ნუნუ ქადაგიძე - მზის ჩიტის ზღაპარი

 (ხმები: 1)


[b]მზის ჩიტის ზღაპარი[/b
]

მზის ჩიტი მზემ გამოაგზავნა დედამიწაზე, რათა სიხარული მოეტანა ადამიანებისთვის. არ გამოჰპარვია თვალებბრიალა მნათობს, რაოდენ იმძლავრა სევდა-ნაღველმა დედამიწაზე. ერთი-მეორეზე გულისშემძვრელი ამბები მოჰქონდათ ოქროსფერ სხივებს და მათი მოსმენისას მზეს ნათელი შუბლი ეღრუბლებოდა. ცრემლის ზღვას ლამის ყოველივე წაელეკა.
სანახავად მშვენიერი რამ იყო მზის ჩიტი. ერთი შეხედვით იადონს მოგაგონებდათ, ოღონდაც მისგან განსხვავებით, მსუყე ოქროსფრად უელვარებდა ფრთა-ბუმბული. როცა ფრთებს ააფათქუნებდა და ერთიანად მზის შუქის კონაში გაეხვეოდა, შეიძლება სულაც სხივთა თამაშის ნაყოფად მიგეჩნიათ. სხივები კი განუყოფლად თან ახლდნენ, მათი საშუალებით მზე თვალყურს ადევნებდა თავის ფრთოსან მოციქულს. ამ უკანასკნელმა კამარა შეჰკრა და ჰაერში გაინავარდა სევდიანთა საძებრად. ო, რა მრავალდ იყვნენ სევდიანები. ვინც კი შემოხვდა, უკლებლივ ყველას ესვა შუბლზე უკურნებელი სევდა-ნაღველის ბეჭედი. მე რომ ვიტან და ვუძლებ, ამაზე უფრო დიდ დარდსა და ნაღველს ვერავინ გაუძლებსო, ასე ღაღადებდა მათი იერი. მზის ჩიტმა ერთ ჭაღარა კაცზე შეაჩერა არჩევანი, რომელიც კრიალოსანს მარცვლავდა და რაღაცას გაუთავებლად ანგარიშობდა.
- გამიღე გულის კარი, ადამიანო, - საამო ხმით აჟღურტულდა მზის ჩიტი და ჭაღარას თავზე დაეკიდა ჰაერში, - გამიღე გული და შენს გულში დავიბუდებ.
- მერედა, რას მომიტან, თუ ჩემს გულში დაიბუდებ? - ჰკითხა ჭაღარამ და ეჭვით მიაჩერდა ოქროსფერ ჩიტუნიას.
- ჩემთან ერთად შენს გულში დაიბუდებს დიდი, ნათელი სიხარული, - კიდევ უფრო საამო ხმით აღჟურტულდა მზის ფრთოსანი მოციქული, - ყოველ ნაბიჯზე შეხვდები რაიმეს სასიხარულოს. ჩემი წყალობით ყველაფერი გაგახარებს: მზის ამოსვლა, მთვარის გამოჩენა, ვარსკვლავთა ციმციმი. ნაცნობ-მეგობრებთან შეხვედრა ბედნიერებას მოგანიჭებს, ყვავილის გაფურჩქვნა სასიამოვნოდ გაგაოცებს. ქარი და წვიმა ტკბილ მუსიკად მოგეჩვენება.
თავი გადააქნია კრიალოსანით აღჭურვილმა ჭაღარა კაცმა.
- მზის დანახვა რა სასიხარულოა, იგი ყოველდღე ამოდის და ჩადის. იგივე ითქმის მთვარის შესახებაც. არც ვარსკვლავთა ციმციმში ყრია რამე, ყვავილებიც ყოველ ნაბიჯზე იფურჩქნებიან, რა საოცრებაც ეგ არის. წვიმა და ქარი სულ არ მეხატება გულზე. რაც შეეხება ნაცნობ-მეგობრებს, მუდამ საკუთარ უბედურებაზე მოთქვამენ, იმათ რა ბედნიერება უნდა მომანიჭონ.
ამ სიტყვებთან ერთად ჭაღარამ ხელი აიქნია, იმის ნიშნად, ასეთი სიხარული არ მჭირდებაო. მზის ჩიტიც სხვაგან გაფრინდა. მალე წამოეწია მეტად საქმიანი იერის მქონე კაცს, რომელსაც ხელში პორტფელი ეჭირა და სადღაც მიიჩქაროდა.
- შემომიშვი შენს გულში, - კვლავ აჟღურტულდა მზის ჩიტი, - ჩემი წყალობით დიდი, ნათელი სიხარული გესტუმრება, ყოველი დღე დღესასწაული იქნება შენთვის.
- მერედა, რა ღირს ეგ შენი დიდი, ნათელი სიხარული? - ცოტა არ იყოს, დამცინავად იკითხა პორტფელიანმა და ნაბიჯი ოდნავ შეანელა.
- არაფერი არ ღირს.
- სრულიად არაფერი?
- სრულიად.
- ჰოდა, თუ არაფერი ღირს, ესე იგი, არც არაფრად ვარგა, - დაასკვნა პორტფელიანმა და ნაბიჯს კვლავ აუჩქარა. - თუ რაიმეს გასაღება გინდა, ჯერ მისი დაფასება უნდა იცოდე.
მზის ჩიტი არ შეცბუნებულა, მეტისმეტად მრავლად იყვნენ სევდიანები, რომელიმეს გულში როგორ არ შეაღწევდა? ერთ-ერთ მათგანს წამოეწია, შეზარხოშებულივით უთავბოლოდ მოსიარულეს, თავისთვის რაღაცას რომ ბუტბუტებდა. თურმე ლექსს წერდა.
- მისტუმრე, პოეტო! - უთხრა ჩიტმა, - ბინას დავიდებ შენს გულში და განუყრელად შენთან იქნება უდიდესი სიხარული, ყველა სიხარულზე ნათელი და წმინდა.
- მაგას რა სჯობია, თუ სიხარულს მაჩუქებ, - თქვა პოეტმა და სახე ერთიანად გაებადრა.
- ამ ბოლო დროს გულში მართლაც სევდა შემომეპარა და ცოტა გახალისება ნამდვილად არ მაწყენდა. ამას გარდა, ვფიქრობ ჩემს ლექსებსაც წაადგება შენი სტუმრობა. თუ გულში სიხარულია, ლექსიც სიხარულით გაბრწყინდება.
ამ სიტყვებით პოეტმა გულის კარი გაუღო, მზის ჩიტიც მხარზე დაასკუპდა. ერთი შეფრთხიალებაღა აკლდა, მის გულში დაიდებდა ბინას. და ამ დროს პოეტმა გამაფრთხილებლად ასწია ხელი!
- ოღონდ იცოდე, სხვა პოეტებს არ გაეკარო, ვაითუ მათაც ისეთივე სიხარულით გამსჭვალული ლექსები წერონ, ანდა უკეთესიც კი... შენ მხოლოდ ჩემს გულში გექნება ბუდე.
- მაგას ვერ შეგპირდები, - ამცნო მზის ჩიტმა, - მე ყველას გულში დავიბუდებ, ვინც კი ამას მოისურვებს და გულის კარს გამიღებს. როგორც მზეს არ ენანება სხივები არავისთვის, ისე არც მე მენანება სიხარული. მზე ყველასთვისაა, მეც ყველასთვის ვარ.
პოეტმა ამის გაგონებაც არ ისურვა, ასე დასცილდნენ ერთმანეთს. არადა, რა დასანანია, რა ცოტა მანძილი ჰყოფდათ ერთმანეთისგან.
სამ მოკამათეს გადაეყარა მზის ჩიტი, მათ თავებს ზემოთ გამოეკიდა ჰაერში. ოქროსფერ მშვენიერ ფრთებს აფათქუნებდა, თან მშვენიერ, დაშაქრულ სიტყვებს აბნევდა, უდიდეს, ნათელ სიხარულს ჰპირდებოდა სამივეს.
მოკამათეებმა თავი ანებეს კამათს, ცნობისმოყვარეობით იწყეს ოქროსფერი ჩიტუნიას ჭვრეტა, თან ყურადღებითაც მოუსმინეს.
- ძალიან ლამაზი ჩიტუნიაა და ლამაზ სიხარულსაც გვპირდება. ვფიქრობ, უარი არ ეთქმის, მაგრამ ჯერ გავიგოთ, გვაქვს თუ არა რაიმე სასიხარულო, - თქვა ბოლოს ერთ-ერთმა მათგანმა,
- ჩვენ განუსჯელად ვერაფერს ვერ მივიღებთ.
- ცხადია, - კვერი დაუკრა მეორემ.
- რა თქმა უნდა, - დაემოწმა მესამე.
პირველმა ჩაახველა, ხმა ჩაიწმინდა და სალაპარაკოდ მოემზადა.
- იყო დრო, ჩვენ არცერთი არ ვარსებობდით, - დიდის ამბით განაცხადა მან.
- დადგება დრო, ჩვენ არცერთი აღარ ვიქნებით, - გამოეხმაურა მეორე.
- ეს კიდევ რაა, მაგას გაუძლებ კაცი, - სევდიანად ახმიანდა მესამე, - საქმე ისაა, რომ ჩვენი არსებობა ახლაც საეჭვოა. ამქვეყნად ყოველივე ალბათობის თეორიას ემორჩილება. ალბათობის თეორიის მიხედვით, ჩვენ შეიძლებოდა ვყოფილიყავით, შეიძლებოდა არც ვყოფილიყავით. ამდენად, ჩვენი ყოფნა იგივე არყოფნაა. ჰოდა, ერთი მითხარით, რა გვაქვს სასიხარულო?
- მართლაც, რა გვაქვს სასიხარულო? - ბანი მისცა დანარჩენმა ორმაც და სამივენი გულამოსკვნით ატირდნენ. მერე კი ზედას მიაპყრეს ცრემლიანი თვალები, რათა მზის ჩიტისთვის ეთქვათ, აღარ გვჭირდებიო. ამაოდ გაისარჯნენ, მზის ჩიტი უკვე შორს იყო მათგან.
ისე ჩანდა, თითქოს არავის სჭირდებოდა მზის ჩიტი, მაინც არ იშლიდა თავისას, ცდას არ აკლებდა, როგორმე დაებუდებინა ვინმეს გულში. თავისი მშვენიერი ოქროსფერი ფრთების ფათქუნით დაუცხრომლად აწყდებოდა აქეთ-იქით. ვიღაც ქოლგიანს გადაეყარა, ქოლგა ისე ჩამოეფხატა მხრებზე, თავპირი თითქმის არც კი მოუჩანდა. მზის ჩიტი ქოლგის წევრზე დასკუპდა და თავის ჩვეული ხმატკბილი სიმღერა გააბა, თან ნება-ნება ირწეოდა, სიარულის რიტმს აყოლილი.
მოულოდნელად ქოლგა გვერდზე გადაიწია და მისი პატრონის გაოცებული სახე გამოჩნდა.
- მშვენივრად ჭიკჭიკებ და მშვენიერ რამეებსაც მპირდები, - უთხრა მან მზის ჩიტს, როცა საგულდაგულოდ მოუსმინა, - მაგრამ მეშინია, რაიმე მახეს არ მიგებდე.
ამ სიტყვების მერე ისევ ჩამოიფხატა ქოლგა და გზა გააგრძელა. მზის ჩიტსაც სხვა რაღა დარჩენოდა, კვლავ ცის კამარას მიაშურა.
ყოველთვის ასე უწყინარნი როდი იყვნენ გზად შემხვედრი ადამიანები. ზოგიერთები მის ხელში ჩაგდებასაც ცდილობდნენ.
- ერთი შეხედვით, რა მშვენიერი თუთიყუშია! - წამოიძახა სათვალიანმა და მისი დაჭერა სცადა. სრულებით არ მიუქცევია ყურადღება, თუ რას ეუბნებოდა ეს მშვენიერი ფრინველი. ცხადია, ხელცარიელი დარჩა. რაღა მზის ჩიტი და რაღა მზის სხივი, ორივე ერთნაირად მოუხელთებელია, მაგრამ ამას ოდნავად არ შეუცბუნებია სათვალიანი, იგი მაშინვე კვლევა-ძიებას შეუდგა; სასწრაფოდ ჩაინიშნა უბის წიგნაკში ამ არაჩვეულებრივი თუთიყუშის გარეგნული ნიშნები, შემდგომში ეს ნიშნები კიდევ უფრო განავრცო, განაზოგადა, ორივე დუჟინ სხვადასხვა ცხრილებთან შეაჯერა და ეჭვმიუტანლად დაამტკიცა, ახალი სახეობის თუთიყუში აღმოვაჩინეო. სათვალიანი გულდაგულ მოეკიდა საქმეს, თორმეტი ტომი გამოკვლევა დაწერა ამ ახალი ჯიშის თუთიყუშზე და რამდენადაც მეცნიერულ წრეებში ცნობილია, მეცამეტე ტომის გამოსაცემად ემზადება.
ვის აღარ გადაეყრები ამ დუნიაზე, მით უმეტეს, სინათლის ფრთებით თუ მიმოჰქრიხარ... შავ ყვავილს ყნოსავდა ერთი მეტად უცნაური არსება, თვალები უაზროდ გაეშტერებინა, თვალის უპეებში შავი ლაქები ჩაჰფენოდნენ. ერთი შეხედვით ვერც კი გაარჩევდი, ადამიანი იყო თუ ცხოველი.
- მე სწორედ სიხარულს დავეძებ, ამ ყვავილსაც იმიტომ ვყნოსავ, - უთხრა ადამიან-ცხოველმა მზის ჩიტს, - გულს მხოლოდ იმ შემთხვევაში გაგიხსნი, თუ ამ ყვავილში დაიდებ ბინას. მე ჩავისუნთქავ მის არომატს და მასთან ერთად შენც შემოხვალ ჩემს გულში.
- შუამავლები მე არ მჭირდება, - თქვა მზის ჩიტმა, - გადააგდე ეს ყვავილი. იგი ჭუჭყიან კვალს ტოვებს შენს სახეზე, რადგან მისი სიხარული ჭუჭყიანია.
- ვერ გადავაგდებ, - თქვა და ორივე ხელით ჩაბღუჯა შავი ყვავილი ადამიან-ცხოველმა.
ეჰ, მგონი მართლაც არავის სჭირდებოდა მზის ჩიტი და ალბათ გაწბილებულს მოუწევდა ზეცაში დაბრუნება, სევდიან ბავშვს რომ არ გადაჰყროდა. დიახ, ძალზე სევდიანი იყო ბავშვი, ცხარე ცრემლებს ღვრიდა და მიზეზიც ჰქონდა საამისოდ: თურმე მდინარის ტალღებს დიდი, ჭრელი ბურთი წაერთმია მისთვის.
- გამიღე გულის კარი, პატარავ, - აჟღურტულდა მზის ჩიტი, - შემომიშვი შენს გულში და მუდამ შენი თანამგზავრი იქნება დიდი, ნათელი, წმინდა სიხარული.
ბავშვმა ბევრი რამ ვერც კი გაიგო მზის ჩიტის სიტყვებიდან, მაგრამ მას ძალიან მოეწონა ეს მშვენიერი, ოქროსფერი ჩიტუნია, მის თავზე რომ აფათქუნებდა ფრთებს და საამოდ ჟღურტულებდა. წამსვე გადაეყარა გულიდან დარდი, თვალებზე ცრემლები შეაშრა და ორივე ხელი მისკენ გაიწოდა, ეს კი იმას ნიშნავდა, ჩემი გულის კარი ღია არისო. მზის ჩიტსაც არ დაუხანებია, მაშინვე ბავშვის გულში შეფრინდა. ო, რა უდიდესი სიხარული იგრძნო პატარამ, რაც მაშინვე გამოხატა ხმამაღალი კისკისით. სიხარულისგან ერთიანად ატაცებული. ხტუნვა-ხტუნვით დაუყვა მდინარის ნაპირს და სულ მალე თავისი ბურთიც იპოვა, თურმე ლერწმიანში გახლართულიყო. სიხარულზე სიხარული მოემატა პატარას, გული მართლაც ჩიტივით აუფართქალდა, მთელ სამყაროს შესცინა ისეთი უნათლესი ღიმილით, რომ მზის სხივები ერთი წამით შეყოვნდნენ მისდა საჭვრეტად, და ბავშვს შარავანდედივით დაადგა თავზე მათი ნათება.
ამის შემდეგ კი ისევ ზეცისკენ გაემართნენ მზის სხივების კონები. მზეს მიუტანეს ამბავი, თუ რა გადახდა მზის ჩიტს, სულ დაწვრილებით უამბეს ყოველივე. მზე გატაცებით უსმენდა სხივების ნაამბობს, იგი განაცვიფრა ადამიანთა სიბრიყვემ და სიბეცემ, ძვირფასი საჩუქარი გავუგზავნე და ვერ შეიშნეს, ვერ დააფასესო.
- მზის ჩიტს ბავშვმა გაუღო გულის კარი და მხოლოდ ბავშვის გულში დაიბუდებს იგი. მოზრდილებს ახლოსაც არ გაეკარება, - ასე განსაჯა ბოლოს მნათობთა მნათობმა და მძიმედ მოხუჭა ოქროსფერი წამწამები, რაც იმის ნიშანი იყო, რომ ამ თემაზე მეტი ლაპარაკი აღარ სურდა.
აღსრულდა, როგორც მზემ ბრძანა: მხოლოდ გულუბრყვილო ბავშვის გულში ბუდობს მზის ჩიტი, მხოლოდ მისი ხვედრია დიდი, ნათელი, წმინდა სიხარული. ამიტომ იტყვიან ხოლმე ბავშვზე, ჩიტი უფრინავს გულშიო.




ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.