ელიზაბეთ ფრიზ ელეტი - ამერიკელი მწერალი

elizabet friz lumis eleti amerileki mwerali ucxouri literatura biografia
ელიზაბეთ ფრიზ ლუმიზ ელეტი (დ. 18 ოქტომბერი, 1818, სოდუს პოინტი, ნიუ იორკი — გ. 3 ივნისი, 1877, ნიუ იორკი) იყო ამერიკელი მწერალი, ისტორიკოსი და პოეტი. ის იყო პირველი ქალი, რომელმაც დაწერა ქალების ცხოვრებაზე, რომლებმაც წვლილი შეიტანეს ამერიკულ რევოლუციურ ომში.


რალფ ელისონი - ამერიკელი მწერალი

ralf elisoni ucxouri biografiebi ucxouri literatura biografia
რალფ ელისონი (Ralph Waldo Ellison) (*1 მარტი, 1913 - 16 აპრილი, 1994), მწერალი, მკვლევარი, შავკანიან ამერიკელთა კულტურის თვალსაჩინო წარმომადგენელი. დაიბადა ოკლაჰომა სიტიში, ოკლაჰომა. მისი ყველაზე კარგად ცნობილი რომანია "უჩინარი კაცი", რომლისთვისაც მან ეროვნული წიგნის პრემია მიირო 1953 წელს. მას ეკუთვნის ასევე "ჩრდილი და აქტი" (1964), პოლიტიკური, სოციალურ და კრიტილულ ესსეთა კრებული, და "ტერიტორიაზე წასვლა" (1986).


დეშილ ჰემეთი - ამერიკელი მწერალი

amerikeli mwerali deshil hemeti ucxouri biografiebi ucxouri literatura
დეშილ ჰემეთი (დ. 27 მაისი, 1849, აშშ, მერილენდი, სენტ-მერის საგრაფო — გ. 10 იანვარი, 1961) — ამერიკელი მწერალი და კრიტიკოსი, კლასიკად ქცეული დეტექტიური რომანებისა და მოთხრობების ავტორია. ის „მაგარი დეტექტივების“ ჟანრის ერთ-ერთ დამაარსებლად მიიჩნევა.
ჰემეთი 1915 წლიდან 1921 წლამდე კერძო გამომძიებლად მუშაობდა. პირველი მსოფლიო ომის დროს მოხალისედ წავიდა, მაგრამ ტუბერკულოზით დაავადდა და ომის დარჩენილი პერიოდი ჰოსპიტალში გაატარა.
თავისი პირველი რომანი 1929 წელს გამოაქვეყნა. მეხუთე და უკანასკნელი რომანი კი - 1934 წელს, რის შემდეგაც მხოლოდ საზოგადოებრივ მოღვაწეობას უთმობდა დროს. ლიბერალური და ანტიფაშისტური სიმპათიების გამო ჰემეთი 1937 წელს აშშ-ის კომუნისტურ პარტიაში გაწევრიანდა, 1951 წელს ანტიამერიკული პროპაგანდისა და კომუნისტური პარტიის მიმართ აქტიურად გამოხატული სიმპათიების გამო ექვსი თვით ციხეში ჩასვეს.
მწერალი 1961 წელს გარდაიცვალა ფილტვების სიმსივნით. როგორც ორი ომის ვეტერანი, არლინგტონის მემორიალურ სასაფლაოზე დაკრძალეს.
დეშილ ჰემეთის რომანები ძირითადად კერძო გამომძიებლად მუშაობის პერიოდს ასახავს. რომანს „მინის გასაღები“ ავტორი თავის საუკეთესო ნაწარმოებად მიიჩნევდა.


ალენ გინზბერგი - ამერიკელი პოეტი

alen ginzbergi amerikeli poeti ucxouri mwerlebis biografia ucxouri literatura
ირვინ ალენ გინზბერგი (ინგლ. Irwin Allen Ginsberg ([ˈgɪnzˌbɝg])(3 ივნისი, 1926, ნიუარკი, ნიუ-ჯერსი ― გ. 5 აპრილი, 1997), ამერიკელი პოეტი, ბიტნიკთა თაობის წარმომადგენელი. გინზბერგი განსაკუთრებით ცნობილი გახდა თავისი ნაწარმოებით ჰოლი (1956). ამ უკანასკნელში წარმოდგენილია ავტორის ხედვა იმდროინდელ ამერიკაში გამეფებული მატერიალიზმისა და კონფორმიზმის დესტრუქციული ძალების შესახებ.

ბავშვობა
გინზბერგმა ბავშვობა ნიუ ჯერსიში, ნევარკში გაატარა. მამა, ლუი გინზბერგი პოეტი იყო. დედა, ნაომი ლევი გინზბერგი, რომელიც ეპილეფსიითა და პარანოიით იყო დაავადებული, აშშ-ს კომუნისტური პარტიის აქტიური წევრი იყო და ხშირად დაჰყავდა ალენი და მისი ძმა პარტიის კრებებზე.
გინზბერგმა ადრეულ ასაკში დაიწყო ნიუ-იორკ ტაიმსში წერილების წერა ისეთ თემებზე, როგორიცაა მშრომელთა უფლებები და მეორე მსოფლიო ომი. სკოლის პერიოდში ალენი ხშირად დაჰყვებოდა დედას ფსიქიატრთან სეანსებზე. ამან დიდი გავლენა მოახდინა მასზე და აღწერა კიდეც ეს პერიოდი თავის გრძელ ავტობიოგრაფიულ პოემაში Kaddish for Naomi Ginsberg. 1943 წელს გინზბერგმა უმაღლესი სკოლის დიპლომი აიღო და ცოტა ხანი მონკლერის სახელწიფო უნივერსიტეტში ესწრებოდა ლექციებს, შემდეგ კი კოლუმბიის უნივერსიტეტში შევიდა. აქ იგი თანამშრომობდა ლიტერატურულ ჟურნალთან Columbia Review და იუმორისტულ ჟურნალთან Jester. იყო ასევე Philolexian Society-ს დებატ-კლუბის პრეზიდენტი

ნიუ იორკელი ბიტნიკები
კოლუმბიის უნივერსიტეტში სწავლისას გინზბერგი ხვდება ლუსიენ კარს, რომელიც მას გააცნობს მომავალი ბიტნიკ მწერლებს, მათ შორის ჯეკ კერუაკს, უილიამ ს. ბაროუსა და ჯონ კლელოლ ჰოლმსს. მათ შორის საინტერესო საუბრები იმართებოდა ამერიკისა და ზოგადად ლიტერატურის "ახალი ხედვის" შესახებ. კარმა გააცნო გინსბერგს ნეილ კასადიც, რომელიც განსაკუთრებით შეუყვარდა. მოგვიანებით კერუაკმა აღწერა გინსბერგისა და კასადის შეხვედრა თავის ნოველაში გზაზე. კერუაკი ხედავდა მათ, როგორც "ახალი ხედვის" ბნელ (გინსბერგი) და ნათელ (კასადი)მხარეებს. 1948 წელს ჰარლემში გინზბერგს სმენითი ჰალუციანცია დაემართა. იგი ამტკიცებდა, რომ იმ მომენტში, როცა კითხულობდა უილიამ ბლეიკის ლექსებს, გაიგონა თავად ბლეიკის ხმა. გინსბერგმა ამ მოვლენას უწოდა ძირითადი გამოცხადება. სწორედ ეს განსაზღვრავს სამყაროს გინზბერგისეულ გაგებას. მას სჯეროდა,რომ ამით სამყაროში არსებული ურთიერთკავშირის მოწმე გახდა.


უილიამ გოლდმენი - ამერიკელი მწერალი

uiliam goldmeni biografia ucxouri literatura ucxouri biografiebi amerikeli mwerali
უილიამ გოლდმენი (ინგლ. William Goldman დ. 21 აგვისტო, 1931) არის ორგზის ამერიკული კინოაკადემიის ოსკარის მფლობელი ამერიკელი მწერალი. იგი არის ბევრი ცნობილი ფილმის სცენარის ავტორი. გავლენა იქონია სტეფანი მეიერის შემოქმედებაზე.


გუსტავ მარტინ გარსო

gustav garso ucxouri mwerlebis biografia ucxouri literateratura
პროფესიით ფსიქოლოგი, ლიტერატურაში შემთხვევით მოხვედრილად უფრო ითვლებოდა, ვიდრე პროფესიონალ მწერლად. 1994 წელს ეროვნული პრემია მიიღო რომანისთვის "წყაროთა ენა", თუმცა პროფესიული წრეები მანამდეც იცნობდნენ და აფასებდნენ მის სამ რომანს, კრიტიკულ წერილებსა და მოღვაწეობას ჟურნალში "კიდევ ერთი ანგელოზი". ყველაზე დიდი პოპულარობა 1999 წლის ნადალის პრემიამ მოუტანა რომანისთვის "მარტასა და ფერნანდოს ისტორიები". იგი 1948 წელს დაიბადა, ვალიადოლიდში (ესპანეთი). კათოლიკური აღზრდა დაეხმარა რელიგიური სიმბოლიკა ლიტერატურულ მასალად ექცია. მას იცნობენ როგორც აუჩქარებელ, თანმიმდევრულ ადამიანს, რომელიც მხოლოდ ერთი საათი მუშაობს დილაობით და კიდევ ნახევარი საათი - შუადღისას. მწერალი ირწმუნება, რომ არასოდეს უფიქრია თავისი ქალაქის დატოვება, რადგან, მისი აზრით, ყოველი ადგილი საკუთარ თავში მთელს სამყაროს მოიცავს: იგივე კონფლიქტებს, იგივე მისწრაფებებს, საკმარისია მხოლოდ იცოდე, როგორ შეხედო ამ ყველაფერს.


ჯოვანი პაპინი

jovani papini ucxouri mwerali biografia italeli mwerali
იტალიური ლიტერატურის ფუნდამენტური ანთოლოგია ჯოვანი პაპინის (1881-1956) ახასიათებს როგორც “საუკუნის დასაწყისის კულტურის ერთ-ერთ ყველაზე აქტიურ ინიციატორს – მიუხედავად ქაოტური განათლებისა და იმთავითვე ანტიაკადემიური, დილეტანტური მისწრაფებებისა”. იგი მაშინდელი ფლორენციის ლიტერატურული წრეების ყურადღების ცენტრში იყო მოქცეული, რედაქტორობდა ჟურნალს, რომელშიც თითქმის ყველა იმდროინდელი იტალიელი მწერალი იბეჭდებოდა, დ’ანუნციოდან დაწყებული – მარინეტით დამთავრებული.
მისი ნაშრომები კულტურის ძალზე ფართო სპექტრს მოიცავდა: ინტელექტუალურ-ანარქისტული “ტრაგიკული ყოველდღიურობა” (1906) და “წყალწაღებული” (1912), ღრმა კათოლიციზმით აღბეჭდილი “ქრისტეს ისტორია” (1921) და კლასიკური “ცოცხალი დანტე” (1933). მასვე ეკუთვნის სკანდალურად ცნობილი “ეშმაკი” (1953) და წიგნები ხელოვნების შესახებ, “მიქელანჯელოს ცხოვრება მისი ეპოქის ცხოვრების ფონზე” (1949) და “ბიუსტების შუშაბანდი”, თუმცა განსაკუთრებული წარმატებით მაინც მისი “ნაწყვეტები” სარგებლობდა, მოკლე, ძალზე მახვილი ტექსტები, რომლებშიც ხშირად ესეისტური საწყისი ძლევდა ნარატიულს.
სწორედ ამ ჟანრს შეგვიძლია მივაკუთვნოთ წარმოდგენილი მოთხრობაც, კაფკას ერთ-ერთი პირველი “აპოკრიფი”, რომელმაც არამხოლოდ ბორხესის არარსებული ტექსტები შეიძლება გაგვახსენოს, არამედ უმბერტო ეკოს კლასიკურ-პოსტმოდერნისტული “ვარდის სახელიც”.


ბერ­ნარდ მა­ლა­მუ­დი

bernard malamudi ucxouri mwerlebis biografiebi ucxouri literatura
ბერ­ნარდ მა­ლა­მუ­დი (1914-1986) და­ი­ბა­და ბრუკ­ლინ­ში. და­ამ­თავ­რა კო­ლე­ჯი, შემ­დეგ კი - კო­ლუმ­ბი­ის უნ­ი­ვერ­სი­ტე­ტი; მრა­ვა­ლი წლის გან­მავ­ლო­ბა­ში ეწ­ე­ო­და პე­და­გო­გი­ურ მოღ­ვა­წე­ო­ბას ბე­ნინ­გ­ტო­ნის კო­ლეჯ­ში. მის კა­ლამს ეკ­უთ­ვ­ნის რო­მა­ნე­ბი: "ას­ის­ტენ­ტი" (1957), "ახ­ა­ლი ცხოვ­რე­ბა" (1961), "ჯერ იდ­ი­ო­ტე­ბი" (1969), "დუ­ბი­ნის ცხოვ­რე­ბა­ნი" (1979), "ღვთის წყა­ლო­ბა" (1980), "რემ­ბ­რან­დ­ტის ქუ­დი" (1973) და სხვ. მწე­რალს მი­ა­ნი­ჭეს პუ­ლიტ­ცე­რის პრე­მია, ორ­ჯერ კი - ერ­ოვ­ნუ­ლი პრე­მია. 1979-1981 წლებ­ში მა­ლა­მუ­დი გახ­ლ­დათ ამ­ე­რი­კის პენ-ცენ­ტ­რის პრე­ზი­დენ­ტი. 1981 წელს ამ­ე­რი­კის აკ­ა­დე­მი­ამ და ხე­ლოვ­ნე­ბი­სა და ლი­ტე­რა­ტუ­რის ინს­ტი­ტუტ­მა მწე­რა­ლი და­ა­ჯილ­დო­ვეს ოქ­როს მედ­ლით.


ფრენკ ბაუმი ( ამერიკელი მწერალი )

frenk baumi berouzi ucxouri literatura ucxouri mcerlebi ucxouri avtorebi amerikeli mwerali
ლაიმენ ფრენკ ბაუმი (დ. 15 მაისი, 1856 – გ. 6 მაისი, 1919) იყო ამერიკელი მწერალი, სცენარისტი, მსახიობი და დამოუკიდებელი კინორეჟისორი, რომელიც დღემდე ცნობილია თავისი რომანების სერიით ოზის საოცარი ჯადოქარი. ამ რომანების სერიაში, მთავარი წიგნის გარდა, შეიქმნა კიდევ 13, ასევე ავტორს ეკუთვნის ცხრა ფენტეზის ჟანრის რომანი და არა ერთი სხვა ჟანრის ნაწარმოები — 82 ნოველა, 200-ზე მეტი ლექსი, სცენარების დიდი რაოდენობა და სხვადასხვა პიესა. მის ნაშრომებში წინასწარ იქნა დანახული ფერადი ტელევიზია, ლეპტოპის ტიპის კომპიუტერები, უკაბელო ტელეფონები და ტანსაცმლის რეკლამა.


უილიამ სიუარდ ბეროუზი ( ამერიკელი ავანგარდისტი მწერალი )

uiliam siiuard berouzi ucxouri literatura ucxouri mcerlebi ucxouri avtorebi amerikeli mwerali
უილიამ სიუარდ ბეროუზი (ინგლ. William Seward Burroughs [ˈbɝ.oʊz]) (* 5 თებერვალი, 1914, სენტ-ლუისი, მისური ― გ. 2 აგვისტო, 1997, კანზასი) – ამერიკელი ავანგარდისტი მწერალი–ნოველისტი, ესსების ავტორი და ჟურნალისტი. მისი ნაწარმოებები ძირითადად ავტობიოგრაფიულია და დაფუძნებულია მის მიერ ნარკოტიკების მიღების შედეგად შეძენილ გამოცდილებებზე.
უილიამ ს. ბეროუზი დაიბადა 1914 წლის 5 თებერვალს, ქალაქ სენტ-ლუისში, მისურის შტატში, მეწარმეთა ოჯახში. მისი ბაბუა იყო დღემდე ცნობილი კომპიუტერული ფირმის, Burroughs-ის დამაარსებელი. 1932 წლიდან 1936 წლამდე ბეროუზი სწავლობდა ინგლისური ლიტერატურის ფაკულტეტზე ჰარვარდის უნივერსიტეტში. სწავლის დამთავრების შემდეგ იგი ევროპაში მოგზაურობს. 1937 წელს აღმოჩნდება ვენაში, სადაც გადაწყვეტს, რომ შეისწავლოს მედიცინა. ავსტრიაში ფიქტიურად ქორწინდება ებრაელ ილზე კლაპერთან, რითიც იხსნის მას ნაცისტებისაგან. ამერიკაში დაბრუნებული ბეროუზი გარკვეული დროის მანძილზე სწავლობს ანთროპოლოგიას ჰარვარდის ასპირანტურაში. 1941 წელს მას იძახებენ არმიაში, მაგრამ რამდენიმე თვის შემდეგ სამხედრო სამსახურიდან ათავისუფლებენ (რისი მიზეზიც ზუსტად ცნობილი არ არის).
1943 წლის დასასრულს ნიუ-იორკში ბეროუზი გაიცნობს მომავალში ცნობილ მწერალ-ბიტნიკებს ჯეკ კერუაკსა და ალენ გიზენბერგს. კერუაკს მალევე დაუპირისპირდება შეხედულებების გამო, გიზენბერგთან კი მთელი ცხოვრების განმავლობაში იმეგობრებს.
1944 წელს ბეროუზი ხვდება ახალგაზრდა სტუდენტს, ჯოან ვოლმერს. წყვილი მალევე იწყებს თანაცხოვრებას. ორმოციან წლებს ეკუთვნის მწერლის პირველი ლიტერატურული მცდელობანი. დაახლოებით ამ პერიოდში ბეროუზი იწყებს ნარკოტიკების მიღებას. მალევე ეჩვევა მორფს, მისი ცოლი კი – ბენზედრინს. 1947 წელს ჯოანი აჩენს ვაჟს – უილიამ ს. ბეროუზ უმცროსს. კანონთან პრობლემების გამო ოჯახი იძულებულია ხშირად შეიცვალოს საცხოვრებელი ადგილი, სანამ ორმოცდაათიანი წლების დასაწყისში მექსიკაში არ აღმოჩნდება.
1951 წლის 6 სექტემბერს მექსკაში "ვილჰელმ ტელის" როლის შესრულებისას მთვრალი ბეროუზი პისტოლეტიდან შემთხვევითი გასროლით სასიკვდილოდ ჭრის ცოლს. ბეროუზის თქმით, ამ ტრაგიკულმა შემთხვევამ განაპირობა მისი, როგორც მწერლის, ჩამოყალიბება.

კარიერის დასაწყისი

ცოლის სიკვდილის შემდეგ ბეროუზი გაემართება სამხრეთ ამერიკაში სამოგზაუროდ. მას სურს იპოვოს ჰალუცინოგენი იახე, რომელიც ადგილობრივი შამანების მიერ გამოიყენება. გზაში მიღებულ შთაბეჭდილებებს აღწერს გინზბერგისადმი წერილებში. მოგვიანებით ეს წერილები გამოიცემა ცალკე წიგნის სახით. დაახლოებით ამავე პერიოდში იქმნება მისი პირველი რომანები: "ჯანკი" და "პიდერი". პირველში აღწერილია მიდრეკილება ჰეროინისადმი. რომანი 1953 წელს იბეჭდება ნიუ-იორკის ერთ პატარა გამომცემლობაში. მეორე წიგნის თემა ჰომოსექსუალიზმია, რის გამოც მისი გამოცემა შეუძლებელი ხდება და მხოლოდ 1985 წელს იბეჭდება.

"შიშველი სადილი" (Naked Lunch)

1953 წელს ბეროუზი ჯერ თავის მშობლებთან მიდის ფლორიდაში, შემდეგ ალან გინსბერგს მოინახულებს ნიუ იორკში და მიდის რომში. პოლ ბოუელის ნოველების გავლენით ტანჟერისკენ გაემართა, ქალაქისაკენ, რომელიც ჩრდილოეთ მოროკოშია განლაგებული და ომის შემდგომ ჰომოსექსუალისტებისა და ნარკომანების თავშესაფრად იქცა. იქ ბეროუზი იწყებს ნოველების ციკლის, რომლესაც ის "ინტერზონას" უწოდებს – წერას. მოგვიანებით ეს ციკლი იქცევა მის ყველაზე ცნობილ ნაწარმოებად - "შიშველი სადილი". წიგნი იწერება "მოზაიკური" მეთოდით, რომელიც მოგვიანებით ტრანსფორმირდება "ნაფლეთების მეთოდში" (cut-up technique). ბეროუზი ქმნის რომანს საკუთარი დოკუმენტური ჩანაწერებისაგან ჰეროინზე დამოკიდებულების, ჰომოსექსუალიზმის, პორნოგრაფიისა და ტანჟერის ნარკოტიკული სახის შესახებ, რომელიც მოგვიანებით ავტორის ცნობიერებაში ყალიბდება, როგორც ერთგვარი ინტერზონა (Interzone). ბეროუზის წარმოდგენაში ეს ინტერზონა დასახლებულია საიდუმლო აგენტებით, ნახევრად შეშლილი ექიმებითა და მუტანტებით. ის ცდილობს ამ ციკლის და ასევე ტანჟერზე დოკუმენტური მასალები ამერიკის შეერთებულ შტატებში გამოქვეყნებას, რისთვისაც ის უგზავნის ნაწარმოებებს ალან გინსბერგს, მაგრამ უშედეგოდ. სავარაუდოდ ალან გინბერგი და კერუაკი, რომლებიც 1957 წელს მასთან იყვნენ ტანჟერში, მიეხმარენ ბეროუზს ნოველისთვის საბოლოო ფორმის მიცემაში. "შიშველი სადილი" იბეჭდება 1959 წელს საფრანგეთში, პარიზის ცნობილ ინგლისურენოვან გამომცემლობაში "ოლიმპია". ამერიკაში წიგნს ასამართლებენ ამურალურობის გამო. რომანს იცავენ ნორმან მეილერი და ალენ გინზებერგი. ხანგრძლივი გარჩევების შემდეგ 1966 წელს "შიშველი სადილისაგან" იხსნება ყველა ბრალდება, არსებული სკანდალი კი წიგნს უფრო პოპულარულს ხდის. ბეროუზის რომანი "შიშველი სადილი" მეოცე საუკუნის მეორე ნახევრის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწარმოებია ამერიკულ ლიტერატურაში. აღსანიშნავია 1991 წელს კანადელი რეჟისორ დავით კრონენბერეგის მიერ ამ ნოველის მიხედვით გადაღებული ფილმი.

"ნაფლეთების მეთოდი"

ბეროუზი თავის ნაწარმოებებს "ნაფლეთების მეთოდით" ქმნის. მეთოდის შესახებ მწერალი თავისი მეგობრისგან, პოეტისა და მხატვრის, ბრაიონ გაისინისგან იგებს. მწერლობის მსგავსი ფორმა პირველად 20-იან წლებში დადაისტების მიერ იქნა წარმოდგენილი. ბეროუზმა ტექნიკა უფრო დახვეწა. მეთოდის არსი მარტივია. ბეროუზს მუდამ თან დააქვს რვეული. თითო გვერდზე სამი სვეტია. პირველ სვეტში იწერს ფაქტებს, რომლებიც გარშემო ხდება, ფრაზის ნაწყვეტებს, დიალოგებს, მეორე სვეტში – საკუთარ შთაბეჭდილებებს, ფიქრებს, მოგონებებს. მესამე სვეტი შეიცავს ციტატებს წიგნებიდან, რომელსაც იმ დროს კითხულობს მწერალი. ამ სამი სვეტისგან იქმნება მთლიანი წიგნი. თუმცა დადაისტებისაგან განსხვავებით, ბეროუზი უფრო გულდასმით არჩევს ნაფლეთებს და წიგნის რედაქტირებასაც მეტ დროს ანდომებს. "ნაფლეთების მეთოდის" ანალოგია თანამედროვე პოპულარულ მუსიკაში სემპლების აქტიური ხმარებაა (ძირითადად ელექტრონულ მუსიკასა და ჰიპ-ჰოპში).

სიკვდილი

ბეროუზი გარდაიცვალა 1997 წლის 2 აგვისტოს 83 წლის ასაკში. მიუხედავად ჰეროინის ხმარებისა და უამრავი შემთხვევითი სექსუალური კავშირისა, მან უფრო მეტ ხანს იცხოვრა, ვიდრე მისმა ცოლმა, შვილმა და მეგობრების უმეტესობამ (გინზბერგის ჩათვლით). ზოგიერთ წყაროზე დაყრდნობით, სიკვდილის მიზეზი ნარკოტიკის დიდი დოზა გახდა.


არტ ბუხვალდი ( ამერიკელი მწერალი )

art buxvaldi bukhvaldi ucxouri literatura ucxouri mcerlebi ucxouri avtorebi amerikeli mwerali
არტ ბუხვალდი (დ. 20 ოქტომბერი, 1925 — გ. 17 იანვარი, 2007) იყო გამოჩენილი ამერიკელი მწერალი და ჟურნალისტი, რომელიც მუდმივად აქვეყნებდა საავტორო სვეტს გაზეთში ვაშინგტონ პოსტი. იგი განსაკუთრებით ცნობილია თავისი ფელეტონებით. მისი წერილები სატირით ეხმაურებოდა მნიშვნელოვან პოლიტიკურ მოვლენებს. მან მიიღო პულიცერის პრემია 1982 წელს. 1986 წელს კი აირჩიეს ამერიკული ხელოვნებისა და ლიტერატურის აკადემიაში.

არტ ბუხვალდი დაიბადა ავსრიელ-უნგრული წარმოშობის ებრაელი მშობლების ოჯახში. მამამისი ჯოზეფ ბუხვალდი იყო ფარდის მწარმოებელი, დედამისი-ელენ კლინებერგერი, რომელმაც 35 წელი გაატარა ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში. ბუხვალდს ჰყავდა სამი და: ალისე, ედიტი და დორისი. მამამ ბუხვალდი მიაბარა ნიუ იორკის ებრაულ თავშესაფარში, მას შემდეგ რაც, დიდი დეპრესიის დროს მისი ოჯახური ბიზნესი ჩავარდა. ამის გარდა, ბუხვალდს ხუთი წლის ასაკამდე მოუწია სხვადასხვა თავშესაფარში ეცხოვრა. საბოლოოდ, ბუხვალდი მამამისთან და თავის დებთან ერთად დასახლდა ჰოლისში, ქუინსის რაიონში. ბუხვალდს არ დაუსრულებია სწავლა ფორესტ ჰილსის სკოლაში. მან ჩვიდმეტი წლისამ მიატოვა სწავლა სურდა რა მოხალისედ ჩაწერილიყო შეერთებული შტატების საზღვაო კორპუსში მეორე მსოფლიო ომის დროს. წინააღმდეგობა კი შეხვდა იმაშე, რომ ჯერ არ იყო სრულწლოვანი არმიაში ჩასაწერად. მან ლოთი მოკრთამა ნახევარი ტარა ვისკით, რათა ლეგალ მოხალისედ აღერიცხათ. 1942 წლის ოქტომბრიდან 1945 წლის ოქტომბრამდე იგი მსახურობდა მეოთხე საზღვაო საჰაერო ძალებში. წყნარი ოკეანის საომარ მოქმედებებში ორწლიანი მონაწილეობის შემდეგ იგი სერჟანტის წოდებით დაბრუნდა შინ.
დაბრუნების შემდეგ ბუხვალდმა ჩააბარა სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტში. ლოს-ანჯელესში. იგი ჩარიცხეს, როგორც IIმსოფლიო ომში მონაწილე ჯარისკაცი, რადგან მას სკოლის ატესტატი არ ჰქონდა. უნივერსიტეტში იგი იყო მმართველი რედაქტორი საუნივერსიტეტო ჟურნალისა უამპუსი და ასევე წერდა საავტორო სვეტს გაზეთისთვის დეილი ტროიანი. ატესტატის უქონლობის მიუხედავად უნივერსიტეტმა ნება მისცა არტს გაეგრძელებინა სწავლა, თუმცა იმავე მიზეზით ხარისხი არ მისცა. მხოლოდ, 1993 წელს მიირო ბუხვალდმა დოქტორის ხარსიხი იმავე უნივერსიტეტიდან.
1948 წელს ბუხვალდმა დატოვა სამხრეთ კალიფორნიის უნივერსიტეტი და გაემგზავრა პარიზში, სადაც მუშაობას დაიწყებს ვარიეთის პარიზის კორესპონდენტად. 1949 წლის იანვარში მან აიღო საავტორო სვეტი ნიუ-იორკ ტრიბუნის ევროპულ ბიუროში, სახელწოდებით-პარიზი სიბნელი შემდეგ. მისი სტატიები ეხებოდა პარიზის ღამის ცხოვრებასა და მის შემდეგ მოყოლილ არეულობაზე. ბუხვადლი გაზეთის თანამშრომლად მიიღს და ახალი საავტორო სვეტი-"უმთავრესად ხალხზე, ჩააბარეს. მისი წერილეგბი ატლანტიკის ორივე სანაპიროზე მკითხველს ნელ-ნელა იზიდავდა.


ჯონ აპდაიკი ( ამერიკელი მწერალი )

jon apdaiki ucxouri literatura ucxouri mcerlebi ucxouri avtorebi amerikeli mwerali
ჯონ ჰოიერ აპდაიკი (John Hoyer Updike; დ. 18 მარტი, 1932, რედინგი, პენსილვანია - გ. 27 იანვარი, 2009) — ამერიკელი მწერალი. მისი ყველაზე ცნობილი ნამუშევრებია "კურდღლის სერია" (Rabbit, Run; Rabbit Redux; Rabbit Is Rich; Rabbit At Rest; და Rabbit Remembered). ამ სერიიდან ორი ნაწარმოებისთვის მიღებული აქვს პულიცერის პრემია. მის ნაწარმოებთა პერსონაჟებს თავად აღწერს, როგორც "ამერიკის პატარა ქალაქის, პროტესტანი საშუალო კლასი". აპდაიკს გამოქვეყნებული აქვს 22 რომანი და ათეული მოთხრობათა კრებული, პოეზია, ლიტერატურულ კრიტიკასა და საბავშვო წიგნებთან ერთად. მისი ასეულობით მოთხრობა, კრიტიკა და პოემა დაბეჭდილა ნიუ-იორკერის გვერდებზე 1950-იანი წლებიდან. მისი ნაწარმოებების მთავარი თემები ხშირად სექსი, რწმენა, სიკვდილი და მათი ურთიერთკავშირია.