დანამდვილებით არავინ იცის რა არის სული - "კუკარაჩა"

დანამდვილებით არავინ იცის რა არის სული. სული მე მაინც ზღაპრული ჯინივით ბოთლში გამომწყვდეული ადამიანის ფიქრი და ოცნება მგონია, რომელიც თავის გაჩენის დღიდან თავისუფლებას ელოდება, თავისუფლებისაკენ მარადიული სწრაფვა და ლტოლვა ახასიათებს. მერე ჩვენ, ზოგჯერ ნებით, ზოგჯერ კი უნებლიედ ვანთავისუფლებთ მას ამ ბოთლიდან, უფრო ხშირად კი იგი თვითონ ინთავისუფლებს თავს. და უკვე თავისუფალი კი სასწაულებს სჩადის მეცნიერებაში, ხელოვნებაში, ლიტერატურაში... ყველა გენიოსი მე ბოთლიდან განთავისუფლებული ჯინი მგონია. მართალია ზოგი დიდია ზოგი პატარა, ზოგი უფრო სუსტი ზოგიც ძლიერი, მაგრამ ამას არ აქვს მნიშვნელობა, რადგან ბოთლიდან განთავისუფლების ბედნიერებას ყველა ერთნაირად განიცდის... თუ რამ საგანძური და ჯილდო მიუნიჭებია ღმერთს ადამიანისთვის, სიყვარულის ნიჭია. ცოდოა ის კაცი რომელიც ამ დიდი ნიჭის გარეშე წავა ამ ქვეყნიდან...

"კუკარაჩა"


ფიოდორ დოსტოევსკი - თეთრი ღამეები

არსებობს ღამეები, რომლებიც მხოლოდ მაშინ შეიძლება არსებობდნენ, როცა ახალგაზრდა ხარ. ეს არის ღამე, როდესაც ცა ისეა ვარსკვლავებით მოჭედილი, ისეთი ნათელია, რომ შეხედავ თუ არა, უნებურად საკუთარ თავს ეკითხები: ნუთუ ასეთი ცის ქვეშ გაბრაზებული და უხასიათო ადამიანებიც ცხოვრობენ? ასეთ ღამეებს ყველაზე მეტად მეოცნებეები აფასებენ. მეოცნებე ჩვეულებრივი ადამიანი არ არის. ძირათადად მოფარებულ ადგილებში სახლობს, თითქოს მზესაც კი ემალება. მეოცნებეს ნაცნობები არ ჰყავს, მაგრამ არც სჭირდება. ისედაც მთელს ქალაქს იცნობს.


უბედური კურდღელი - ვახტანგ ჭანკოტაძე (იგავ-არაკი)


გამოაცილეს სუფრიდან,
კურდღელი კარგად შემთვრალი,
მღერის რომ არის სულწმინდა,
არავისი აქვს დღეს ვალი.
`ლხინი მრავალი მინახავს,
ჰარალი, ჰერი, ჰერიო,
ჩემზე მამაცი ვინა ხართ –
ვერას დამაკლებს მგელიო


უჯიშო - ვახტანგ ჭანკოტაძე (იგავ-არაკი)

სხვის ჯიბეში ფულებს თვლიდა,
ბოღმით გულზე სკდებოდა,
განგაშს სტეხდა, თითქოს მთიდან
ზვავი ემუქრებოდა.
ძლიერ სწყინდა, თუ სხვის ბაღში
მწიფდებოდა ატამი,
ფერით ჰგავდა დამწვარ ნახშირს,
წესს მისდევდა სატანის.


ჯიუტი ბაჭია - ვახტანგ ჭანკოტაძე (იგავ-არაკი)


ღამეა, ბნელა. დაბურულ ტყეში,
ბინადართ უჭირთ გარეთ გამოსვლა.
ატყდა ბაჭია (ჭკვა თუ აქვს ფეხში)
და მოისურვა წასვლა ბაბოსთან.
დედაკურდღელმა სიტყვით ფხიანით,
დატუქსა იგი – კარგად მისმინე,
სახიფათოა, არის გვიანი,
მგელი დაგხვდება სადმე, ტყისპირზე.


ციყვი და ყვავი - ვახტანგ ჭანკოტაძე (იგავ-არაკი)


ყვავმა ჩხავილით აიკლო,
ტყე-ველიანი მიდამო,
ციყვო, მითხარი რა მელის,
მშია, საჭმელი მინდაო.
საჭმელი თუ გსურს, ყვანჩალავ,
დიდი გარჯაა საჭირო,
იჩხავლე, თუ გსურს ბახლები
მწარე შიმშილით ატირო.


ნადირების ქარტია - ვახტანგ ჭანკოტაძე (იგავ-არაკი)


მაჩვი, ტურა, მაიმუნი,
მგელი, კატა, მელია,
შეიკრიბნენ, გადაწყვიტეს
საქმე საკვირველია.
ყველამ ცალკე ჩაიფიქრა,
შექმნას რაღაც პარტია,
წესდებებიც გამოაცხეს,
შეკოწიწდა ქარტიაც.


შურითა და ღვარძლით - ვახტანგ ჭანკოტაძე (იგავ-არაკი)

სამეზობლო ჰქონდათ მშვიდი,
ლომს, ვეფხვსა და სპილოს,
ერთად ხნავდნენ, თესდნენ, მკიდნენ,
ერთად სხვამდნენ ღვინოს.
ცხელი დადგა ზაფხული და
ყველგან დაშრა წყალი,
სარწყავად რომ არ ყოფნიდათ,
დარდის აჩნდათ კვალი.
ბაღმა, ყანამ, ვენახებმა,
სწრაფად იწყო ხმობა...


მელია, ტურა და მაჩვი - ვახტანგ ჭანკოტაძე (იგავ-არაკი)


მგლის ქორწილში დრო ატარეს
ტურამა და მელიამ,
სახლში გვიან ბრუნდებიან –
ცეკვავენ და მღერიან.
ტყეში მაჩვის ხმა გაიგეს,
წიოდა და კიოდა,
შველას სთხოვდა მუდარებით,
თვალზე ცრემლი სდიოდა.
თავს წაადგნენ ბარბაცით და
ხმამაღალი სიცილით,
მელიამ ტაშს მოუმატა,
ტურა ხტოდა კვიცივით.
რა მოგსვლია, უბედურო...
ლამის დაწყდნენ ხითხითით,
აბა, ამას დამიხედეთ,
ვა-ხა-ხა და ხი-ხი-ხი.
არ მიხედეს, მიატოვეს,
გამოთათხეს უშვერად,
მასხარადაც აიგდეს, რომ
თავის თავს ვერ უშველა.
ყიტყიტებდნენ, დასცინოდნენ –
მაჩვი ბოთე ყოფილა,
ქორწილამდე ვერ მოვიდა,
მეზობელი სოფლიდან.
გესლიანი, ღრძო ქილიკით,
წყვილი ხტოდა, მღეროდა,
ვერ შენიშნეს, რომ წინ დიდი
და ღრმა ორმო ელოდათ.
ჩაცვივდნენ და მოიტეხეს
კოჭი, ფეხი, ნეკნები,
თავზე მიწა ეყრებოდათ,
გვერდში ჩხვლეტდა ეკლები.
ღვინისაგან გამოფხიზლდნენ,
ზეცა შეძრეს კივილით,
მაგრამ ვერავინ გაიგო,
მათი გულისტკივილი.
. . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . . . . . . . . . . . .
`...ნუ დასცინი სხვასაო,
გადაგხდება თავსაო...


გალაკტიონის წერილი ოლია ოკუჯავას

ოლია!

მას შემდეგ, რაც შენ წადი, რაღაც საშინელმა სიცარიელემ მოიცვა ჩემი არსება…

სიცარიელემ, რომლის განადგურებას არ ვიცი რანაირი მდგომარეობა შეძლებს და რა არის მისი წამალი? …როდესაც შენ აქ იყავი, მე შემეძლო დამენახე შენ… ჩემთვის უბრალოდ შენს ახლოს ყოფნა საკმარისი იყო, რომ შენს გარდა არაფერზე არ მეფიქრა. როდესაც მწარე ფიქრები, სევდიანი და სასოწარკვეთილი სულიერი განწყობილება შემიპყრობდა, მე მოვქროდი შენსკენ, თუმცა არც შენგან მესმოდა დამამშვიდებელი საუბარი, მაგრამ უბრალო სიახლოვე საკმარისი იყო ჩემთვის, ვიმეორებ ჩემს გულს საშინლად სწამლავდა შენიანების იქ ყოფნა. Mმე ყოველთვის ვგრძნობდი, რომ უცხო, ძალიან უცხო და არასასიამოვნო პირი ვიყავი დედაშენისთვის, მე ვგრძნობდი, რომ ყველა გულში ან დამცინოდა, ანდა კვირობდაჩემს ხშირ სტუმრობას… მე ვგრძნობდი, რომ რაღაცნაირი სიცივე შემქონდა თქვენს სახლში და მინდოდა მეყვირა, რომ არავინ არ მინდა შევაწუხო, რომ მხოლოდ ოლიასთან ყოფნა მინდა-მეთქი.


იაკობ გოგებაშვილი - მამასახლისების დრო


ჩვენ ვიცით, რომ ყველა ქართველი ბავშვი ქართველი დედ-მამისაგან
იბადება. ეს დედ-მამა ვიღასაგან დაიბადა? რასაკვირველია, თავის დედ-მა-
მისაგან. ამ უკანასკნელთაც თავისი მშობლები ჰყავდათ. ასე რომ ვიაროთ
წარსულისაკენ, ბოლოს მივალთ იმ პირველ ქართველ დედ-მამასთან, რო-
მელთაც თავდაპირველად წარმოშობეს ქართველები.


იაკობ გოგებაშვილი - შოთა რუსთაველი და სხვა მგოსნები თამარის დროისა

საქართველოს ისტორიას ყველაზე მომეტებულად ამშვენებენ სამნი
უმაღლესნი და უდიდებულესნი გვამნი. პირველი გვამი არის წმინდა ნინო,
დამრგველი ქრისტიანობისა და განმანათლებელი ქართველებისა სახარების
სწავლით, მეორე _ ბრწყინვალე თამარ მეფე, ძველი საქართველოს აღმყვანე-
ლი უმაღლეს ხარისხამდე, და მესამე _ შოთარუსთაველი, წარმომადგენელი
და გამომხატველი ქართველთა ერის გონების ძალისა, შემოქმედებისა, გენი-
ოსობისა.