი“ (1937), „ხალხის შვილი“ (1939), „სამშობლო“ (1942) და სხვა. პიესების დიდი ნაწილი დაწერილია მოზარდთა თეატრისათვის. აბდულა თალიბზადემ თარგმნა ნიზამის „ისქანდერნამეს“ ნაწილი („წიგნი დიდებისა“), შექსპირის „მაკბეთი“, პუშკინის, კრილოვის, ნეკრასოვისა და სხვათა ნაწარმოებები.


ნიზამი განჯელი ( სპარსული ლიტერატურის წარმომადგენელი )

nizani ganjeli ucxouri literatura ucxouri mcerlebi ucxouri avtorebi azerbajaneli mwerali
ნიზამი განჯელი, განჯევი (ქურთ. Nîzamî Gencewî, نیزامی گه‌نجه‌وی, სპარს. نظامی گنجوی, აზერ. Nizami Gəncəvi)‎ (დ. 1141, განჯა, აზერბაიჯანი — გ. 1203/ 1209, იქვე), სრული სახელი ნიზამ ად-დინ აბუ მუჰამედ ილიას იბნ-იუსუფ იბ-ზაქი იბნ-მუაიდი, სპარსელი პოეტი და ჰუმანისტი, წერდა სპარსულ ენაზე. სპარსული ლიტერატურის ერთ–ერთი თვალსაჩინო წარმომადგენელი.

ცხოვრება

დაიბადა ხელოსნის ოჯახში, განჯაში, სადაც თითქმის მთელი ცხოვრება გაატარა. დედამისი, რაისა, წარმოშობით ქურთი იყო, მამამისის სახელი, იუსუფი, ერთხელ ნახსენებია მის პოეზიაში, თუმცა მასზე სხვა ცნობები არ არსებობს. ნიზამი ადრე დობლებულა და ბიძასთან ცხოვრობდა. მისი ცხოვრების დეტალებზე ძალიან მწირი ინფორმაცია მოიპოვება.
ნიზამმა სამჯერ იქორწინა. მისი პირველი მეუღლე აფაქი, ყივჩაღელი მონა ქალი, დარუბანდის მმართველმა ფაქირ ალ-დინ ბაჰრამშაჰმა მიუძღვნა, დიდ საჩუქართან ერთად. ის გახდა ნიზამის პირველი და ყველაზე საყვარელი ცოლი. მისი ერთადერთი ვაჟი მუჰამედიც მასთან გაუჩნდა. აფაქი გარდაიცვალა ”ხოსროვ და შირინის” დასრულებისას. მუჰამედი იმ დროს შვიდი წლისა იყო. აღსანიშნავია, რომ მისი დანარჩენი ცოლებიც ნაადრევად გარდაიცვალნენ -- თითოეული მათგანის სიკვდილი მისი ეპოსის დასრულებას დაემთხვა, რამაც პოეტს ათქმევინა "ღმერთო, რატომ მაიძულებ, რომ ყოველ მესნევის თითო ცოლი შევწირო!" (თარგმანი პირობითია).

შემოქმედება

XII საუკუნის აზერბაიჯანული პოეზია საკარო ხასიათია იყო, თუმცა ნიზამი განჯელი არ დასდგომია მეხოტბეობის გზას და სიკვდილამდე შეინარჩუნა შემოქმედებითი თავისუფლება.
ნიზამი განჯელის ეკუთვნის ლირიკული ლექსების კრებული (დივანი) და "ხამსე" (ხუთეული) – 5 პოემა: "საიდუმლოებათა საგანძური" (1179), "ხოსროვ და შირინი" (1181), "ლეილი და მაჯნუნი" (1188), "შვიდი მზეთუნახავი" (1197) და "ისქანდერნამე" (დაახლ. 1200), რომელსაც ორ ნაწილად ჰყოფენ: "დიდების წიგნი" და "ბედნიერების წიგნი".
ნიზამი განჯელის თხზულებების პერსონაჟთა გალერეა მრავალფეროვანია: ცნობილი სასანიანთა შაჰების – ხოსრო ანუშირვანის, ხოსრო ფარვიზის, ბაჰრამ–გურის და სხვათა გვერდით მოქმედებენ უბრალო ადამიანები – ქვისმთლელი ფარჰადი, მხატვარი შაფური, მწყემსი და ა. შ. პოეტის მიზანია ადამიანურ გრძნობათა გამოჩინება, მისი მორალური გარდაქმნის გზების ძიება, სწრაფვა პიროვნების ასამაღლებლად.
"საიდუმლოებათა საგანძური" 20 დიდაქტიკური ხასიათის, სიუჟეტურად ერთმანეთთან დაუკავშირებელი საუბრისაგან შედგება, ამიტომ თხზულებას პირობითად შეიძლება პოემა ეწოდოს. მისი ამოცანაა ავტორის ფილოსოფიურ–რელიგიური შეხედულებათა მხატვრული ფორმით გადმოცემა. შესავალი შეიცავს ნიზამი განჯელის პოეტურ შეხედულებებს.
მომდევნო სამმა პოემამ მთელი ეპოქა შექმნა ეპიკურ–რომანტიული მიმართულების განვითარებისათვის აღმოსავლელ ხალხთა ლიტერატურაში.
პოემა "ხოსროვ და შირინი" რეალისტური ნაწარმოებია, ზღაპრული და ფანტასტიური ელემენტების გარეშე, რაც იშვიათია აღმოსავლურ ლიტერატურაში. ნიზამი განჯელის მიზანია დაარწმუნოს მკითხველი სიყვარულის განმაკეთილშობილებელ, ამამაღლებელ ძალაში, რასაც აღწევს დიდი მხატვრული დამაჯერებლობით. ხოსროვისა და ფარჰადის – შაჰისა და მუშაკაცის დაპირისპირებით ავტორი ხაზს უსვამს მათ თანასწორუფლებიანობას სიყვარულში.
პოემაში "შვიდი მზეთუნახავი" მოთხრობილია მაჰრამ–გურის ცხოვრება. როგორც თავისი დროის შვილი, ნიზამი განჯელი სამართლიანი შაჰის იდეას ქადაგებს.
ნიზამი განჯელის შემოქმედებაში განსაკუთრებული ადგილი უჭირავს პოემა "ისქანდერნამეს". მას საფუძვლად უდევს სპარსული და არაბული ქრონიკები, ქრისტიანული და ებრაული წყაროების მიხედვით ისქანდერი (იგივე ალექსანდრე მაკედონელი) იდეალური მეფეა, რომელიც სამართლიანობასა და ჭეშმარიტებას ეძებს, ცდილობს ამოხსნას ადამიანის არსებობის არსი. ნიზამი განჯელმა აღმოსავლელ პოეტთაგან პირველმა უმღერა ამ პოემაში თბილისის მშვენიერ ბუნებასა და მეგობრობას კავკასიელი ხალხის მეგობრობას, რომლებიც გაერთიანებული ძალით აღუდგნენ ალექსანდრე მაკედონელის ამიერკავკასიაში შემოსვლას. პოეტმა შექმნა პერსონაჟთა კოლორიტული სახეები: აზერბაიჯანელი დედოფალი ნუშაბე, ქართველი მეფე და მხედართმთავარი მელიქ დავალი, რომლებიც პოეტმა ერთმანეთს შეაუღლა, და სომეხთა სარდალი შარვე.
ნიზამი განჯელის შემოქმედებას დიდი რეზონანსი ჰქონდა აღმოსავლურ ლიტერატურაში. მისი პოემების მიბაძვით შეიქმნა ათეულობით იმავე სახელწოდების თხზულება. გავლენა დასავლეთ ევროპის ლიტერატურასაც გადაწვდა. ნიზამი განჯელის შემოქმედებას კარგად იცნობდა XII-XIII სს. ქართველი მკითხველი საზოგადოება. მისდამი ინტერესი შემდეგაც არ შენელებულა. XVIII საუკუნეში გაჩნდა ნიზამი განჯელის პოემის ახალი ქართული რედაქციები.


საბით რაჰმანი ( აზერბაიჯანელი მწერალი )

sabit rahmani ucxouri literatura ucxouri mcerlebi ucxouri avtorebi azerbaijaneli mwerali
საბით რაჰმანი (ნამდვილი სახელი და გვარი საბით ქერიმ-ოღლუ მაჰმუდოვი) (დ. 26 მარტი, 1910, ნუხა — გ. 23 სექტემბერი, 1970, ბაქო, აზერბაიჯანი), აზერბაიჯანელი მწერალი. აზერბაიჯანის სსრ ხელოვნების დამსახურებული მოღვაწე (1943). სკკპ წევრი 1943 წლიდან.
ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 20-იანი წლების დასასრულს. წერდა ლექსებს, მოთხრობებს, ფელეტონებს. აზერბაიჯანული საბჭოთა კომედიის ერთ-ერთი პირველი ავტორია („ქორწილი“, დაიდგა 1939; „ბედნიერები“, დაიდგა 1941; „სიცრუე“, 1965 და სხვა). დაწერა რომანი „ნინა“ (1951), რომელშიც ასახულია იატაკქვეშა სტამბის შემქნელის ლ. კეცხოველისა და მის თანამებრძოლთა რევოლუციური მოღვაწეობა.


ლუდვიგ ახიმ ფონ არნიმი ( გერმანელი მწერალი )

ludvig axim fon arnimi ucxouri literatura ucxouri mcerlebi ucxouri avtorebi germaneli mwerali
ლუდვიგ ახიმ ფონ არნიმი (გერმ. Carl Joachim Friedrich Ludwig Achim von Arnim) (დ. 26 იანვარი, 1781, ბერლინი — გ. 21 იანვარი, 1831, ვიპერსდორფი), გერმანელი მწერალი, რომანტიკოსთა ჰაიდელბერგის წრის ერთ-ერთი ფუძემდებელი.
კ. ბრენტანოსთან ერთად არნიმმა შეკრიბა, დაამუშავა და გამოსცა გერმანულ ხალხურ სიმღერათა სამტომეული "ყმაწვილის ჯადოსნური საყვირი"(1806-1808). მასვე ეკუთვნის რომანი "გრაფის ქალ დოლორესის სიღარიბე, სიმდიდრე, დანაშაული და მონანიება" (ტ. 1-2, 1810), დაუმთავრებელი ისტორიული რომანი "გვირგვინის მცველნი"(ტ. 1-2, 1817-54), ნოველები "იზაბელა ეგვიპტელი"(1812), "შმაგი ინვალიდი რატონოს ფორტზე" (1818). არნიმის თხზულებებში განდიდებულია ფეოდალური წარსული; ზოგ მათგანში რეალისტური ასახვის ტენდენციაც შეიმჩნევა. არნიმი პიესებსაც წერდა.


პეტერ ჰუხელი ( გერმანელი მწერალი )

peter hexeli geermaneli mwerali literatura ucxouri literatura
პეტერ ჰუხელი (Huchel) (დ. 3 აპრილი, 1903, ლიხტერფელდე, ბერლინთან — გ. 30 აპრილი, 1981, ტაუფენბადენი), გერმანელი მწერალი.

1971 წლამდე ცხოვრობდა გდრ-ში, შემდეგ იტალიასა და გფრ-ში. თავდაპირველად იყენებდა ტრადიციულ, კონვენციურ ფორმასა და გამოსახვის საშუალებებს, თანდათანობით გადავიდა ურითმო, შინაგან რიტმზე დაფუძნებულ ლექსებზე. მისმა ლირიკამ ფილოსოფიური ხასიათი მიიღო, ყურადღების ცენტრში დააყენა ადამიანის ეგზისტენციური შეჭირვება (კრებულები: "ლექსები", 1948; "შარაგზები, შარაგზები", 1963; "დათვლილი დღეები", 1972). ჰუხელს მიღებული აქვს რამდენიმე ლიტერატურული პრემია, იყო რამდენიმე აკადემიის წევრი.


ოსტაპ ვიშნია ( უკრაინელი მწერალი )

ostap veshnia ukrainuli mwerali ucxouri literatura ucxouri mwerlebi
ოსტაპ ვიშნია (დ. 13 დეკემბერი 1889 — გ. 28 სექტემბერი, 1956, კიევი) — უკრაინელი მწერალი, იუმორისტი და სატირიკოსი. ნამდვილი სახელი და გვარი — პავლე გუბენკო.
დაიბადა ხუტორ ჩეჩვაში გრუნის მახლობლად, პოლტავის გუბერნიაში, (ეხლა ოხტირის რაიონი სუმის ოლქში) მრავალშვილიან სოფლის ოჯახში (17 შვილი). ზინკოვის დაწყებითი და შემდეგ 2 კლასიანი სკოლის დამთავრების შემდეგ , გააგრძელა კიევის სამხედრო-საფელდშერო სკოლა, რომლის დამთავრების შემდეგ (1907) მუშაობდა ფელდშერად — თავიდან არმიაში, ხოლო შემდეგ — სამხრეთ-დასავლეთის რკინიგზის საავადმყოფოს ქირურგიულ განყოფილებაში. როგორც იგონებდა მწერალი, თვითონ არც ფიქრობდა მედიცინას გაჰყოლოდა — საავადმყოფაში მუშაობისას, თვითგანათლებას ღებულობდა, გიმნაზიაში ექსტერნად ჩააბარა გამოცდები და 1917 წ. ჩააბარა კიევის უნივერსიტეტში; მალე მიატოვა სწავლა მთლიანად მიეცა ჟურნალისტიკას და ლიტერატურულ საქმიანობას. ამავე წელს (1919) მომავალი მწერალი ტყვედ ჩავარდა ბოლშევიკებთან უკრაინუ არმიასთან ერთად, მძიმედ იყო ავად ტიფით. იმ პერიოდში იყო უკრაინის სახალხო რესპუბლიკის რკინიგზის სამინისტროს სამედიცინო-სანიტარული სამმართველოს უფროსი. მის განკარგულებაშია ყველა რკინიგზის ჰოსპიტალი, სადაც იწვნენ უკრაინის გალიცინური არმიის კაზაკები და უკრაინის სახალხო რესპუბლიკის მეომრები. პეტლურას მთავრობის მაღალჩინოსანი გუბენკო იყო 1921 წ-მდე ხარკოვში დაპატიმრებული.
გუბენკო "რეანიმირებულ" იქნა თვით სკრიპნიკის მიერ, რომელიც კითხულობდა მის იუმორესკებს. ოსტაპ ვისჰნის პირველი ნაწარმოები "დენიკინის დემოკრატიული რეფორმები" გამოქვეყნებულ იქნა — პ. გრინევსკის ხელმოწერით კამენეც-პოდოლსკში გაზეთ "ხალხის ნებაში" («Народна воля») 2 დეკემბერი 1919. ფსევდონიმი ოსტაპ ვიშნია პირველად გაჩნდა 22 ივლისს 1921 წელს, "სოფლის პრავდაში" («Селянській правді») 1933 წელს იუმორისტი დაპატიმრებულ იქნა კონტრრევოლუციური მოქმედებისათვის და ტერორიზმისათვის, კერძოდ ამხანაგ პოსტისშევზე ოქტომბრის დემონსტრაციის დროს თავდასხმის ორგანიზაციისათვის და უკანონოდ იქნა რეპრესირებული. ლიტერატურულ საქმიანობას შეძლო დაბრუნებოდა მხოლოდ 1943 წ. ის პატიმართა ყაზარმიდან პირდაპირ გადაისროლეს კიევის მწერლის კაბინეტში. მას თავისი იუმორესკებით უნდა გაექარწყლებინა "ნაციონალისტების" გამოსვლები, მოკოვის მიერ გაწამებული მთელი უკრაინის საყვარელი — ვიშნია — იძულებული იქნა დაეცინა და გაექილიკებინა «ბურჟუაზიული ნაციონალისტები» განსაკუთრებით უპა (УПА). ასე რომ 1945—1946 წლებში გამოჩნდა ოსტაპ ვიშნის «დამოუკიდებელი ხვრელი" (Самостійна дірка) — იუმორისტის ხმა საფლავიდან. «ბურჟუაზიული ნაციონალისტები» და აჯანყებულები მიესამნენ მის ასე ვთქვათ აღდგომას რაც ლბათ მათი დამსახურებაც იყო, მადლობაც გადაუხადეს რათა მან პირველმა მათი არსებობის შესახებ მთელ ქვეყანას შეატყობინა რომ ისინი ისევ არსებობენ და იბრძვიან.
გადასახლებიდან დაბრუნების შემდეგ, მიიღო მწერლების სახლში ბინა, სადაც ცხოვრობდა 1952წლამდე. 1955 წ. იქნა რეაბილიტირებული სასამართლოს მიერ. გარდაიცვალა 1956 წლის 28 სექტემბერს.

შემოქმედება

თავის ნაწარმოებებში ოსტაპ ვიშნია ყველაზე უფრო უტევდა მის და მისი თანამემამულეების სისუსტეებს, როგორც გოგოლი ამბობდა «ვისაც არ ძალუძს იცინოს თავის ნაკლოვანებებზე, სჯობს მას საუკუნე არ ეცინოსო». განსაკუთრებით დასცინოდა უკრაინლებს სამოქალაქო ინსტინქტისა და ეროვნული ერთობის სისუსტისთვის, მათი ინერტობისათვის, ყველა იმ ანაქრონიკული გამოვლინებისათვის მათ ფსიქოლოგიასა და აზროვნებაში, რის გამოც ასე ძვირი უჯდებოდა უკრაინას.
ოსტაპ ვიშნიამ მოიხვეჭა უკრაინული სატირისა და იუმორის თვითმყოფადი ხელოვანის სახელი. დაიწყო ახალი ჟანრი — усмішка რაც თარგმნით ალბათ დაცინვასა და ღიმილს შორისაა.
Усмішка — ეს ფელეტონის და იუმორესკის ნაირსახეობაა. ეს ტერმინი თვითონ ვიშნიამ შემოიღო. ის აგრძელებდა კლასიკოსების (გოგოლის, შევჩენკოს, შჩედრინის, ფრანკას) ტრადიციებს


მარტინ ესლინი

martin julius eslin ucxouri literatura ucxouri mwerlebi
მარტინ ჯულიუს ესლინი (დ. 6 ივნისი, 1918 — გ. 24 თებერვალი, 2002) — უნგრელ-ინგლისელი პროდიუსერი, დრამატურგი, კრიტიკოსი, ჟურნალისტი, მთარგმნელი, მეცნიერი და დრამის პროფესორი. 1961 წელს, ესლინმა გამოაქვეყნა ნაშრომი სახელწოდებით აბსურდის თეატრი, რითაც მან შექმნა ვრცელი და ცნობილი ტერმინი „აბსურდის თეატრი“. ჯონ კალდერს, დრამატული მასალების გამომცემელს და სამუელ ბეკეტის ახლო მეგობარს, ესლინის წიგნი „1960-იანი წლების ყველაზე გავლენიან თეატრალურ ტექსტად“ მიაჩნდა


ჯორჯ ორუელი - George Orwell ( ინგლისელი მწერალი )

jorj orueli biografia ingliseli mwerali
ჯორჯ ორუელი (ნამდვილი სახელი და გვარი ერიკ არტურ ბლერი, ინგლ. Eric Arthur Blair; დ. 25 ივნისი, 1903, მოტიჰარი, ინდოეთი — გ. 21 იანვარი, 1950, ლონდონი) — ინგლისელი მწერალი და ესეისტი.

ორუელი დაიბადა 1903 წელს ინდოეთში. 1904 წლიდან იგი ცხოვრობდა ინგლისში. 1917-1921 წლებში ორუელი სწავლობდა იტონის კოლეჯში. 1922 წლიდან მსახურობდა ბრიტანეთის პოლიციაში მიანმარიში. მისი ცხოვრების ეს პერიოდი აისახა 1934 წელს გამოქვეყენებულ თხზულებაში „დღეები ბირმაში“. 1927 წელს ორუელმა თავი დაანება პოლიციაში სამსახურს პროტესტის ნიშნად და დაბრუნდა ინგლისში, სადაც იგი 1936 წლამდე დარჩა. ამ პერიოდში ორუელი აქვეყნებდა თავის პირველ ნაწარმოებებს. 1937 წელს იგი იბრძოდა ესპანეთის სამოქალაქო ომში მარქსისტული ერთობის მუშათა პარტიის მხარეზე მეორე მსოფლიო ომის დროს მწერალი მუშაობდა The Observer-ის კორესპონდენტად. 1945 წელს ორუელმა გამოაქვეყნა იგავი „ცხოველების ფერმა“, რომელშიც იგი აღწერს რუსეთში სოციალისტური იდეის განხორციელების კრახს. 1949 წელს გამოქვეყნდა ორუელის უმნიშვნელოვანესი ნაწარმოები, რომანი „1984“.
ორუელი 1950 წელს 46 წლის ასაკში ტუბერკულოზით გარდაიცვალა.